Παρασκευή, 7 Αυγούστου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη - Αναστασία Σουσώνη

    Συνέντευξη – Αναστασία Σουσώνη

    -

    Συνέντευξη – Αναστασία Σουσώνη

    Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε τη συγγραφέα Αναστασία Σουσώνη, με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της Στο τελείωμα της ημέρας“.

    Καλησπέρα σας, κυρία Σουσώνη. Ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε.

    Συνέντευξη

    Ρωτάει η Παρασκευή Παρίσση

    Το βιβλίο “Στο τελείωμα της ημέρας” κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Θύρα και σας εύχομαι να είναι καλοτάξιδο. Θα ήθελα να μας πείτε πώς ήταν αυτό το συγγραφικό ταξίδι από τη στιγμή που αποφασίσατε να γράψετε την πρώτη πρόταση του βιβλίου, μέχρι τη στιγμή που πιάσατε το αντίτυπο στα χέρια σας; Και πώς φτάσατε στην ανάληψη του έργου από τον συγκεκριμένο εκδότη;

    Αν.Σ.: Eυχαριστώ πολύ για τις ευχές σας και να σας ευχαριστήσω με τη σειρά μου για τις ερωτήσεις σας, γιατί μου δίνετε την ευκαιρία να μιλήσω για τα πιο ιδιαίτερα σημεία αυτής της ιστορίας.

    Το βιβλίο διένυσε ένα μεγάλο ταξίδι από την αρχή της δημιουργίας του έως και την έκδοσή του, αλλά για μένα άξιζε η προσμονή και παραδόξως αισθάνομαι ότι όλο αυτό ολοκληρώθηκε για να βγει στον αναγνώστη τη στιγμή που έπρεπε.

    Ξεκίνησε να γράφεται περίπου παράλληλα με τα γεγονότα τα οποία εξιστορεί, καθώς τα έβλεπα να εκτυλίσσονται κοντά μου με ενδιαφέρον. Κι εγώ η ίδια δεν ήξερα πότε και πώς θα τελείωνε το βιβλίο αυτό. Το έγραφα επί δύο χρόνια και με τρόπο αυθόρμητο. Όταν τελείωσε, το εμπιστεύτηκα σε μερικούς φίλους για να το διαβάσουν. Κοινωνικό πείραμα; Κάτι τέτοιο. Έπειτα το καταχώρησα στη βιβλιοθήκη μου και δημιουργώντας τη δική μου οικογένεια κατόπιν, ξεχάστηκε μέσα στον χρόνο. Πέρασαν δέκα χρόνια μέχρι να μου το θυμίσουν δυο φίλοι ταυτόχρονα ο ένας με τον άλλον κι έτσι να το ξανανοίξω. Τότε συνειδητοποίησα ότι στην ουσία δεν ήταν κάτι ολόδικό μου για να έχω το «δικαίωμα» να το φυλάω κάπου παράμερα. Είχα μπροστά μου μια ιστορία διαχρονική, αληθινή στους διαλόγους αλλά και στη ροή των γεγονότων, η οποία αποκάλυπτε συνταρακτικές αλήθειες για τις σχέσεις των ανθρώπων και ιδιαίτερα για τις πληγωμένες σχέσεις μεταξύ των νέων ανθρώπων και των γονέων τους.

    Όταν οι Εκδόσεις Σταμούλη ανέλαβαν τη διακίνηση του βιβλίου μου Η Αγία Περπέτουα και οι συν αυτή Μαρτυρήσαντες, με συγκυρίες αναδείχθηκε η Αγία Περπέτουα σαν μια κοινή φίλη μεταξύ μας, με αποτέλεσμα, ενώ αυτό το βιβλίο ήταν αυτοέκδοση, να αναλάβουν και την παρουσίασή του. Έτσι, στην ερώτησή τους αν υπάρχει κάτι ακόμα το οποίο έχω γράψει, αισθάνθηκα ότι τότε ήταν η στιγμή να τολμήσω να εκδώσω ίσως κι εκείνο το πρώτο βιβλίο των είκοσί μου χρόνων. Ξεκινήσαμε λοιπόν τις διορθώσεις, οι οποίες κράτησαν άλλα δυο χρόνια περίπου. Προσπάθησα να μην αλλάξω το αρχικό νεανικό πνεύμα που είχε η ιστορία όταν γραφόταν και μίλησα πολλές φορές με τους πρωταγωνιστές του ώστε να καλύψω κάποια κενά, παίρνοντας φυσικά και την άδειά τους για την έκδοση. Ήθελα να αγγίξει εκείνες τις νεανικές ψυχές οι οποίες βιώνουν έντονα τα αδιέξοδα και τις απογοητεύσεις σε αυτές τις ηλικίες.

    Όσον αφορά τους συνεργάτες μου στις Εκδόσεις Θύρα, που αποτελεί το brand λογοτεχνίας των εκδόσεων Σταμούλη, αισθάνομαι ότι ο καθένας στον τομέα του έδωσε κάτι ουσιαστικό στο να ολοκληρωθεί αυτό το βιβλίο, άρτια. Κάποιες προτάσεις που έκανε η υπεύθυνη έκδοσης, κυρία Σταυρούλα Σταμάτη, η ευαισθησία που επέδειξε στην επιμέλεια κειμένων η κυρία Δήμητρα Σταύρου, η συνεργασία που είχαμε με την Ευγενία Δρούγα στο γραφιστικό μέρος και με τον κύριο Νίκο Γλυκέα στην παραγωγή του βιβλίου, όλα συνετέλεσαν στο να αισθανθώ μια ολοκλήρωση όταν το πήρα στα χέρια μου. Βεβαίως πρωτίστως ευχαριστώ τις εκδόσεις Σταμούλη και ιδιαίτερα τον κ. Φώτη Σταμούλη για την εμπιστοσύνη που μου έδειξαν, καθώς και τον κ. Νίκο Γλυκέα για την άψογη εκδοτική παραγωγή.

    Στις ψυχές των ηρωίδων σας πιστεύετε ότι η μοναξιά είναι αναπόφευκτη; Ή την επιλέγουν οι ίδιες και περισσότερο η Ιόλη;

    Αν.Σ.: Παρ’ όλα τα κοινά σημεία των δυο κοριτσιών, η Ιόλη βιώνει μια κατάσταση διαφορετική από εκείνη της Μάχης. Η δεύτερη έζησε το διαζύγιο των γονιών της με όλα όσα βιώνει ένα παιδί όταν οι γονείς του βρίσκονται μέσα σε έναν διαλυμένο γάμο, αλλά και μετά τον χωρισμό της οικογένειάς της, έζησε όπως ήταν φυσικό τα αποτελέσματα τού να μην έχει καν στην ίδια πόλη τον πατέρα της, αλλά και τους δυο γονείς όπως θα έπρεπε στη ζωή της τελικά.

    Η κατάσταση στο σπίτι της Ιόλης πάλι ήταν μια συνεχόμενη, καθημερινή τριβή, η οποία δεν κατέληγε ούτε προς τη συμφιλίωση αλλά ούτε προς τον χωρισμό. Οπότε ήταν επιτακτική η ανάγκη της Ιόλης να βγει απ’ το αδιέξοδο, να διαφύγει δηλαδή από τους ατέλειωτους καβγάδες. Κι εδώ όπως είναι φυσικό, έρχεται πιο κοντά η μοναξιά στην Ιόλη. Είναι δηλαδή αναπόφευκτο να αισθάνεται βαθιά τη μοναξιά ένα παιδί ή ένας νέος όταν υπάρχει έλλειψη κατανόησης, ειδικά από την οικογένειά του. Στην αρχή του βιβλίου βλέπουμε όμως και την Ιόλη να έχει επιλέξει τη μοναξιά. Εκεί είναι όμως που φαίνεται να έχει παραιτηθεί και ίσως να θεωρεί ότι δεν υπάρχει νόημα στο να προσπαθεί κανείς. Ήταν μάλιστα τόσο απαισιόδοξη, ώστε ενδόμυχα να έχει πιστέψει ότι ακόμα και τα καλά που της είχε φέρει η ζωή θα κατέληγαν τελικά λάθος. Ευτυχώς σύντομα κατανοεί ότι χάνει τη ζωή της και αποφασίζει να αντισταθεί. Καθώς προχωρά τελικά, η ηρωίδα του βιβλίου επιλέγει τη μοναχικότητα και όχι τη μοναξιά, υπάρχει διαφορά. Σε όλο το βιβλίο προσπαθεί να σκάψει την ψυχή της για να βρει τι είναι αυτό που φταίει για τα όσα συμβαίνουν μέσα της και γύρω της. Η Ιόλη αισθάνθηκε αυτό το κομμάτι της εσωτερικής αναζήτησης νωρίτερα από τη Μάχη, γιατί οι καταστάσεις ήταν τέτοιες που δεν της επέτρεπαν να κοιτάει αλλού. Μπορεί το σκοτάδι της μοναξιάς να μετατραπεί τελικά σε ”σκοτάδι” μοναχικότητας, το οποίο μας οδηγεί στο να ψηλαφίσουμε ακόμα και τις πιο βαθιές πληγές μας κι έτσι να τις θεραπεύσουμε. Όπως είπε κι ένας Άγιος: «Οι μέλισσες μέσα στο σκοτάδι φτιάχνουνε το μέλι».

    Πώς συμβαίνει ένα παιδί να αισθάνεται θλίψη και μοναξιά όταν ποτέ δεν του έλειψε τίποτα; Ή τελικά του έλειψε κάτι πολύ βασικό, η αγάπη;

    Αν.Σ.: Δεν γίνεται ένα παιδί να αισθάνεται αυτή την επαναλαμβανόμενη θλίψη και μοναξιά, δεν είναι στη φύση του. Άρα σίγουρα του έλειψε αυτό το βασικό αγαθό, η αγάπη. Εμείς όμως οι άνθρωποι δεν την έχουμε αυτή την πεποίθηση. Αυτή την ανιδιοτελή, ανώτερη αγάπη που όλα τα σκεπάζει, τα στέργει, τα ζωοποιεί. Δεν έχουμε αυτό το είδος της αγάπης, αλλά μια φυσική ιδιότητα να μπορούμε να αγαπάμε. Η αγάπη, όποια και αν διαθέτουμε, μπορεί ακόμα και να στερέψει κάποτε, ανάλογα με το βάθος και την έκταση που απέκτησαν με τον καιρό οι αφρόντιστες πληγές της ψυχής μας. Δεν ήταν τυχαίο που κι οι γονείς της Μάχης αλλά και της Ιόλης ήταν κι οι ίδιοι πληγωμένοι από τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν και στις ζωές τους επίσης. Θεωρώ ότι υπάρχει η πηγή μιας Αγάπης ανώτερης, που στην ουσία αυτή επιζητούμε όλοι και η οποία δεν στερεύει. Όποιος την αναζητά θα τη βρίσκει, όποιος τη ζητάει θα του δίνεται και όποιος την αποκτά τη δίνει όπως πρέπει.

    Μετά τη θλίψη έρχεται ο θυμός, θεωρείτε ότι είναι φυσιολογικό αυτό το συναίσθημα; Είναι ένα παρεξηγημένο συναίσθημα, αλλά πολλές φορές θεωρείτε ότι είναι λυτρωτικό;

    Αν.Σ.: Από ό,τι καταλαβαίνω είναι ένα συναίσθημα που υπάρχει κι αυτό για κάποιον λόγο μέσα μας. Ο θυμός από μόνος του, όταν εκδηλώνεται χωρίς ουσιαστικά αίτια, έχει ρίζα τον εγωισμό. Ξέρουμε γιατί θυμώσαμε την κάθε φορά, αν μας ρωτήσει κανείς; Ένας άνθρωπος πάντως μπορεί να θυμώσει και μπροστά από μια αδικία γενικότερα, και όχι μόνο για τον εαυτό του, γιατί δεν έγινε το δικό του, ας πούμε. Καλύτερα να θυμώνουμε με το ίδιο το κακό και όχι με τους ανθρώπους. Η μετατόπιση του θυμού διαμέσου του πόνου, της ανταπόδοσης, απλά τον διαιωνίζει γύρω μας… Αν κατευθύνουμε το συναίσθημα αυτό σωστά, μπορούμε με τη μεγάλη αυτή ενέργεια ακόμα και να βγούμε από μια στάσιμη κατάσταση, να μη βουλιάξουμε. Ένας φίλος πρόσφατα μου είπε ότι ο Αριστοτέλης είχε πει κάποτε ότι: «Ο καθένας μπορεί να θυμώσει – αυτό είναι εύκολο. Αλλά το να θυμώσει κανείς με το σωστό άτομο, στον σωστό βαθμό, τη σωστή στιγμή, για τη σωστή αιτία και με τον σωστό τρόπο – αυτό είναι δύσκολο».

    Η ενδοοικογενειακή βία ως κοινωνικό φαινόμενο συναντιέται πάρα πολύ τα τελευταία χρόνια, θα ήθελα να μας πείτε τα αίτια και πώς μπορεί ένας νέος να ανταπεξέλθει σε όλο αυτό;

    Αν.Σ.: Είναι περίεργο ότι αυξάνεται το πρόβλημα αυτό ενώ υπάρχουν εδώ και δεκαετίες τα μέσα που μας έχουν πείσει ότι μπορούμε να ξεπεράσουμε αυτή τη δυσκολία ως κοινωνία, έτσι δεν είναι;

    Υπάρχουν ψυχολόγοι, ομάδες υποστήριξης, μας μιλούν γι’ αυτό, διαβάζουμε γι’ αυτό, αλλά δεν μειώνεται το πρόβλημα, αντίθετα αυξάνεται. Νομίζω η απάντηση βρίσκεται μέσα μας, στον καθένα ξεχωριστά. Είναι καταφανές ότι τα παιδιά που έχουν ζήσει ενδοοικογενειακή βία είναι αυτά που το πιθανότερο είναι ότι θα ασκήσουν βία και στη μελλοντική τους οικογένεια, όπως και στη συντριπτική πλειοψηφία παιδιά αλκοολικών γονέων γίνονται στο μέλλον αλκοολικά, κ.λπ. Είναι εντυπωσιακό το πώς όλο αυτό γίνεται μεγαλύτερο από εμάς. Αυτό που έζησες δηλαδή και δεν ευχόσουν ποτέ να ζήσουν τα παιδιά σου, τελικά το μιμείσαι. Γιατί; Ίσως γιατί αποφεύγουμε να μπούμε μέσα στα δικά μας σκοτάδια, να εξερευνήσουμε τι υπάρχει εκεί ώστε να βρούμε τα λάθη και τις ελλείψεις μας, ο καθένας για τον εαυτό του. Ακόμα φταίει κι ότι δεν συγχωρούμε πιστεύω και αυτό ίσως είναι και η λύτρωσή μας. Δεν μπορούμε εύκολα, το ξέρω… Κι όμως, γίνεται.

    Τι είναι χειρότερο, να μην έχεις όνειρα ή να έχεις όνειρα αλλά να μην μπορείς να τα πραγματοποιήσεις;

    Αν.Σ.: Το πρώτο. Τα ”όνειρα” είναι τελικά οι μεγαλύτερες προσδοκίες που έχουμε από τη ζωή. Όταν δεν υπάρχουν καθόλου, είναι ένδειξη απελπισίας. Είναι τα πιο βαθιά μας «θέλω» τελικά, αλλά ποιος από εμάς ξέρει στ’ αλήθεια πώς θα καταλήξουν εάν πραγματοποιηθούν; Είμαστε σίγουροι ότι θα μας ωφελήσουν; Μήπως μπορούν ακόμα και να μας καταστρέψουν; Γιατί καμιά φορά -ίσως και τις περισσότερες- αυτό που θέλουμε δεν είναι εκείνο που μπορεί να μας σώσει από μια δύσκολη κατάσταση, και στην προκειμένη περίπτωση ήταν το όνειρο της Ιόλης να ζήσει σ’ ένα σπίτι μακριά απ’ τους γονείς της με τη φίλη της. Μπορούμε να προσπαθούμε να πραγματοποιούμε όνειρά μας, αυτό είναι σίγουρο. Εάν δεν μας βγαίνουν όμως, ίσως αυτό συμβαίνει γιατί μας παρέχεται έτσι ένα είδος προστασίας. Ολόκληρη η εικόνα του «γιατί» φαίνεται πάντοτε στο τέλος, οπότε ας μη στενοχωριόμαστε υπερβολικά όταν δεν τα καταφέρνουμε.

    Τι κάνεις όταν μία κατάσταση δεν αλλάζει, περιμένεις ή αντιδράς μήπως και κάτι γίνει;

    Αν.Σ.: Όταν εξαρτάται από σένα η κατάσταση και κάνεις ό,τι καλύτερο μπορείς, τότε σίγουρα θα αλλάξει κάτι, όταν εξαρτάται από άλλους όμως, εκεί είναι το πρόβλημα… Θα πω, προσπάθησε ν’ αντέξεις προσπαθώντας να μη βλάψεις με τη σειρά σου, μα αν νομίζεις ότι με τα λόγια ή με τις πράξεις σου θα είναι κι οι υπόλοιποι διατεθειμένοι να αλλάξουν, απατάσαι… Το σίγουρο είναι ότι αναζητά να φύγει γρήγορα κανείς από την κατάσταση αυτή που τον πονάει. Όταν δεν μπορεί απελπίζεται, αλλά οι σκέψεις εκείνες που του δίνουν ελπίδα πιστεύω πραγματικά ότι μπορούν να τον οδηγήσουν στο φως. Άλλωστε, η ελπίδα είναι κάτι το παράδοξο, σωστά; Η Ιόλη πάλεψε για να επιβιώσει μέχρι εκεί που μπορούσε και ύστερα περίμενε. «Περίμενε και δεν θα χάσεις», αυτό στην ουσία μας λέει το βιβλίο.

    Με προσευχή και πίστη όλα τα αδύνατα μπορούν να γίνουν δυνατά. Είναι ένα μήνυμα που πήρα από το βιβλίο σας και θα ήθελα να μας πείτε δυο λόγια για αυτό.

    Αν.Σ.:  Χαίρομαι γι’ αυτό το χαρούμενο μήνυμα που λάβατε. Θέλεις να πιστέψεις στο θαύμα; Είναι η πρώτη και βασική ερώτηση για να θέσουμε στον εαυτό μας. Αν ναι, ζήτα το. Παραδέξου ότι μέχρι εδώ μπορούσες με τις δικές σου δυνάμεις και κοίτα τι υπάρχει πιο πέρα. Είσαι έτοιμος να «ρισκάρεις» να συμβεί στη ζωή σου αυτό που δεν γνώριζες ως τώρα, κάτι που ενδεχομένως να μη θέλεις, αλλά να το θέλει Εκείνος; Κάποιος που στερεύει εντελώς από την ανθρώπινη δύναμη θα το κάνει πιο εύκολα. Ίσως και να είναι αυτό που χρειάζεται ο άνθρωπος για να κάνει αυτό το μεγάλο βήμα. Να συναντήσει τον Θεό. Στο βιβλίο συμβαίνουν θαυμαστά πράγματα όταν η Ιόλη ανοίγει τη δική της ”πόρτα”. Όλα μπαίνουν σε μια απίστευτη σειρά και αρμονία.

    Η μεγαλύτερη περιουσία είναι η ευχή των γονέων, όπως και στη μοναχική ζωή η μεγαλύτερη ευλογία είναι να πάρεις την ευχή του Γέροντά σου. Θα ήθελα να μας πείτε την άποψή σας για τα λόγια του  Άγιου Παϊσίου.

    Αν.Σ.: Ανήκουμε κι εμείς στις γενιές αυτές που αμφισβήτησαν τα πάντα και που τελικά ο Θεός βγήκε εντελώς απ’ τη ζωή των ανθρώπων στη συντριπτική πλειοψηφία κατά τη γνώμη μου. Ξεχάσαμε τα λόγια των γιαγιάδων μας γιατί τα θεωρήσαμε ξεπερασμένα. Από ό,τι όμως φαίνεται, η Αλήθεια είναι διαχρονική και μένει μόνο να τη γνωρίσουμε στον δρόμο. Όσο και αν αγνοούμε αθέλητα ή ηθελημένα την αλήθεια των πραγμάτων και να τα βλέπουμε μέσα από το πρίσμα που ο καθένας έχει φτιάξει για τον εαυτό του, κάποια πράγματα μπορούμε όλοι και διακρίνουμε ότι δεν αλλάζουν.

    Οι γονείς έχουν ”εξουσία”, πρέπει να το καταλάβουν καλά ότι μπορούν να χτίσουν αλλά και να γκρεμίσουν. Χρειάζεται να το νιώσουν αυτό. Τα παιδιά πάλι, καλό είναι να κατανοήσουν ότι οι γονείς δεν είναι κάτι που μπορούν να πετάξουν έξω από τη ζωή τους εύκολα. Έχουμε χάσει τον σεβασμό στην οικογένεια, άρα και τη ρίζα των ανθρωπίνων αξιών. Όχι άδικα, το κατανοώ. Όμως υπάρχει ακόμη ελπίδα. Επειδή είμαστε όντα με σώμα και ψυχή και η ευχή του βιολογικού γονέα έχει δύναμη, αλλά και του πνευματικού γονέα επίσης. Ο Άγιος Παΐσιος αναφέρεται και στα παιδιά εκείνα που επιλέγουν τον μοναχισμό και αντί για γονέα έχουν έναν Γέροντα πια. Αλλάζει, όπως με το όνομα και το είδος της συγγένειας θα λέγαμε, προχωράει σε ένα πνευματικό επίπεδο γιατί έχουν στόχο να γίνονται όλο και περισσότερο πνευματικοί, «άυλοι».

    Θα ήθελα να μας πείτε αν η επιλογή στο πρόσωπο του Άγιου Παϊσίου ήταν τυχαία ή είναι ένας αγαπημένος Άγιος για εσάς; Προσωπικά σε εμένα είναι και τον νιώθω πολύ κοντά μου.

    Αν.Σ.: Δεν επέλεξα εγώ κάτι, η ιστορία που αφηγούμαι είναι αμιγώς αληθινή. Η Ιόλη μεγάλωσε σαν ένα παιδί της νέας εποχής, δεν γνώριζε πολλά για τον Θεό, άκουγε ροκ, new wave και μέταλ, κι έτσι ακριβώς συνέβησαν τα γεγονότα. Ο Άγιος Παΐσιος έκανε την εμφάνισή του με έναν διακριτικό τρόπο στη ζωή αυτής της κοπέλας και πήρε μεγάλη στροφή ο τρόπος που αντιμετώπιζε τα πράγματα ως τότε. Παρεμπιπτόντως είναι και σ’ εμένα πολύ αγαπητός, όπως είπατε ότι είναι και σ’ εσάς, και τελικά από ό,τι έχω διαπιστώσει και σε πολλούς ακόμα ανθρώπους που είδα να δίνει απλόχερα την Αγάπη του.

    Σας ευχαριστώ θερμά.

    Αν.Σ.: Σας ευχαριστώ κι εγώ θερμά για την ωραία αυτή συνέντευξη…

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here