Σάββατο, 8 Αυγούστου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη - Κωνσταντίνα Μόσχου

    Συνέντευξη – Κωνσταντίνα Μόσχου

    -

    Συνέντευξη – Κωνσταντίνα Μόσχου

    Ρωτάει η Χαρά Δελλή

    Το επόμενο σχέδιο του σύμπαντος για μένα ήταν να πάρω συνέντευξη από την πάντα χαμογελαστή Κωνσταντίνα Μόσχου, μετά την ανάγνωση του βιβλίου της Σταχτόνερο που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Bell. Ιδού, λοιπόν…

    Συνέντευξη

    Καλησπέρα σας κυρία Μόσχου κι ευχαριστώ προκαταβολικά για τη συζήτησή μας. Γραφιστική, σχέδιο, έντυπος τύπος, διαφήμιση, σύνταξη, επιμέλεια, συγγραφή, πολιτιστικές ενασχολήσεις. Πόσο ικανοποιημένη είστε από το θεωρητικό σας -και όχι μόνο- υπόβαθρο; Πώς να σας φανταστούμε σε περίοδο έμπνευσης και καταγραφής σκέψεων; Με τι παθιάζεστε; Πείτε μας κάποια και κάποιον συγγραφέα που διαβάσατε τελευταία και σας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση.

    Κ.Μ.: Το κακό είναι ότι διασπάσαι όταν έχεις να ασχοληθείς με πολλά και διαφορετικά αντικείμενα γνώσης και εργασίας, οπότε υπάρχει ο κίνδυνος να χάσεις την εξειδίκευση. Το καλό είναι ότι κάθε φορά εστιάζω σε αυτό που κάνω, οπότε αυτό βοηθά τις περισσότερες φορές να είμαι αποτελεσματική. Ικανοποιημένη δεν θα μπορούσα να είμαι ποτέ, πάντα θα ψάχνω και θα ψάχνομαι -ένας ακόμα λόγος να μη θέλω να ξαναδιαβάσω τα βιβλία μου ούτε μου αρέσει να τα συζητώ, γιατί μπορεί τότε να ανακαλύψω πόσο καλύτερα θα μπορούσα να τα είχα συνθέσει.

    Θα με δείτε να γράφω συνήθως το καλοκαίρι, όταν θα έχω συμπληρώσει όλα τα κενά από μια ιδέα που στριφογυρνά για μήνες στο κεφάλι μου. Μόνη φυσικά. Κανείς στο δωμάτιο. Εγώ και οι ήρωες. Μετά το μεσημέρι, το σπίτι γεμίζει με κόσμο, οπότε διώχνω τους ήρωες, τους κλειδώνω στο δωμάτιο και τους ζητώ να κάνουν σιωπή. Τρελό θα μου πείτε, αλλά την εποχή της δημιουργίας είναι κι εκείνοι μέρος της ζωής μου, σκέφτομαι πώς θα καταλήξει η ιστορία τους ακόμα και στις ώρες της ραστώνης. Αυτό λοιπόν είναι και το μεγαλύτερο πάθος μου, συμβαίνει την ώρα της δημιουργίας και δεν συγκρίνεται με τίποτε άλλο, είναι σαν ένα είδος μέθης, σαν να σε κερνά η Μούσα το πιο γλυκό κρασί.

    Συγγραφείς ή βιβλία που μου έκαναν εντύπωση, θα πω τα δύο πιο πρόσφατα: Όλα για καλό του Γιάννη Μακριδάκη και Η ξηρασία της Jane Harper. Για τον λόγο ότι τοποθετούνται στην επαρχία (το ένα στην Ελλάδα, το άλλο στην Αυστραλία) και  μια και ήθελα να δω τη διαφορά της ιδιοσυγκρασίας και της ατμόσφαιρας (το ένα κοινωνικό, το άλλο αστυνομικό).

    Συνέντευξη - Κωνσταντίνα Μόσχου
    Συνέντευξη – Κωνσταντίνα Μόσχου

    Μυθιστορήματα, διηγήματα, θεατρικά, ποίηση. Να υποθέσω πως σας αρέσουν οι πειραματισμοί μέχρι να κατασταλάξετε σε κάποιο είδος ή απλά δεν αντέχετε τη μονοτονία; Τα Καλά Παιδιά Κοιμούνται Νωρίς ή δεν ισχύει στην περίπτωση των συγγραφέων;

    Κ.Μ.: Πολύ φοβάμαι πως δεν θα κατασταλάξω σε κάποιο είδος, λατρεύω τους πειραματισμούς. Συνήθως οι μπάσταρδες μίξεις είναι και οι καλύτερες, δημιουργούν την έκπληξη στον συγγραφέα ώστε να την μεταφέρει και στον αναγνώστη. Τα Καλά Παιδιά Κοιμούνται Νωρίς είναι ένα καλό παράδειγμα, αφού δεν μπορεί να καταλήξει κανείς εάν είναι crime ή όχι, αν είναι λαογραφικό ή θρίλερ ή τραγωδία ή απλώς πεισιθανάτιο. Οι συγγραφείς δεν κοιμούνται νωρίς, όχι γιατί δεν είναι καλά παιδιά, αλλά γιατί οι σκέψεις είναι τέκνα της νύχτας.

    Φέτος, επιμένετε αστυνομικά και προτείνετε Σταχτόνερο. Με τι συναισθήματα σας βρίσκουμε λίγους μήνες μετά την έκδοσή του, δεδομένης και της θερμής αποδοχής από το αναγνωστικό κοινό; Έχετε γίνει μάρτυρας περίεργων καταστάσεων και συμπεριφορών σε κλειστές κοινωνίες; Πόσο εύκολα κύλησε η αιχμαλώτιση της ιδέας ως το τελικό βιβλίο στα χέρια σας;

    Κ.Μ.: Τα συναισθήματά μου είναι ανάμεικτα, γιατί είχα τις αμφιβολίες μου αν θα άρεσε ένα τέτοιο θέμα, περίμενα πως όλο και περισσότερος κόσμος θα είχε ξεχάσει τις καταβολές του από την επαρχία. Όμως φαίνεται ότι η ουσία του μύθου αγκαλιάζει και εκείνους που έζησαν ή άκουσαν κάτι παρόμοιο, ακόμα και στη γειτονιά τους, γιατί η βία -σωματική και ψυχική- είναι η ίδια παντού.

    Επιμένω αστυνομικά όχι λόγω εμπορικότητας, αλλά για να αποδείξω και στον πιο απαιτητικό αναγνώστη πως η αστυνομική αφήγηση δεν είναι μόνο πλοκή, πλοκή, δράση, δράση, ανατροπή και ο αναγνώστης με το στόμα ανοιχτό. Σκοπός μου δεν είναι ο εντυπωσιασμός, αλλά η πρόκληση συναισθημάτων και σκέψεων που γεννιούνται μέσα σε ένα κλειστοφοβικό περιβάλλον στην ανοιχτή φύση. Αρκετά δύσκολο εγχείρημα για μένα, γιατί είμαι παιδί της πόλης. Έχω ακούσει όμως ιστορίες, και αυτή η συγκεκριμένη που αφηγούμαι έχει τη βάση της σε πραγματικό γεγονός.

    Κλειστές κοινωνίες θα βρούμε παντού, από το περιβάλλον της πολυκατοικίας μας, μέχρι το γυναικείο κους-κους έξω από το προαύλιο ενός σχολείου, ή τα πηγαδάκια ανάμεσα σε συμμαθητές ή συναδέλφους.  Αυτό είναι το μπούλινγκ που περιθωριοποιεί κάποιους. Στην περίπτωση του Σταχτόνερο, όλοι γνωρίζουν και κανείς δεν θέλει να βρει τον μπελά του, γι’ αυτό τα στόματα μένουν κλειστά.

    Για να γράψω αυτό το βιβλίο, δεν δυσκολεύτηκα καθόλου, γιατί δεν χρειάστηκε μεγάλη έρευνα. Αυτή είναι μεγάλη ανακούφιση για τον συγγραφέα, αυτομάτως σε ελευθερώνει και μπορείς να αφεθείς να σε πάνε οι ίδιοι οι ήρωες.

    Πώς βιώνετε και αισθάνεστε για τις παρακάτω έννοιες; Σιωπηλές συμφωνίες, μίσος, ενοχή, συμφέροντα, κρυψίνοια; Απολαμβάνετε χαρακτηριστικά της Ξένιας ή της Ντόνας και ποια είναι αυτά;

    Κ.Μ.: Όλα αυτά τα παραπάνω δημιουργούν ένα τοξικό περιβάλλον και σίγουρα μπορούν να σε μετατρέψουν σε κάτι χειρότερο από αυτό που είσαι ή έχεις μεγαλώσει για να είσαι. Η άσχημη κουβέντα μπορεί να ρίξει τον σπόρο της και να γεννήσει τέρατα. Αντίστροφα, μεγάλη  δύναμη έχει και η καλή κουβέντα, εξαρτάται λοιπόν σε ποιο περιβάλλον θα βρεθείς. Προσπαθώ να μη βιώνω τέτοιες καταστάσεις, αποφεύγω λοιπόν τον συγχρωτισμό με δύστροπους, σκληρούς, φιλόδοξους και επιθετικούς ανθρώπους, τους ανθρώπους-ακρίδες, όπως τους έχω ονομάσει. Στα χαρακτηριστικά των ηρωίδων μου, έδωσα κάτι από εμένα. Στη Ξένια την επιμονή και στην Ντόνα την παρορμητική διάθεση.

    Βάση λογικής, νιώθω ότι θα χρωματίζατε το πόνημά σας με κάποια απόχρωση κοντά στο χρώμα στης στάχτης. Και φαντάζομαι πως θα το “ντύνατε” με το τραγούδι του Jacques Brel, Ne me quitte pas. Οπότε, αν είχε ένα άρωμα, ποιο θα ήταν; Ποια γεύση; Τελικά, είναι προτιμότερο να φεύγεις στα δύσκολα ή να αγωνίζεσαι; Κι αν ο αγώνας είναι ανέλπιστος, τον εγκαταλείπεις σε αναζήτηση κάτι καλύτερου;

    Κ.Μ.: Το χρώμα και το τραγούδι είναι όντως αυτά που ανέφερες. Στο άρωμα δεν νομίζω ότι ταιριάζει κάτι συνθετικό, κάτι του εμπορίου. Θα πρέπει να είναι η μυρωδιά του βρεγμένου χώματος, και η γεύση είναι της πίκρας και της σκληρότητας, ίσως κάτι ανάμεσα σε πικραμύγδαλο και άγρια ρίγανη.

    Και όλα αυτά γιατί είναι προτιμότερο να αγωνίζεσαι, αυτός είναι ο δύσκολος δρόμος, αλλά και ο μοναδικός που θα σε κάνει να νιώσεις πως δεν τα παράτησες. Είναι βέβαιο πως αν πράξεις διαφορετικά, το συναίσθημα του loser θα σε ακολουθεί σε όλη σου τη ζωή. Από την άλλη, δεν ωφελεί να σκαρφαλώνεις το βουνό, όταν σου λείπουν τα πόδια. Αυτό δεν σημαίνει πως θα πάψεις να ελπίζεις και θα αρχίσεις να ψάχνεις για μικρότερο λόφο. Μπορεί να βρεις άλλα μέσα που θα σε βοηθήσουν να τα καταφέρεις.

    Θεωρείτε πως κάθε άνθρωπος που γράφει είναι πιο ελεύθερος ως προς το πώς θα χειριστεί μια αλήθεια και τις συνέπειές της; Σαν να ζείτε μια δεύτερη, παράλληλη ζωή; Συμπάσχετε με τα συναισθήματα των ηρώων σας κατά τη συγγραφή; Επιλέγετε από πριν το δρόμο της ιστορίας και το τέλος της ή σας αποκαλύπτονται σταδιακά; Διαλέγετε ένα παραθυράκι αισιοδοξίας σε κάθε σκιά και πίκρα για τους Νεόφυτους και τις Άννες της κοινωνίας μας;

    Συνέντευξη - Κωνσταντίνα Μόσχου
    Συνέντευξη – Κωνσταντίνα Μόσχου

    Κ.Μ.: Όλοι είμαστε γεννημένοι ελεύθεροι, αλλά κανείς δεν είναι τελικά. Η ζωή μας είναι γεμάτη με συγκεκριμένα όρια. Εάν ξεφύγεις και πατήσεις πάνω στη νοητή γραμμή του συνανθρώπου σου, τότε χάνει εκείνος τη δική του ελευθερία. Ο συγγραφέας έχει την πολυτέλεια να βιώσει όλα αυτά έστω και ψεύτικα μέσα από τη μυθοπλασία, και μέσα από αυτή την παράλληλη ζωή να σκεφτεί και να κατανοήσει καλύτερα τις πράξεις των ηρώων του, να τους δικαιολογήσει ή να τους αφήσει στην κρίση του αναγνώστη. Είναι ωραίο να αφήνεσαι να σε πάνε οι ήρωες, είναι σαν να ζωγραφίζεις σε καμβά, δεν είναι δυνατόν να έχεις σχεδιάσει τα πάντα. Οι βασικές γραμμές μπορεί να υπάρχουν, αλλά το χρώμα δημιουργείται εκείνη τη στιγμή. Είναι φυσικό να συμπάσχεις με τους ήρωες, αλλιώς αυτοί δεν θα έχουν βάθος.

    Η αλήθεια είναι ότι τελειώνοντας το βιβλίο, είναι σαν να αποχαιρετάς αγαπημένους σου ανθρώπους, ακόμα και τους κακούς χαρακτήρες, που ομολογουμένως έχουν την πιο δυνατή αλληλεπίδραση στην ιστορία και γεννούν μεγαλύτερα συναισθήματα. Προσωπικά, γνωρίζω το τέλος, από την πρώτη στιγμή που θα ξεκινήσω ένα βιβλίο. Μπορεί να μη γνωρίζω από την αρχή όλη τη διαδρομή και τις στάσεις, αλλά ξέρω την κατάληξη.

    Υπάρχει ένα παραθυράκι αισιοδοξίας, για όλους όσοι έζησαν δυσάρεστες καταστάσεις, και αυτό θέλω να δίνω πάντα στο τέλος ενός βιβλίου. Δεν μπορεί να λήγουν όλα άδοξα για τις Άννες και τους Νεόφυτους της κοινωνίας μας, γιατί κάθε άνθρωπος διαθέτει δύναμη που δεν την γνωρίζει. Ένας άχρωμος, άοσμος ανθρωπάκος, μπορεί να γίνει ξαφνικά ήρωας, αρκεί να βρεθεί την κατάλληλη στιγμή, στον κατάλληλο τόπο, όταν ξυπνήσουν κάτω από ένα τυχαίο γεγονός οι θαυμαστές δυνάμεις του. Στην περίπτωση του Σταχτόνερο, είναι βέβαιο ότι τα παιδιά αυτά έχουν στήριγμα την αγάπη, και γι’ αυτό θα επιβιώσουν. Αλίμονο σε κείνους που δεν την έχουν.

    Συνέντευξη – Κωνσταντίνα Μόσχου

    Διαβάστε την άποψή μας για το βιβλίο: Σταχτόνερο

    Ο λογοτεχνικός χώρος αρμόζει σε θηρία; Γίνεστε λύκος στα σπλάχνα του; Έχετε κάτι που να λειτουργεί σαν τρίτωνας για σας; Ποια είναι η δρακολίμνη σας; Λαζάρου, Γιαδικιάρογλου, Παπασταύρου. Μιλήστε μας με μια λέξη για κάθε μια φίλη σας εντός χώρου. Τι αποζητάτε στη φιλία;

    Κ.Μ.: Ο λογοτεχνικός χώρος είναι από τους πιο σκληρούς, όπως και ο κάθε χώρος που γεννά τέχνη. Μια μεγάλη μερίδα των ανθρώπων του πνεύματος είναι μακράν οι χειρότεροι από αυτό που θα περίμεναν οι αναγνώστες, τυφλωμένοι από φιλοδοξία και για αυτοπροβολή.

    Συνέντευξη – Κωνσταντίνα Μόσχου

    Η δική μου προστασία από όλα αυτά, είναι το γέλιο. Γελάω πολύ, κρατώντας στις χούφτες μου ένα μικρό τριτωνάκι, γιατί κανείς δεν είναι τόσο φοβερός όσο φαίνεται. Ακόμα και οι απάτητες δρακόλιμνες είναι αβαθείς λίμνες. Αρκεί να καταφέρεις να φτάσεις  στο έρημο τοπίο τους, για να νιώσεις πως το μυστήριο λύθηκε, έφτασες ως εκεί, ας ψάξεις τώρα για κάτι άλλο. Ο Άρθουρ Κόναν Ντόυλ είχε πει πως όσο πιο παράξενο είναι ένα πράγμα, τόσο λιγότερο μυστηριώδες αποδεικνύεται. Μυστήριο δεν είναι και η αγάπη; Μυστήριο δεν είναι και η φιλία; Γιατί τα αισθάνεσαι, γιατί ψάχνεις το όμοιό σου;

    Είμαι πολύ τυχερή που έχω δυο πραγματικές φίλες από τον λογοτεχνικό χώρο, μάλιστα αστειευόμαστε τακτικά στα μέσα δικτύωσης με τα ψευδώνυμα Λαζάρου, Γιαδικιάρογλου, Παπασταύρου. Εδώ δεν είναι μια οποιαδήποτε δρακόλιμνη ή μια κανονική λίμνη πεδιάδας, αλλά είναι μια θάλασσα που χωρά τα πάντα. Η Γιαδικιάρογλου (Σίσσυ Θεοφανοπούλου) και η Παπασταύρου (Γεωργία Παπαλυμπέρη), είναι εκείνες που θα μου πουν την αλήθεια, θα είναι δίπλα μου όποτε τις χρειαστώ. Κάτι σαν τις παλιές συμμαθήτριες που δεν ξεχνούν, ακόμα και αν γεράσουν. Αυτό ακριβώς δεν είναι η φιλία;

    Ένα έγκλημα, ένα καλά κρυμμένο μυστικό και ένας έρωτας από τα παλιά, συνθέτουν το ιδανικό σενάριο καλοκαιριού για τους αναγνώστες μας. Πού θα βρει την Κωνσταντίνα Μόσχου το καλοκαίρι; Μια ευχή για το κλείσιμο της συνομιλίας μας;

    Κ.Μ.: Το καλοκαίρι θα με βρει να γράφω, όπως πάντα, με μια μικρή διακοπή δέκα ημερών σε κάποια παραλία. Αν συναντηθούμε και διαβάζετε το Σταχτόνερο, ελπίζω να φοράτε αντηλιακό υψηλής προστασίας. Γίνεται να έχετε μπει στο καράβι χωρίς τα απαραίτητα; Μπορεί να ξεχαστείτε κάτω από τον ήλιο. Και μια ευχή προς όλους: Να κάνετε τα πάντα, για να φτάσετε στην αλήθεια. Είναι το μόνο που μας έχει απομείνει, και για να φτάσουμε εκεί χρειάζεται σκέψη. Δεν είναι και τόσο καλοκαιρινή η ευχή, γι’ αυτό θα την διανθίσω: Να πάτε παντού, να χαίρεστε την αλήθεια!

    Σας ευχαριστούμε για τα όμορφα ταξίδια γραφής που μοιράζεστε μαζί μας και ευχόμαστε μια δημιουργική συνέχεια.

    Επεξεργασία εικόνας: Τριανταφύλλου Αναστάσιος

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here