Σάββατο, Σεπτέμβριος 21, 2019
More
    Αρχική Ελληνική Λογοτεχνία Η Πύλη της Σοφίας - Χάρης Κουδούνας

    Η Πύλη της Σοφίας – Χάρης Κουδούνας

    -

    Η Πύλη της Σοφίας – Χάρης Κουδούνας

    Προσωπική άποψη: Ηλίας Τσιάρας

    Είναι ίσως η πρώτη φορά που δυσκολεύομαι τόσο πολύ να γράψω την άποψή μου για ένα βιβλίο που μου στέλνουν για αυτόν ακριβώς τον σκοπό. Και δυστυχώς ο λόγος είναι αρκετά απλός: δεν κατάφερε σε κανένα σημείο να με κερδίσει. Παρ’ όλα αυτά, θα προσπαθήσω να αναλύσω τι ακριβώς εισέπραξα από την ανάγνωση της Πύλης της Σοφίας, τι εκτίμησα από τη συγγραφική προσπάθεια του ακαδημαϊκού Χάρη Κουδούνα και τι θεωρώ πως δε δούλεψε για μένα.

    «Η ζωή είναι γέννηση»

    Η Πύλη της Σοφίας – Χάρης Κουδούνας

    Το μεγαλύτερο πρόβλημα που έχω με το βιβλίο είναι το ύφος του, ή, καλύτερα, το είδος το οποίο επέλεξε ο συγγραφέας προκειμένου να μας μεταφέρει την αλήθεια του. Η Πύλη της Σοφίας είναι ένα παράξενο αμάλγαμα ενός εγχειριδίου αυτοβελτίωσης, ενός ταξιδιωτικού/ιστορικού οδηγού και ενός βιβλίου φιλοσοφίας, μεταμφιεσμένο όμως σε μυθιστόρημα. Αυτό έχει ως αναπόφευκτο επακόλουθο μια μη φυσική ροή της ιστορίας, η οποία μάλιστα δίνεται μέσω ενός τεράστιου flashback που αφορά την εφηβική ηλικία του πρωταγωνιστή, του Πέτρου, και του καλοκαιριού που πέρασε συντροφιά με τον Δάσκαλο Νικηφόρο, έναν σεβάσμιο, μορφωμένο γέροντα. Μέσα από τις αναμνήσεις του ενήλικου πια καθηγητή, ο συγγραφέας μάς ταξιδεύει με τα ρητά μερικών εκ των αγαπημένων του φιλοσόφων σε όμορφες, πνευματικές ιδέες και ηθικές αξίες που πια σπανίζουν στις μέρες μας.

    «Χρειάζεται πολύς χρόνος και πολλή εσωτερική εργασία για να ανακαλύψουμε μία αρετή κρυμμένη μέσα μας και μεγάλη σταθερότητα για να τη διατηρήσουμε πάντα ζωντανή. Χρειάζεται μόλις μια στιγμή, για να δημιουργήσουμε ένα ελάττωμα που, δυστυχώς, για να το καταστρέψουμε, δεν φθάνει ίσως μία ζωή».

    Είναι κάτι παραπάνω από προφανής η προσπάθεια του συγγραφέα να αφυπνίσει τον αναγνώστη του και να τον προκαλέσει να κοιτάξει κατάματα τη ζωή, ξεχνώντας για λίγο τις δυσκολίες της σύγχρονης, δυτικής/υλιστικής καθημερινότητας, εκφράζοντας ταυτόχρονα την αιώνια ευγνωμοσύνη του στον Θεό για την Αγάπη που Αυτός χαρίζει σε ολόκληρο το σύμπαν. Η ίδια αυτή αγάπη είναι στην πραγματικότητα και ο βασικός πρωταγωνιστής των περίπου διακοσίων σελίδων του βιβλίου. Η αγάπη για τον εαυτό μας, τον συνάνθρωπο, τη Φύση, τον Θεό. ‘Αν κάνεις κάτι με αγάπη, σίγουρα θα βγει καλό’, φαίνεται να μας λέει ο Δάσκαλος Νικηφόρος. Δυστυχώς, οι ιδέες που θέλει να μεταλαμπαδεύσει ο συγγραφέας, αποδίδονται μέσω των διαλόγων του Πέτρου και του Νικηφόρου, οι οποίοι δεν είναι ιδιαίτερα αληθοφανείς, είναι αρκετά μακροσκελείς -στα όρια του μονολόγου- και δεν κατορθώνουν να κρατήσουν το ενδιαφέρον του αναγνώστη.

    «Να  ξαπλώσουμε στο χώμα, ν’ ατενίσουμε τον ουρανό, ν’ αναπνεύσουμε και να ευχαριστήσουμε για το γεγονός ότι είμαστε ζωντανοί και ότι μπορούμε να θαυμάσουμε το μεγαλείο της Γης. Να χαϊδέψουμε τον αέρα, να παραδοθούμε στον άνεμο και να ζητήσουμε ένα σημάδι, μια αναλαμπή του φωτός στο βάθος του τούνελ, μια στιγμή ηρεμίας στην καταιγίδα».

    Μια άλλη κομβική έννοια που παίζει μεγάλο ρόλο στην αφήγηση και επαναλαμβάνεται συχνά είναι αυτή της ευσυνειδησίας, η οποία για τον συγγραφέα αποκτά μια διαφορετική, καθαρά θρησκευτική/θεολογική απόχρωση. Ο Δάσκαλος Νικηφόρος συμβουλεύει τον νεαρό Πέτρο να είναι ευσυνείδητος σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, μια συμβουλή που ο πρωταγωνιστής τιμά και με το παραπάνω στο τέλος του βιβλίου.

    Σήμερα αισθάνομαι, με τα νούμερα, την καρδιά της Γης. Χτυπάει χιλιάδες φορές σε έναν κοσμικό ρυθμό. Χτυπάει χίλιες φορές ακόμη κι η καρδιά μου. Φίλησα το χώμα για να αισθανθώ τη ζεστασιά του. Χάρισα την καλημέρα στο χωριό μου. Αισθανόμουν δυνατός όσο ποτέ άλλοτε.

    Στην αρχή του κειμένου αναφέρθηκα στην κύρια ιδιότητα του συγγραφέα, αυτή του ακαδημαϊκού ιστορικού. Δεν έγινε τυχαία αυτό. Στις σελίδες του βιβλίου αναφέρεται η ανακάλυψη του ιδίου σχετικά με την πολύ ιδιαίτερη σχέση ανάμεσα στη βυζαντινή εκκλησία της Πόρτα Παναγιάς και της Σάντα Κάζα στην Ιταλία, όπως επίσης και η εμπλοκή της οικογένειας των Αγγέλων Κομνηνών. Σίγουρα πρόκειται για πολύ σημαντικό ιστορικό γεγονός, μια κρυφή πτυχή που μέχρι πρόσφατα αγνοούσαμε, αλλά προσωπικά δεν κατάλαβα τη σύνδεση με την ιστορία, πέραν του γεγονότος πως στο συγκεκριμένο χωριό, στην Πύλη Τρικάλων, έλαβε χώρα η διδασκαλία του μικρού Πέτρου.

     

    Τέλος, δεν μπορώ να μη σχολιάσω το γεγονός πως το βιβλίο αποτελεί μετάφραση από τα ιταλικά (La porta di sofia). Αυτό δεν αποτελεί πρόβλημα στη γλώσσα, η οποία είναι ικανοποιητική, αλλά δημιουργεί ένα μάλλον κωμικό αποτελέσματα στις υποσημειώσεις, οι οποίες, εκτός από τα σύντομα βιογραφικά των αναφερόμενων φιλοσόφων και κάποιες συγκεκριμένες έννοιες (Ζεν, Φενγκ Σούι, Ικεμπάνα), εμπεριέχουν και επεξηγήσεις για μια σειρά ελληνικών πόλεων (Θεσσαλονίκη, Τρίκαλα, Άρτα) που δεν προσφέρουν το παραμικρό στην όλη υπόθεση.

    «Τι άλλαξε αφού διαβάσαμε και ξαναδιαβάσαμε τη σκέψη ενός φιλοσόφου; Τη συμμεριστήκαμε, την αντιγράψαμε, τη μεταφράσαμε, τη δημοσιεύσαμε. Και μετά; Τι έγινε μέσα μας; Άλλαξε κάτι; Μας τάραξε, μας κεραυνοβόλησε, μας μετέτρεψε ή, αντίθετα, δεν έγινε τίποτα από όλα αυτά;»

    Η δουλειά και η έρευνα του συγγραφέα προκειμένου να εκδοθεί η Πύλη της Σοφίας είναι αναμφισβήτητα τεράστια και κοπιαστική. Η ιστορική ανακάλυψη σχετικά με την Πόρτα Παναγιά φέρει το δικό της ειδικό βάρος. Όμως, όλα αυτά τα στοιχεία, σε συνδυασμό με τις διδαχές της αγάπης και της ευσυνειδησίας, δεν ξέρω κατά πόσο ενδιαφέρουν τον μέσο αναγνώστη. Ίσως για κάποιον που αρέσκεται να διαβάζει βιβλία αυτογνωσίας και αυτοβελτίωσης να αποτελεί μια ευχάριστη αλλαγή. Το ίδιο και για κάποιον που θα ήθελε να διαβάσει κάτι με μια μίξη ιστορικών και θρησκευτικών αναφορών. 

    «Η ανησυχία», μου απάντησε, και αυτό ήταν το τελευταίο μαργαριτάρι της σοφίας που μου χάριζε, «είναι η καλύτερη κατάσταση για ν’ αρχίσεις τη μελλοντική σου ζωή, Πέτρο».

    Άραγε οι απλές εξισώσεις που, διαμέσου των μαθηματικών, εκπροσωπούν τη γλώσσα του Σύμπαντος, μπορούν να μας κάνουν να κατανοήσουμε αφηρημένες ιδέες και μορφές, όπως το Σύμπαν, η Αγάπη, το Καλό, το Κακό, το Κάρμα;

    Περίληψη: Ο Πέτρος, Καθηγητής της Ιστορίας, των Αρχαίων και Ανατολικών Γλωσσών καλείται από την Ορθόδοξη Ελληνική Εκκλησία να φέρει εις πέρας ορισμένες έρευνες προκειμένου να διαπιστώσει την ύπαρξη ενδεχόμενων κληρονόμων του εκλιπόντα Δασκάλου Νικηφόρου. Πρόκειται για ένα Δάσκαλο και Φιλόσοφο που γνώρισε όταν ήταν νεαρός στην ηλικία. Ο Πέτρος έχει πλέον στην κατοχή του το σημειωματάριο του Δασκάλου, που θα τον κάνει να ξαναζήσει τις υπέροχες στιγμές που περάσανε μαζί κατά τη διάρκεια της περιόδου που αυτό διαμορφώθηκε. Αυτή του η ανάγνωση θα είναι, επίσης, ένα εσωτερικό μονοπάτι προς την αυτογνωσία, που θα επιτρέψει στον πρωταγωνιστή αυτού του ελκυστικού ρομάντζου να περάσει την Πύλη της Σοφίας και να βρει τις απαντήσεις στις σημαντικότερες ερωτήσεις που ανέκαθεν είχε ο κάθε άνθρωπος.

    Στοιχεία βιβλίου
    Τίτλος: Η Πύλη της Σοφίας
    Συγγραφέας: Κουδούνας Χάρης
    Εκδόσεις: Φυλάτος
    ISBN: 9786185232894
    Αριθμός σελίδων: 228
    Έτος έκδοσης: 2017
    Επιμέλεια κεντρικής εικόνας: Νεκταρία Πουλτσίδη

    Απάντηση