Πέμπτη, 1 Οκτωβρίου, 2020
More
    Αρχική Μεταφρασμένη Λογοτεχνία Δρόμοι της ζωής - Alice Miller

    Δρόμοι της ζωής – Alice Miller

    -

    Το «Δρόμοι της ζωής» είναι το πέμπτο κατά σειρά βιβλίο της Alice Miller που μεταφράσθηκε και κυκλοφορεί στη σειρά Ψυχολογία-Ψυχανάλυση του εκδοτικού οίκου Ροές.

    Προσωπική άποψη: Δημήτρης Μπουζάρας

    Η επιτυχία της σειράς συνεχίζεται με αμείωτους ρυθμούς και το γεγονός της μεγάλης αποδοχής και αγάπης του κοινού αποδεικνύεται από την έκδοση ενός ακόμα βιβλίου της συγγραφέως μόλις πριν από λίγες ημέρες, με τίτλο «Για το καλό σου».

    Στον πρόλογο του βιβλίου που εξετάζουμε εδώ, η συγγραφέας θέτει τους στόχους της – στόχους τους οποίους επιτυγχάνει αφενός χάρη στις ικανότητες και τις γνώσεις της στο θέμα που πραγματεύεται και αφετέρου χάρη στο συγγραφικό της ταλέντο. Και μάλιστα, το βιβλίο, υπερβαίνοντας τις φιλοδοξίες που θα μπορούσαν εκ πρώτης όψεως να έχουν οι ιστορίες που εξετάζει, απαντά και σε γενικότερα ερωτήματα, όπως: «Πώς επιδρούν οι πρώτες εμπειρίες του πόνου και της αγάπης στη μετέπειτα ζωή του ανθρώπου, τόσο σε σχέση με τον ίδιο του τον εαυτό, όσο και με τους άλλους;». Στον πρόλογο, επίσης, η Miller ενημερώνει τον αναγνώστη για τη διαφορετική δομή αυτού του βιβλίου, καθώς πρόκειται ουσιαστικά για μια σειρά επιστολών μεταξύ ανθρώπων της διπλανής πόρτας. Οι άνθρωποι αυτοί αφηγούνται την πορεία τους στη ζωή. Μια πορεία η οποία έχει άμεση σχέση με τα βιώματα του παρελθόντος, μιας και εκείνα επηρεάζουν άμεσα η έμμεσα το μέλλον.

    Πότε δένεται το μωρό με τη μητέρα και ποια η σημασία του δεσίματος αυτού;

    Γιατί η παιδική κακοποίηση εξακολουθεί να είναι διαδεδομένη ακόμη και σήμερα, σε μια θεωρητικά ορθολογική κοινωνία; Πώς και για ποιους λόγους τα παιδιά επωμίζονται τα προβλήματα των γονιών; Πόσο ενημερωμένοι γονείς είμαστε; Έχουμε σωστά πρότυπα ανατροφής; Τι σημαίνει αλήθεια η φράση «κουμαντάρω το παιδί μου με ένα βλέμμα;».

    Για ποιους λόγους δεν εμπιστευόμαστε όσα αντιλαμβανόμαστε; Ποιοι είναι οι τρόποι χειραγώγησης; Ποιος είναι ο ανασταλτικός παράγοντας που μας κρατά δέσμιους και δεν μας επιτρέπει να αναγνωρίζουμε τη δική μας άξια;

    Πώς και με ποιους μηχανισμούς οι εκμεταλλευτές –πολιτικοί, ηγέτες, επιστήμονες, γκουρού– σπάνε τις άμυνες και καλλιεργούν συναισθήματα, ενώ εκμεταλλεύονται ποικιλοτρόπως ακόμα και ανθρώπους με ακαδημαϊκή μόρφωση και ανεπτυγμένη κριτική ικανότητα; Πώς λειτουργούν οι κοινότητες πιστών (σέκτες); Πότε και πώς γινόμαστε τα εύκολα θύματα;

    Πώς θα βάλουμε ένα τέλος στο προηγούμενο μοντέλο συμπεριφοράς μας;

    Για ποιους λόγους συνήθως επιλέγουμε συντρόφους με τους οποίους βιώνουμε ξανά την ίδια ιστορία, γιατί συνήθως μοιάζουν με τους γονείς μας;

    Με ποιους τρόπους ενημερώνει το σώμα για την απειλή και τις λάθος επιλογές;

    Τα παραπάνω είναι μερικά από τα πολλά ερωτήματα που απαντώνται σε αυτόν τον τόμο.

    Η συγγραφέας, στα δύο τελευταία κεφάλαια, με απλό και φυσικό ύφος, λόγο ρεαλιστικό και ζυγιασμένο, δίχως ίχνος δραματικότητας, περνά τα σημαντικής σημασίας μηνύματα που είχε θέσει ως αρχικό στόχο. Χωρίς πλούσια εκφραστικά σχήματα, μεταφέρει με μεγάλη ευκολία δυσκολονόητες θεωρίες με την απλότητα και χάρη του επιστημονικού της λόγου. Αναγνωρίζουμε ακόμα μια φορά την ικανότητά της να μας μετατρέπει σε κοινωνούς των μηνυμάτων και φανατικούς θαυμαστές της γραφής της από τις πρώτες κιόλας σελίδες. Εδώ, θα πρέπει να προσθέσουμε στα θετικά και αυτού του βιβλίου την πλήρη τεκμηρίωση των όσων παραθέτει.

    Οι επιστολές είναι γραμμένες σε α’ πρόσωπο, πλαισιωμένες με γλαφυρά και εύστοχα παραδείγματα. Με αυτόν τον τρόπο, εισάγουν τον αναγνώστη άμεσα στο κείμενο, δημιουργώντας παράλληλα την αίσθηση της οικειότητας, καθώς το ύφος τους έχει ζωντάνια και ο λόγος αντικειμενικότητα, πρόσωπο και «ονοματεπώνυμο».

    Κείμενο λυρικό, οικείο, με γλώσσα ζώσα, δημιουργεί έντονα συναισθήματα τόσο με την αποκάλυψη της διττής ταυτότητας των θεμάτων που πραγματεύεται –ατομική, συλλογική– όσο και με τον τρόπο που ανοίγει μπροστά μας τον χάρτη του ζητήματος σε όλο του το εύρος, ξεδιπλώνοντας ταυτόχρονα ατομικές και συλλογικές μνήμες ενός κόσμου όψιμα «δίκαιου» και «ορθολογικού».

    Οι ήρωες αφηγούνται ο ένας στον άλλο τη ζωή τους μέσα από επιστολές. Σε αυτό το ταξίδι που περικλείει επιτυχίες, αποτυχίες, σκοτεινά και φωτεινά σημεία, ξετυλίγονται μπροστά μας μοντέλα συμπεριφορών από όλο το ηλικιακό εύρος, καθώς και διαφορετικά είδη ανατροφής.

    Εγείρονται προβληματισμοί, γίνονται συγκρίσεις. Επανεξετάζονται ορθολογικά, με κάθε ειλικρίνεια αυτή τη φορά, θεωρίες, ιδέες, απόψεις, πεποιθήσεις – και τούτο διότι σε κάποιες από τις ιστορίες αυτές αναγνωρίζουμε το πρόσωπό μας στη θέση των πρωταγωνιστών. Πλέον, έχουμε τη γνώση και τον τρόπο να αλλάξουμε όχι μόνο μοντέλο σκέψης, αλλά και συμπεριφοράς, πριν είναι πολύ αργά.

    Τέλος, επιχειρώντας να καταδείξει τη σοβαρότητα των επιπτώσεων που έχουν όσα πρότυπα ανατροφής βασίζονται στη βία και την καταπίεση, αφιερώνει στο τέλος του βιβλίου ένα κεφάλαιο στη γένεση του μίσους. Ένα κεφάλαιο στο οποίο εξετάζει όλες τις παραμέτρους της εξέλιξής του. Διερευνά τα βαθύτερα αίτια και τον τρόπο διείσδυσής του μέσα από τη δήθεν «σωστή ανατροφή», με πλήθος παραδειγμάτων, συμπεριφορών και «ανατροφών» οι οποίες πέτυχαν εντέλει τα ακριβώς αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που επεδίωκαν.

    Μέσα από τις ιδιαίτερα αποκαλυπτικές ιστορίες ενημερώνει, προφυλάσσει και καθοδηγεί τον αναγνώστη. Εξερευνά και παρουσιάζει τι συμβαίνει όταν η άγνοια συνεχίζει να υφίσταται, να καθοδηγείται, να διασκεδάζεται, να ωραιοποιείται, να επιβάλλεται και να θεωρείται εκ πεποιθήσεως σημαντικό προσόν. Η βαθιά και αναλυτική αυτή ανατομία της ατομικής-ομαδικής ψυχής κάνει το βιβλίο εξαιρετικά ελκυστικό και ενδιαφέρον για κάθε άνθρωπο, οποιουδήποτε γεωγραφικού μήκους και πλάτους και οποιασδήποτε εποχής.

    Μπορεί ένα βιβλίο να αποτυπώσει μύχια συναισθήματα, να τα προβάλει χωρίς απλώς να τα περιγράψει, να μετατρέψει ένα σκοτεινό πλέγμα ενοχών σε έναν πραγματικά φωτεινό κόσμο με ιστορίες και πρόσωπα που χαράζονται στη μνήμη του αναγνώστη; Η απάντηση είναι αναμφίβολα θετική. Η χαρισματική αφήγηση της Miller εξακολουθεί να σαγηνεύει, το παρόν είναι ένα ακόμα διεθνώς καταξιωμένο και πάντα επίκαιρο βιβλίο.

    Με βάση τη θεωρία της συγγραφέως, η δυσκολία δεν έγκειται τόσο στην αλλαγή προτύπων και μοντέλων συμπεριφοράς όσο στην ανακάλυψη, αναγνώριση, αποδοχή και αλλαγή, που μας παρέχουν τους τρόπους και τα εχέγγυα για να πετύχουμε αυτόν τον στόχο.

    «Τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν». «Όσο είμαστε ανοιχτοί στην αλήθεια τόσο βλέπουμε κόσμους που δεν είχαμε φανταστεί» γράφει σε κάποιο σημείο του βιβλίου η συγγραφέας – αρκεί να κατανοήσουμε πως το «κλειδί» δεν βρίσκεται στη μεταμόρφωση του βατράχου σε πρίγκιπα αλλά στο πώς να πείσουμε την πριγκίπισσα να τον φιλήσει.

    Διαφωτιστικό, συνταρακτικό, έξοχο.

    Περίληψη: Δρόμοι της ζωής: Μέσα από έξι ιστορίες με πρωταγωνιστές ανθρώπους της διπλανής πόρτας, η Alice Miller δίνει μια αισιόδοξη προοπτική για την προσωπική εξέλιξη του καθενός μας, αλλά και το μέλλον της κοινωνίας.

    Εάν υπάρξει μια γνήσια και ειλικρινής επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων κι εφόσον διαδοθεί η αλήθεια σχετικά με ορισμένα θέματα-ταμπού, λέει η συγγραφέας, τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο, τόσο για το άτομο όσο και για το κοινωνικό σύνολο.
    Οι ήρωες αυτού του βιβλίου αφηγούνται ο ένας στον άλλο τη ζωή τους, τις επιτυχίες και τις αποτυχίες τους, αλλά και το πώς κατάφεραν να αποδεσμευτούν από τα “σκοτεινά” σημεία της παιδικής τους ηλικίας και τα κληροδοτημένα από το πατρικό τους μοντέλα συμπεριφοράς.
    Επιχειρώντας να καταδείξει τη σοβαρότητα των επιπτώσεων που έχουν όσα πρότυπα ανατροφής βασίζονται στην καταπίεση, την αυστηρή πειθαρχία και τις σωματικές τιμωρίες, η
    Miller αφιερώνει ένα κεφάλαιο στη γένεση του μίσους, όπου διερευνά τα βαθύτερα αίτια των πιο μελανών σελίδων της Ιστορίας της ανθρωπότητας και εξετάζει τις προσωπικές ιστορίες των γκουρού και των ηγετών, που κατά καιρούς έχουν βρει χιλιάδες τυφλούς οπαδούς. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

    Δρόμοι της ζωής – Alice Miller

    Στοιχεία Βιβλίου

    Τίτλος: Οι δρόμοι της ζωής

    Συγγραφέας: Alice Miller

    Eκδόσεις: Ροές 

    ISBN:  978-960-283-363-6

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here