Κυριακή, 5 Ιουλίου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη – Αφροδίτη Βακάλη

    Συνέντευξη – Αφροδίτη Βακάλη

    -

    Συνέντευξη Αφροδίτη Βακάλη 

    Ρωτάει η Χαρά Δελλή 

    Την αποψινή μας καλεσμένη την ακολουθώ πιστά τα τελευταία χρόνια. Δεν προκαλεί, μα με έχει κερδίσει. Τα βιβλία της, το ένα καλύτερο από τ’ άλλο. Είμαι βέβαιη πως έχει πολλά να μοιραστεί μαζί μας σήμερα και πολλά-πολλά ακόμα να μας δώσει στο μέλλον. Είναι οπωσδήποτε τιμή μου που δέχτηκε να μετρήσουμε πόσες τελικά είναι οι «Χαρακιές πάνω στον χρόνο». Όταν η Αφροδίτη γνώρισε την Χαρά… Αφροδίτη Βακάλη και Εκδόσεις Ψυχογιός

    Συνέντευξη

    Κυρία Βακάλη, ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας. Βρισκόμαστε τρεις μήνες περίπου μετά την κυκλοφορία του τρίτου σας βιβλίου. Πώς σας πετυχαίνουμε; Απολαμβάνετε την επαφή με το αναγνωστικό κοινό και την αγάπη που λαμβάνετε καθημερινά; Διαισθάνεστε την αποδοχή και την επιτυχία του κάθε σας εγχειρήματος από πριν; Τι είδους συναισθήματα σας κατακλύζουν συνήθως την περίοδο της συγγραφής και τι νιώθετε τώρα; 

    Συνέντευξη – Αφροδίτη Βακάλη

    Αφρ. Β.: Με πετυχαίνετε χαρούμενη και συνάμα συγκινημένη που λαμβάνω θετικές κριτικές για το νέο μου βιβλίο. Ασφαλώς και απολαμβάνω την επαφή με το αναγνωστικό κοινό, όχι μόνο τώρα που κυκλοφορεί το «Χαρακιές πάνω στον χρόνο», αλλά και όλο το προηγούμενο διάστημα, τότε που έγραφα. Μου αρέσει πολύ να επικοινωνώ με φίλους αναγνώστες, με ενθαρρύνει η αγάπη τους, παρόλο που κάποιες φορές με τρομάζει κιόλας, διότι αναρωτιέμαι αν θα καταφέρω να ανταποκριθώ στις προσδοκίες τους. Δεν μπορώ να διαισθανθώ ή να προβλέψω αν το εγχείρημά μου θα αποδειχθεί επιτυχές, αλλά όταν γράφω δεν έχω τέτοιες σκέψεις στο μυαλό μου. Με απασχολεί η συγγραφή, η ιστορία που διηγούμαι και μόνον αυτή. Επικεντρώνομαι στο να κάνω ό, τι καλύτερο μπορώ, στο να ικανοποιεί το γραπτό μου εμένα πρώτα, κι αν τελικά καταφέρει να ικανοποιήσει και τον αναγνώστη, τότε είμαι διπλά ευτυχής.  

    Επιτρέψτε μου ν’ αναφερθώ στο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε ανάμεσα στα δύο τελευταία βιβλία σας. Επηρεάζεστε όντως από τις εξωτερικές συνθήκες και το περιβάλλον γύρω σας συγγράφοντας; Θεωρείτε πως αποδίδετε καλύτερα σε περιόδους έντονης θετικής ή αρνητικής φόρτισης; Είναι πηγαία ανάγκη να αποτυπώνετε τις σκέψεις σας γραπτώς; Είναι το μερίδιό σας στην ανταλλαγή συναισθημάτων με το αναγνωστικό σας κοινό; 

    Αφρ. Β.: Πώς είναι δυνατόν να μην επηρεάζεται κάποιος από τις εξωτερικές συνθήκες; Το διάστημα αυτό των πέντε ετών που μεσολάβησε ανάμεσα στα δύο τελευταία βιβλία ήταν αρκετά δύσκολο για μένα, αντιμετώπισα πολλά προσωπικά προβλήματα, ενώ παράλληλα, είχα -και έχω-  πολλή δουλειά στο σχολείο, το οποίο απαιτεί μεγάλο μέρος του χρόνου μου. Εντούτοις, συνέχισα να γράφω, κάποιες φορές με μεγάλα διαστήματα παύσης, αλλά και τότε ακόμη οι ήρωες και η ιστορία τους ήταν διαρκώς στο μυαλό μου. Η αρνητική φόρτιση άλλοτε λειτούργησε ανασταλτικά και άλλοτε υπήρξε δημιουργική. Κατ’ επέκταση δε, και σωτήρια, θα έλεγα.

    Το να αποτυπώνω τις σκέψεις μου στο χαρτί είναι διαρκώς πηγαία ανάγκη, χωρίς να είναι πάντα επιτυχής∙ έχω σβήσει, έχω πετάξει, έχω αλλάξει ολόκληρα κεφάλαια. Και ειλικρινά χαίρομαι που κατάφερα να ολοκληρώσω τις «χαρακιές» μου∙ υπήρξαν φορές που αμφέβαλα σοβαρά γι’ αυτό. Πιστεύω, δε, ότι διαβάζοντάς τες, ο αναγνώστης πιθανόν να διακρίνει κάποιες δικές μου συναισθηματικές διακυμάνσεις, σίγουρα θα γνωρίσει τις απόψεις μου για διάφορα θέματα που θίγονται, και ελπίζω να του γεννήσουν έντονα συναισθήματα.  

    Χαρακιές πάνω στον χρόνο. Από τι χαράχτηκε ο δικός σας χρόνος, όσα χρόνια ασχολείστε με τη λογοτεχνία; Έχετε δημιουργήσει φιλίες ή στενές επαφές; Έχετε καταλήξει στο αν ο χρόνος είναι ο καλύτερος ή ο χειρότερος γιατρός; Δηλώνετε υπομονετική στην καθημερινή σας ζωή; Τι ζηλεύετε; Τι σας παθιάζει; Τι σας εξοργίζει; 

    Αφρ. Β.: Ο δικός μου χρόνος χαράχτηκε από τα βιβλία εκείνα που διάβασα και με συγκλόνισαν. Με τη λογοτεχνία ασχολούμαι από μικρή, υπό την έννοια ότι πάντοτε διάβαζα, άσχετα αν με τη συγγραφή ασχολούμαι συστηματικά τα τελευταία δέκα, δώδεκα χρόνια -υπολογίζω από τότε που ξεκίνησα να γράφω τη «θάλασσα». Στο χώρο αυτό, έχω πολλές επαφές με συγγραφείς και αναγνώστες, άτομα που εκτιμώ ιδιαίτερα και ελπίζω να νιώθουν το ίδιο. Φιλία, όμως, έχω συνάψει με ένα μόνο άτομο, τη συγγραφέα Τέσυ Μπάιλα, και νιώθω ευγνώμων γι’ αυτό.  

    Πιστεύω ακράδαντα ότι ο χρόνος είναι ο καλύτερος γιατρός, ίσως και ο μόνος για κάποιες «παθήσεις». Μας δίνει την ευκαιρία να σκεφτούμε, να αναλογιστούμε, να αποστασιοποιηθούμε σιγά-σιγά από τα γεγονότα. Βοηθά να κατακάτσει το θυμικό, το συναίσθημα, και να δούμε καθαρά. Τότε, μπορούμε να ανασυγκροτηθούμε και να προχωρήσουμε, αν όχι καλύτεροι ή πιο ευτυχείς, σίγουρα δυνατότεροι.  

    Δηλώνω τρομερά ανυπόμονη, κάτι που κατατάσσω στα μεγάλα ελαττώμτά μου και συχνά δυσχεραίνει την καθημερινή μου ζωή ή οδηγεί σε προστριβές. Ζηλεύω βιβλία, κομμάτια, προτάσεις που έχουν γράψει άλλοι συγγραφείς και σκέφτομαι, «Αυτό θα ήθελα να το είχα γράψει εγώ». Με παθιάζει πολύ η δουλειά μου, η διδασκαλία στο σχολείο αλλά και η συγγραφή. Με εξοργίζουν οι μικροπρεπείς άνθρωποι κι εκείνοι που δεν μπορούν να αναλάβουν τις ευθύνες τους.  

    Διαβάστε την άποψή μας για το βιβλίο: Χαρακιές πάνω στον χρόνο

    Συνέντευξη – Αφροδίτη Βακάλη

    Αν έπρεπε να καταλήξετε αυστηρά σε μια επιλογή για κάθε ακόλουθο ζευγάρι λέξεων, πού θα καταλήγατε; 

    Έρωτας ή Λογική; 

    Αφρ. Β.: Έρωτας, φυσικά! Αν και, αργά ή γρήγορα, αρπάζει η λογική τα ηνία και μας «ξεστραβώνει». Πράγμα που δεν είναι απαραίτητα κακό.  

    Σκληρή Αλήθεια ή ωραιοποιημένο, ανώδυνο ψέμα; 

    Αφρ. Β.: Αλήθεια σε κάθε περίπτωση αλλά με ευγενικό τρόπο, χωρίς να γίνεσαι αγενής ή σκληρός. Πάντα υπάρχει τρόπος. Αλλιώς, σιωπή. Το ψέμα δεν βοηθά κανέναν, ούτε σώζει τις ανθρώπινες σχέσεις εν γένει.  

    Λιακάδα ή συννεφιά; 

    Αφρ. Β.: Λιακάδα, δίχως δεύτερη σκέψη!  

    Πάθος ή μέτρο; 

    Αφρ. Β.: Πάθος με μέτρο, υπό την έννοια του να μην καταντά αρρωστημένη μια κατάσταση ή εμμονικό το άτομο. 

    Εμμονή ή Ισορροπία; 

    Αφρ. Β.: Ισορροπία αναμφίβολα. Μόνο έτσι, πιστεύω, μπορείς να είσαι σε επαφή με τον εαυτό σου, με την σκέψη σου, πράγμα απολύτως απαραίτητο, όχι μόνο για να δημιουργείς αλλά και για να συνυπάρχεις αρμονικά με τους γύρω σου.  

    Φιλία ή δημιουργική μοναξιά; 

    Αφρ. Β.: Δημιουργική μοναξιά γνωρίζοντας ότι υπάρχουν φίλοι. Λίγοι και καλοί φίλοι, στους οποίους μπορείς να στραφείς όταν χρειαστεί, και οι οποίοι σέβονται τις μοναχικές, δημιουργικές στιγμές σου.  

    Ελεύθερος χρόνος αδράνειας ή παραγωγική ταχύτητα; 

    Αφρ. Β.: Παραγωγική ταχύτητα. Γιατί να είσαι αδρανής όταν μπορείς να κάνεις πράγματα, να είσαι δημιουργικός; 

    Συγγραφικό χαλινάρι ή ανυπακοή πρωταγωνιστή; 

    Αφρ. Β.: Ανυπακοή πρωταγωνιστή. Έχει περισσότερο ενδιαφέρον η συγγραφή, για μένα τουλάχιστον, όταν οι ήρωες επαναστατούν και ξεφεύγουν από τον δρόμο που τους έχεις χαράξει. Σε αναγκάζουν να προβληματιστείς, να δεις την ιστορία τους υπό άλλο πρίσμα, προωθούν τη σκέψη σου και το αποτέλεσμα, νομίζω, είναι πάντα καλύτερο. 

    Ξέρω πως διαβάζετε, όταν έχετε χρόνο. Κάποιο ανάγνωσμα ή συγγραφέα που ξεχωρίσατε τελευταία και θα προτείνατε σε έναν μαθητή σας; Δηλώνετε πιστή στη δύναμη του βιβλίου; Είναι μεγαλύτερη και παραπλανητική η δύναμη της οθόνης; Απολαμβάνετε τον κινηματογράφο και την τηλεόραση; Ποιες είναι οι σκέψεις σας πάνω στη μεταφορά βιβλίων στη μικρή ή στη μεγάλη οθόνη; 

    Αφρ. Β.: Έχω ξεχωρίσει κάποια αναγνώσματα, τα οποία, όμως, δε θα μπορούσα να προτείνω στους μαθητές μου, λόγω ηλικίας. Όντας στο Γυμνάσιο, είναι πολύ μικροί ακόμη για να τα κατανοήσουν ή να τα απολαύσουν. Παρόλα αυτά, μπορώ να τα προτείνω σε σας. Ξεχώρισα τελευταία τον Άντονι Μάρα και τα βιβλία του, «Αστερισμός ζωτικών φαινομένων» και «Ο τσάρος της αγάπης και της τέκτο», όπως και την Ελληνίδα Ιωάννα Μπουραζοπούλου. Ειδικά τα βιβλία της, «Τι είδε η γυναίκα του Λωτ» και τον «Δράκο της Πρέσπας».  

    Θεωρώ καταλυτική τη δύναμη ενός βιβλίου και δηλώνω πιστή μέχρι τα μύχια της ψυχής μου. Απολαμβάνω τον κινηματογράφο αλλά το βιβλίο, εμένα προσωπικά, με αγγίζει περισσότερο. Ίσως επειδή μου δίνει τη δυνατότητα να φανταστώ τους ήρωες και το χώρο στον οποίο κινούνται. Στην οθόνη, αναγκαστικά ακολουθώ τη φαντασία και το όραμα του σκηνοθέτη, κάτι που νιώθω ότι με περιορίζει. Πιστεύω επίσης ότι με τη μεταφορά του στην οθόνη, ένα βιβλίο χάνει κάτι από τη μαγεία του. Χάνει ο θεατής τις σκέψεις των ηρώων, τις μικρές λεπτομέρειες που αναγκαστικά θα παραλειφθούν, την ακρίβεια των διαλόγων που κρύβουν τις λεπτές συναισθηματικές τους διακυμάνσεις. Κατανοώ φυσικά ότι ζούμε στην εποχή των εικόνων, αναγνωρίζω τη δύναμή τους, αλλά πιστεύω ότι είναι άλλο είδος τέχνης. 

    Θαυμάζω την ικανότητα του σκηνοθέτη να λέει χίλια πράγματα με μία μονάχα εικόνα, προσωπικά όμως προτιμώ το ταξίδι μέσα από τις λέξεις. Λατρεύω την Ελληνική γλώσσα και τις δυνατότητες που προσφέρει σε όσους την χρησιμοποιούν για να εκφραστούν ή να μοιραστούν τις σκέψεις και τις ιστορίες τους με τους άλλους. 

    Συνέντευξη – Αφροδίτη Βακάλη

    Κατά τη γνώμη σας, λειτουργούν ευνοϊκά οι θεωρητικές σπουδές ή κάποιο θεωρητικό υπόβαθρο για να εκφραστεί  κάποιος λογοτεχνικά και δη εκδοτικά; Ζείτε μια «δεύτερη ζωή» μέσω των ηρώων σας; Αν δεν καταλήγατε καθηγήτρια και συγγραφέας, τι θα μπορούσατε να φανταστείτε τον εαυτό σας να αγαπά να κάνει; 

    Αφρ. Β.: Ναι, νομίζω ότι οι θεωρητικές σπουδές λειτουργούν θετικά. Κι όχι μόνο λόγω των αντικειμένων που μελετούν (λογοτεχνία, γλωσσολογία, ιστορία κλπ) αλλά διότι τα άτομα που τις επιλέγουν, έχουν ήδη μια ιδιαίτερη κλίση προς αυτές τις επιστήμες -ή τουλάχιστον έτσι θέλω να πιστεύω. Οπότε, μελετώντας τες διεξοδικά, βελτιώνουν σαφώς το γλωσσικό τους επίπεδο και την αναλυτική τους σκέψη σε ό, τι αφορά τον άνθρωπο, τα συναισθήματα του, την ίδια την κοινωνία, τις δομές και τα προβλήματα της διαχρονικά. Το πόσο αυτό βοηθάει εκδοτικά είναι ένα άλλο θέμα. Θέλω όμως να πιστεύω ότι ένα καλογραμμένο βιβλίο με ενδιαφέρον περιεχόμενο, αργά ή γρήγορα, θα βρει εκδοτική στέγη. 

    Η αλήθεια είναι ότι όταν γράφω, μπαίνω για τα καλά μέσα στην ιστορία μου, ζω καθημερινά δίπλα στους ήρωες μου, συνομιλώ μαζί τους, τους παρακολουθώ στενά, τους συμπονώ ή εξοργίζομαι μαζί τους. Τους έχω διαρκώς στο μυαλό μου. Όταν περπατάω, όταν οδηγώ, ακόμη κι όταν κάνω μάθημα. Επομένως, θα έλεγα ότι ναι, ζω μια δεύτερη ζωή μέσω των ηρώων μου. Επιτρέψτε μου δε να αναφέρω και το εξής, συνομιλώντας με φίλους, με συναδέλφους, ακόμη και με αγνώστους, χωρίς να το θέλω τους παρατηρώ και η σκέψη μου τρέχει. Βλέπω μια μικρή ρυτίδα πάνω από τα χείλη, ένα μικρό σημάδι και σκέφτομαι, «Μια τέτοια ρυτίδα θα βάλω στην Αρχοντούλα για να δείξω τον πόνο της ή ένα τέτοιο το σημάδι πάνω από το φρύδι θα ταίριαζε στην Αννεζώ». Μπαίνει, λοιπόν, και η καθημερινότητά μου μέσα στην ιστορία που γράφω. Νιώθω σαν να ζω σε δυο παράλληλους κόσμους.  

    Τώρα, αν δεν ήμουν καθηγήτρια και συγγραφέας, θα διάλεγα να ταξιδεύω και να γνωρίζω καινούργια μέρη. Ίσως να ήμουν ταξιδιωτικός ανταποκριτής για το Lonely Planet, επιλέγοντας μακρινούς προορισμούς στα βάθη τη Ασίας, της Νότιας Αμερικής ή της Αφρικής. Κάτι τέτοιο, ακόμη και σαν σκέψη, με συναρπάζει. 

    Ποια η σχέση σας με το ρεαλιστικό, με το απρόσμενο, με το ανεξήγητο, με τα στοιχεία παραμυθιού και με τη λαογραφία στη γραφή σας; Γιατί επιλέξατε να θίξετε θέματα όπως η διαφορετικότητα, ο ρατσισμός, η προκατάληψη, η ορφάνια, το πεπρωμένο, ο κοινωνικός αποκλεισμός, τα αρρωστημένα κι ασφυκτικά πάθη, η Αλήθεια της Ψυχής, το βάρος κι οι ευθύνες των επιλογών, η δύναμη της Πραγματικότητας; 

    Συνέντευξη – Αφροδίτη Βακάλη

    Αφρ. Β.: Παρόλο που θεωρώ ότι σαν άτομο είμαι πραγματίστρια και προσγειωμένη, υπάρχει κι εκείνο το κομμάτι του εαυτού μου, που δεν σταματά να φαντάζεται και να ονειρεύεται. Ίσως αυτό το κομμάτι να μου δίνει την δυνατότητα να γράφω, δεν ξέρω. Η μίξη, δε, του ρεαλιστικού με το ανεξήγητο και το φανταστικό, με γοητεύει. Γι’ αυτό άλλωστε αγαπώ τόσο πολύ τον «μαγικό ρεαλισμό» των λατινοαμερικάνων συγγραφέων, ειδικά του Μάρκες. Επίσης, θεωρώ ότι τα παραμύθια που όλοι ακούσαμε στην παιδική μας ηλικία, χαράχτηκαν μέσα μας. Κυρίως η ατμόσφαιρά τους, η έλλειψη συγκεκριμένου τόπου και χρόνου, το γεγονός ότι όλα μπορούν να συμβούν και κανείς δε θα ρωτήσει ποτέ το γιατί, κανείς δεν θα βρεθεί να σμίξει τα φρύδια και να τα αμφισβητήσει. Μια τέτοια ατμόσφαιρα επιχείρησα κι εγώ να στήσω στις «Χαρακιές πάνω στον χρόνο». Μια ατμόσφαιρα λίγο παραμυθένια, λίγο ονειρική, με έντονα στοιχεία ελληνικής λαογραφίας, μέσα στην οποία να συμβαίνουν διάφορα παράδοξα, χωρίς να ξενίζουν τον αναγνώστη.  

    Τώρα, τα θέματα που θίγονται, όπως αυτό του ρατσισμού, της διαφορετικότητας, της προκατάληψης, του κοινωνικού αποκλεισμού, είναι όλα φλέγοντα θέματα της εποχής μας, που, όπως είναι φυσικό, με απασχολούν και εμένα. Θέλησα, λοιπόν, να αναφερθώ σε αυτά και έμμεσα να τοποθετηθώ. Η αλήθεια της ψυχής και κυρίως η αναζήτηση της, η ευθύνη των επιλογών μας, το κατά πόσον είμαστε έρμαια της τύχης ή κρατάμε τα ηνία της ζωής μας, είναι επίσης κάποια από τα θέματα που σε βασανίζουν, με προβληματίζουν και διάλεξα να αναφερθώ σε αυτά, προσπαθώντας, μέσα από την ιστορία, να δώσω απαντήσεις πρώτα-πρώτα σε μένα, την ίδια. Στον δε αναγνώστη, τροφή για σκέψη.   

    Συνέντευξη – Αφροδίτη Βακάλη 

    Μια ανάσα πριν το φινάλε, με ποιο τραγούδι θα «ντύνατε» το συγκεκριμένο βιβλίο σας; Αν είχε μυρωδιά, ποια θα ήταν; Αν ήταν χρώμα; Αν ήταν εποχή; 

    Αφρ. Β.: Ειλικρινά δεν ξέρω ποιο τραγούδι θα μπορούσε να «ντύσει» το συγκεκριμένο βιβλίο, και έτσι θα αναφέρω εκείνο που ερχόταν συχνά στο μυαλό μου όσο έγραφα, χωρίς να υπάρχει ταύτιση ανάμεσα στις δύο ηρωίδες: «Βασιλική τον έρωτα πολύ βαρύ τον πήρες…»  
    Άρωμα, του πικραμύγδαλου ίσως, και χρώμα το κίτρινο του ονείρου …για μένα τα όνειρα έχουν πάντοτε κίτρινο χρώμα. Εποχή, το καλοκαίρι, τότε που ωριμάζουν φρούτα και σπαρτά. 

    «Οι χαρακιές πάνω στον χρόνο» είναι ένα βιβλίο που μιλά για την ωρίμανση του ανθρώπου, για το πώς βρίσκει τον εαυτό του και ισορροπεί. Συνεπώς, του ταιριάζει, θαρρώ.  
    Και κάπου εδώ θα ήθελα κι εγώ να σας ευχαριστήσω για αυτή τη συνέντευξη, για τις ενδιαφέρουσες ερωτήσεις που μου θέσατε, δίνοντάς μου με αυτόν τον τρόπο τη δυνατότητα να μιλήσω για το νέο μου βιβλίο, τις βαθύτερες σκέψεις και τις απόψεις μου.  

    Κυρία Αφροδίτη, αισθάνομαι ευλογημένη που είχα την ευκαιρία να σας γνωρίσω καλύτερα και να σας αποκωδικοποιήσω, εν μέρει μέσω των βιβλίων σας. Να συνεχίσετε να μας ταξιδεύετε μαγικά και να είστε πάντα δημιουργικά ανήσυχη. Σας ευχαριστώ.

    Συνέντευξη – Αφροδίτη Βακάλη 

    Επιμέλεια κεντρικής εικόνας: Μαρία Μακροβασίλη

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here