Τρίτη, 4 Αυγούστου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Κουβέντα με την Αντιόπη Φραντζή

    Κουβέντα με την Αντιόπη Φραντζή

    -

    Κουβέντα με την Αντιόπη Φραντζή

    Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου

    Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε την εκπαιδευτικό και συγγραφέα παιδικών βιβλίων Αντιόπη Φραντζή.

    Συνέντευξη

    Καλησπέρα σας, κυρία Φραντζή. Σας ευχαριστώ πολύ για τη συνέντευξη που παραχωρείτε στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών.

    Α.Φ. Καλησπέρα και από μένα! Ευχαριστώ πολύ για τη φιλοξενία και την ευκαιρία που μου δίνετε να παρουσιάσω τη δουλειά μου.

    Το βιβλίο σας «Ουφ, ξελευθερία!» κυκλοφόρησε πριν από λίγο καιρό από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ και ανήκει στη σειρά «Μαθητικά κατορθώματα». Πώς προέκυψε αυτή η σειρά και ποιος είναι ο σκοπός της;

    Αντιόπη ΦραντζήΑ.Φ. Η σειρά «Μαθητικά κατορθώματα» αναφέρεται στον χώρο του σχολείου όπου περνώ πολύ από τον χρόνο μου και τον οποίο αγαπώ, παρ’ όλα τα προβλήματα και τις δυσκολίες που υπάρχουν. Οι ήρωες και οι ηρωίδες της σειράς κινούνται λοιπόν σε αυτόν τον μικρόκοσμο και δίνουν τον αγώνα τους για να βρουν τον εαυτό τους και τη θέση τους σε ένα περιβάλλον όχι πάντα ασφαλές και φιλικό.

    Τα τελευταία χρόνια διαπίστωνα ότι τα παιδιά όλο και περισσότερο ήθελαν να βρίσκονται στο σχολείο. Στην αρχή αυτό μου φάνηκε παράξενο, επηρεασμένη, βέβαια, από τη δική μου μαθητική εμπειρία. Παρατηρώντας και ρωτώντας όμως κατάλαβα ότι το σχολείο σήμερα είναι ο βασικός χώρος μακριά από την «ασφάλεια» της οικογένειας όπου τα παιδιά παίζουν, κάνουν φιλίες, μαλώνουν, διεκδικούν, με λίγα λόγια χρειάζεται να πάρουν αποφάσεις για το μεγάλωμά τους. Η αυλή του σχολείου είναι η γειτονιά του χθες, κι αυτό είναι πολύ ενδιαφέρον και προκλητικό για μια δασκάλα-συγγραφέα.

    Ο σκοπός, επομένως, είναι πρώτα από όλα για μένα «υπαρξιακός», δηλαδή, να μιλήσω για το σχολείο που θα επιθυμούσα και για τον τρόπο που θα ήθελα τα παιδιά να βρίσκουν τα πατήματά τους με τη βοήθεια των δασκάλων τους. Τα παιδιά-αναγνώστες θα ήθελα να γελάσουν και να διασκεδάσουν με τις περιπέτειες των συνομηλίκων τους και στη συνέχεια να μιλήσουν για τα δικά τους συναισθήματα ή προβλήματα στον χώρο του σχολείου. Μακάρι να βρουν απαντήσεις σε δικούς τους προβληματισμούς. Η σειρά «Μαθητικά κατορθώματα» θέλει να φωτίσει θετικά τις σχολικές εμπειρίες και να προτείνει ότι τα περισσότερα προβλήματα μπορούν να έχουν τη λύση τους.

    Ο ήρωας του βιβλίου σας, ο Ορέστης, υποφέρει από ντροπαλίτιδα όταν ανεβαίνει στη σκηνή του σχολικού θεάτρου. Σαν τον Ορέστη υπάρχουν πολλά παιδιά. Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί, πώς μπορούν να βοηθήσουν ένα ντροπαλό παιδί;

    Α.Φ. Η ντροπαλίτιδα είναι μια «πάθηση» που μπορεί να δυσκολέψει την καθημερινότητα μικρών και μεγάλων. Η έκθεση στην ομάδα και πολύ περισσότερο σε κοινό δεν είναι εύκολη υπόθεση και πιστεύω ότι χρειάζεται εκπαίδευση. Το σχολείο μπορεί να παίξει σημαντικό ρόλο στην κατεύθυνση αυτή, δίνοντας ευκαιρίες στα παιδιά να εκτίθενται σταδιακά και να εκφράζονται για θέματα που τα αφορούν. Για να γίνει αυτό, τα παιδιά χρειάζεται να αισθανθούν ασφάλεια και αποδοχή, να νιώσουν ότι επιτρέπεται να πειραματιστούν και, πολύ περισσότερο, να αποτύχουν.

    Οι γονείς από την άλλη δεν νομίζω ότι χρειάζεται να ανησυχούν, παρά μόνο να δώσουν χρόνο στο παιδί τους, αποδοχή και εμπιστοσύνη.

    Πώς μπορεί να συμβάλει ένας εκπαιδευτικός, ίσως σε συνεργασία με τους γονείς, ώστε ένα παιδάκι που είναι πολύ κλειστό και ντροπαλό να μπορέσει να «ανοιχτεί» και να μην μπει στο περιθώριο;

    Αντιόπη ΦραντζήΑ.Φ. Τα ντροπαλά παιδιά συνήθως χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να αισθανθούν άνετα και να εκφραστούν στην ομάδα. Βοηθά να δείξεις ότι δε βιάζεσαι, αλλά και να κεντρίσεις το πραγματικό τους ενδιαφέρον ώστε να θελήσουν να πάρουν θέση στα πράγματα και να εκφραστούν.

    Η καθημερινή ζωή στο σχολείο προσφέρει πολλές ευκαιρίες για να αξιοποιήσουν οι εκπαιδευτικοί και να δημιουργήσουν περιστάσεις όπου ένα κλειστό παιδί μπορεί να δραστηριοποιηθεί, να πάρει πρωτοβουλίες και να ανοιχτεί. Το πρόβλημα είναι ότι πολύ συχνά οι ρυθμοί είναι τόσο γρήγοροι που τα κλειστά παιδιά «δεν προλαβαίνουν» να βρουν τον βηματισμό τους, ιδίως σε σχέση με τα πιο εξωστρεφή παιδιά που συνήθως τείνουν να καταλαμβάνουν όλο τον χώρο. Επομένως, ο εκπαιδευτικός χρειάζεται να βάζει ένα όριο από τη μια και να δημιουργεί ευκαιρίες από την άλλη, ώστε να μην υπάρχουν παιδιά που να αισθάνονται στο περιθώριο. Γιατί αν κάποια παιδιά μάθουν σε αυτό τον τρόπο συμπεριφοράς στην ομάδα, θα είναι πιο δύσκολο να τον αλλάξουν μεγαλώνοντας.

    Στο «Ουφ, ξελευθερία!», η κυρία Θάλεια, η δασκάλα της Θεατρικής Αγωγής, στήνει μια παράσταση για τους μαθητές της μαζί με τους ίδιους. Επομένως, η γιορτή τούς ανήκει, και έχουν το κίνητρο να ξεπεράσουν τις δυσκολίες τους και να την υποστηρίξουν. Κι αυτό φέρνει την απελευθέρωση. 

    Στο βιβλίο σας αναφέρεστε και στην παιδαγωγική αξία του θεάτρου. Η θεατρική αγωγή μπορεί να βοηθήσει ένα παιδί να γνωρίσει τον εαυτό του;

    Α.Φ. Τα παιδιά από πολύ νωρίς μαθαίνουν να μπαίνουν σε ρόλους μέσα από το παιχνίδι τους. Μεταμφιέζονται, μιμούνται, μοιράζουν ρόλους, σκηνοθετούν σκηνές για να καταλάβουν, να αποφορτιστούν, να μεγαλώσουν.

    Η Θεατρική Αγωγή πιστεύω ότι είναι ένα πολυεργαλείο, όπως λέει η φίλη μου θεατρολόγος Γιάννα Βιδάλη. Δεν αποκτούν μόνο γνώσεις για το θέατρο, αλλά κυρίως μέσα από το θεατρικό παιχνίδι και τις θεατρικές συμβάσεις και τεχνικές που εισάγει, έχουν την ευκαιρία να εκφραστούν να ερμηνεύσουν και να κατανοήσουν τον εαυτό τους και τον κόσμο που τα περιβάλλει. Παίζοντας, μαθαίνουν να εκφράζουν τα συναισθήματά τους, δοκιμάζουν ρόλους και συμπεριφορές προτού τις εφαρμόσουν στην πραγματική ζωή, αποκτούν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αυτοεκτίμηση.

    Κουβέντα με την Αντιόπη Φραντζή

    Ο συγγραφέας Ευγένιος Τριβιζάς έχει πει ότι το ελληνικό σχολείο είναι βαρετό και εχθρός της δημιουργικότητας. Σας βρίσκει σύμφωνη η δήλωσή του αυτή;

    Α.Φ. Θαυμάζω απεριόριστα τον Ευγένιο Τριβιζά, αλλά θα ήταν σαν να ακύρωνα τον εαυτό μου αν δεχόμουν ότι το σχολείο είναι μόνο βαρετό και εχθρός της δημιουργικότητας. Ναι, πολλές φορές και πολύ συχνά τα παιδιά βαριούνται, αλλά και άλλες τόσες κάνουν ή ακούνε πράγματα που δεν θα τα έκαναν ή άκουγαν στο σπίτι ή στον κοινωνικό τους περίγυρο. Στο σχολείο έρχονται σε επαφή με άλλα παιδιά, με άλλους ενήλικες, μαθαίνουν να σχετίζονται, ψάχνουν τρόπους να επικοινωνούν. Κι αυτό το βρίσκω πολύ σημαντικό.

    Το μεγαλύτερο ίσως πρόβλημα του ελληνικού σχολείου είναι ότι αντιμετωπίζει τα παιδιά με τον κανόνα του μέσου όρου. Είναι σαν να επιμένουμε να τους φοράμε το ίδιο νούμερο παπουτσιού, χωρίς να κοιτάμε τα πόδια τους! Όπου και όταν αυτό αλλάζει, γίνονται πολύ όμορφα πράγματα.

    Κουβέντα με την Αντιόπη Φραντζή

    Πόσο δύσκολο είναι να είσαι εκπαιδευτικός αλλά και μαθητής σήμερα στη χώρα μας; Μπορεί το σχολείο να γίνει ένα δημιουργικό και φιλικό περιβάλλον για τα παιδιά;

    Αντιόπη ΦραντζήΑ.Φ. Για μένα η απάντηση στη δυσκολία του να είσαι σήμερα εκπαιδευτικός βρίσκεται στην ικανότητά μας να οικοδομούμε σχέσεις. Αυτό είναι για μένα το σημαντικότερο που μπορεί να προσφέρει το σχολείο. Το σημερινό δημόσιο σχολείο δεν έχει τα μέσα να παρουσιάζει τη γνώση ιδιαίτερα ελκυστικά, δεν μπορεί να εντυπωσιάσει, δεν μπορεί να συναγωνιστεί την ταχύτητα των ηλεκτρονικής πραγματικότητας. Μπορεί όμως να μάθει το παιδί να κατανοεί και να σέβεται τα όρια και τους κανόνες, να συνεργάζεται και να συναναστρέφεται διαφορετικούς ανθρώπους, να αντέχει την αποτυχία και την απόρριψη, να αποδεχτεί τη μη άμεση ικανοποίηση της επιθυμίας.

    Οι εκπαιδευτικοί ήρωές μου, η κυρία Θάλεια στο «Ουφ, ξελευθερία!» ή ο κύριος Πετράν από τα «Ζωγραφιστά μυστικά» αναγνωρίζουν τα παιδιά ως «πρόσωπα» με ταλέντα, δυσκολίες και προσδοκίες. Προσπαθούν να δημιουργήσουν καταστάσεις με νόημα για τους μαθητές τους, ώστε να υπάρχει το κίνητρο της μάθησης.

    Τα παιδιά σήμερα δυστυχώς δεν διαβάζουν βιβλία. Τα έχει κερδίσει η τεχνολογία. Ακόμα και στα σχολεία πολλές φορές, στο μάθημα της φιλαναγνωσίας, οι δάσκαλοι χρησιμοποιούν αυτή την ώρα για άλλα μαθήματα. Πώς μπορούμε να φέρουμε τα παιδιά πιο κοντά στο βιβλίο;

    Α.Φ. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι το σχολείο είναι από τα λίγα μέρη στα οποία το έντυπο βιβλίο κατέχει ακόμα μια σημαντική θέση και υπόληψη! Στο δημοτικό γίνονται πολλές προσπάθειες για να καλλιεργηθεί η αγάπη για το βιβλίο, ιδιαίτερα όταν υπάρχει σχολική βιβλιοθήκη. Η συμμετοχή των παιδιών στη λειτουργία της, η γνωριμία με συγγραφείς, η πρόκληση ευκαιριών για δημιουργικό γράψιμο μπορούν να παίξουν θετικό ρόλο. Κυρίως, δεν πρέπει το διάβασμα να γίνει το καθήκον του καλού μαθητή, γιατί τότε χάνονται η γοητεία και η συγκίνηση.

    Αυτή την περίοδο σας βασανίζει κάποιος νέος ήρωας που περιμένει να πάρει σάρκα και οστά;

    Α.Φ. Ο αγαπημένος και εμπνευσμένος εικονογράφος της σειράς, Νίκος Γιαννόπουλος, δημιούργησε τρεις πολύ ζωντανούς χαρακτήρες, τη Νεφέλη, τον Ιάσονα και τον Ορέστη, που περιμένουν την επόμενη ηρωίδα ή ήρωα! Ακόμη δεν μπορώ να πω πολλά, γιατί βρίσκομαι σε εσωτερική συζήτηση. Άλλωστε, μέσα από τις παρουσιάσεις του «Ουφ, ξελευθερία!», ακόμη γοητεύομαι με την ανταπόκριση των μικρών στο κάλεσμα για θεατρικό παιχνίδι και στην ποικιλία των εκδηλώσεών τους! Αν δώσεις χώρο, τα παιδιά είναι αστείρευτα!

    Λίγο πριν ολοκληρώσουμε τη συνέντευξη, θα θέλατε να πείτε κάτι στους αναγνώστες μας;

    Α.Φ. Θα ήθελα να ευχηθώ σε εσάς και στους αναγνώστες σας να υπάρχει πάντα χρόνος για λογοτεχνικές αναζητήσεις και κουβέντες. Ειδικότερα για την παιδική λογοτεχνία, ελπίζω να συνεχίσει να αποτελεί μια ευκαιρία για επαφή ανάμεσα σε γονείς και παιδιά. Μια αφορμή για άνοιγμα και εκμυστηρεύσεις. Ξέρω πολύ καλά ότι οι γονείς έχουν κι αυτοί τις αγωνίες και ανασφάλειές τους προσπαθώντας να ανταποκριθούν στον ρόλο τους. Αυτό που θα πρότεινα είναι να έχουν εμπιστοσύνη στα παιδιά τους και να τους το δείχνουν.

    Κουβέντα με την Αντιόπη Φραντζή

    Επεξεργασία εικόνας: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα 

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here