Τρίτη, 1 Δεκεμβρίου, 2020
More
    Αρχική Άρθρα Συνεργατών Η μαύρη αλήθεια για το παραμύθι "Το Πεισματάρικο Παιδί"

    Η μαύρη αλήθεια για το παραμύθι “Το Πεισματάρικο Παιδί”

    -

    Η μαύρη αλήθεια για το παραμύθι Το Πεισματάρικο Παιδί και η σημασία της τεχνικής εκπαίδευσης των αδελφών Γκριμ.

    Το Πεισματάρικο Παιδί, το πιο μαύρο παραμύθι που γράφτηκε ποτέ από τους αδελφούς Γκριμ και εκτείνεται σε μία μόλις παράγραφο.

    Γράφει η Ηλιάνα Βολονάκη

    Ο καταλληλότερος τρόπος για να διαβαστεί στο παιδί σας είναι με μουσική υπόκρουση, θα έλεγα, ίσως με ρέκβιεμ, με αναμμένα κεριά, φορώντας μαύρο κρινολίνο.

    Θα σας εξηγήσω, φυσικά, αμέσως τι εννοώ! Ακούστε λοιπόν πώς έχει η ιστορία – εφόσον και αν θέλουν κάποιοι γονείς να οδηγήσουν το παιδί τους πρόωρα σε κάποιο παιδοψυχιατρικό άσυλο. Και μόνο που το ακούω, πιστέψτε με, έχω ανατριχιάσει! Ξέρετε ότι έχω αδυναμία στα παραμύθια και στο τι ακριβώς νόημα διδάσκουν αυτά απέναντι στην ψυχολογία των μικρών πλασμάτων μας.

    Η μαύρη αλήθεια για το παραμύθι Το Πεισματάρικο Παιδί

    Η ιστορία, λοιπόν, αυτού του παραμυθιού, έχει ως εξής: Μια φορά και έναν καιρό, ένα πεισματάρικο παιδί δεν έκανε αυτό που του έλεγε η μητέρα του, και ο καλός Θεούλης, σύμφωνα με το παραμύθι, θέλησε να τιμωρήσει το παιδί και αρρώστησε βαριά! Κανένας γιατρός δεν μπορούσε να το θεραπεύσει και σύντομα βρέθηκε ξαπλωμένο στο νεκροκρέβατό του. Σύμφωνα με τη συνέχεια, το έβαλαν στον τάφο του και το σκέπασαν με χώμα. Ένα, όμως, από τα χεράκια του αναδύθηκε από το έδαφος και τεντώθηκε στον αέρα. Τότε το έσπρωξαν και πάλι μέσα, σκεπάζοντάς το με φρέσκο χώμα. Ούτε όμως και αυτό είχε αποτέλεσμα. Το μικρό χέρι εξακολουθούσε να ορθώνεται έξω από τον τάφο, έτσι η μητέρα αποφάσισε να πάει η ίδια στον τάφο και να δώσει μερικές ξυλιές στο χέρι, με μία βέργα. Μετά από αυτό, αγαπημένοι μου αναγνώστες, το χέρι υποχώρησε και τότε, για πρώτη φορά, το παιδί αναπαύτηκε εν ειρήνη κάτω από το χώμα.

    Μια σύντομη, θα έλεγα, και περιεκτική, αλλά ταυτόχρονα και απόκοσμα ασαφής ιστορία, δεν μας παρέχει καμία συγκεκριμένη πληροφορία. Ζωντανό, αν διαφωνείτε, έβγαζε το χέρι του το παιδί, σε μία απεγνωσμένη προσπάθεια να ζητήσει βοήθεια. Αν ήταν αγόρι ή κορίτσι, οι αδελφοί Γκριμ δεν διευκρινίζουν και απλώς χρησιμοποιούν τη λέξη παιδί.

    Μια ιστορία που έχει να κάνει με τη σκληρότητα της φύσης και με τη φρικαλεότητα ενός αναπόφευκτου θανάτου – γεγονός ότι η γέννηση σηματοδοτεί ταυτόχρονα και τον θάνατο.

    Η μαύρη αλήθεια για το παραμύθι Το Πεισματάρικο Παιδί

    Το παιδί ήταν ξεγραμμένο από την αρχή ως νεκρό. Αναρωτηθείτε, πώς μπορεί να αντιληφθεί ένα μικρό παιδάκι αυτήν την ιστορία στο μυαλό του.

    Δηλαδή, αγαπημένοι μου αναγνώστες, έχω μία απορία. Θεωρείται ότι η παιδικότητα είναι ο προθάλαμος στη σκέψη του μηδέν; Δηλαδή είναι ένας προθάλαμος προς το τέλος; Να είναι κανείς, σημαίνει ότι είναι καθ’ οδόν προς τον θάνατο;

    Γιατί πρέπει, λοιπόν, στοχασμούς και σκέψεις ενηλίκων να τις βάζει το μυαλό ενός παιδιού; Δηλαδή πρέπει εμείς να μην έχουμε αντίληψη για το τι θα παρουσιάσουμε στα παιδιά μας και, αλήθεια, τι είναι αυτά τα παραμύθια;

    Τα παραμύθια αυτά, για την ιστορία, εμφανίστηκαν περίπου στα τέλη του 17ου αιώνα και είναι πρωτότυπα λογοτεχνικά έργα, μικρές ιστορίες που έχουν φανταχτερό περιεχόμενο: δυστυχισμένες πάπιες, πριγκίπισσες, κοκκινοσκουφίτσα με τον λύκο και άλλα πολλά. Σε αυτά τα παραμύθια, η διαδικασία της δημιουργικής γραφής και προσέγγισης τούς ωφελούσε.  

    Να προσθέσω και ένα στοιχείο, αυτού δηλαδή του απλοϊκού ύφους, για να τα εναρμονίσουν με την προφορική παράδοση. Ο προφορικός μύθος σημειώνεται ως πρόγονος αυτής της λογοτεχνικής εκδοχής των παραμυθιών, οι ρίζες του οποίου είναι αδύνατον να χρονολογηθούν, καθώς ξεπερνούν τα όρια της καταγεγραμμένης ιστορίας.

    Η μαύρη αλήθεια για το παραμύθι

    Τώρα, αναρωτιέμαι αν αξίζει να διαβάζει μία μητέρα ή ένας πατέρας παραμύθια και για ποιο λόγο έγινε η μετατροπή όλων αυτών των παραμυθιών από βιβλία ενηλίκων σε μικρών πλασμάτων;

    Ήταν αλήθεια παραμύθια ή ιστορίες ενηλίκων που στην πορεία, για οικονομικούς λόγους, θέλησαν να γίνουν παραμύθια;

    Τον παλιό καλό καιρό, οι ευχές βοηθούσαν ακόμα και στις δύσκολες περιπτώσεις, οι θυγατέρες οι άσχημες γίνονταν πανέμορφες, οι μικρότερες γίνονταν μεγαλύτερες και οι μεγαλύτερες μικρότερες.

    Η χάρη και η τέχνη ήταν μέτρα που εξασφάλισαν στα παραμύθια τους την καλύτερη άμυνα ενάντια στις επιθέσεις της επιστήμης. Κανείς δεν το ένιωθε αυτό με περισσότερη σιγουριά από τους αδερφούς Γκριμ, που συγκέντρωσαν το 1812 λαϊκά γερμανικά παραμύθια και αγωνίστηκαν για να σώσουν την αυθεντική μορφή τους, προσέχοντας πολύ να μην παρεμβάλλουν δικές τους ερμηνείες. Αξιοποίησαν στο έπακρο τις προφορικές παραδόσεις και τις προίκισαν με μία χάρη και μία αφέλεια που ίσως δεν διέθεταν από μόνες τους.

    Τα παραμύθια πρέπει να διεγείρουν τη φαντασία του παιδιού και όχι να βγάζουμε ένα νόημα διαφορετικό, ένα νόημα που θέλουν να δείξουν οι ενήλικες. Το παιδί πρέπει απλά να έχει τη φαντασία του, να έχει αισθήσεις, χρώματα, μυρωδιές, όχι φόβο, όχι τσακωμούς. Πρέπει να μάθει από τα παραμύθια να ενώνει όλη την οικογένεια και να αγαπάει την οικογένεια. Όχι να φοβάται αυτά που διαβάζει και να πιστεύει ότι θα κάνουν και οι δικοί του οι γονείς αυτά που οι ίδιοι διάβασαν στα παραμύθια.

    Η ζωή των παιδιών διαφέρει από τη ζωή των ενηλίκων. Ο λεπτός χειρισμός στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών παίζει σημαντικό ρόλο στην εναρμόνιση του παιδιού με τον κοινωνικό του κύκλο.

    Αν αγαπάμε τα παιδιά μας, πρέπει να τα προστατέψουμε, γι’ αυτό καλό είναι πριν αγοράσουμε ένα παραμύθι, να διαβάσουμε εμείς ως ενήλικες ποια είναι η πραγματική σημασία του παραμυθιού και ύστερα να το παρουσιάσουμε στα μάτια του παιδιού, σαν απλό παραμύθι.

    Γιατί πρέπει η βία να παρουσιάζεται μέσα στα παραμύθια; Αλήθεια, γιατί τα παιδιά, από μικρά, πρέπει να γνωρίζουν τη φοβία, τον φόβο, το σκοτάδι, τον ψυχισμό, τον σαματά, τη μη αλήθεια; Ας έρθουμε λίγο και στη θέση των παιδιών, γιατί κάποτε ήμασταν παιδιά. Ας μάθουμε, λοιπόν, να λέμε στα παιδιά μας την αλήθεια μέσα από μία πλάνη, γιατί το παιδί δεν ξέρουμε ποτέ πώς μπορεί να αντιληφθεί το γεγονός.

    Το παιδί πρέπει να μάθει να πατάει γερά στα πόδια του και να προχωράει μπροστά, να μη φοβάται και να διεκδικεί όταν μεγαλώσει τα δικαιώματά του όπως πρέπει. Να τα διεκδικεί όχι με φοβίες, όχι με σκοταδισμό.

    Για αυτό λοιπόν, ας ζήσουμε το παραμύθι εμείς οι ίδιοι πρώτα σαν γονείς. Είμαστε νοήμονες άνθρωποι, γραμματιζούμενοι, όπως έλεγε και η γιαγιά μου, και μπορούμε να αντιληφθούμε ποιο είναι το σωστό και ποιο είναι το λάθος. Οι αδελφοί Γκριμ θεωρούσαν ότι τα παραμύθια τους θα γίνουν ανάρπαστα με αυτόν τον τρόπο.

    Είναι οι αδελφοί Γκριμ εξαίρετοι, κατ’ εμέ, έχουν αφήσει σημαντικά παραμύθια παράδοσης, νοήματα στην ανθρωπότητα, ίσως όμως με λάθος τρόπο. Ίσως όμως για ενήλικες και όχι για παιδιά, διότι τα παραμύθια τους δεν ήταν παραμύθια, αλλά βιβλία ενηλίκων που στην πορεία, για δικό τους όφελος και μη, οι εκδοτικοί οίκοι τα έκαναν παραμύθια.

    Εύχομαι να έβαλα και εγώ το λιθαράκι μου σε όλο αυτό, στον κύκλο των αδελφών Γκριμ, και να σας τους παρουσίασα με τον δικό μου τρόπο. Εύχομαι τα παραμύθια να είναι παραμύθια. Να είναι παραμύθι, να είναι ζωή, να είναι αλήθεια. Να μην είναι απλά ένα ψέμα, ένας τρόπος να βγάλουν μερικοί άνθρωποι τα απωθημένα τους ή να θεωρείται ότι έτσι τιμωρείται όποιος προκάλεσε ενδοοικογενειακή βία.

    Αδελφοί Γκριμ λοιπόν, υπέροχοι.

     Άφησαν ένα μεγαλείο πίσω τους και αξίζει να τους διαβάσουμε!

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    Η οδύσσεια του μικρού Οδυσσέα – Έφη Αργυροπούλου

    Η Έφη Αργυροπούλου είναι γνωστή στις περισσότερες μητέρες από την ιστοσελίδα της Workingmoms.gr.  Μια σελίδα με θέματα για τη μητέρα, το παιδί, αλλά και...

    Οι άθλοι του Ηρακλή – Λεύκη Σαραντινού

    Οι «άθλοι του Ηρακλή» είναι το δεύτερο βιβλίο της σειράς Ελληνική μυθολογία και αρχαιότητα της συγγραφέως Λεύκης Σαραντινού και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Γράφημα,...

    Αυτός είναι φίλος μου – Μαριάννα Κουμαριανού

    Το «Αυτός είναι φίλος μου» είναι το νέο βιβλίο της συγγραφέως Μαριάννας Κουμαριανού, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ελληνοεκδοτική με εξαιρετική εικονογράφηση της Γιώτας...

    Αγιοβασιλέματα – Μαριέττα Κόντου

    Το βιβλίο της συγγραφέως Μαριέττας Κόντου «Αγιοβασιλέματα» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο σε εικονογράφηση Βασίλη Κουτσογιάννη. Απευθύνεται σε ηλικίες 7+. Προσωπική άποψη: Αγγελίνα Παπαθανασίου Αρχές Δεκέμβρη, τα...

    Καλό μου παιδί (απόσπασμα) – Romy Hausmann

    Καλό μου παιδί (απόσπασμα) - Romy Hausmann Μια καλύβα στο δάσος. Δυο παιδιά. Ένας άντρας που φροντίζει τα παιδιά να έχουν πάντα μία μητέρα.  Αυτός ο...

    Συνέντευξη – Έφη Γεωργάκη

    Συνέντευξη - Έφη Γεωργάκη Σήμερα, στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε την ηθοποιό, συγγραφέα, αρθρογράφο Έφη Γεωργάκη, με αφορμή την κυκλοφορία του νέου της βιβλίου «Σελοφάν»...

    Η οδύσσεια του μικρού Οδυσσέα – Έφη Αργυροπούλου

    Η Έφη Αργυροπούλου είναι γνωστή στις περισσότερες μητέρες από την ιστοσελίδα της Workingmoms.gr.  Μια σελίδα με θέματα για τη μητέρα, το παιδί, αλλά και...

    Ονείρου μονόπρακτο – Κωνσταντίνος Λίχνος

    Ονείρου μονόπρακτο Είχε πλέον βραδιάσει ολότελα και η κίνηση στους δρόμους ήταν ελάχιστη. Το ορμητικό ψιλόβροχο ανάγκαζε τους λιγοστούς διαβάτες να παραμένουν απρόθυμα κάτω από...