Τρίτη, 2 Ιουνίου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη - Γιάννης Καλπούζος

    Συνέντευξη – Γιάννης Καλπούζος

    -

    Συνέντευξη – Γιάννης Καλπούζος

    Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε τον συγγραφέα Γιάννη Καλπούζο, με αφορμή τη συμπλήρωση 101 χρόνων από τη Γενοκτονία των Ποντίων την Τρίτη 19 Μαΐου και το αριστουργηματικό έργο του ΣΕΡΡΑ – Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ ΠΟΝΤΟΥ.

    Ρωτάει η Γιώτα Αποστολίδου

    Συνέντευξη 

    Ποια ανάγκη υπαγόρευσε σε έναν Ηπειρώτη να αποτίσει φόρο τιμής στους Έλληνες του Πόντου;

    Γ.Κ: Η ίδια ανάγκη που με ώθησε να γράψω το «Άγιοι και δαίμονες» που εξελίσσεται από το 1808 μέχρι το 1831 κυρίως στην Κωνσταντινούπολη, το «Ουρανόπετρα» με κέντρο την Κύπρο επί Ενετοκρατίας και στα πρώιμα χρόνια της Αγγλοκρατίας, το «Ιμαρέτ» στην τουρκοκρατούμενη Άρτα από το 1854 μέχρι ένα χρόνο έπειτα από την απελευθέρωσή της, το «γινάτι» του οποίου η μυθοπλασία διαδραματίζεται στα Γιάννενα στις αρχές του εικοστού αιώνα και τώρα το «ἐρᾶν-Βυζαντινά αμαρτήματα». Κοντολογίς, έχει να κάνει με το ενδιαφέρον μου για τον Ελληνισμό και την πορεία του μέσα στον χρόνο, πάντα σε συνδυασμό με τα μηνύματα και τους προβληματισμούς που μπορεί να στείλει η λογοτεχνία στο σήμερα. Η δική μου ψυχή διακατέχεται από πανανθρώπινες αξίες, όμως η πατρίδα της είναι ελληνική.

    Τι αποκομίσατε σε προσωπικό επίπεδο από την έρευνα που κάνατε;

    Γ.Κ: Μέσα από τους αλλεπάλληλους κατατρεγμούς των Ελλήνων του Πόντου και το γεγονός ότι κατάφερναν να σηκώνουν ξανά και ξανά το κεφάλι, ενισχύθηκε το πείσμα μου, το καλό γινάτι, να πασχίζω και να επιμένω για το καλύτερο. Να βλέπω και πιο αισιόδοξα τη ζωή, συγκρίνοντας το τώρα με τα δεινά εκείνων. Αντίκρισα και πιο καθαρά το αγρίμι που ξυπνάει μέσα στον άνθρωπο όταν βρεθεί στον πόλεμο ή σε συνθήκες αγριότητας, ενώ επιβεβαιώθηκε για ακόμα μία φορά η θέση μου ότι πουθενά στον κόσμο δεν φυτρώνουν μόνο λουλούδια ή μόνο αγκάθια.

    Αντλούμε τελικά διδάγματα από την ιστορία; Οι νέοι γνωρίζουν τις μαύρες σελίδες της;

    Γ.Κ: Η πράξη έχει αποδείξει ότι ελάχιστα διδάγματα αντλούμε από την Ιστορία. Κι αυτό για δύο λόγους. Από τη μια γιατί δεν τη γνωρίζουμε και από την άλλη γιατί τη μαθαίνουμε με στρεβλό τρόπο. Μένουμε στα μυθεύματα, στις εθνικιστικές κορώνες, στα συνθήματα, στη μονομερή και δογματική άποψη και στο άλλοθι όσων σπουδαίων κατάφεραν να επιτύχουν οι προπάτορές μας. Διαφεύγει η ουσία, η αμερόληπτη προσέγγιση, να γίνουμε ο «άλλος» και να δούμε και τη δική του άποψη. Οι νέοι δεν διαφέρουν από τη λοιπή κοινωνία, αποτελούν βλαστάρια και καρποί μας.

    Συνέντευξη - Γιάννης Καλπούζος

    Το ιστορικό μυθιστόρημα μεταφέρει γνώση και διδάγματα στους αναγνώστες; Έχει απήχηση;

    Γ.Κ: Γνώσεις μεταφέρει εφόσον στηρίζεται σε εμβριθή έρευνα και αποτυπώνει στο υπόστρωμά του με ακρίβεια και αμερόληπτο τρόπο την εκάστοτε εποχή. Όταν ένα βιβλίο έρχεται ως διδαχή, τότε είναι αποτυχημένο. Θέλω να πω ότι τα διδάγματα απαιτούν τη σύμπραξη του αναγνώστη. Η δουλειά του συγγραφέα είναι να φωτίσει από πολλές πλευρές τα ιστορικά γεγονότα και να εκφραστούν οι ήρωες. Τα συμπεράσματα ανήκουν στον αναγνώστη. Όσον αφορά την απήχηση, το μαρτυρούν οι αριθμοί των πωλήσεων. Το «Ιμαρέτ» έχει ξεπεράσει τις 120.000 αντίτυπα, το «Σέρρα» τις 73.000, το «Άγιοι και δαίμονες» τις 58.000 αντίτυπα…

    Η αναγνώριση της γενοκτονίας του Πόντου αποτελεί διαχρονικά πληγή για τον ελληνισμό, καθώς δεν έχει ακόμη αναγνωριστεί παγκοσμίως, πώς καταφέρατε να μη διολισθήσετε σε ρητορική μίσους κατά των Τούρκων, αλλά να μείνετε πιστός στην ιστορική αλήθεια;

    Γ.Κ: Εάν ερευνά κανείς αναζητώντας την αλήθεια, δεν παρασύρεται από τη μεροληψία, μάχεται να ψηλαφίσει τα πραγματικά αίτια και σκύβει βαθιά στην ψυχή του ανθρώπου, δεν μπορεί παρά να οδηγηθεί σε αυτόν τον δρόμο. Άλλωστε η κοσμοθεωρία μου, οι αξίες, τα ιδανικά μου, η λογική και η αναλυτική προσέγγιση κάθε φαινομένου και γεγονότος δεν θα μου επέτρεπαν να διολισθήσω σε ρητορική μίσους εναντίον κανενός λαού. Μάλιστα κατηγορήθηκα από ορισμένους γιατί στο «Σέρρα» ανέφερα: «Αν κυλούσε διαφορετικά η Ιστορία, μπορεί και να ήμασταν εμείς οι δήμιοι». Όμως το «Σέρρα», εκτός από την καταγραφή των πραγματικών ιστορικών γεγονότων, διερευνά και την πηγή του κακού, το αγρίμι που προανέφερα, την αλαζονεία, την απληστία, το πώς λαμπαδιάζει τον νου και τις ψυχές το τυφλό μίσος, πώς ενσκήπτει ο στείρος και φανατικός εθνικισμός με προσωπίδα τον πατριωτισμό, ο οποίος, αντιθέτως, με το καθαρό του πρόσωπο αποτελεί αρετή.

    Η 19η Μαΐου, που καθιερώθηκε ως Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, πλησιάζει. Μετά και την εντρύφησή σας στο δράμα του Ποντιακού Ελληνισμού, ποια συναισθήματα σας προκαλεί;

    Γ.Κ: Όταν ανατρέχω στα δεινά εκείνων των χρόνων, θλίβομαι και καταποντίζομαι. Μ’ ένα τρόπο, περιέρχομαι στην κατάσταση του Γερόλεμου στην Ουρανόπετρα: «Τι φελά η έγνοια άμα δε γίνεται να παρασταθείς σ’ εκείνους που πονάς; Μονάχα για να βασανίζεσαι; Ίσως όμως και μονάχη της η έγνοια να ταξιδεύει και ν’ απλώνεται πα στη ζήση τους. Μπορεί να την παίρνει ο Θεός και να την κάμνει σκέπαστρο». Συμπονώ και ας πρόκειται περί τετελεσμένων προ πολλού. Ίσως και γιατί έχω πάντα κατά νου τον στίχο του Κώστα Ουράνη: «Τότε οι νεκροί πεθαίνουνε, όταν τους λησμονάνε». Πέρα από τα συναισθήματα, με απασχολεί και ως γενικότερο ζήτημα. Η γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου πρέπει να αναγνωριστεί παγκοσμίως, για να μην ξαναγίνουν τα ίδια, για να καταγραφεί η ιστορική αλήθεια και για να τιμηθεί η μνήμη των εκατοντάδων χιλιάδων νεκρών.

    Διασκευάσατε σε θεατρικό σενάριο το βιβλίο. Υπάρχει περίπτωση να δούμε και την τηλεοπτική του μεταφορά; Θα σας ενδιέφερε;

    Γ.Κ: Εάν επρόκειτο για μια αξιόλογη μεταφορά, η οποία δεν θα ανέτρεπε το πνεύμα του μυθιστορήματος και θ’ αναδείκνυε όλα τα σημαντικά που εμπεριέχονται σ’ αυτό, βεβαίως και θα μ’ ενδιέφερε. Είχε ξεκινήσει προ τριών ετών μία προσπάθεια, εντούτοις δεν τελεσφόρησε.

    Για τους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών

    Γιώτα Αποστολίδου, Δημοσιογράφος από το Ράδιο Πρώτο Κύπρου

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here