Δευτέρα, Οκτώβριος 14, 2019
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη - Αντρέας Αντωνίου

    Συνέντευξη – Αντρέας Αντωνίου

    -

    Συνέντευξη – Αντρέας Αντωνίου

    Ρωτάει ο Δημήτρης Μπονόβας

    Η όμορφη γραφή του, η ικανότητά του να πλέκει τη μυθολογία, ελληνική και βορειοευρωπαϊκή, με τα προσωπικά του βιώματα, και η αμεσότητά του, ήταν τα τρία χαρακτηριστικά που με τράβηξαν στον Ανδρέα Αντωνίου. Και αποφάσισα να τον “ανακρίνω” σήμερα, για να μπορέσω να γνωρίσω καλύτερα τον άνθρωπο που κρύβεται πίσω από αυτά, τον χαρακτήρα που δημιούργησε αυτό το έργο.

    Τι λέτε, πάμε να τον γνωρίσουμε μαζί;

    Συνέντευξη

    Τι είναι εκείνο που σε ωθεί να γράφεις;

    Α.Α. :  Η ποίηση είναι πρωτίστως μια βαθιά κι αυθεντική υπαρξιακή ανάγκη. Ο Ρίλκε έγραφε πως, για έναν ποιητή, το να σταματήσει να γράφει ισοδυναμεί με το να σταματήσει να αναπνέει. Μπορεί να ακούγεται αρκετά περιοριστικό, αλλά, στην τελική, αυτό που μας ωθεί να γράφουμε είναι η ίδια η Ποίηση.

    Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι για εσένα να καταφέρεις να “εκφράσεις” τη σκέψη σου πάνω σε ένα κομμάτι χαρτί;

    Α.Α. : Υπάρχουν ποιήματα που γράφτηκαν σε μια ώρα, υπάρχουν ποιήματα που γράφτηκαν σε ένα μήνα. Το κάθε ποίημα θέλει τον δικό του χρόνο, έχει τις δικές του απαιτήσεις, την δική του ευκολία ή δυσκολία. Για να παραφράσω τον Τόλκιν, δεν δημιουργούμε εμείς τα ποιήματα, αλλά αφήνουμε τα ποιήματα να πραγματώσουν τον εαυτό τους, μέσω της πένας μας.

    Συνέντευξη – Αντρέας Αντωνίου

    Ποιες οι επιρροές σου;

    Α.Α. :  Στα «Μάτια της Aelun» είχα γράψει το εξής: «Θεά Aelun σε ακολουθώ με του καιρού το ρεύμα/ κι έχω στο ταξίδι μου για σύντροφο πιστό/ εκείνο το παγκόσμιο και το αιώνιο πνεύμα/ που μ’ έκανε για δεύτερη φορά να σ’ εμπνευστώ». Πιστεύω – αν και δεν μπορώ να το εξηγήσω – πως υπάρχει ένα παγκόσμιο πνεύμα της ποίησης, το οποίο διαπνέει κάθε σπουδαίο λογοτεχνικό έργο, από τον Όμηρο και τον Βιργίλιο μέχρι τον Δάντη και τον Γκαίτε. Ακόμη και σήμερα μπορεί κανείς να το αισθανθεί στην αστείρευτη φαντασία του Τόλκιν ή στη μοναδική δυναμική που αναπτύσσεται στα ποιήματα του Καββαδία. Αυτό το πνεύμα είναι οι επιρροές μου.

    Ποια θεματολογία κρατεί τον κυρίαρχο ρόλο στα έργα σου; Συναίσθημα ή λογική και γιατί;

    Α.Α. : Θα έλεγα πως το βασικότερο μοτίβο στην ποίησή μου είναι η αίσθηση της τραγικότητας και πώς αυτό εκφράζεται. Υπάρχει το νιτσεϊκό δίπολο τέχνη-αλήθεια ή τέχνη-πραγματικότητα σε πολλά από αυτά. Ένα άλλο είναι το δίπολο πόνος-ομορφιά. Η αυθεντική ομορφιά προκαλεί ένα είδος πόνου, ο οποίος πόνος αναδύει ένα είδος ομορφιάς. Όπως θα έλεγε η Σούζαν Σόνταγκ, η τραγικότητα του καλλιτέχνη βρίσκεται στο γεγονός πως, επιδιώκοντας την ομορφιά, ταυτόχρονα επιδιώκει και την οδύνη του. Το ίδιο ισχύει και με το δίπολο «λογική ή συναίσθημα». Η λογική μπορεί να είναι τραγική, ακριβώς επειδή περιορίζει την εμπειρία του ανθρώπου σε αυτό που μπορεί να εξηγηθεί. Τραγικότητα μπορεί να έχει και το συναίσθημα, ειδικά για κάποιον που αγαπά «not wise but too well», για να θυμηθώ τους στίχους από τον Οθέλλο. Το ποίημα «Το Καράβι στην Ομίχλη» κλείνει «Τυφλώνει πες μου η ομορφιά – Σκοτώνει, δεν τυφλώνει» κι αυτή είναι η τραγικότητά μας.

    Πες μας λίγα λόγια για την ποιητική σου συλλογή “Andro I: Μύθοι και ιστορίες”. Πώς γεννήθηκε η ιδέα, ο τίτλος, τα ποιήματα;

    Α.Α. : Μετά την έκδοση της πρώτης έντυπης συλλογής μου «Ο Ποιητής και το Φεγγάρι», βρέθηκα σε ένα δίλημμα. Αφενός ήθελα να γράψω κάτι πιο φιλόδοξο, κάτι μεγαλύτερο σε έκταση και νόημα, να προσθέσω και άλλα στοιχεία που δεν είχε η πρώτη συλλογή. Αφετέρου αντιλήφθηκα πως τα μεγάλα σε έκταση ποιήματα – όσο ευκολοδιάβαστα κι αν είναι την πρώτη φορά – είναι δύσκολο να ξαναδιαβαστούν. Η λύση ήταν να γράψω μια μεγαλύτερη ιστορία, η οποία θα χωριζόταν σε μικρότερα «κεφάλαια», για να διευκολύνω τον αναγνώστη. Έτσι, βασισμένος σε μοτίβα που είχα χρησιμοποιήσει και στο «Ο Ποιητής και το Φεγγάρι», γεννήθηκε η μαγιά της ιστορίας, μιας αγάπης ενός ξωτικού που ταξιδεύει σε μαγικούς τόπους (συμβολίζοντας την Τέχνη) και μιας κοπέλας που ζει τη ζωή της περιμένοντάς τον (συμβολίζοντας την Πραγματικότητα). Σε αυτά προστέθηκαν άλλα στοιχεία, όπως κάποιες πολιτικές νύξεις ή κάποιες άλλες λογοτεχνικές αναφορές (στον Πόε, στον λετρισμό, στον Γουίτμαν και άλλους).

    Συνέντευξη – Αντρέας Αντωνίου

    Όσο για το όνομα, πάγια αισθητική μου θέση είναι η εκ νέου στροφή στην ομορφιά της ποίησης, στη μαγεία του ρυθμού και της ομοιοκαταληξίας, στη διαχρονική γοητεία του φανταστικού. AnDro σημαίνει «στροφή» στα κελτικά και οι «Μύθοι και Ιστορίες» αποτελούν το πρώτο βήμα σε αυτή την στροφή.

    “Κι αν ήταν ένα όνειρο ισχνό και φευγαλέο/Που μιαν ανάσα κράτησε τώρα κι έχει χαθεί/Κι αν το θυμάμαι που και που και σιωπηλά το κλαίω/Πάλι μια νύχτα σαν αυτή, ξέρω θα ξαναρθεί”. Είναι η προσμονή μιας τέτοιας νύχτας, μιας τέτοιας στιγμής, που μας κρατά και μας πεισμώνει να συνεχίσουμε; 

    Α.Α. :  Σίγουρα η προσμονή της επανάληψης – κι εδώ το ποίημα συναντά τον Κίρκεγκωρ – είναι μια πίστη που δίνει νόημα σε αυτό το πείσμα να συνεχίσουμε (ο Κίρκεγκωρ δίνει το παράδειγμα του Ιώβ που χάνει τα πάντα, αλλά μέσω της πίστης του ξανακερδίζει όσα έχασε). Εντούτοις, η ουσία αυτής της στροφής έγκειται τόσο στην τραγικότητά της, όσο και στην αισιοδοξία της. Τα όνειρα είναι φευγαλέα, ισχνά, εφήμερα. Η ανάμνησή τους, όταν ξυπνάμε, προκαλεί πόνο και θλίψη. Κι όμως, είναι η τραγικότητα του καλλιτέχνη να αγκαλιάζει αυτή τη θλίψη και να προσμένει την επανάληψή της, ακριβώς γιατί από μέσα της δημιουργείται η τέχνη.

    Ποιητής γεννιέσαι ή γίνεσαι;

    Α.Α. : Ο ποιητής είναι σαν το διαμάντι. Ακατέργαστο, μοιάζει με κοινή πέτρα. Την αξία του την δείχνει μόνο όταν υποστεί επεξεργασία, όταν δουλευτεί σκληρά. Όπως ο χρυσοχόος γυαλίζει το διαμάντι, έτσι κι ο ποιητής πρέπει να γυαλίζει τη δουλειά του. Από την άλλη, όσο και να γυαλίσεις ένα ζιρκόνιο, διαμάντι δεν θα γίνει ποτέ. Επομένως, στο λατινικό “nascuntur poetae, fiunt oratores” – “οι ποιητές γεννιούνται, οι ρήτορες γίνονται”, θα έλεγα πως όντως χρειάζεται ένα πηγαίο, αυθεντικό ταλέντο, αλλά αυτό το ταλέντο αν δε δουλευτεί μέσα από το διάβασμα και μέσα από το γράψιμο, απλώς πάει χαμένο.

    Αν μπορούσες να αλλάξεις κάτι –  στον τομέα της λογοτεχνίας – τι θα ήταν αυτό;

    Α.Α. : Την εσφαλμένη κατά τη γνώμη μου άποψη πως το καλό λογοτεχνικό έργο κρίνεται από το νόημά του ή το μήνυμα που θέλει να περάσει. Υπάρχουν πολλές καλές ιδέες που χαραμίζονται σε μετριότατα έργα, εξαιτίας της κακής ποιότητας γραφής. Αντιστοίχως, υπάρχουν πολλά τετριμμένα θέματα που αναζωογονούνται, και λαμβάνουν νέες προοπτικές, χάρη στη δεξιοτεχνία του καλλιτέχνη. Ο ίδιος ερωτικός πόνος εμπνέει και την Σαπφώ και τον Βερλαίν, όμως μπορεί κάποιος να διαπιστώσει πόσες μορφές μπορεί να πάρει αυτό το τετριμμένο θέμα. Αν γινόταν, θα έβαζα έξω από την πόρτα κάθε φιλολόγου και κριτικού τα λόγια του Μαλλαρμέ προς τον Ντεγκά: «τα ποιήματα δεν γράφονται με ιδέες, αλλά με λέξεις».

    Όλο και νέοι επίδοξοι καλλιτέχνες εμφανίζονται στον ορίζοντα. Αν έπρεπε να τους δώσεις μια συμβουλή, ποια θα ήταν;

    Α.Α. : Η αλήθεια είναι πως, ως νέος και επίδοξος καλλιτέχνης, δεν είμαι σε θέση να δίνω συμβουλές. Όμως, θα έλεγα το ίδιο πράγμα που λέω στον εαυτό μου και που όσο περισσότερο ασχολούμαι με την ποίηση, τόσο περισσότερο το διαπιστώνω: Πάντα υπάρχει κάτι ακόμη στην ποίηση για να ανακαλύψουμε, πάντα υπάρχει κάτι ακόμη για να το εκτιμήσουμε και να το αφήσουμε να μας μιλήσει. Ο πλούτος της ποίησης είναι ανεξάντλητος και ποτέ δεν γνωρίζει κανείς πόσο μπορεί να τον επηρεάσει ένας λογοτέχνης, που ίσως πριν λίγο καιρό να μη γνώριζε καν την ύπαρξή του.

    Συνέντευξη – Αντρέας Αντωνίου

    Τι να περιμένουμε από εσένα στο μέλλον;

    Α.Α.: Ήδη υπάρχουν δύο έτοιμες ποιητικές συλλογές, «Ο Κύκλος των Προσωπογραφιών» και το «AnDro II – Πάνθεον», ενώ αυτή τη στιγμή εργάζομαι πάνω στο τρίτο μέρος της τριλογίας «AnDro III – Weltgeist».

    Ανδρέα, σε ευχαριστούμε πολύ για το χρόνο που μας διέθεσες και σου ευχόμαστε ολόψυχα κάθε επιτυχία στο έργο σου!!!

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    Επεξεργασία κεντρικής εικόνας: Νεκταρία Πουλτσίδη

    Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών
    Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων που αγαπάμε τις λέξεις σε όποια τους μορφή κι αν τυπώνονται: άρθρα, ειδήσεις, λογοτεχνία, ποίηση και δραστηριοποιείται στο διαδίκτυο. Σας ενημερώνουμε για δραστηριότητες παλιές και καινούριες. Ελάτε μαζί μας να παίξουμε με τα λόγια που γράφονται!

    Απάντηση