Τετάρτη, Ιούλιος 17, 2019
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη Γιώργος Κουτούβελας

    Συνέντευξη Γιώργος Κουτούβελας

    -

    Συνέντευξη Γιώργος Κουτούβελας

    Ρωτάει ο Αλέξανδρος Δαμουλιάνος

     Όταν η Ποίηση σείει και σείεται

    Υπάρχουν στίχοι που μπορούν να γκρεμίσουν συθέμελα τις πιο καλά στεριωμένες σε έναν νου αντιλήψεις, άλλοι πάλι έχουν το σθένος να οικοδομήσουν με, προσφερόμενα στην ανθρωπότητα από το άγνωστο που όλοι μας πηγάζουμε, νέα συναισθήματα ολάκερες ιδεολογικές πολιτείες εκτός των γραμμένων με μελάνι νόμων, και κάποιοι αποδυναμώνουν κραταιές “θεότητες” της κάθε εποχής απλώς με το να τις σατιρίζουν.

    Είναι σπανιότατες οι περιπτώσεις που συναντούμε ποιητικά κείμενα στα οποία να συναθροίζονται όλα τα παραπάνω, και προσωπικά θεωρώ τον εαυτό μου ευλογημένο και άκρως τυχερό που ένας καλός φίλος και εξαίρετος ομότεχνος ανήκει στους ποιητές των κατηγοριών που ανέφερα.

    Ο κύριος Γιώργος Κουτούβελας θα έλεγα πως έχει μια ιδιότυπη, αναζωογονητική και συνάμα ολέθρια “ερωτική” σχέση με την τέχνη του. Μου θυμίζει τους παλαιούς “τεχνίτες” του λόγου όπου για να σμιλέψουν το παραμικρό δεν τους χωρούσαν τα εικοσιτετράωρα.

    Με τον ποιητή απόλαυσα ακόμα μία κουβέντα που είχαμε, στην οποία ελπίζω να βρείτε κομμάτια του εαυτού σας.

    Συνέντευξη

    Κύριε Κουτούβελα, καταρχάς θέλω να σας ευχαριστήσω ολόθερμα για την συζήτηση που δεχτήκατε να κάνουμε και να μοιραστούμε με τους συμπολίτες μας, και δεύτερον θέλω να επισημάνω την βαρύνουσα σημασία της παρουσίας φωνών σαν την δική σας στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών.

    Λοιπόν, θα πρότεινα να αρχίσουμε με ένα γενικότερο ερώτημα που ίσως αποτελέσει μια εισαγωγή στην ποιητική, κι όχι μόνο, κοσμοθεωρία σας. Είστε εξαιρετικά νέος, αν δεν κάνω λάθος τριάντα δύο ετών. Ύστερα από την φοίτηση στην Θεολογική Σχολή Αθηνών στο τμήμα της Κοινωνικής Θεολογίας, από το Παιδαγωγικό Αθηνών, από σπουδές ψυχολογίας και από πέντε ποιητικές συλλογές,  “Ονειροβάτες” (Αθήνα, 2006), “Πράξεις” (Αθήνα, 2007), “Η αλητεία στη χώρα των γραμμάτων” (Γαβριηλίδης, 2009), “Σκιά με κόκαλα” (Γαβριηλίδης, 2011), “Συνταγές για ωμό ρεαλισμό”(Γαβριηλίδης, 2014), και έναν θεατρικό μονόλογο “Φωτιά” [2008], σε έναν κόσμο που φαίνεται να απαρνιέται την ζωή, πόσα πράγματα παραμένουν ζωντανά ώστε να ερμηνευθούν από την Ποίηση, και εν τέλει το όνειρο της ολοκλήρωσης τόσο σε επίπεδο σύλληψης όσο και έκφρασης είναι υλοποιήσιμο πιστεύετε σε μια πλέον μηδενιστική και ισοπεδωτική κοινωνία;

    Γ.Κ.: Τα όνειρα χρειάζονται κυρίως σε εποχές με χαρακτηριστικά όπως αυτά που αναφέρατε. Η ουτοπία δεν χρειάζεται όνειρα, είναι το απείκασμα αυτών. Αυτού του είδους η κοινωνία αποτελεί τη μήτρα της ουτοπίας.

    Ο κόσμος αλλάζει πιο γρήγορα από εμάς ή το αντίστροφο;

    Γ.Κ. Τα συστατικά στοιχεία του κόσμου δεν αλλάζουν ποτέ, ο κόσμος είναι άχρονος. Ο χρόνος αντανακλάται σε εμάς, στις σκέψεις και στις πράξεις μας, εμείς, είτε ανακαλύπτουμε και κατανοούμε περισσότερα για τον κόσμο στο διάβα του χρόνου, είτε κουραζόμαστε και ξεχνάμε αυτά που πιστεύαμε ή το χειρότερο, τα απαρνιόμαστε για ιδιοτελείς, πρόσκαιρους σκοπούς.

    Συνέντευξη Γιώργος Κουτούβελας

    Οι ταχύτητες της περιόδου που διανύουμε εδώ και αρκετό καιρό, σας τρομάζουν, και αν ναι πώς το αντιμετωπίζετε μέσα σας;

    Γ.Κ. Προπαντός είναι ένας συνειδησιακός αγώνας για όλους. Νίκη σε αυτόν τον αγώνα αποτελεί η έκφραση των εσωτερικών διεργασιών με τρόπο που να προάγονται ιδέες που να υπηρετούν τις πανανθρώπινες αξίες. Προσπαθώ να μην παρασύρομαι, πειθαρχώ και για αυτό τα δρώμενα δεν μου προκαλούν κάποιο έντονο συναίσθημα. Επιλέγω τα συναισθήματα που τους αρμόζουν και τα μετουσιώνω στην τέχνη μου. Παρατηρώ τα γεγονότα περισσότερο από ό,τι γράφω για αυτά. Όταν όλα γύρω μου καταβαραθρώνονται, επιλέγω να μην τσακιστώ στην κατηφόρα μαζί τους.

    Η Ανθρωπιά ήταν ανέκαθεν η κιβωτός μες στην οποία διασώζονταν ακόμα και από τους πιο μανιώδεις κατακλυσμούς παρακμής οι Αξίες που έπλασαν όσα μας συντροφεύουν στο ταξίδι μας προς τον θάνατο. Τώρα το σκαρί αυτό έχει ρωγμές. Γιατί νομίζετε;

    Γ.Κ. Οι αξίες είναι ζωντανοί οργανισμοί, ζεις μαζί με αυτές όπου και αν βρίσκεσαι, χωρίς να τις κρύβεις από φόβο ή ντροπή, ή τις φυτεύεις σε έναν οίκο ευγηρίας και έπειτα γκρινιάζεις για την πραγματικότητα που δεν τις περιλαμβάνει. Αν αυτή η κιβωτός έχει ρωγμές, τότε, ως εκ θαύματος μπορούν να διορθωθούν, αρκεί να πείσουμε τους εαυτούς μας πως μέχρι και το θαύμα είναι απλά μια επιλογή.

    Πάμε τώρα στα καθ’ ημάς. Υπάρχει η αίσθηση πως το αιώνιο καταφύγιο ψυχών που λέγεται Ποίηση ερημώνεται. Σε αυτό ευθύνονται “έξωθεν” βομβαρδισμοί ή μήπως η έλλειψη μιας, διαμεσολαβούσας ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, αναδιατύπωσης του ρόλου του;

    Γ.Κ. Τα τελευταία χρόνια παράγονται αρκετά ποιητικά έργα κυρίως από νέους συγγραφείς της γενιάς μας που δυνητικά θα μπορούσαν, αν λειτουργήσουν ενταγμένα στη λογική μιας ουσιαστικής συλλογικής κίνησης, να αντιστρέψουν αυτή την πορεία. Αυτό θα φανεί στο μέλλον. Βέβαια η ερήμωση αυτή οφείλει να προβληματίσει πρωτίστως τον χώρο των εκδόσεων και την πολιτεία.

    Συνέντευξη Γιώργος Κουτούβελας

    Το Βιβλίο εγκαταλείπει τον άνθρωπο ή ο άνθρωπος το Βιβλίο, ή θα πρέπει να φορτώσουμε και αυτή την ραγισμένη σχέση στην φουρτούνα της παρακμάζουσας εποχής μας;

    Γ.Κ. Ο ρόλος του εκάστοτε συγγραφέα προσδιορίζεται αφενός από τις επιταγές της εποχής του και αφετέρου από την ιδιοσυγκρασία του ίδιου. Προϋπόθεση της ανάπτυξης ουσιαστικής σχέσης ανάμεσα στον αναγνώστη με τη λογοτεχνία – πόσο μάλλον με τη σύγχρονη – είναι να αφορά τις ζωές των ανθρώπων στον μεγαλύτερο και ουσιαστικότερο βαθμό. Για παράδειγμα, αν στη λογοτεχνία αποφεύγεται ο υπαινιγμός, η δήλωση της διαφωνίας ή ακόμη και η σύγκρουση για ζητήματα που αφορούν το σύγχρονο άνθρωπο, τότε πώς μπορούμε να περιμένουμε από αυτόν να νιώσει ότι τον αφορούν αυτά τα έργα; Αυτό είναι παραλογισμός. Ο συγγραφέας δεν μπορεί να κάνει δημόσιες σχέσεις ενώ γράφει. Αν θέλει, μπορεί να τις κάνει πριν ή μετά, αλλά ποτέ κατά τη διάρκεια.

    Η Τέχνη γενικά για ποιο λόγο επιλέγει την εσωστρέφεια, και κατά την γνώμη σας φαίνονται σήμερα κάποιες μονάδες οι οποίες ενωμένες μπορούν να συστήσουν ξανά ένα ισχυρό “εμείς” απέναντι σε όλα τα μέτωπα της καθημερινότητας;

    Γιώργος ΚουτούβελαςΓ.Κ. Η τέχνη, μέχρι ενός σημείου επιβραβεύει τους εσωστρεφείς δημιουργούς. Η εσωστρέφεια είναι μοναχική, μίζερη, αντικοινωνική, αλλά ταυτόχρονα είναι οικεία, δημιουργική, αλλά οπωσδήποτε ασφαλής ως επιλογή. Είναι παραπάνω από βέβαιο πως υπάρχουν οι προϋποθέσεις για τη σύσταση ενός ισχυρού «εμείς» όπως πολύ εύστοχα το λέτε καθώς κοινό όλων των νέων συγγραφέων είναι πως ξεκινούν να γράφουν για να εκπληρώσουν κάποιο μεγάλο όραμα μέσω της τέχνης τους.

    Πολλοί από εμάς δεν έγιναν, μετά από 10-15 χρόνια στο χώρο, γραφειοκράτες της ποίησης, αλλά διατηρήσαμε τα οράματά μας και πιστεύω πως συναντιόμαστε σιγά σιγά κατ’ ιδίαν ή μέσω των έργων μας.

    «Ανάμεσα στους στοιβαγμένους των λεωφορείων κάποιος θρηνεί την ασημένια κοσμηματοθήκη που χθες το βράδυ έχασε στην πράσινη τσόχα του καφενέ “ο παράδεισος”. Εκεί μέσα είχε φυλαγμένες, φωνασκούσε, τριάντα καρατίων αναμνήσεις».

    Πόσα έχουμε χάσει στον τζόγο της τύχης, του έρωτα, και των παθών;

    Γ.Κ. Η εμπειρία του να χάνεις κάτι και κυρίως το αίσθημα οδύνης που επιφέρει αυτή η απώλεια, είναι η μοναδική κινητήρια δύναμη που μπορεί να σε ωθήσει να αναζητήσεις κάτι άλλο, διαφορετικό ή περισσότερο σημαντικό. Όπως έχει πει ο Μαγιακόφσκι, αν δεν αφήσεις τον πρώτο σου έρωτα δεν θα γνωρίσεις ποτέ τον τελευταίο.

    Συνέντευξη Γιώργος Κουτούβελας

    «Ώρες τώρα καθισμένος στην αμμουδιά παρακολουθώ σιωπηλός τα κύματα. Μήπως με λυπηθεί η θάλασσα και ξεβράσει σε ένα μπουκάλι την απάντηση του αινίγματος της σιωπής». Η σιωπή τελικά είναι η πιο άτρωτη Λέξη;

    Γ.Κ. Υπάρχουν πολλές μορφές σιωπής, η σιωπή του δειλού, η σιωπή του νεκρού, η σιωπή της μοναξιάς, η σιωπή κάποιου που κραύγασε τόσο πολύ και τόσο δυνατά που πλέον δεν αντέχει άλλο… Δεν θεωρώ πως είναι η πιο άτρωτη λέξη, αλλά, με το που συλλογιστείς τη σιωπή, σου επιβάλλεται έστω και για λίγο τουλάχιστον μέχρι να σταματήσεις να επεξεργάζεσαι το νόημά της. Τι γίνεται μετά τη σιωπή είναι το θέμα, πώς μετουσιώνεται, τι τροφοδοτεί.

    Ο συμβιβασμός μπορεί να εμπεριέχει επαναστατικότητα;

    Γ.Κ. Νομίζω πως δεν έχει εκφραστεί ποτέ και πουθενά γνήσιο επαναστατικό αίσθημα που να μην ήταν έτοιμο να κάνει συμβιβασμούς. Η γνήσια επαναστατικότητα προϋποθέτει στόχους, ως έννοια εκφράζει την επιθυμία αλλαγής μιας παρακμασμένης κατάστασης και αντικατάστασής της από μια άλλη πιο ανθρώπινη και δίκαιη. Μπορεί να χρειαστεί η οποιαδήποτε θυσία, από τον ηρωικό θάνατο μέχρι τον ταπεινωτικό συμβιβασμό. Στο ποίημα «από το ημερολόγιο ενός εξημερωμένου» αναφέρομαι σε  αυτό ακριβώς το θέμα.

    Σ’ αυτό το σημείο θέλω να σας ευχαριστήσω, θαρρώ πως αυτή η κουβέντα μας θα χαράξει καινούργιους δρόμος στον ψυχισμό πολλών. Θέλω να σας παρακαλέσω να πείτε προς τους αναγνώστες μας ο,τιδήποτε που νομίζετε πως απ’ τα χείλη της Ποίησης θα ακουστεί ως ελπίδα στα αυτιά τους.

    Γ.Κ. Θα μου πεις -τι να τα κάνεις τα φτερά αν δεν υπάρχει ουρανός;

           θα σου πω   -ν’αρχίσεις να τον χτίζεις.

    Σας ευχαριστώ θερμά.

    Συνέντευξη Γιώργος Κουτούβελας

    Avatar
    Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών
    Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων που αγαπάμε τις λέξεις σε όποια τους μορφή κι αν τυπώνονται: άρθρα, ειδήσεις, λογοτεχνία, ποίηση και δραστηριοποιείται στο διαδίκτυο. Σας ενημερώνουμε για δραστηριότητες παλιές και καινούριες. Ελάτε μαζί μας να παίξουμε με τα λόγια που γράφονται!

    Απάντηση

    Λογοτεχνικό περιοδικό Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών

    Αρέσει σε %d bloggers: