Κυριακή, 12 Ιουλίου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη - Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη

    Συνέντευξη – Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη

    -

    Συνέντευξη – Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη

    Η Κρήτη βρίσκεται σήμερα στη συντροφιά μας. Ας καλωσορίσουμε «Το Πορτραίτο», την πολύ πετυχημένη νέα κυκλοφορία των Εκδόσεων Πνοή και τη δημιουργό του, κυρία Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη.

    Ρωτάει η Χαρά Δελλή 

    Συνέντευξη

    Καλησπέρα σας κι ευχαριστώ θερμά για τον χρόνο σας. Ομολογώ πως είναι το πρώτο μου ταξίδι μαζί σας, ένα ταξίδι που με άφησε ικανοποιημένη και γεμάτη. Καπετάνισσα εσείς, υπό τη σταθερή καθοδήγηση του πατέρα σας, με πυξίδα τις μνήμες, την ιστορία, τη νοσταλγία, την Κρήτη. Γυρνώντας πίσω το χρόνο, από τη σύλληψη της ιδέας του βιβλίου αυτού ως το σήμερα, παρέα με όλη αυτή την αγάπη που το έχει περιβάλλει το αναγνωστικό κοινό, νιώθετε ικανοποιημένη, δικαιωμένη; Τι κερδίσατε; Είχατε χάσει κάτι, που νιώθετε πως το προσεγγίσατε κάπως περισσότερο με «Το Πορτραίτο»; Η γνώση τελικά λυτρώνει ή λεηλατεί;

    Αφρ.Φρ.: Με τιμάει η ευαισθησία με την οποία ακουμπήσατε το βιβλίο μου. Όπως διαπιστώσατε, πρόκειται για ένα μυθιστόρημα ζωής και αγάπης. Έναν ύμνο στην ανθρωπιά, τις αξίες, τον έρωτα. Έρωτα για την πατρίδα, το φως, την ελπίδα, τον άνθρωπο. Είναι μια τρυφερή προσέγγιση της ιστορικής αλήθειας, ανεκτίμητη γιατί πηγάζει από τις μνήμες και τα λαϊκά παραμύθια, μια αλήθεια που όλοι μας έχουμε κρυμμένη μέσα μας. Ικανοποιημένη αισθάνομαι ναι, και ως ένα βαθμό δικαιωμένη. Βρήκα την άκρη της κλωστής στις παιδικές  αναμνήσεις του πατέρα μου και ξεκίνησα μια μοναχική και δύσβατη πορεία στο παρελθόν, που με οδήγησε με ακρίβεια στην καρδιά των αναγνωστών. Τι άλλο θα μπορούσα να ζητήσω;

    Ζείτε στην Κρήτη. Τι σημαίνουν οι παρακάτω έννοιες για σας;

    Πατρίδα, σπίτι, ρίζες, αγάπη.

    Στο δίλημμα επιστροφή στις ρίζες ή ελευθερία σώματος και πνεύματος, με τι γνώμονα πρέπει ν’ αποφασίζει κανείς; Τι γίνεται όταν η πατρογονική κληρονομιά καλύπτεται από μυστικά, συμβάσεις, λάθη και φόβο; Στη ζυγαριά Φόβος VS Ζωή, ποιος βγαίνει νικητής και γιατί; Ομοίως, στη ζυγαριά Εφιάλτες VS Αγάπη; Επιβίωση VS Παρατολμία; Και τέλος, όσον αφορά στη ζυγαριά Παρελθόν VS Παρόν, πού καταλήξατε;

    Αφρ.Φρ.: Δεν γεννήθηκα στη Κρήτη, αλλά ζω εκεί πολλά χρόνια πια. Έχω ως εκ τούτου την απαραίτητη ενσυναίσθηση, που είναι φτιαγμένη από το νόστο των ξενιτεμένων. Μεγάλωσα σε ένα σπίτι γεμάτο από Κρήτη, με μυρωδιές και γεύσεις και αρώματα της ιδιαίτερης πατρίδας των γονιών μου. Η αγάπη τους είναι που με έκανε να θελήσω να γράψω για τον τόπο που άφησαν και δεν ξέχασαν ποτέ. Τον κουβαλούσαν μαζί τους, όπως κουβαλάμε μια φωτογραφία για να μας θυμίζει ό, τι έχουμε αγαπήσει περισσότερο. Η πατρίδα ξέρετε, δεν είναι μόνο μια ιδέα, περιχαρακωμένη στο μυαλό μας και απροσπέλαστη, είναι και πέτρες και χρώματα  και χέρια κι αναμνήσεις. Είναι χώμα, νερά και δέντρα. Πράγματα χειροπιαστά και πολύτιμα. Είναι “σπίτι”. Και το σπίτι είναι δέρμα. Ξύνεις σοβά και βρίσκεις φλέβες. Και αφηγήσεις. Και δάκρυα. Είναι χαρές και λύπες. Είναι ρίζες από γεράνια κι ελαιόδεντρα και τριανταφυλλιές. Είναι αγάπη.

    Το ένα δεν αποκλείει το άλλο, σε πολλές περιπτώσεις. Η επιστροφή στις ρίζες δίνει την απαραίτητη ώθηση στην απελευθέρωση του πνεύματος και νομοτελειακά του σώματος. Κανείς δε μπορεί να είναι αληθινά ελεύθερος αν δε γνωρίζει τον εαυτό του και τις καταβολές του. Η άγνοια είναι ελλιπής ελευθερία, κουτσουρεμένη, άδεια. Όταν λοιπόν επιχειρείς ένα ταξίδι στη λήθη πρέπει να είσαι προετοιμασμένος πως θα έρθεις αντιμέτωπος με την ίδια τη ζωή. Κι η ζωή είναι ένα συνονθύλευμα από μυστικά, φοβίες, συμβάσεις, διλήμματα, λάθη. Αν νικούσε η σκιά, ο κόσμος θα ήταν ασπρόμαυρος. Δίχως χρώμα και πίστη. Οι εφιάλτες μάς υπενθυμίζουν πως πρέπει να πάρουμε το ρίσκο. Να τολμήσουμε. Να υπερβούμε τις δυσκολίες. Να διεκδικήσουμε. Να εμπιστευτούμε. Να αγαπήσουμε και να αγαπηθούμε. Ο κυριότερος φόβος του ανθρώπου είναι να αφεθεί στις διαθέσεις ενός άλλου πλάσματος. Η μεγαλύτερη του ανασφάλεια, πως δεν είναι άξιος να αγαπηθεί όπως είναι. Αν δεν ξεπεράσει τον τρόμο που τον διακατέχει, θα μείνει για πάντα δέσμιος της έμφυτης ροπής του προς τη θλίψη και την απόγνωση. Δε θα τα καταφέρει να επιβιώσει. Και ως είδος και ως πνευματική υπόσταση. Το παρόν είναι αδιαμφισβήτητα ο νικητής αλλά πάντοτε με τις ευλογίες του παρελθόντος. Και η αγάπη είναι ο θρίαμβος της ζωής και της ανθρώπινης ύπαρξης.

    Συνέντευξη - Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη
    Συνέντευξη – Αφροδίτη Φραγκιαδουλάκη

    Ένα βιβλίο από την οικογένειά σας για την οικογένειά σας. Νιώσατε απ’ την αρχή πως έπρεπε να το μοιραστείτε με τους αναγνώστες σας; Υπήρχαν λεπτές ισορροπίες που έπρεπε να κρατηθούν κι αν ναι, ποιες ήταν;

    Αφρ.Φρ.: Ναι, το μοίρασμα με τον αναγνώστη είναι το λιμάνι του συγγραφέα. Οι άγριες θάλασσες της μνήμης και της ιστορίας δε θα είχαν προορισμό, τελειωμό, νόημα αν δεν υπήρχε ο φάρος των συναισθημάτων. Και τα συναισθήματα είναι τα σχοινιά που ενώνουν τους ανθρώπους και τους τόπους τους. Γιατί οι άνθρωποι είναι οι τόποι. Το βιβλίο είναι ασφαλώς βιωματικό, αφορά την καταγωγή και τη συγγένεια, αλλά συγχρόνως -κι αυτό είναι το μαγικό- αποκτά καθολικό νόημα γιατί είναι κάτι οικείο. Μου έκανε εντύπωση ότι το διάβασαν νέα παιδιά και τα άγγιξε με έναν ξεχωριστό τρόπο. Έλαβα μηνύματα πολύ συγκινητικά, κάποιοι μάλιστα με ευχαρίστησαν που έδωσα ζωή σε όλες εκείνες τις ρευστές μισοξεχασμένες αφηγήσεις των παππούδων και των γιαγιάδων μας. Κι αυτό πιστέψτε με είναι η ανταμοιβή μου. Γιατί ήθελα συνταξιδιώτες στη διαδρομή μου στον χρόνο. Δεν ήταν εύκολη, υπήρχε μεγάλη απόσταση, πλήθος υλικού, φαινομενικά αταίριαστα διεστώτα, ισορροπίες που έπρεπε να κρατηθούν. Ήμουν ιδιαίτερα προσεκτική στα ονόματα, τις περιγραφές, την ιστορική πλαισίωση, τις πληροφορίες. Πάνω και κυρίως από όλα, δεν ήθελα να θίξω καμία κατάσταση ή πρόσωπο που δε βρίσκεται εν ζωή. Κράτησα μόνο τα τοπωνύμια και πρόσθεσα φρέσκα κλαδιά από εξιστορήσεις στον στέρεο κορμό της πραγματικότητας. 

    Διαβάστε την άποψή μας για το βιβλίο: Το Πορτραίτο

    Μας προσφέρετε εικόνες, χρώματα και μυρωδιές ξεχασμένων χωριών και αύρα μεγαλούπολης. Πόσο εύκολα ή δύσκολα έδεσε η μυθιστορία με την ηθογραφία και τη λαογραφία; Πόσο συνυφασμένη είναι η κρητική κουλτούρα με τις τέχνες;

    Αφρ.Φρ.: Ήταν ένα στοίχημα για μένα. Να καταφέρω να τιθασεύσω τον όγκο των πληροφοριών και να περιπλέξω μια μυθοπλασία γύρω από τα πραγματικά γεγονότα. Και χαίρομαι που ο τελικός αποδέκτης, ο αναγνώστης, επικροτεί την εξοντωτική συχνά προσπάθεια. Δύσκολα αντιλαμβάνεται πού τελειώνει η αλήθεια και πού αναλαμβάνει τα ηνία η φαντασία. Η πλοκή βαδίζει σε συναρπαστικά μονοπάτια. Κι επειδή η τέχνη είναι το οξυγόνο της καθημερινότητας δε θα μπορούσε να λείπει από το έργο μου. Η Κρήτη βρίθει από τέχνες. Για παράδειγμα, τα καρέ της κρητικής υπαίθρου είναι μια τέχνη από μόνα τους. Οι λαϊκές παραδόσεις, οι μουσικές, τα πανηγύρια, η λύρα, οι χοροί της. Η εικόνα ενός μισογκρεμισμένου ανεμόμυλου μέσα στους ασπαλάθους, ή ενός νηπίου που κλαίει με αναφιλητά ανάμεσα στα απλωμένα πάνω στους βάτους ασπρόρουχα, αυτό αν δεν είναι τέχνη αναρωτιέμαι τι είναι;

    Χωρίς να ξέρω γιατί, η γλυκύτητα και η φρεσκάδα του προσώπου σας σε συνδυασμό με το νεαρό της ηλικίας σας κάπου σαν να μην εναρμονίζονται με τα θέματα που θίγονται. Θέλω να πω, με ξένισε πώς ένα τόσο βαρυσήμαντο βιβλίο, που αποτύπωνε τόσες αναμνήσεις και συναισθήματα, προερχόταν από μια νεαρή κοπέλα, η οποία μοιάζει σαν να σηκώνει τόσο εύκολα το βάρος του. Ποιο είναι το μυστικό σας; Καλά γονίδια; Πάθος για τη συγγραφή; Ευγένεια ψυχής και καλλιέργεια;

    Αφρ.Φρ.: Ευχαριστώ για τον χαρακτηρισμό «βαρυσήμαντο», με γεμίζει ευγνωμοσύνη και υπερηφάνεια. Επίσης ευχαριστώ για τα γλυκά σας λόγια. Δε μπορώ φυσικά να μιλήσω για τον εαυτό μου, η καλλιέργεια και η ευγένεια ψυχής δεν διατυμπανίζονται, είμαι όμως σε θέση να πω ότι οι ευγενικές ψυχές χρησιμοποιούν τους ίδιους κώδικες και αναγνωρίζουν η μια την άλλη διαισθητικά. Ωστόσο δεν είμαι και τόσο πια νέα, αν και τα γονίδια βοηθούν πολύ στην περίπτωσή μου! Διακρίνει βέβαια μια παιδικότητα τη ματιά μου, και το θεωρώ προσόν γιατί υποδαυλίζει τον αυθορμητισμό μου. Δεν παύω να εκπλήσσομαι. Δεν σταματώ να αντιμετωπίζω με αθωότητα τη ζωή και με περιέργεια την κάθε μέρα. Παθιάζομαι. Ίσως αυτό να είναι το μυστικό μου.

    Κληροδοτείται η αγάπη; Μεταλαμπαδεύεται από γενιά σε γενιά; Ή όντως μεταγγίζεται με τη νοσταλγία; Τι τίμημα φέρει στους απογόνους μας; Πόσο πιστεύετε πως διαμόρφωσαν τις προηγούμενες γενιές οι συμφορές, οι πληγές, οι καημοί, τα βάσανα, οι λαχτάρες, οι πόθοι; Πώς ξεπερνιούνται τα παιδικά βιώματα πολέμου, οδύνης, πείνας, ένδειας, ορφάνιας και ξενιτιάς; Όσον αφορά στον ανεκπλήρωτο ή στον απαγορευμένο έρωτα, τι μηνύματα προσπαθείτε να περάσετε;

    Αφρ.Φρ.: Θα μιλήσω για μένα και τη δική μου οικογένεια. Ναι, κληροδοτείται η αγάπη. Μεταλαμπαδεύονται οι αξίες, οι αρχές, οι τρόποι, οι προτιμήσεις. Μερικές φορές, υπάρχει όντως τίμημα, γιατί νιώθεις πως κουβαλάς ένα βάρος. Το βάρος της νοσταλγίας. Τα παιδιά των ξενιτεμένων ή των μεταναστών το γνωρίζουν καλά. Είναι φοβερό να μεγαλώνεις με μια ιδεατή πατρίδα στους ώμους και τα φτερά σου. Δυσκολεύεσαι να πετάξεις. Διχάζεσαι. Νιώθεις άπατρις -η αγάπη των γονιών για τον τόπο που άφησαν σε κρατά αιχμάλωτο μιας πνιγηρής ουτοπίας. Το παρελθόν είναι ο μεγαλύτερος δυνάστης. Όπου κι αν πάμε, όσο μακριά κι αν ταξιδέψουμε, ό,τι κι αν κάνουμε ή γίνουμε στη ζωή, μας συντροφεύει. Και ως μεμονωμένα άτομα, αλλά και σαν γενιά που κληρονομεί βαρίδια και ιστορικά παθήματα. Έγκειται στον άνθρωπο πώς θα τα διαχειριστεί όλα αυτά ώστε να πάρει τα κατάλληλα μαθήματα. Δεν είμαι σίγουρη ότι μαθαίνουμε πάντα. Ακόμα και τον έρωτα τον βιώνουμε συναισθηματικά αναλφάβητοι. Λησμονούμε πληγές, πάθη και λάθη, και βουτάμε σε νέα αχαρτογράφητα ύδατα. Σε μια εποχή ερωτικής άνεσης, ένας δια βίου ανεκπλήρωτος έρωτας συμβολίζει κατά τη γνώμη μου, το ιδανικό, το άφθαρτο, το όνειρο που μας κατατρέχει.

    Σχολιάστε μας εκτενέστερα τα παρακάτω αγαπημένα αποσπάσματα:

    «Αν η ομορφιά μπορούσε να σώσει τον κόσμο, η ζωή θα ήταν προβλέψιμη· μια ανούσια λιακάδα, μια αδέξια αθωότητα. Η προδοσία, ο θυμός, ο πόνος, οι ενοχές είναι ερωτήσεις. Τις απαντήσεις τις έχει ο χρόνος, αρκεί να διαθέτεις υπομονή και πείσμα. Να κλείνεις την ομπρέλα της συγκατάβασης, να βρέχεσαι πότε πότε. Αν δεν μπορείς να καβαλήσεις τον άνεμο, φρόντισε τουλάχιστον να παρακολουθείς τον ρυθμό. Και να περιμένεις. Άσε τα γεγονότα να κρυώσουν, θα σου μιλήσουν».

    «Κάθε γραφή χρειάζεται αμέτρητες αναγνώσεις. Προσπέρασε την πρώτη. Προχώρησε στη δεύτερη και συνέχισε να διαβάζεις. Η ψυχή ξεκινά το ταξίδι της αναλφάβητη. Με κάθε ανάγνωση μαθαίνει».

    Αφρ.Φρ.: «Η ομορφιά είναι αυταπόδεικτη, ένα είδος μεγαλοφυΐας» όπως έγραψε ο Όσκαρ Γουάιλντ στο Πορτραίτο του Ντόριαν Γκρέι. Όμως είναι αφελές να πιστεύουμε ότι αρκεί για να μας σώσει από τις ανασφάλειες και τις εμμονές μας. Το συναίσθημα μάς κυριεύει και συχνά δε μας αφήνει να αποδεχτούμε κάθε τι όμορφο, ως μόνιμο και ωφέλιμο. Κυβερνά τις στιγμές μας. Προκαλεί φοβικές αντιδράσεις. Πόσοι από μας αντιλαμβάνονται την ομορφιά μιας μοναδικής στιγμής στη βιασύνη τους να αντικρίσουν εκρήξεις και καταρράκτες; Πόσοι εκτιμούν τη λεπτότητα μιας χειρονομίας; Τη γαλήνη μιας μορφής, ένα χαμόγελο ή ένα στιγμιότυπο; Μας διαφεύγει πως το σημαντικότερο προσόν της ευζωίας είναι το χάρισμα της υπομονής, θέλουμε τα πάντα και γρήγορα. Οι καρδιές μας είναι απαλές, αλλά ο χρόνος είναι σκληρός και δίκαιος. Φέρνει όλες τις απαντήσεις. Συνήθως παίρνει τις αποφάσεις που εμείς δεν παίρνουμε.

    Πρέπει να μένουμε ψύχραιμοι στο ταξίδι της αυτογνωσίας αν θέλουμε να κατακτήσουμε την ουσιαστική ωριμότητα. Οι καλές μέρες, οι κακές μέρες, έχουν κάτι να μας διδάξουν. Οι αναμνήσεις επίσης. Αν μάθουμε να συγχωρούμε τους άλλους μα κυρίως τον εαυτό μας, αν παίξουμε με σύνεση το παιχνίδι της ευτυχίας, αν κατορθώσουμε να διαβάσουμε πίσω από τα γραμμένα, αν δε δειλιάσουμε να επιλέξουμε τους σπάνιους, ανεξερεύνητους δρόμους κάποτε θα φτάσουμε στον προορισμό μας. Όποιος κι αν είναι αυτός. Ένας τόπος, μια κατάσταση, μια ιδέα, ένας άνθρωπος.

    Πιστεύετε στις συμπτώσεις ή στη μοίρα; Επαναπροσδιορίζετε κάπου κάπου τα θέλω και τις αποφάσεις σας; Με τι κριτήρια; Μια ιδεατή ευχή για το μέλλον;

    Αφρ.Φρ.: Δεν είμαι γενικά μοιρολάτρης. Πιστεύω πως κάθε σύμπτωση είναι ένα νεύμα. Ένα υποσυνείδητο κάλεσμα στις αισθήσεις και τη λογική μας. Ο εαυτός μας κι η ζωή, μας στέλνουν μικρά μηνύματα κάθε λεπτό που περνά και δεν ξανάρχεται: Πρόσεξε. Νιώσε. Κατάλαβε. Ζήσε. Σε μας εναπόκειται να ανταποκριθούμε και να τα αξιολογήσουμε προς όφελος της ψυχικής μας ευεξίας. Σύμφωνα με τα μηνύματα λοιπόν, μπορούμε να αλλάξουμε ρότα αν εκείνη που έχουμε χαράξει δεν ικανοποιεί το μέσα μας. Άνθρωπος που δεν αλλάζει, δε μαθαίνει, δεν εξελίσσεται. Το προσωπικό μου κριτήριο είναι το ένστικτο. Και η δέσμευση να ακολουθώ με πείσμα αυτό που ικανοποιεί την ψυχή μου. Η ευχή μου, ας είναι να ανακαλύψουμε το ουσιαστικό, το βαθύτερο, το διαφορετικό, σε μια πλημμυρίδα από δευτερεύοντα και ανώφελα. Οι μέρες που βιώσαμε πρόσφατα, μας χάρισαν μια ανέλπιστη γνώση. Και μπορούμε και θέλουμε να είμαστε καλύτεροι.

    Να σας ευχηθώ να είναι καλοτάξιδο και να έχετε πάντα δημιουργικές εμπνεύσεις.

    Αφρ.Φρ.: Εγώ σας ευχαριστώ από καρδιάς για όλα. Τα υπόλοιπα στις σελίδες του βιβλίου.

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here