Γράφει η Αναστασία Νεραϊδόνη

Με την ιδιότητα μου ως καθηγήτρια Αγγλικών, πολλές φορές αναζητώ παιδικά τραγουδάκια (nursery rhymes) που να κάνουν ομοιοκαταληξία, καθώς βοηθούν τα παιδιά με μαθησιακές δυσκολίες να απομνημονεύσουν καλύτερα το λεξιλόγιο.

Έτσι λοιπόν ανακάλυψα πληθώρα τραγουδιών που υποτίθεται ότι ανήκουν στην κατηγορία «παιδικά». Οι στίχοι τους όμως κρύβουν σκοτεινές ιστορικές αλήθειες και συμβάντα από τα χρόνια του Μεσαίωνα.  Τα συγκέντρωσα λοιπόν σε ένα άρθρο για τους συγγραφείς του τρόμου, αλλά και για όσους λατρεύουν τους θρύλους της λαογραφίας.

Παιδικά τραγουδάκια ΗUMPTY DUMPTY

Humpty Dumpty sat on a wall,
Humpty Dumpty had a great fall,
All the King’s Horses and all the King’s men
Couldn’t put Humpty together again.

Ξεκινάω με το πιο γνωστό που γνωρίσαμε μέσα απ’ την Αλίκη στην Χώρα των Θαυμάτων του L. Caroll. Ο Humpty Dumpty απεικονίζεται ως ένα μεγάλο αυγό, συνήθως ντυμένο σαν ένα μικρό αγόρι. Είναι μια θλιβερή ιστορία, καθώς σπάει και δεν μπορεί να τον διορθώσει κανείς. Ωστόσο, η πραγματική ιστορία  χρονολογείται από τον Αγγλικό Εμφύλιο Πόλεμο. Ο Humpty ήταν ένα τεράστιο κανόνι τοποθετημένο πάνω σε ένα ψηλό πύργο εκκλησίας. Κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Colchester, ο πύργος χτυπήθηκε από πυρκαγιά του εχθρού και ο Humpty υπέστη μεγάλη πτώση. Έτσι γεννήθηκε το έμβλημα Humpty Dumpty.

LONDON BRIDGE IS FALLING DOWN

London Bridge is falling down,

Falling down, falling down.

London Bridge is falling down,

My fair lady.

Set a man to watch all night,

Watch all night, watch all night,

Set a man to watch all night,

My fair lady.

Suppose the man should fall asleep,

Fall asleep, fall asleep,

Suppose the man should fall asleep?

My fair lady.

Υπάρχουν αρκετές θεωρίες πίσω από την προέλευση αυτής της ομοιοκαταληξίας, αλλά αυτό που ξεχωρίζει είναι το θέμα της ανθρώπινης θυσίας. Πιστεύεται ότι μια γέφυρα θα καταρρεύσει αν δεν θανατωθεί  κάποιος άνθρωπος στα θεμέλια.  Έτσι συνήθιζαν την πρακτική της χτίσης ενός ατόμου μέσα σε μια δομή, όπου σιγά-σιγά πεθαίνει από την έλλειψη τροφής και νερού. Το τραγούδι συνοδεύει το εξής παιχνίδι: δύο παιδιά σχηματίζουν ένα τόξο και τα υπόλοιπα τρέχουν από κάτω ως το τέλος του τραγουδιού. Όποιος έμενε στο τέλος, ήταν παγιδευμένος από τα χέρια των δύο παιδιών που σχημάτιζαν την αψίδα. Μήπως ακούγεται ανατριχιαστικό τώρα;

MARY, MARY, QUITE CONTRARY

Mary, Mary, quite contrary

How does your garden grow?

With silver bells and cockleshells

And pretty maids all in a row.

Πρόκειται για την Μary A’ της Αγγλίας, κόρη του Ερρίκου Β’ και της πρώτης του συζύγου, της Κάθριν της Αραγονίας. Ο Henry VIII ήθελε να παντρευτεί την Anne Boleyn και υπέβαλε αίτηση στην Καθολική Εκκλησία για διαζύγιο ξανά και ξανά, η οποία απορρίφθηκε. Έτσι απομονώθηκε από την Καθολική Εκκλησία και δημιούργησε την Αγγλικανική Εκκλησία. Ως αποτέλεσμα αυτού, η Αγγλία ήταν, τη στιγμή της βασιλείας της Μαρίας, διαιρεμένη μεταξύ Καθολικών και Προτεσταντών. Όταν η Μαρία ήρθε στο θρόνο, ήθελε να οδηγήσει και πάλι την Αγγλία στον Καθολικισμό, πηγαίνοντας “αντίθετα” με τις επιθυμίες της Αγγλίας, αφού το μεγαλύτερο μέρος της Αγγλίας ήταν ευτυχώς προτεσταντικό. Η σύντομη βασιλεία της, από το 1553 έως το 1558, σημειώθηκε με την εκτέλεση χιλιάδων Προτεσταντών. Τα «ασημένια κουδούνια» και τα «κοκάλια» είναι συσκευές βασανιστηρίων από την εποχή της και οι «όμορφες κοπέλες όλες σε μια σειρά» αναφέρονται στις εκατοντάδες των γυναικών που καίγονταν σε σειρά λόγω του προτεσταντικού θρησκεύματός τους.

THREE BLIND MICE

Three blind mice, three blind mice,

See how they run, see how they run,

They all ran after the farmer’s wife,

Who cut off their tails with a carving knife,

Did you ever see such a thing in your life,

As three blind mice?

Άλλο ένα αφιερωμένο στη βασιλεία της Μαρίας Α, γνωστό και ως Bloody Mary. Τα τρία ποντίκια πιστεύεται ότι είναι ένα τρίο των προτεσταντικών επισκόπων, Hugh Latimer, Nicholas Radley, και ο Αρχιεπίσκοπος του Καντέρμπουρυ, Thomas Cranmer, ο οποίος συνωμότησε να ανατρέψει τη Μαρία. Ανακαλύφθηκαν και οι τρεις όμως  και στη συνέχεια κάηκαν για προδοσία και αίρεση. Κυκλοφόρησε επίσης η λανθασμένη φήμη ότι τους τύφλωσε και τους διαμέλισε, όπως πηγαίνει ο έμμετρος, λες και το να τους κάψει ζωντανούς  δεν ήταν αρκετό.

 

JACK AND JILL

Jack and Jill went up the hill,

To fetch a pail of water.

Jack fell down,

And broke his crown;

And Jill came tumbling after.

Οι ρίζες αυτού του ποίηματος είναι τόσο σκοτεινές, ώστε δεν θα έπρεπε καν να επιτρέπεται οπουδήποτε κοντά στα παιδιά. Ο Jack και η Jill είναι στην πραγματικότητα ο Λουδοβίκος της Γαλλίας και η σύζυγός του, Marie Antoinette, οι οποίοι καταδικάστηκαν για προδοσία κατά τη διάρκεια της Γαλλικής Επανάστασης, αλλιώς γνωστής και ως Βασιλεία της Τρομοκρατίας, και τους αποκεφάλισαν. Ο Τζακ ή ο Λουδοβίκος XVI, έχασε το «στέμμα του», δηλαδή το θρόνο του και το κεφάλι του. Έτσι η κεφαλή της Jill ή της Marie Antoinette σύντομα έπεσε.

RING AROUND THE ROSIE

Ring around the rosie

A pocketful of posies

Ashes, ashes

We all fall down!

Η προέλευση αυτής της ομοιοκαταληξίας  είναι μακράν η πιο κακόφημη. Το Rhyme αναφέρεται στη Μεγάλη Πανούκλα του Λονδίνου το 1665. Το ροζέ  αναφέρεται στο εξάνθημα που κάλυψε εκείνους που έπασχαν από την ασθένεια, η μυρωδιά της οποίας προσπάθησαν να καλύψουν με «μια τσέπη γεμάτη από άνθη». «Στάχτες» ήταν τα περιφλεγέντα  υπολείμματα του νεκρού, και μετά απ’ αυτό όλοι έπεσαν κάτω.

BAA BAA BLACK SHEEP

Baa baa black sheep,

Have you any wool?

Yes sir, yes sir,

Three bags full.

One for the Master, 

One for the Dame,

And one for the little boy

Who lives down the lane.

Ενώ αυτό το ομοιοκαταληκτικό τραγούδι ακούγεται αρκετά αθώο, χρονολογείται στην πραγματικότητα στην φεουδαρχική Αγγλία και δεν είναι τόσο αθώος. Υπήρχε ένας εξαιρετικά σκληρός φόρος μαλλιού που επιβλήθηκε τότε στους αγρότες από τον βασιλιά Εδουάρδο I΄ τον 13ο αιώνα.

Το ένα τρίτο του μαλλιού δινόταν στον Βασιλιά ή τον Άρχοντα, το άλλο τρίτο πήγαινε την Εκκλησία και το υπόλοιπο τρίτο για τους αγρότες.

Ο τελευταίος στίχος «για το μικρό αγόρι / που μένει στον εξοχικό δρόμο», μας δείχνει πόσο λίγα έμειναν για τους ανθρώπους που καλλιέργησαν το μαλλί.

 

GOOSEY, GOOSEY, GANDER

Goosey, goosey, gander,

Whither dost thou wander?

Upstairs and downstairs

And in my lady’s chamber.

There I met an old man

Who wouldn’t say his prayers;

I took him by the left leg,

And threw him down the stairs

Μετά τη δημιουργία της Αγγλικανικής Εκκλησίας από τον βασιλιά Ερρίκο του VIII, υπήρχαν πολλοί καθολικοί ιερείς που αρνούνταν να ακολουθήσουν την προτεσταντική πίστη. Έτσι, για να αποφύγουν την τιμωρία, εγκατέστησαν μικρά δωμάτια στα σπίτια τους, που ονομάζονταν τρύπες του ιερέα, για να προσευχηθούν. Αν τους ανακάλυπταν  να προσεύχονται στα Λατινικά, όπως κάνουν οι Καθολικοί, θα «πέσουν κάτω από τις σκάλες» και συνεπώς στον θάνατο.

GEORGIE PORGIE PUDDING AND PIE

Georgie Porgie pudding and pie,

Kissed the girls and made them cry

When the boys came out to play,

Georgie Porgie ran away.

Ο Georgie Porgie αναφέρεται στον Άγγλο προικοθήρα  George Villiers, Δούκα του Buckingham, ο οποίος φημολογείται ότι υπήρξε εραστής του Βασιλιά James I. Ενώ δεν υπάρχει καμία απόδειξη αυτής της σχέσης, ήταν φανερό ότι ο βασιλιάς James ήταν πολύ λάτρης του Villiers, ο οποίος έλαβε πολλά χρήματα και τίτλους. Η καλή εμφάνιση του Villiers είναι πολύ καλά τεκμηριωμένη, παράλληλα με την αγάπη του για τις γυναίκες. Λέγεται ότι ο Villiers εξόργισε αρκετούς αυλικούς εφόσον παρενοχλούσε σεξουαλικά τις συζύγους τους. Βλέπουμε γιατί τα κορίτσια φώναζαν και γιατί ο Georgie Porgie έφυγε όταν τα «αγόρια βγήκαν για να παίξουν».

PETER, PETER, PUMPKIN-EATER

Peter, Peter, pumpkin-eater,
Had a wife and couldn’t keep her;
He put her in a pumpkin shell,
And there he kept her very well

Αυτό  έχει τις ρίζες του στην Αμερική, σε αντίθεση με τους περισσότερα που ξεκίνησαν στην Αγγλία. Ήταν μια διαφορετική εποχή τότε για τις γυναίκες, και για τις απόψεις για το διαζύγιο, επίσης, γι ‘αυτό το λόγο αυτό προειδοποιούσε τα νεαρά κορίτσια για την απιστία. Η σύζυγος του Peter ήταν μοιχαλίδα κι όταν  εκείνος το ανακάλυψε την σκότωσε κι έκρυψε το πτώμα της σε μια τεράστια κολοκύθα.

SOLOMON GRUNDY

Solomon Grundy
Born on Monday
Christened on Tuesday
Married on Wednesday
Ill on Thursday
Worse on Friday
Died on Saturday
Buried on Sunday
That is the end of Solomon Grundy
.

O Solomon έγινε γνωστός ως ήρωας των κόμικ της DC, αλλά και από την ταινία «The accountant» με πρωταγωνιστή τον Ben Afleck που το τραγουδούσε για να ηρεμήσει όποτε πάθαινε κρίσεις πανικού. Το ομοιοκαταληκτικό τραγουδάκι αυτό δημοσιεύτηκε το 1842 από τον James Orchard Halliwell και συμβολίζει τον κύκλο της ζωής.

LADYBUG

Ladybug, ladybug fly away home,
Your house is on fire,
Your children will burn.
Except for the little one whose name is Ann,
Who hid away in a frying pan

Εικάζεται ότι αναφέρεται στην Μεγάλη Φωτιά του Λονδίνου το 1666. Βέβαια οι στίχοι του ζωγραφίζουν τις κοινωνικοπολιτικές αλλαγές με την έλευση της παλαιοχριστιανικής θρησκείας. Η πασχαλίτσα είναι σύμβολο της παγανιστικής θεότητας Easter/Ostara που τα παιδιά της, δηλαδή όσοι διατηρούσαν ακόμα τα παγανιστικά έθιμα, οδηγούνταν στην πυρά από την Εκκλησία. Γλύτωσαν μόνο όσοι, σαν την Ann, έκρυψαν τις παγανιστικές πρακτικές τους σε έθιμα του νέου Χριστιανικού δόγματος.

Πηγή: http://www.vagabomb.com/10-Dark-and-Disturbing-Origins-of-Popular-Nursery-Rhymes/

Επεξεργασία εικόνας: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here