Ρωτάει ο Δημήτρης Μπονόβας 

Φλοίσβος Συννέφων 

ακροβασία μεταξύ φαντασίας και πραγματικότητας

Ένα μεστό και ειλικρινές έργο ενός ανθρώπου που αν μη τι άλλο, γνωρίζει πολύ καλά τι γράφει βρισκόμενος για χρόνια στο χώρο της δημοσιογραφίας, εκφράζοντας παράλληλα και τα προσωπικά του όνειρα.

Γιώργος Φράγκος. Πάμε να τον γνωρίσουμε;

Συνέντευξη

Πώς αποφασίσατε να ξεκινήσετε το ταξίδι πάνω στο χαρτί;

Γιώργο ΦράγκοΓ.Φρ.: Μα από τον καιρό που θυμάμαι τον εαυτό μου ταξιδεύω πάνω και μέσα στα χαρτιά και τα βιβλία. Θυμάμαι καλά ότι το ταξίδι ξεκίνησε με «Κλασικά εικονογραφημένα» και τον «Μικρό ήρωα». Ύστερα βέβαια ακολούθησαν ο Μαρκ Τουέιν και ο Ιούλιος Βερν. Τα πρώτα δικά μου ορνιθοσκαλίσματα ήταν κάποια ποιηματάκια στο δημοτικό σχολείο, που ανάρτησε ο δάσκαλος στον πίνακα των ανακοινώσεων.

Τώρα αν με το ταξίδι πάνω στο χαρτί, εννοείτε το τελευταίο μου βιβλίο, την ποιητική συλλογή «Φλοίσβος συννέφων», πρέπει να πω ότι κυοφορούσα μέσα μου για καιρό τον «Φλοίσβο», ως εσωτερική διεργασία ποιητικής εγρήγορσης και ενατένισης πραγμάτων, καταστάσεων και προσώπων. Και γιατί «Φλοίσβος»; Διότι είναι μια διεργασία αέναη, συνεχής, αδιάκοπη και διαχρονική. Διότι συνάμα εμπεριέχει και κάτι μαγευτικό σε ήχο, χρώμα και γεύση.

Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να μετουσιωθεί μια ιδέα σε ποίηση;

Γ.Φρ.: Μα δεν είναι πάντοτε το ίδιο. Υπάρχουν ιδέες που μετουσιώνονται σε ποίηση αυτοστιγμεί και άλλες που σου τριβελίζουν το μυαλό για χρόνια, για δεκαετίες. Κάθε φορά η διαδρομή είναι διαφορετική, γι’ αυτό και πάντοτε κρύβει μια μαγεία μέσα της. Προσωπικά, αν και δεν έχω μεγάλη υπομονή, έχω πολλή επιμονή. Έτσι όταν συλλάβω μια ποιητική ιδέα δεν την εγκαταλείπω εύκολα, τη βάζω στο συρτάρι του γραφείου ή της μνήμης και από καιρού εις καιρόν επανέρχομαι σε αυτήν μέχρι να πετύχω το ποθητό αποτέλεσμα. Για παράδειγμα, έχω ένα ποίημα στη συλλογή αποτελούμενο από δυο στροφές. Η δεύτερη στροφή γράφτηκε με διαφορά δέκα χρόνων από την πρώτη.

Ποιες οι επιρροές σας;

Γ.Φρ.: Οι επιρροές ενός συγγραφέα δεν είναι ποτέ στατικές, καθώς πρόκειται για μια αέναη, μια συνεχώς μεταβαλλόμενη διεργασία. Καθώς εξελίσσεται ο ίδιος, αλλάζουν, διαφοροποιούνται και οι επιρροές του. Το δεδομένο είναι ότι πάντοτε επιρροές υπάρχουν. Ως γνωστό, για να απαντήσω και μ’ ένα στερεότυπο, παρθενογένεση στην τέχνη, όπως και πουθενά αλλού, δεν υπάρχει. Μπορώ ωστόσο να κατονομάσω έργα και συγγραφείς που με σημάδεψαν και επίδρασαν πάνω μου καταλυτικά. Από την εγχώρια λογοτεχνία του νησιού, θα ξεχώριζα την «Κυπριακή Συμφωνία» του Θοδόση Πιερίδη στην ποίηση και την «Τετραλογία των καιρών» του Γιώργου Φιλίππου Πιερίδη στην πεζογραφία. Από την παγκόσμια λογοτεχνία θα έλεγα ότι ιδιαίτερη ώθηση μου έδωσαν το «Σύννεφο με παντελόνια» του Βλαντιμίρ Μαγιακόφσκι και «Η Μάνα» του Μαξίμ Γκόργκι. Από την ελληνική λογοτεχνία θα σημείωνα την «Αναφορά στον Γκρέκο» του Νίκου Καζαντζάκη και το «Καπνισμένο τσουκάλι» του Γιάννη Ρίτσου.

Ανέφερετε τρεις χαρακτηρισμούς για τον εαυτό σας για τους οποίους είστε υπερήφανος και τρεις για τους οποίους όχι.

Γιώργο ΦράγκοΓ.Φρ.: Ακόμα κι όταν αναφέρομαι στους άλλους επιλέγω τα επιχειρήματα παρά τους χαρακτηρισμούς. Δεν θα το πράξω ούτε για τον εαυτό μου λοιπόν. Για μένα μιλούν οι πράξεις μου και τα γραφτά μου. Αλίμονο, να πέσω στο λούκι του αυτοθαυμασμού και του αυτολιβανίσματος. Είμαι γεμάτος τρωτά, αδυναμίες, ελλείψεις, κενά. Είμαι ευάλωτος, ευέξαπτος, ευσυγκίνητος και όχι εύτολμος όσο θα ήθελα. Αν αναγνωρίζω μίαν αρετή στην ταπεινότητά μου, αυτή έχει να κάμει με την ικανότητα να συνεχίζω να οργίζομαι και να εξεγείρομαι μπροστά στην αδικία.

Έχετε ασχοληθεί και ασχολείστε ακόμα επαγγελματικά με τον τομέα της δημοσιογραφίας. Κατά πόσο επηρεάζει αυτό το έργο σας; Θέλω να πω, χρησιμοποιείτε περισσότερο λογική ή συναίσθημα;

Γ.Φρ.: Κάποτε η δημοσιογραφική μου ενασχόληση υποβοηθάει τις ποιητικές μου καταγραφές με νέα ερεθίσματα και διαφορετικές οπτικές γωνίες θέασης. Κάποτε όμως τις δυσχεραίνει, μπολιάζοντας τον ποιητικό λόγο με δημοσιογραφικά στερεότυπα και κλισέ. Συμβαίνει και το αντίστροφο βέβαια. Η πολύ ποιητική προσέγγιση παραβλάπτει το δημοσιογραφικό αποτέλεσμα. Έστω και αν κάποιες φορές τού προσθέτει και μια ενδιαφέρουσα λυρική εσάνς. Θα μπορούσα όμως να σας απαντήσω παραθέτοντας κάποιους στίχους από ένα ομόθεμο ποίημά μου, όπου, ανάμεσα σε άλλα, λέω: «Ο ρεπόρτερ αυτοχειριάζεται με τον λυρισμό του / κι ο ποιητής αποπροσανατολίζεται / με τον δημοσιολογικό του οίστρο».

Ο χειρότερος εφιάλτης που φοβάστε για την καριέρα σας και το ομορφότερο όνειρο που έχει πραγματοποιηθεί ή προσδοκάτε για το μέλλον;

Γ.Φρ.: Ο χειρότερος εφιάλτης είναι φαντάζομαι κοινότοπος και ισχύει για όλους όσοι γράφουν. Είναι να στερέψει η έμπνευση, να νιώσω άδειος, να μην έχω τι άλλο να πω. Και το ομορφότερο όνειρο έχει να κάμει με όλα τα μελλούμενα, τα τραγούδια που δεν έγραψα ακόμα, τα ποιήματα που δεν εμπνεύστηκα ακόμα, τα θέματα και τα συναισθήματα με τα οποία δεν καταπιάστηκα ακόμα. Όπως λέει και ο Ναζίμ Χικμέτ: «Η πιο όμορφη θάλασσα / είναι αυτή που δεν έχουμε ακόμα ταξιδέψει / Τα πιο όμορφα παιδιά δεν έχουν μεγαλώσει ακόμα / Τις πιο όμορφες μέρες μας / δεν τις έχουμε ζήσει ακόμα / Κι αυτό που θέλω να σου πω / το πιο όμορφο απ’ όλα, / δε στο ‘χω πει ακόμα».

Πώς είναι τα πράγματα για τους λογοτέχνες στην Κύπρο;

Γ.Φρ.: Τα πράγματα είναι πολύ στενότοπα, στενάχωρα και στενοκοπημένα. Η κυπριακή λογοτεχνία, δυστυχώς, δεν φτάνει στα ευρύτερα στρώματα του λαού. Λίγο η βαθμοθηρική παιδεία μας, λίγο η ελλιπής αναγνωστική κουλτούρα του κόσμου, λίγο η ευτελής παραλογοτεχνία που μας κατακλύζει ποικιλοτρόπως και πανταχόθεν, όλα αυτά μαζί, συντείνουν στην μάλλον αποκαρδιωτική εικόνα που έχουμε ενώπιόν μας. Η στατιστική μας απογοητεύει, αλλά η προοπτική μας ενθαρρύνει. Κάποιοι πυρήνες φιλαναγνωσίας επιμένουν να αντιστέκονται. Υπάρχουν ακόμη οι εμπνευσμένοι που συνεχίζουν να εμπνέουν. Όπως το λέει και ο σπουδαίος Κύπριος ποιητής Κώστας Μόντης: «Ελάχιστοι μας διαβάζουν, / ελάχιστοι ξέρουν τη γλώσσα μας, / μένουμε αδικαίωτοι κι αχειροκρότητοι / σ’ αυτή τη μακρινή γωνιά, / όμως αντισταθμίζει που γράφουμε Ελληνικά».

Αν μπορούσατε να αλλάξετε κάτι προς το καλύτερο, τι θα ήταν αυτό;

Γιώργο ΦράγκοΓ.Φρ.: Οι αλλαγές δεν γίνονται με μαγικό ραβδάκι, ούτε και μέσα σε μια νύκτα. Απαιτείται χρόνος, όραμα και βούληση για να επιτευχθούν οι όποιες αλλαγές. Πχ για να καλλιεργηθεί αναγνωστική κουλτούρα μέσα σε ένα λαό απαιτούνται μακροχρόνιες πολιτικές από την Πολιτεία και τα θεσμοθετημένα όργανά της, από τα υπουργεία, τα σχολεία, τα πανεπιστήμια. Αν μπορούσα να αλλάξω κάτι λοιπόν, αυτό θα ήταν η ανάλγητη, παθητική και γραφειοκρατικά αδιάφορη στάση της Πολιτείας απέναντι στο καλό λογοτεχνικό βιβλίο, απέναντι στους πνευματικούς δημιουργούς και το έργο τους, απέναντι στον πολιτισμό συνολικά και τη λογοτεχνία ειδικά.

Όλο και νέοι επίδοξοι καλλιτέχνες εμφανίζονται στον ορίζοντα. Αν έπρεπε να τους δώσετε μια συμβουλή, ποια θα ήταν;

Γ.Φρ.: Δεν θεωρώ ότι είμαι σε θέση να παρέχω συμβουλές στον οποιοδήποτε. Απεχθάνομαι τον πατερναλισμό είτε ως δέκτης είτε ως πομπός. Αν θα μπορούσα να πω κάτι στους νέους δημιουργούς, υπό μορφή παραίνεσης και όχι υπό μορφή συμβουλής, αυτό θα ήταν:

Αφουγκραστείτε τους κραδασμούς της καρδιάς σας, εκστασιαστείτε με το ταλέντο σας, αλλά δουλέψτε, δουλέψτε σκληρά, επίμοχθα, επίπονα και επίμονα, δουλέψτε απεριόριστα και με αυτοθυσία. Η καρδιά και το ταλέντο είναι τα δύο τρίτα της δημιουργίας, το τελευταίο τρίτο είναι η δουλειά και η μέθη της.

Τι να περιμένουμε από εσάς στο μέλλον;

Γ.Φρ.: Βασικά είμαι ποιητής τα σαββατοκύριακα και τις αργίες. Αν και ολιγογράφος, λόγω φόρτου επαγγελματικής εργασίας, έχω ήδη στο μυαλό και εν μέρει στα σκαριά άλλα τρία βιβλία. Ένα ποιητικό, ένα κριτικό και ένα πεζογραφικό. Φιλοδοξία μου είναι να συγγράψω μια ποιητική συλλογή εξολοκλήρου για τον έρωτα, τους κραδασμούς, τους σπαραγμούς αλλά και τις ανατάσεις του. Θέλω ακόμη να εκδώσω ένα ανθολόγιο από τις κριτικές μου κυρίως για ποιητικά βιβλία της τελευταίας δεκαετίας. Τέλος, το πεζογραφικό μου εγχείρημα θα αφορά ευσύνοπτα διηγήματα από τις εμπειρίες που αποκόμισα για 26 συναπτά έτη στην ενεργό δημοσιογραφία.

Κύριε Φράγκο, σας ευχαριστούμε πολύ για το χρόνο που μας διαθέσατε και σας ευχόμαστε ολόψυχα κάθε επιτυχία στο έργο σας!!!

 

Επεξεργασία εικόνας: Nεκταρία Γ. Πουλτσίδη

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here