Ο δρόμος του Βιβλίου

Σκέψεις: Αλέξανδρος Δαμουλιάνος

Το Βιβλίο ήταν και είναι σαρξ εκ σαρκός της ανθρώπινης ψυχής. Στο περιεχόμενό του κρύβεται ένας προσωπικός θεός για τον καθένα και το υλικό του αποτελεί ένα είδος αντικειμένου λατρείας.

Ας ξεκινήσουμε, επομένως, με το συμπέρασμα πως το Βιβλίο είναι θρησκεία. Μια θρησκεία στην οποία όλων των ειδών τα πάθη επιβάλλονται και όπου δεν υπάρχει διαχωρισμός μεταξύ θεοτήτων και πιστών. Μια θρησκεία, όμως, που τα τελευταία χρόνια απειλείται από έναν, όχι και τόσο σαφή και ξεκάθαρο εχθρό.

Στα ιστορικά γεγονότα του 20ου αιώνα το Βιβλίο διεκδίκησε και έλαβε πρωταγωνιστικό ρόλο ως ασπίδα στην καθημερινότητα του δοκιμαζόμενου Ελληνικού λαού. Ωστόσο, κατά την αμιγώς εγχώρια κρίση –και δεν εννοώ την οικονομική- αυτή η ασπίδα αυτό-αφοπλίστηκε. Οι αιτίες, πολλές κι ίσως υποκειμενικές, θα μπορούσαν να αναλυθούν με τον ίδιο τρόπο που ξετυλίγονται τα σενάρια συνομωσίας.

Στον ηθικό και πολιτισμικό σεισμό που προκάλεσε το ξεθύμασμα της ιδεατής ευδαιμονίας, η Λογοτεχνία διασπάστηκε. Ένα κομμάτι της, λοιπόν, κλειδώθηκε στην εσωστρέφεια, και ασχολήθηκε με το ατομικό δράμα του καθενός, και ενώ το “εμείς” και το “εγώ” συνυπήρχαν αρμονικά σταδιακά το δεύτερο εκτόπισε εντελώς το πρώτο. Ένα άλλο κομμάτι της κομματικοποιήθηκε με τον πιο σκληροπυρηνικό τρόπο, και μεταλλάχθηκε σε μέσο προπαγάνδας με σκοπό την αναβίωση αναχρονιστικών και αποτυχημένων κοινωνικών προτύπων.

Εδώ θέλω να σημειώσω, προκειμένου να είμαι ξεκάθαρος, ότι το στοιχείο της πολιτικοποίησης σε όλες τις δημιουργικές εκφράσεις του ανθρώπου και απολύτως θεμιτό και ίσως επιβεβλημένο είναι. Το τελευταίο κομμάτι παρέμεινε αφοσιωμένο στις ατόφιες και ουσιώδεις επιταγές που είχε λάβει, πολύ πριν ακόμα από την διάσπαση, από την ανάγκη ύπαρξης της ίδιας της Λογοτεχνίας.

Δεν θα ‘ναι υπερβολή να ειπωθεί πως η ετήσια βιβλιοπαραγωγή είναι δυσανάλογη ως προς τον αριθμό των αναγνωστών και αυτό μπορεί να χρεωθεί στην ελαχιστοποίηση των κριτηρίων έκδοσης από ένα μέρος του εκδοτικού κόσμου. Βεβαίως, όπως σε κάθε περίπτωση, οι οίκοι που εισέρχονται στον χώρο με αγάπη και όραμα, στα πρότυπα του άνω θρώσκω, για το Βιβλίο υπάρχουν και θα υπάρχουν.

Αυτή η ευκολία, ας πούμε, έκδοσης οδήγησε πολλούς στον ακοπίαστο, εγκεφαλικό τρόπο συγγραφής και εκείνοι που έμειναν στο πλευρό της “εξ αίματος” συγγραφή, δηλαδή όσοι γράφουν με το αίμα τους αντί για μελάνι, έγιναν μειοψηφία. Επιπλέον, η απότομη έκρηξη του παιδικού βιβλίου, λίγο παλιότερα, και τώρα του ιστορικού, βοηθάει αλλά εν μέρει, την ώρα που αναγκαία είναι μια συνολική επανάσταση όλων των λογοτεχνικών ειδών η οποία θα στοχεύει στην επανάκτηση του ενδιαφέροντος του αναγνωστικού κοινού.

Αν ανατρέξουμε σε προηγούμενες γενιές θα δούμε πως απ’ την ώρα που καταλάβαινε κάποιος τον εαυτό του, καταβρόχθιζε ό,τι κι αν έπεφτε στα χεριά του σε έντυπο. Αυτό ήταν το στίγμα της παιδείας μας. Δεν είναι κακό πράγμα η επιλεκτικότητα, μα παρατηρώ κάποιους αφορισμούς από αναγνώστες σε ορισμένα είδη, δίχως προφανώς να έχουν μπει σε διαδικασία δοκιμής. Οι βιβλιοσελίδες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κάνουν εξαίρετη δουλειά, όμως μια φωτιά όσο παρανάλωμα και να της ρίξεις θα θεριέψει μόνο αν το θέλει η ίδια.

Ο δρόμος του Βιβλίου

Όλα τα παραπάνω δεν είναι απλώς σοφιστείες, αν τα αντιστρέψουμε ίσως σχηματίσουμε τον δρόμο του Βιβλίου προς το αύριο, όπου η Λογοτεχνία θα είναι μία, αδιαίρετη, και καταφύγιο όλων των επιθυμιών. Η Λογοτεχνία μοιάζει με ένα παιδί που κλαίει μέσα σε ένα σκοτεινό δωμάτιο επειδή νομίζει πως η πόρτα είναι κλειστή, ενώ δεν είναι. Εμείς, αναγνώστες, συγγραφείς και εκδότες πρέπει να της δείξουμε πως δεν υπάρχει κανένας λόγος να είναι εγκλωβισμένη.

Επεξεργασία εικόνας: Χριστίνα Πολυχρονιάδου

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here