Τρίτη, 1 Δεκεμβρίου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη - Άννα Βασιλειάδη

    Συνέντευξη – Άννα Βασιλειάδη

    -

    Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, έχουμε τη χαρά να φιλοξενούμε τη συγγραφέα και πρόεδρο της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς Άννα Βασιλειάδη, με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «Η σιωπή της Μελίνας» από τις Εκδόσεις Κέδρος.

    Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου

    Συνέντευξη

    Καλησπέρα, κυρία Βασιλειάδη. Σας ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε. Πριν λίγο καιρό, κυκλοφόρησε το πρώτο σας εφηβικό βιβλίο, «Η σιωπή της Μελίνας», από τις Εκδόσεις Κέδρος. Ποια ήταν η αφορμή για να γραφτεί αυτό το βιβλίο;

    .B.: Σας ευχαριστώ που μου ζητάτε να μιλήσω μαζί σας για ένα πολύ αγαπημένο πόνημα. Η ιστορία της Μελίνας με απασχολούσε για πολύ καιρό. Η αφορμή δεν ήταν μία, αλλά πολλές. Ήταν όλες αυτές οι ιστορίες που ακούμε πλέον πολύ συχνά, όχι γιατί συμβαίνουν συχνότερα στην εποχή μας, αλλά γιατί ίσως ακούγονται κάπως συχνότερα, αν και δεν ακούγονται όλες. Συμβαίνουν γεγονότα ακριβώς «δίπλα» μας, όμως κάθε φορά η κοινωνία «εκπλήσσεται» για λίγο καιρό και μετά… Tίποτα… Συνεχίζουν να υπάρχουν «Μελίνες» –και όχι μόνο κορίτσια, αλλά και αγόρια– που βιώνουν δυσάρεστες καταστάσεις και παλεύουν ν’ ανασάνουν.

    Στο βιβλίο αναφέρεστε στη σεξουαλική κακοποίηση με τρόπο εξαιρετικό, κρατώντας τις ισορροπίες. Έχω την αίσθηση ότι οι Έλληνες συγγραφείς δεν ασχολούνται εύκολα με θέματα «ευαίσθητα», σε σχέση με ξένους συγγραφείς. Φοβούνται ενδεχομένως απόρριψη από εκδοτικούς και αναγνωστικό κοινό; Ισχύει κάτι τέτοιο ή είναι δική μου αίσθηση;

    .B.: Παρά τον μικρό μας –σε σχέση με άλλες χώρες– πληθυσμό, έχουμε πολλούς και αξιόλογους συγγραφείς, όμως μόνον κάποιοι λίγοι ασχολούνται με ευαίσθητα θέματα. Ίσως είναι θέμα έμπνευσης, ίσως η δυσκολία της διαχείρισης ενός τέτοιου θέματος, ίσως οι συμπτώσεις, αλλά μέσα σε όλα αυτά ενδεχομένως και ο κίνδυνος της απόρριψης, όχι μόνο από τους εκδοτικούς, αλλά και από το αναγνωστικό κοινό. Θα αποφύγω να «κρίνω» τις επιλογές και των τριών κατηγοριών, καθώς εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες. Γεγονός πάντως είναι ότι ένας σχετικός φόβος υπάρχει. Προσωπικά είχα την τύχη το έργο μου να γίνει αποδεκτό από τον εκδοτικό οίκο που το εξέδωσε με μεγάλο ενθουσιασμό αλλά, θεωρώ, και τόλμη.

    Όπως ανέφερα και προηγουμένως, το θέμα του βιβλίου σας είναι «ευαίσθητο». Συναντήσατε δυσκολίες κατά τη διάρκεια της συγγραφής; Πόσο εύκολο ήταν να κρατηθούν οι ισορροπίες;

    Αν.Β.: Όπως ανέφερα και παραπάνω, η ιστορία της Μελίνας ήταν ένα έργο που με απασχολούσε για πολύ καιρό, θα μπορούσα να πω και χρόνια. Ήταν ένα έργο που σκεφτόμουν πολύ εάν θα έπρεπε να βγει προς τα έξω, και τον τρόπο με τον οποίο θα το διαχειριζόμουν. Κάθε δημιουργός έχει έναν δικό του τρόπο –ή και πάνω από έναν, κατά περίπτωση– να «εργάζεται» πάνω στις ιδέες που συλλαμβάνει. Στη δική μου περίπτωση, κάποια από τα έργα μου, μικρότερα ή μεγαλύτερα, μπορεί να τα επεξεργάζομαι μες στο μυαλό μου για πολύ περισσότερο χρονικό διάστημα από αυτό που απαιτεί η τελική τους συγγραφή.

    Όταν ωρίμασε για μένα η ώρα η Μελίνα να μπει στο «χαρτί», η ιστορία της βγήκε πραγματικά σαν χείμαρρος, γιατί η ιστορία ήταν ήδη κατασταλαγμένη. Βγήκε αυθόρμητα και σχετικά γρήγορα, σε σχέση με τον προηγούμενο χρόνο «σκέψης». Η δυσκολία βρισκόταν μετά στο «χτένισμα» του συγγράμματος, καθώς εκεί έπρεπε να το δω με τη ματιά ενός αναγνώστη, έπρεπε να αποφασίσω τι θα κρατήσω και τι θα πετάξω.

    Κατά τη διάρκεια της συγγραφής, νομίζω οι περισσότεροι από εμάς «ζούμε» μέσα σε αυτό που εκφράζουμε. Τις ώρες εκείνες γινόμαστε ένα με τους πρωταγωνιστές μας, φανατιζόμαστε, και όταν υπάρχουν έντονες συγκινησιακές καταστάσεις, μας επηρεάζουν. Οπότε ναι, το να δεις μετά το έργο σου αποστασιοποιημένα, με τη ματιά του αναγνώστη, που επιθυμεί να πάρει κάτι από αυτό, έχει έναν βαθμό δυσκολίας.

    Διαβάστε την άποψή μας για το βιβλίο: Η σιωπή της Μελίνας

    Ως μέλος παλαιότερα αλλά και πρόεδρος τώρα της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς, διαβάζετε πολλά κείμενα για τον λογοτεχνικό διαγωνισμό. Πρόκειται για έναν από τους μακροβιότερους λογοτεχνικούς διαγωνισμούς που διεξάγεται στη χώρα μας. Υπάρχει μεγάλη συμμετοχή κάθε χρόνο. Μέσα από τον διαγωνισμό έχουν αναδειχτεί πολλοί νέοι συγγραφείς. Διαβάζοντας όμως τα σχόλια που γίνονται από την κριτική επιτροπή, διαπιστώνουμε ότι ελάχιστα είναι τα κείμενα που είναι κατάλληλα για τα παιδιά. Θεωρούν πολλοί ότι το παιδικό βιβλίο είναι ένα εύκολο λογοτεχνικό είδος; Είναι η επιτροπή πολύ αυστηρή; Τι ισχύει;

    Αν.Β.: Ισχύουν και τα δύο που αναφέρετε. Ο Λογοτεχνικός Διαγωνισμός της Γυναικείας Λογοτεχνικής Συντροφιάς μετράει 65 χρόνια ζωής, όσα και το ίδιο το Σωματείο, που ξεκίνησε τη δράση του το 1955. Το πρώτο που διοργάνωσε ήταν ένας Λογοτεχνικός Διαγωνισμός για έργα για παιδιά και νέους. Από τους διαγωνισμούς της Συντροφιάς έχουν αναδειχτεί πολλοί νέοι και μεγάλοι συγγραφείς σε όλη αυτήν την πορεία, συγγραφείς που κατόπιν έδωσαν πολλά και σπουδαία έργα στην παιδική και νεανική λογοτεχνία.

    Στα σχόλια που ανακοινώνονται, που στην ουσία σκοπό δεν έχουν να κακολογήσουν τους δημιουργούς αλλά να τους βοηθήσουν να κατανοήσουν πώς μπορούν να δουλέψουν περισσότερο πάνω στα έργα τους και ενδεχομένως να πετύχουν στη συνέχεια, βλέπουμε ότι πολλά έργα είτε δεν ανήκουν στην κατηγορία ή την ηλικιακή ομάδα στην οποία κατατίθενται είτε δεν τα έχουν διαχειριστεί με τρόπο που θα μπορούσαν να προσελκύσουν ένα παιδί να τα διαβάσει. Σίγουρα οι προθέσεις των δημιουργών είναι πάντοτε καλές και υπάρχουν και όμορφες ιδέες, όμως αρκετοί, κυρίως νέοι δημιουργοί, αντιμετωπίζουν μια δυσκολία στη συνολική διαχείριση του έργου τους.

    Οπωσδήποτε οι επιτροπές είναι αυστηρές, και οφείλουν να είναι, καθώς η ΓΛΣ υπηρετεί εδώ και 65 χρόνια τη λογοτεχνία για παιδιά και νέους, με υψηλούς στόχους και μεγάλο αίσθημα ευθύνης απέναντι στα παιδιά αλλά και στους αθλοθέτες που εμπιστεύονται την κρίση της. Για να παραμείνει το κύρος αυτού του διαγωνισμού ως έχει, οφείλουμε να διατηρήσουμε την αυστηρότητα ως προς την ποιότητα των κειμένων που διακρίνονται.

    Από την άλλη, ναι, πολλοί θεωρούν ότι το βιβλίο για παιδιά είναι ένα εύκολο λογοτεχνικό είδος. Είναι μικρής έκτασης, δεν χρειάζεται κάποιος να «στύψει» το μυαλό του να βγάλει τριακόσιες, πεντακόσιες ή εφτακόσιες σελίδες. Όμως εκεί είναι και η δυσκολία του. Στο παιδικό βιβλίο καλείται ο/η δημιουργός να παραδώσει σε λίγες σελίδες ένα ολοκληρωμένο, άρτιο έργο, που θα περάσει το μήνυμά του –ηθικό, γνωστικό, ή άλλο– χωρίς διδακτισμό και αυστηρότητα, ένα έργο που θα διαβαστεί ευχάριστα από το παιδί, θα το κάνει να αγαπήσει την ανάγνωση και να εισπράξει το μήνυμα ή τις γνώσεις, διεγείροντας τη σκέψη και την κριτική του ικανότητα.

    Τα παιδιά είναι δύσκολο και απαιτητικό κοινό, αλλά ταυτόχρονα ευαίσθητο. Θέλει ιδιαίτερη προσοχή στον τρόπο με τον οποίο τα προσεγγίζουμε, γιατί απορροφούν τα πάντα.

    Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, βλέπουμε πολλούς συγγραφείς να οδηγούνται στην αυτοέκδοση. Πολλοί νέοι εκδοτικοί οίκοι έχουν δημιουργηθεί και επιβιώνουν χάρη στην αυτοέκδοση. Πολλές φορές, φτάνουν στα χέρια των αναγνωστών βιβλία χωρίς επιμέλεια, ανούσια, τολμώ να πω, χωρίς λόγο ύπαρξης. Ποια είναι η δική σας άποψη;

    Αν.Β.: Εδώ είναι ένα ευαίσθητο και δύσκολο πεδίο… Προσωπικά, δεν είμαι υπέρ της αυτοέκδοσης. Σέβομαι την επιθυμία των δημιουργών να δουν το έργο τους να βρίσκει τον δρόμο προς το αναγνωστικό κοινό και κατανοώ το πάθος τους. Όμως θεωρώ ότι ο δημιουργός κάνει μια πνευματική επένδυση πάνω στο έργο του και ο εκδοτικός έχει την ευθύνη της εμπορικής επένδυσης. Βεβαίως αυτό σημαίνει ότι ενδεχομένως κι ένα καλό έργο να μην μπορεί να δει το φως της δημοσιότητας, για εμπορικούς λόγους – ενδεχομένως όχι από τον τάδε εκδοτικό οίκο, ή όχι εκείνη τη συγκεκριμένη περίοδο.

    Ο εκδοτικός οίκος που θα αναλάβει ένα έργο και θα ρισκάρει μια επένδυση, θα τη φροντίσει. Ένα βιβλίο θα δεχτεί διόρθωση, προσεκτική επιμέλεια, ενδεχομένως θα χρειαστεί εικονογράφηση, και οπωσδήποτε ένα σωστό «στήσιμο», εξώφυλλο, προώθηση, κ.λπ. Οπότε το να αναλαμβάνει κάποιος εκδοτικός οίκος ένα έργο είναι, ας το πούμε, κι ένας έλεγχος ποιότητας, καθώς δεν επενδύει κάποιος σε κάτι που δεν πιστεύει.

    Αρκετοί εκδοτικοί εκμεταλλεύονται την αδημονία κάποιων δημιουργών να δουν το έργο τους τυπωμένο, και αρκετοί δημιουργοί δεν διστάζουν να διαθέσουν τα ποσά που απαιτούνται για να πιάσουν στα χέρια τους το έργο με το όνομά τους. Όμως τα ποσά αυτά περιορίζονται, καθώς η διόρθωση και η επιμέλεια κοστίζουν, και κανείς από τις δύο πλευρές δεν είναι διατεθειμένος να καταβάλει αυτό το κόστος.

    Έχουν πέσει στα χέρια μου τέτοια έργα, όλων των ηλικιακών ομάδων, και με έχει απογοητεύσει πολλές φορές το αποτέλεσμα – χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μες στην πληθώρα αποκλείεται να υπάρχουν και έργα προσεγμένα. Έχω διαβάσει έργα με ορθογραφικά ή συντακτικά λάθη, με περιττές επαναλήψεις, με πρόχειρη εικονογράφηση. Κάποια από αυτά, με μια σωστή επιμέλεια και συμβουλευτική, θα μπορούσαν να είναι πραγματικά πολύ καλύτερα, και ίσως εάν οι δημιουργοί τους είχαν κάπως περισσότερη υπομονή και πείσμα, να τα κατάφερναν στο μέλλον πολύ καλύτερα.

    Από την άλλη, δεν μπορούμε να κάνουμε κάτι για την ύπαρξη αυτής της πραγματικότητας. Έγκειται στο αναγνωστικό κοινό να διυλίζει αυτό που επιλέγει.

    Λόγω της πανδημίας, μιλήσατε για το βιβλίο σας διαδικτυακά. Τώρα που δειλά δειλά έχουν ξεκινήσει και πάλι οι παρουσιάσεις βιβλίων, υπάρχουν σκέψεις από Σεπτέμβριο να συστήσετε τη Μελίνα σας στο εφηβικό κοινό μέσω μιας παρουσίασης διά ζώσης αυτή τη φορά;

    Αν.Β.: Φαίνεται ότι η Μελίνα έχει ξεκινήσει καλά και οι κριτικές που έχει μέχρι στιγμής δεχτεί –σε δημόσιο ή προσωπικό επίπεδο– με έχουν συγκινήσει ιδιαίτερα.

    Θέλω να πιστεύω ότι από Σεπτέμβριο θα έχουμε την ευκαιρία να τη συστήσουμε και διά ζώσης στο αναγνωστικό κοινό, αρκεί να πάνε όλα καλά και να είμαστε υγιείς και χωρίς άλλες δυσάρεστες εκπλήξεις και απαγορεύσεις.

    Λίγο πριν ολοκληρώσουμε τη συνέντευξη, και αφού σας ευχηθώ να είναι καλοτάξιδη η Μελίνα, θα θέλατε να πείτε κάτι στους αναγνώστες μας;

    Αν.Β.: Ευχαριστώ πολύ και για τη φιλοξενία σας και για τις ευχές σας. Ελπίζω η Μελίνα να αφυπνίσει κάποιες Μελίνες, αλλά και αρκετούς γονείς και το περιβάλλον αυτών των παιδιών.

    Θα ήθελα να κλείσω με τον τίτλο ενός τραγουδιού που μου αφιέρωσε η αγαπημένη φίλη, μουσικός και συγγραφέας, Μάρω Θεοδωράκη όταν διάβασε τη Μελίνα μου…

    «Έχε το νου σου στο παιδί…»

    Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο που μας αφιερώσατε και σας εύχομαι καλό καλοκαίρι συντροφιά με πολλά βιβλία.

    Αν.Β.: Ευχαριστώ πολύ για την όμορφη συζήτησή μας.

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    Η οδύσσεια του μικρού Οδυσσέα – Έφη Αργυροπούλου

    Η Έφη Αργυροπούλου είναι γνωστή στις περισσότερες μητέρες από την ιστοσελίδα της Workingmoms.gr.  Μια σελίδα με θέματα για τη μητέρα, το παιδί, αλλά και...

    Οι άθλοι του Ηρακλή – Λεύκη Σαραντινού

    Οι «άθλοι του Ηρακλή» είναι το δεύτερο βιβλίο της σειράς Ελληνική μυθολογία και αρχαιότητα της συγγραφέως Λεύκης Σαραντινού και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Γράφημα,...

    Αυτός είναι φίλος μου – Μαριάννα Κουμαριανού

    Το «Αυτός είναι φίλος μου» είναι το νέο βιβλίο της συγγραφέως Μαριάννας Κουμαριανού, που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ελληνοεκδοτική με εξαιρετική εικονογράφηση της Γιώτας...

    Αγιοβασιλέματα – Μαριέττα Κόντου

    Το βιβλίο της συγγραφέως Μαριέττας Κόντου «Αγιοβασιλέματα» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο σε εικονογράφηση Βασίλη Κουτσογιάννη. Απευθύνεται σε ηλικίες 7+. Προσωπική άποψη: Αγγελίνα Παπαθανασίου Αρχές Δεκέμβρη, τα...

    Καλό μου παιδί (απόσπασμα) – Romy Hausmann

    Καλό μου παιδί (απόσπασμα) - Romy Hausmann Μια καλύβα στο δάσος. Δυο παιδιά. Ένας άντρας που φροντίζει τα παιδιά να έχουν πάντα μία μητέρα.  Αυτός ο...

    Συνέντευξη – Έφη Γεωργάκη

    Συνέντευξη - Έφη Γεωργάκη Σήμερα, στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε την ηθοποιό, συγγραφέα, αρθρογράφο Έφη Γεωργάκη, με αφορμή την κυκλοφορία του νέου της βιβλίου «Σελοφάν»...

    Η οδύσσεια του μικρού Οδυσσέα – Έφη Αργυροπούλου

    Η Έφη Αργυροπούλου είναι γνωστή στις περισσότερες μητέρες από την ιστοσελίδα της Workingmoms.gr.  Μια σελίδα με θέματα για τη μητέρα, το παιδί, αλλά και...

    Ονείρου μονόπρακτο – Κωνσταντίνος Λίχνος

    Ονείρου μονόπρακτο Είχε πλέον βραδιάσει ολότελα και η κίνηση στους δρόμους ήταν ελάχιστη. Το ορμητικό ψιλόβροχο ανάγκαζε τους λιγοστούς διαβάτες να παραμένουν απρόθυμα κάτω από...