Τετάρτη, 8 Ιουλίου, 2020
More
    Αρχική Μεταφρασμένη Λογοτεχνία Καλειδοσκόπιο - Ray Bradbury

    Καλειδοσκόπιο – Ray Bradbury

    -

    Καλειδοσκόπιο 

    Προσωπική άποψη: Παντελής Μαυρομμάτης

    Συστάσεις για τον τεράστιο αυτό μαιτρ της λογοτεχνίας της φαντασίας και του μυστηρίου, ενίοτε και του τρόμου, δε χρειάζονται νομίζω. Το εκπληκτικό, δυστοπικό και πάντα επίκαιρο, «Φαρενάιτ 451» είναι ίσως το γνωστότερο έργο του, παρόλα αυτά δεν υπάρχει έργο του που να μπορεί κάποιος να πει ότι δεν άξιζε.

    ΚαλειδοσκόπιοΣτο συγκεκριμένο βιβλίο, Καλειδοσκόπιο, το οποίο αποτελείται από μια συλλογή διηγημάτων, παραμένει η γνωστή εξαιρετική γραφή του μεγάλου αυτού συγγραφέα. Η επιλογή των συγκεκριμένων διηγημάτων έγινε από τη δίτομη έκδοση του 1980, The stories of Ray Bradbury. Καθώς τα διαβάζεις, θα έλεγες πως είναι τόσο καταπληκτικός ο τρόπος που γράφει, ώστε οι λέξεις σου επιτίθενται σα μαχαίρια. Το κάθε διήγημα σού περνάει και ένα μήνυμα, και είναι απίστευτο το πόσο διαχρονικά είναι όλα τους, παρότι γράφτηκαν πριν από αρκετές δεκαετίες.

    Δυο λόγια για το κάθε διήγημα ξεχωριστά:

    Καλειδοσκόπιο: Η αποστολή μιας ομάδας ειδικών στο διάστημα καταλήγει σε αποτυχία με ανεπανόρθωτη βλάβη του σκάφους, ενώ αυτή βρίσκεται ήδη κάπου πολύ μακριά από τη γη. Μέσα στο απέραντο και αχανές διάστημα, τα μέλη της ομάδας αιωρούνται στη μέση του πουθενά, ενώ ταυτόχρονα ολοένα και απομακρύνονται μεταξύ τους, μέχρι να χαθούν τελείως προς διάφορες κατευθύνσεις. Τα σοβαρά ατυχήματα και το δυσοίωνο μέλλον τους, κάνει τη ζωή τους να περνάει από μπροστά τους σαν κινηματογραφική ταινία. Αρχίζουν και βγάζουν απωθημένα, μίση, νοσταλγίες, παράπονα. Πολύ δυνατό διήγημα, στο οποίο ανακαλύπτει κανείς το πραγματικό νόημα της ζωής.

    – Αυτή τη στιγμή, είναι καλύτερη η δική σου ζωή απ’ τη δική μου; Αυτό μετράει τώρα. Είναι καλύτερη; Λέγε, σε ρωτάω.

    – Ναι είναι καλύτερη!

    – Πώς;

    – Εγώ έχω τις σκέψεις μου. Θυμάμαι!” φώναξε αγαναχτισμένος ο Λεσπέρ από μακριά, με τα δυο του χέρια στο στήθος, να κρατούν τις αναμνήσεις του.

    Ο Άρης είναι Παράδεισος: Ένα αεροσκάφος προσγειώνεται στον πλανήτη Άρη. Ή τουλάχιστον έτσι νόμιζαν όσοι επέβαιναν σε αυτό, μέχρι που προσεδαφίστηκαν… Πολύ νοσταλγικό διήγημα για τους ανθρώπους που μας λείπουν, και με εξαιρετικά όμορφη ατμόσφαιρα.

    – Είμαστε στον Παράδεισο; Ρώτησε ο Χίνκστον

    – Ανοησίες. Όχι. Είν’ ένας κόσμος και μας δίνεται μια δεύτερη ευκαιρία. Κανένας δε μας είπε γιατί. Αλλά πάλι, ούτε όταν ήμασταν στη Γη μας είχε πει κανένας ο γιατί.

    Όλο το καλοκαίρι σε μια μέρα: Στον πλανήτη της Αφροδίτης η βροχή έρχεται κάθε επτά χρόνια. Και ενώ η στιγμή αυτή πλησιάζει για ακόμα μία φορά, όλοι προετοιμάζονται για να την απολαύσουν. Άπαντες περιμένουν να δουν το φαινόμενο με μεγάλη λαχτάρα και προσμονή. Μέσα σ’ αυτούς και ένα μικρό κοριτσάκι, η Μαργκό. Οι συμμαθητές της όμως έχουν άλλα σχέδια γι’ αυτήν. Η ίδια δε γνωρίζει τίποτα ακόμα… Εξαιρετική αποτύπωση από το συγγραφέα, του δύσπλαστου χαρακτήρα της παιδικής ηλικίας, με τα θετικά της αλλά και τις ιδιαιτερότητές της.

    Ο θόρυβος ενός κεραυνού τα τρόμαξε και σα φύλλα πριν από ένα καινούριο τυφώνα, σύρθηκαν το ένα πάνω στ’ άλλο κι έτρεξαν. Αστραπή χτύπησε δέκα μίλια μακρυά, πέντε μίλια μακρυά, ένα μίλι, μισό μίλι. Ο ουρανός σε μια στιγμή σκοτείνιασε σα να ‘τανε μεσάνυχτα.

    Η νύχτα:  Ένα από τα δυνατότερα διηγήματα του βιβλίου, στο οποίο αποτυπώνεται με τον καλύτερο τρόπο η οικογενειακή θαλπωρή και γαλήνη, ειδικά όταν αυτή περνάει μέσα από κύματα και απρόσμενες δυσκολίες. Ο ρόλος του κάθε μέλους της οικογένειας είναι διαφορετικός και όλοι μαζί ενωμένοι μπορούν να δημιουργήσουν κάτι που πλησιάζει πολύ στην ιδανική οικογένεια. Περιμένεις το τέλος της ιστορίας με τόση προσμονή που μόλις διαβάσεις και την τελευταία γραμμή νομίζεις ότι διάβασες ολόκληρο το διήγημα μέσα σε ένα δευτερόλεπτο…

    Παντού μια φοβερή απουσία ζωής, φωτός, δράσης.

    Το καλοκαίρι του Πικάσσο: Ένα ζευγάρι πηγαίνει για μπάνιο στην παραλία. Μια μέρα που δείχνει να είναι όπως όλες οι υπόλοιπες, μέχρι που τους πλησιάζει κάπως άγνωστος. Η μέρα θα γίνει μία από τις ομορφότερες της ζωής τους… Ένα διήγημα πραγματικός ύμνος στην τέχνη.

    Μα ειν’ όμορφο να σκέφτομαι πως θα μπορούσαμε να τα καταφέρουμε κάποια μέρα. Να πάμε σ’ αυτόν και να του πούμε, “Πάμπλο (Πικάσσο), να πέντε χιλιάδες δολάρια! Δώσε μας τη θάλασσα, την άμμο, εκείνο τον ουρανό, ό,τι παλιό θέλεις εσύ, θα ‘μαστε ευτυχισμένοι…”

    Μέρες και Νύχτες Απροσδιόριστες: Ένα αεροσκάφος που ταξιδεύει εδώ και πολλές μέρες μακριά από τη γη. Τα μέλη του πληρώματος προσπαθούν να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες ζωής. Κλεισμένοι σ’ ένα μικρό χώρο θα πρέπει να αρχίσουν να συνηθίζουν την έλλειψη πλήρους ελευθερίας και ανέσεων, καθώς και ο καθένας τις ιδιαιτερότητες των υπολοίπων. Και τα καταφέρνουν όλοι σχεδόν. Μόνο ο Κλέμενς αρνείται έντονα την ιδέα αυτή. Σύντομα θα είναι πάλι ελεύθερος… Με πραγματικά εξαιρετικό τρόπο ο Bradbury σκιαγραφεί τα συναισθήματα που προκαλεί η κλειστοφοβία και η κατάθλιψη.

    “Όλοι είμαστε ηλίθιοι”, είπε ο Κλέμενς. “Διαρκώς. Μονάχα που κάθε μέρα είναι, είναι λίγο διαφορετικό… Πιστεύω πως ο μόνος τρόπος να γεράσουμε και να τα πάμε καλά μ’ αυτό τον κόσμο είναι ν’ αποδεχτούμε το γεγονός ότι δεν είμαστε τέλειοι και να ζήσουμε σύμφωνα μ’ αυτό”

    Παιδί του Αύριο:  Η ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας γυρίζει μπούμερανγκ εις βάρος του ανθρώπου. Ένα παιδί γεννιέται αλλά δε μοιάζει καθόλου με συνηθισμένο μωρό. Ένα ον από μια άλλη διάσταση έχει πάρει τη θέση του. Οι γονείς του στα όρια της απελπισίας καλούνται άμεσα να πάρουν μια μεγάλη απόφαση η οποία δεν έχει πισωγύρισμα. Το παιδί όμως είναι δικό τους, όποια μορφή και αν έχει… Η μητρότητα σε όλο της το μεγαλείο.

    Ένας τυφλός που για πρώτη φορά βλέπει το φως, παραιτείται από τις αισθήσεις της ακοής ή της γεύσης;

    Η λίμνη: Το πιο ανατριχιαστικά δυνατό και συγκινητικό διήγημα του βιβλίου. Πραγματικό υπόδειγμα γραφής από τον συγγραφέα. Μια ωδή στις παλιές αγάπες. Η σκηνή με τον πύργο στην άμμο αποτυπώνεται για πάντα στο μυαλό σου…

    Είναι παράξενο, όμως πραγματικά, όταν είσαι νέος, περιμένεις ν’ απαντήσουν στο κάλεσμά σου. Αισθάνεσαι πως ό,τι κι αν σκεφτείς, μπορεί να γίνει πραγματικότητα. και μερικές φορές, αυτό ίσως να μην είναι και τόσο λάθος.

    Σειρήνα ομίχλης: Οι δύο και μοναδικοί φύλακες ενός απόμακρου φάρου συζητάνε, μέχρι που βλέπουν από μακριά να τους πλησιάζει κάτι κολυμπώντας. Παρότι δε φαίνεται καθαρά, ο γηραιότερος από τους δύο γνωρίζει. Το περίμενε πολύ καιρό. Τότε παροτρύνει τον νεότερο να απομακρυνθεί από το φάρο όσο πιο μακριά γίνεται. Αυτός όμως αρνείται και παραμένει στο φάρο… Ναυτικό διήγημα με πολύ όμορφες περιγραφές και σκηνικά.

    “Τι σκέφτεσαι, Μακ Νταν, όταν σ’ αφήνω μόνο σου εδώ πέρα;”

    “Τα μυστήρια της θάλασσας”

    ΚαλειδοσκόπιοΤηλεφώνημα στο Μεξικό: Ένας απόστρατος συνταγματάρχης, απομονωμένος από τον υπόλοιπο κόσμο, περιμένει σε μια κλινική απλά να κυλήσει η υπόλοιπη ζωή του. Το παρελθόν του όμως δεν τον αφήνει σε ησυχία. Με μοναδική του παρέα στην κλινική, το αναπηρικό του καρότσι και ένα τηλέφωνο, αρχίζει να σκαλίζει απαγορευμένα πράγματα του παρελθόντος.

    Τηλεφωνεί σε κάποιον στο Μεξικό, παρότι η νοσοκόμα του έχει απαγορεύσει να χρησιμοποιεί το τηλέφωνο, διότι αυτό τον αναστατώνει. Με το που το σηκώνει κάποιος στην άλλη άκρη της γραμμής, η νοσοκόμα μπαίνει στο δωμάτιό του… Αρκετά δυνατά συναισθήματα, που είναι πιθανόν να βγουν σε μεγάλες ηλικίες αν δε γίνει σωστή διαχείριση των άσχημων εμπειριών και των απωθημένων που είχε στη ζωή του ο καθένας μας.

    Όλοι μας είμαστε ανύπαρκτοι ο ένας για τον άλλον, γιατί δεν είμαστε παρόντες ο ένας στον άλλον. Καλειδοσκόπιο 

    Ο Υδραγωγός: Οι Βόρειοι είναι οι πλούσιοι και οι Νότιοι αυτοί που περιμένουν τον αγωγό του νερού από το Βορρά, για να έχουν πρόσβαση σε ένα από τα πολυτιμότερα αγαθά, το νερό. Οι Βόρειοι όμως έχουν αντιδικίες μεταξύ τους. Οι μεταξύ τους έχθρες καθυστερούν την ολοκλήρωση του έργου. Οι Νότιοι όμως ακόμα ελπίζουν… Τα δεινά του πολέμου και της απληστίας μέσα σε ελάχιστες γραμμές.

    “Μαμά!” Ένα παιδί σήκωσε το ποτήρι του και το ταρακούνησε. Το υγρό αναδεύτηκε αργά. “Δεν είναι νερό αυτό!”

    “Σώπα:” είπε η μητέρα.

    “Είναι κόκκινο,” είπε το παιδί. “και πηχτό.” Καλειδοσκόπιο 

    Η Μηχανή της Ευτυχίας: Όλοι αναζητούμε την ευτυχία. Με την εξέλιξη της τεχνολογίας ανεξέλεγκτη πλέον, ο πρωταγωνιστής κατασκευάζει τη δική του μηχανή της ευτυχίας. Αυτός και η οικογένειά του σύντομα θα ανακαλύψουν το πόσο καταστροφική μπορεί να αποδειχτεί… Η ευτυχία μπορεί να έρθει μέσα από απλά, καθημερινά πράγματα και αυτό αποδεικνύεται περίτρανα μέσα σε αυτό το διήγημα.

    Γιατί; Ήταν ο Σολ δυστυχισμένος, χρειαζόταν τη μηχανή; Όχι, ευτυχισμένος ήταν, αλλά ήθελε να κρατηθεί για πάντα στην ευτυχία.

    Οι Σιωπηλές Πόλεις: Μια πόλη στον πλανήτη Άρη που έχει ερημωθεί πλήρως. Ο πρωταγωνιστής στα όρια της απελπισίας ψάχνει διακαώς να βρει έναν άνθρωπο να μιλήσει. Όλα τα σπίτια είναι ερειπωμένα όμως. Παντού εγκατάλειψη και καταστροφή. Δημιουργεί έναν δικό του κόσμο όπου βγαίνει για να φάει ένα σάντουιτς και το παραγγέλνει στο εαυτό του, μη ξεχνώντας βέβαια να του πει και ευχαριστώ για την εξυπηρέτηση. Πληρώνει τον εαυτό του και αποχωρεί. Και τότε ακούει από κάπου ένα τηλέφωνο να χτυπάει… Εξαιρετική αποτύπωση της αποξένωσης των μεγάλων πόλεων στην εποχή μας.

    Για πρώτη φορά καταλάβαινε πόσο νεκρή ήταν η πόλη. Γέμισ’ ένα ποτήρι μπύρα και άφησε μερικούς απαλούς λυγμούς.

    “Μα,” είπε, “είμαι τελείως μόνος.” Καλειδοσκόπιο 

    Η Μέρα που Έβρεξε για Πάντα: Ένα ξεχασμένο ξενοδοχείο. Οι δύο μοναδικοί οικότροφοι και ο ιδιοκτήτης του συζητάνε. Δεν έχουν δει άλλο άνθρωπο εδώ και καιρό. Η ξηρασία και η ερημιά της περιοχής δεν επιτρέπει στον κόσμο να το πλησιάσει. Εδώ δε βρέχει ποτέ. Εκτός από μία φορά το χρόνο. Κάθε 29η Ιανουαρίου. Και ενώ απομένουν ελάχιστες ώρες για να έρθει και πάλι αυτή μέρα, ένας απρόσμενος επισκέπτης πλησιάζει από το λόφο. Μέσα στο αυτοκίνητο που πλησιάζει υπάρχει κάτι που θα τους αλλάξει τη ζωή… Ένα διήγημα ύμνος στη γαλήνη που μπορεί να σου προσφέρει η βροχή και μια υπέροχη μελωδία.

    Η βροχή έπεφτε στη κορφή της στέγης, έπεφτε στην άμμο που σύριζε, έπεφτε στο σκουριασμένο αμάξι, στον άδειο στάβλο και στους ξεραμένους κάκτους του αυλόγυρου.

    Κλείνοντας θα ήθελα να τονίσω ότι, όπως και σε όλα σχεδόν τα βιβλία του, ο Μπράντμπερι αποδεικνύει ότι έβλεπε μακριά. Γραμμένα τα διηγήματα πριν από μερικές δεκαετίες, ορισμένα εκ των οποίων μέχρι και πάνω από μισό αιώνα, παραμένουν πάντα διαχρονικά. Ένα επίτευγμα που λίγοι έχουν καταφέρει σε τόσο μεγάλο βαθμό. Το βιβλίο προτείνεται για όλους τους βιβλιόφιλους, ανεξαρτήτως λογοτεχνικών προτιμήσεων! Καλειδοσκόπιο 

    ΚαλειδοσκόπιοΣτοιχεία βιβλίου:

    Τίτλος: Καλειδοσκόπιο

    Συγγραφέας: Ray Bradbury

    Εκδόσεις: Θέμα

    Μετάφραση: Γιάννης Ανδρέου

    Σελίδες: 210

    Έτος Έκδοσης: 1980

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here