Σάββατο, 15 Αυγούστου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη με την Εύη Τσιτιρίδου - Χριστοφορίδου

    Συνέντευξη με την Εύη Τσιτιρίδου – Χριστοφορίδου

    -

    Συνέντευξη με την Εύη Τσιτιρίδου – Χριστοφορίδου

    Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου

    Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε τη παιδαγωγό και συγγραφέα  Εύη Τσιτιρίδου-Χριστοφορίδου. Αφορμή για αυτή τη συνομιλία, ένα βιβλίο κόσμημα που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Σαΐτη με τίτλο «Παραμύθια της Ίμβρου».

    Συνέντευξη

    Καλησπέρα σας κυρία Τσιτιρίδου. Σας ευχαριστούμε πολύ για το χρόνο που μας αφιερώνετε. Θα ήθελα να σας συγχαρώ αρχικά για το εξαιρετικό αυτό βιβλίο που κυκλοφόρησε τον περασμένο Μάιο από τις εκδόσεις Σαΐτη. Πως βρέθηκαν στα χέρια σας τα δεκαπέντε λαϊκά παραμύθια από την Ίμβρο; Είναι αποτέλεσμα ερευνών πολλών χρόνων;

    Ε.Τ.Χ. Σας ευχαριστούμε πολύ για τα καλά σας λόγια. Το 2003, στο πρώτο μου ταξίδι στην Ίμβρο με τον μετέπειτα σύζυγό μου Κώστα Χριστοφορίδη, ανακάλυψα στο πατρικό του σπίτι το σεντούκι με τα παλιά περιοδικά «Ίμβρος» και εντόπισα σε αυτά μύθους, θρύλους, λαϊκές παραδόσεις και παραμύθια που λέγονταν στο νησί. Ξεμυαλίστηκα. Και αποφάσισα να κάνω ό,τι καλύτερο μπορούσα για να… ξεμυαλιστείτε κι εσείς μαζί τους! Το βιβλίο προσφέρει μια γεύση μόνο αυτού του πλούσιου και απίστευτα γοητευτικού υλικού. Ειδικοί επιστήμονες, γλωσσολόγοι, λαογράφοι και φιλόλογοι, μπορούν να ασχοληθούν από τη δική τους σκοπιά με αυτό το υλικό, ανατρέχοντας στις πρωτογενείς πηγές. Εγώ απλά μεσολάβησα, με αγάπη και σεβασμό, για την πρώτη γνωριμία σας μαζί τους. Για να καθίσετε άνετα στον καναπέ σας ή στο σοφραδάκι σας, αν προτιμάτε, και να τα διαβάσετε μαζί με τα παιδιά σας, πλαισιωμένα από τη μαγική εικονογράφηση του Νικόλα Ανδρικόπουλου. Να συγκινηθείτε από τον πρόλογο του Οικουμενικού Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου, Ιμβρίου στην καταγωγή, να μελετήσετε την ιστορία του νησιού στο ειδικό παράρτημα, να ακούσετε το τραγούδι μας με την υπέροχη ενορχήστρωση και ερμηνεία του Γιώργου Νταλάρα. Να αγαπήσετε αυτήν την «όμορφη και παράξενη πατρίδα», όπως κι εγώ.

    Είναι ένα βιβλίο για όλες τις ηλικίες. Μπορεί να διαβαστεί από παιδιά, ενήλικες, εκπαιδευτικούς που θέλουν  να γνωρίσουν στους μαθητές τους την ιστορία και  τον πολιτισμό του συγκεκριμένου νησιού. Πόσο χρονικό διάστημα χρειάστηκε για να έχουμε αυτό το εξαιρετικό αποτέλεσμα στα χέρια μας;

    Ε.Τ.Χ. Από τη στιγμή που οι εκδόσεις Σαϊτη συμφώνησαν για την επανέκδοσή τους με νέα εικονογράφηση και την προσθήκη του τραγουδιού (θυμίζω ότι είχαν κυκλοφορήσει για πρώτη φορά το 2005 από τις εκδόσεις Ακρίτας), χρειάστηκαν 8 περίπου μήνες για να κυκλοφορήσει το βιβλίο. Το συντονισμό όλων των συνεργατών έφερε εις πέρας ο Κώστας Χριστοφορίδης. Αξίζει να πω ότι όλοι όσοι εργάστηκαν, το έκαναν με ιδιαίτερο ζήλο και περισσή φροντίδα για το τελικό αποτέλεσμα και τους ευχαριστώ θερμά για την αγάπη και την υπομονή τους.

    Φυσικά εκτός από τη δική σας λογοτεχνική απόδοση και επιμέλεια των παραμυθιών, και οι υπόλοιποι συντελεστές του βιβλίου είναι εξαιρετικοί. Η εικονογράφηση του κυρίου Ανδρικόπουλου μοναδική. Είχατε την ευκαιρία να βλέπετε εικόνες του κατά τη διάρκεια της εικονογράφησης ή είδατε στο τέλος μόνο το αποτέλεσμα;

    Εύη ΤσιτιρίδουΕ.Τ.Χ. Με το Νικόλα τον Ανδρικόπουλο είχαμε μια εκτενή συζήτηση όταν του πρότεινα να αναλάβει την εικονογράφηση του βιβλίου. Του στείλαμε το απαραίτητο υλικό (φωτογραφίες, χάρτες, ντοκουμέντα σχετικά με το νησί) και δούλεψε απερίσπαστος για 2 μήνες περίπου. Είδαμε κάποια δείγματα της δουλειάς του κάποια στιγμή, όταν πλησίαζε στην ολοκλήρωσή της και δεν χρειάστηκαν παρά ελάχιστες διορθώσεις. Από την αρχή τον είχα στο μυαλό μου ως έναν από τους 2-3 επικρατέστερους εικονογράφους για αυτό το βιβλίο και χαίρομαι που δέχτηκε να το αναλάβει. Θεωρώ ότι η δουλειά του απογείωσε το περιεχόμενό του και τον ευχαριστούμε θερμά γι’ αυτό.

    Συνέντευξη με την Εύη Τσιτιρίδου – Χριστοφορίδου

    Το βιβλίο συνοδεύεται από cd με το τραγούδι «Ίμβρος» σε στίχους δικούς σας, μουσική του Δημήτρη Κάσσαρη και ερμηνεία του  Γιώργου Νταλάρα. Πείτε μας δυο λόγια για τη συνεργασία αυτή.

    E.T.X. Ο Δημήτρης Κάσσαρης μας αιφνιδίασε και μας συγκίνησε μελοποιώντας τους στίχους μου χωρίς να το γνωρίζω. Ο Γιώργος Νταλάρας ενορχήστρωσε το τραγούδι και το ερμήνευσε με όλη την αγάπη, το σεβασμό, την αισθαντικότητα, το λυρισμό αλλά και την αποφασιστικότητα που ταίριαζε στην Ίμβρο, στους ανθρώπους και στην ιστορία της. Το ερμήνευσε σαν πατέρας που απευθύνεται στα παιδιά του, σαν δάσκαλος που ιστορεί στους μαθητές του, σαν παππούς που αφήνει παρακαταθήκη στα εγγόνια του. Σαν καλλιτέχνης που η διαδρομή και η εμπειρία του τον έχει προικίσει με αξιοθαύμαστη σοφία και γαλήνη. Σα φίλος αγαπημένος, καρδιακός, δίπλα μας πάντα στις λύπες, στις αγωνίες αλλά και στις χαρές. Ακριβώς όπως το είχα ονειρευτεί 15 χρόνια πριν, όταν για πρώτη φορά βρέθηκα στην Ίμβρο. Όσα ευχαριστώ κι αν πω, θα είναι λίγα.

    Επισκεφτήκατε την Ίμβρο για πρώτη φορά το 2003, όπου τα συναισθήματα σας ήταν στη πλειοψηφία τους αρνητικά. Τι έχει αλλάξει στο νησί από τότε μέχρι σήμερα;

    E.T.X. Πάρα πολλά πράγματα. Ο Κώστας Χριστοφορίδης, ο συνοδοιπόρος μου στη ζωή, και -επιτρέψτε μου- ένας ιδανικός και άξιος εραστής της ιδιαίτερης πατρίδας του, της Ίμβρου, μου είπε τα εξής, όταν του μετέφερα την ερώτησή σας για να εκμαιεύσω μιαν απάντηση από τον καθ’ ύλην αρμόδιο: «Από το 2003 μέχρι σήμερα οι Ίμβριοι συνεχίζουν να επιστρέφουν στο γενέθλιο τόπο τους, με αποτέλεσμα ο αριθμός των Ελλήνων στο νησί να έχει αυξηθεί από 350 γέροντες το 2003 σε άνω των 500 ατόμων σήμερα, με 50 και πλέον παιδιά σχολικής και προσχολικής ηλικίας ανάμεσά τους. Άνοιξαν ξανά, μετά από 50 χρόνια, τα ελληνικά σχολεία και για πρώτη φορά η Ίμβρος παρέχει ποιοτική εκπαίδευση σε όλες τις εκπαιδευτικές βαθμίδες, από το νηπιαγωγείο μέχρι και το λύκειο. Το νησί έχει ανοιχθεί στον εσωτερικό τουρισμό και πολλοί αστοί από την Κωνσταντινούπολη έχουν αγοράσει σπίτια κυρίως για παραθερισμό στα παραδοσιακά ελληνικά χωριά. Αλλά βασικά προβλήματα που αφορούν στη δυνατότητα επιβίωσης σε βάθος χρόνου της ελληνικής κοινότητας αναμένουν ακόμη την επίλυσή τους: η αδυναμία κληρονομιάς ακινήτων από ξένους υπηκόους, η μη επιστροφή μέρους των απαλλοτριωμένων περιοχών, η διαχείριση κάποιων κοινοτικών περιουσιών από κρατικούς επιτρόπους, η μη διενέργεια εκλογών στα μειονοτικά βακούφια (ένα κοινό πρόβλημα όλων των μειονοτήτων) κ.ο.κ.. Αλλά η μέχρι τώρα πορεία μας έχει δείξει ότι με τον επίμονο και ειλικρινή διάλογο, την επίπονη εργασία και πάνω από όλα την αγάπη για τον τόπο, την ιστορία και την παράδοσή του, πολλά μπορούν να επιτευχθούν. Ακόμη και θαύματα!».

    Συμφωνώ και επαυξάνω. Το έχουμε ζήσει και εξακολουθούμε να το ζούμε και να το επαληθεύουμε μαζί, εδώ και 15 και πλέον χρόνια. Απαιτεί θυσίες, προσωπικές, οικογενειακές, συλλογικές. Αλλά δεν θα μπορούσε να γίνει και αλλιώς. Και τις αξίζει και με το παραπάνω.

    Συνέντευξη με την Εύη Τσιτιρίδου – Χριστοφορίδου

    Μέρος των εσόδων από τη πώληση των βιβλίων διατίθεται στο σύλλογο Ιμβρίων για την ενίσχυση των σκοπών του. Είστε αισιόδοξη για το μέλλον της Ίμβρου;

    Ε.Τ.Χ. Επιλέγω συνειδητά, από παιδί, να βλέπω το ποτήρι της ζωής μου αλλά και του κόσμου γύρω μου μισογεμάτο. Αλλά επειδή τα ανθρώπινα είναι ευάλωτα, ευμετάβλητα και συχνά προδίδουν τον καλύτερο εαυτό τους, κρατώ και μικρό καλάθι. Προτιμώ ως στάση ζωής, έκφρασης και δράσης την «αρρενωπή απαισιοδοξία», όπως την περιέγραφε σε ένα από τα δοκίμιά του ο Άγγελος Τερζάκης:

    «…Ο αρχαίος ποιητής λοιπόν, όταν θρηνεί για τη μοίρα των θνητών ή όταν αποφαίνεται πως δεν πρέπει να τους μακαρίζουμε πριν από την κατάληξή τους, εκφράζει κάτι γενικότερο από μιαν ατομική κλίση της ψυχής του. Βλέπεις, διαισθάνεσαι, πως μιλάει σ’ ένα κοινό τη γλώσσα του, δίνει διέξοδο σε διαθέσεις της ομαδικής ψυχής. Αυτά, ειδικά στο θέατρο, όπου οι αντιδράσεις είναι άμεσες, είχανε τότε αυτόματη απήχηση, προκαλούσαν μιαν ακαριαία εσωτερική συγκατάθεση, αισθητή και σήμερα ακόμα στον προσεκτικό παρατηρητή, χάρη σ’ ένα διάχυτο ψίθυρο που απλώνεται, ή σ’ ένα αιφνίδιο αίσθημα γενικής ευφορίας. Κατά τούτο η σημασία τους είναι μεγάλη. Δεν μας πληροφορούν μονάχα για το τι πίστευαν ο Αισχύλος, ο Σοφοκλής, ο Ευριπίδης. Μας διαφωτίζουν για τη φιλοσοφική στάση της αρχαίας λαϊκής ψυχής.

    Εύη ΤσιτιρίδουΑπαισιοδοξία και θρήνος. Όχι όμως δειλία, όχι λίγωμα, παραίτηση, ιερεμιάδα. Θα ήταν εύκολο, για την αντιδιαστολή, να χαρακτηρίσουμε την αρχαία αυτή απαισιοδοξία «ηρωική», αφού στη δημιουργία δραματικών ηρώων δίνει λαβή. Ο χαρακτηρισμός όμως είναι κακομεταχειρισμένος και στομφώδης. Ας πούμε καλύτερα απαισιοδοξία αρρενωπή. Και πραγματικά, ο ένας όρος μοιάζει ως ένα σημείο να περιέχει τον άλλον, ή τουλάχιστον να τον προϋποθέτει. Γιατί τίποτε δεν μπορεί να είναι τόσο αρρενωπό στη βάση του όσο η δραματική απαισιοδοξία- η απαισιοδοξία δηλαδή που ολοκληρώνεται εν δράσει. Η αισιοδοξία, μπροστά της, η τρεχούμενη αισιοδοξία, δεν είναι παρά κλίση εξώδερμη, αβασάνιστη, εμπιστοσύνη απλοϊκή σε ψευδαισθήσεις, ή και αυταρέσκεια κούφια, τυφλή εγκατάλειψη στο ρεύμα της ζωής. Το φυτό, αν ήθελε και μπορούσε να εκφραστεί, αυτή την αισιοδοξία θα είχε να προβάλει…».

    Υπάρχουν προγραμματισμένες παρουσιάσεις του βιβλίου για το προσεχές διάστημα;

    Ε.Τ.Χ. Το βιβλίο έχει ήθη αγαπηθεί πολύ από μικρούς και μεγάλους, συνεχίζει τη θετική του πορεία με τους καλύτερους οιωνούς και είμαστε χαρούμενοι και ευγνώμονες γι’ αυτό. Σχεδιάζουμε πολλά και πολύ ενδιαφέροντα για το μέλλον και ελπίζουμε ότι θα καταφέρουμε να ευοδωθούν με τη στήριξη και τη συμμετοχή όλων των συντελεστών της έκδοσης και όχι μόνο. Θα είστε από τους πρώτους που θα ενημερώνουμε σχετικά!

    Συνέντευξη με την Εύη Τσιτιρίδου – Χριστοφορίδου

    Μετά από «Τα παραμύθια της Ίμβρου» τι άλλο να περιμένουμε από την Εύη Τσιτιρίδου;

    Ε.Τ.Χ. Τι να σας πω. Όλα να τα περιμένετε. Ο Φερνάντο Πεσσόα γράφει, μεταξύ άλλων, στο κλασικό έργο του «Το βιβλίο της ανησυχίας»:

    «…Αυτό ήταν, και μόνο αυτό, το νόημα της ζωής μου. Ποτέ δεν είχα άλλη πραγματική ενασχόληση πέρα από την εσωτερική μου ζωή. Οι μεγαλύτερες συμφορές της ζωής μου σβήνουν όταν ανοίγοντας το παράθυρο μέσα μου μπορώ και τις ξεχνώ κοιτάζοντας την αδιάλειπτη κίνηση εντός μου. Ποτέ δεν θέλησα να είμαι τίποτα άλλο πέρα από ονειροπόλος.

    Σε όποιον μου είπε να ζήσω δεν έδωσα ποτέ σημασία. Ανήκα ανέκαθεν σ’ αυτό που δεν είναι όπου είμαι και σ’ αυτό που ποτέ δεν μπόρεσα να είμαι. Ό,τι δεν είναι δικό μου, όσο ταπεινό και να είναι, είχε πάντα ποίηση για μένα…».

    Λίγο πριν ολοκληρώσουμε τη συνέντευξη θα θέλατε να πείτε κάτι στους αναγνώστες μας;

    Ε.Τ.Χ. Να μην το βάζουν κάτω, όσο παράτολμα κι ανέφικτα κι αν μοιάζουν τα όνειρά τους. Να πιστεύουν στα μάτια της καρδιάς τους. Να αγαπούν χωρίς φόβο και με πολύ πάθος. Και να ευγνωμονούν κάθε τους λάθος…

    Σας ευχαριστώ πολύ για τη συνέντευξη και σας εύχομαι καλή δημιουργική συνέχεια.

    Ε.Τ.Χ. Κι εγώ σας ευχαριστώ πολύ. Και εύχομαι το ίδιο και για σας!

    Συνέντευξη με την Εύη Τσιτιρίδου – Χριστοφορίδου

    Επεξεργασία εικόνας: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here