Ντόνα, μια γοητευτική αντιηρωίδα στο «Σταχτόνερο»

Γράφει η Κωνσταντίνα Μόσχου

Από τη γυναίκα πηγάζουν τα καλύτερα και τα χειρότερα, δάνειο από τη γνωστή ιστορία της Κασσιανής, για να δώσω το στίγμα μιας αμφιλεγόμενης ηρωίδας στο νέο μου βιβλίο «Σταχτόνερο».

Ας μιλήσουμε λοιπόν για αντιήρωες. Τι είναι αυτό που μας έλκει σε παλιοχαρακτήρες στα βιβλία; Να υποθέσουμε πως οι ήρωες μας τελείωσαν; Μήπως δεν θέλουμε πια πρότυπα, ή ίσως τα πρότυπα δεν έχουν πεθάνει αλλά έχουν αλλάξει με το πέρασμα των καιρών; Ίσως και να έχουμε εθιστεί στο χαμήλωμα του βλέμματος, στην τάση να εισπράττουμε το γήινο. Αυτοί είναι και οι σύγχρονοι χαρακτήρες στη λογοτεχνία, περισσότερο ανθρώπινοι από ποτέ.

Ήδη από τον 20ο αιώνα άρχισαν να χτίζονται οι αντιήρωες, και μάλιστα χωρίς αυτοί να είναι απαραίτητα τέρατα ανηθικότητας και εγωισμού. Αυτό το είδος ήρωα έχει πολλά προβλήματα, κλείνεται σε έναν δικό του κόσμο, προσπαθεί και αποτυγχάνει. Αυτό που δεν υπήρχε στις γενιές ηρώων, αλλά σήμερα κάνει δυναμικά την παρουσία του, με ανθρώπινους χαρακτήρες με τους οποίους μπορεί να ταυτιστεί ευκολότερα ο αναγνώστης. Πιθανότατα είναι ένα τέχνασμα των συγγραφέων για να καυτηριάσουν καταστάσεις με αμεσότητα, σε πρώτο πρόσωπο, με τη φωνή του αφηγητή-ήρωα.

Στην περίπτωση της Ντόνας στο «Σταχτόνερο», πρόκειται για ένα πρόσωπο που δεν εμφανίζεται ποτέ, την γνωρίζουμε μέσα από τις αφηγήσεις όσων την γνώρισαν. Ο αναγνώστης θα κρίνει τι είναι αλήθεια και τι ψέματα, θα τον παρασύρει στο μυστήριό της, θα του δώσει όλες τις αντίθετες πλευρές της, τη μια σαν σκοτεινή σελήνη, την άλλη γενναιόδωρη και δοτική.

Ντόνα μια γοητευτική αντιηρωίδα στο «Σταχτόνερο»

Η Ντόνα, όπως την έχω γνωρίσει σε βάθος, για να μπορέσω να σχεδιάσω και να αποδώσω τον χαρακτήρα της, είναι το απόλυτο θηλυκό. Γεμάτη πάθος, με αγάπη στο ωραίο, με αγάπη στη ζωή. Την οποία παρεμπιπτόντως χαρίζει στον άντρα που υποτίθεται ότι την αγάπησε, με αποτέλεσμα σε ενεστώτα χρόνο να είναι νεκρή. Ποιος την σκότωσε είναι ένα ερώτημα που αιωρείται στο βιβλίο, αλλά το κυρίως ερώτημα είναι: Ποια ήταν πραγματικά η Ντόνα;

Τη μέρα, ή μάλλον τη νύχτα που γεννήθηκε αυτός ο χαρακτήρας, ήξερα πως θα είναι μια ξεχωριστή γυναίκα. Δεν με ενδιέφερε αν θα ήταν παράνομη ή ηθική, αν θα αγαπούσε τα παιδιά της ή όχι, αν ήταν έντιμη στις σχέσεις της ή πονηρή. Ούτε η ομορφιά της ήταν το παν, γιατί αυτό είναι κάτι που φεύγει. Μένει το συναίσθημα που μας δημιουργεί κάποιος όταν σηκώνει σκόνη στο δρόμο του, όταν ο θόρυβός του μένει ακόμα και αφού έχει πεθάνει.

Σκέφτηκα λοιπόν πως θα είναι μια αντιηρωίδα με έντονα πάθη, με όνομα που σημαίνει κάτι (donna είναι η γυναίκα στα ιταλικά), και θα δημιουργήσει έναν μεγάλο κύκλο περιδίνησης γύρω της, έτσι ώστε όλοι να μιλούν για κείνη. Το μόνο που την ενδιαφέρει είναι να δημιουργήσει τον θόρυβο που αναφέρω παραπάνω, γιατί κάποιοι ζουν μονάχα γι’ αυτό. Μπορεί να έχουν γεννηθεί έτσι, ή μπορεί η ίδια η ζωή να τους έχει αναγκάσει να γίνουν κάτι διαφορετικό, είτε καλό είτε κακό.

Δεν θέλησα να κάνω την ηρωίδα μου συμπαθητική, ούτε να ταυτιστεί ο αναγνώστης με έναν τέτοιο χαρακτήρα γεμάτο ελαττώματα. Ήθελα να του δείξω πως υπάρχουν και αυτοί οι άνθρωποι που φέρονται γοητευτικά απερίσκεπτα, και το τέλος που μπορεί να έχουν παρασύροντας μαζί τους αθώους.

Αν ακούσετε στο τέλος το γέλιο της ηρωίδας μου, θα είναι κοροϊδευτικό. Γιατί ξέρει ποια είναι πραγματικά, ενώ οι περισσότεροι δεν το κατάφεραν παρά μονάχα στις τελευταίες παραγράφους. Η αλήθεια είναι πως δεν μου κρύφτηκε, γιατί της έκανα μιας πρώτης τάξης ψυχανάλυση, προκειμένου να την ρίξω στα βαθιά. Ούτε και σε σας θα κρυφτεί, είναι μια αληθινά μυστήρια γυναίκα με ένα και μόνο ελάττωμα: αγάπησε τη λατρεία των άλλων για τον εαυτό της.

Το επόμενο στοίχημά μου είναι ένας ήρωας πραγματικά ήρωας, και αυτό εμπεριέχει μια μεγάλη δυσκολία, ειδικά όταν πρόκειται για αστυνομική λογοτεχνία, όπου οι περισσότεροι χαρακτήρες είναι καταραμένοι. Νομίζω όμως ότι κάτι έχω υπόψη μου, αρκεί να γυρίσω πίσω στα παλιά.

Απάντηση