Συνέντευξη με τη συγγραφέα Ειρήνη Αποστολάκη

Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τη συγγραφέα–εκπαιδευτικό Ειρήνη Αποστολάκη για τη συνέντευξη που παραχώρησε στο site μας Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών. Ας την γνωρίσουμε.

Συνέντευξη

Καλησπέρα σας, κυρία Αποστολάκη και σας ευχαριστώ πολύ για το χρόνο που μου διαθέτετε. Λόγω του επαγγέλματός σας (καθηγήτρια Μαθηματικών), είστε σε καθημερινή επαφή με παιδιά. Η αγάπη σας για αυτά, σας οδήγησε στη συγγραφή του βιβλίου σας «Τα μυρμηγκοκαμώματα του Μελή»; Γιατί ένα παραμύθι και όχι ένα βιβλίο για μεγαλύτερα σε ηλικία παιδιά;

Ε.Α.: Καλησπέρα σας, κυρία Παπαθανασίου. Σας ευχαριστώ και εγώ με τη σειρά μου για τη φιλοξενία στο site Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών. Πράγματι, ήδη από τα φοιτητικά μου χρόνια, η καθημερινή μου ενασχόληση με την εκπαιδευτική διαδικασία, απέδειξε ότι εκεί βρισκόταν ο σκοπός που αναζητούσα.

Σε όλα αυτά τα χρόνια που έχουν ακολουθήσει, έχω συναναστραφεί παιδιά σε ένα ευρύ ηλικιακό φάσμα, από μαθητές του Δημοτικού Σχολείου έως μαθητές Λυκείου. Κάθε ένα από αυτά, υπέροχα μοναδικό……

Το 2009, ίδρυσα στο Ηράκλειο ιδιωτικό κέντρο προσχολικής εκπαίδευσης, που λειτούργησε για  έξι περίπου χρόνια. Και κάπου εκεί πρέπει να ήταν, που, χωρίς να το καταλάβω, ερωτεύτηκα την προσχολική ηλικία. Αυτά τα απίθανα πλασματάκια, με τις αγνές ψυχούλες και τα ακόμα αγνότερα μυαλουδάκια, έτοιμα  να ρουφήξουν κάθε σταγόνα γνώσης. Που βρίσκουν τρομερά ενδιαφέροντα, όλα τα απλά που οι ενήλικες προσπερνάμε ως βαρετά και δεδομένα. Εκεί ακριβώς γεννήθηκε η ιδέα του Μελή, εκεί ωρίμασε και σιγά- σιγά τα μυρμηγκοκαμώματά του αποτυπώθηκαν στο χαρτί.

Μιλήστε μας λίγο για τον ήρωά σας. Τι μήνυμα θέλετε να περάσετε στα παιδιά με το βιβλίο σας;

Ε.Α.: Μεγάλωσα μέσα στη φύση. Θεωρώ, ότι αποτελεί ένα μεγάλο σχολείο για όλους  μας. Ανέκαθεν την παρατηρούσα και διδασκόμουν από όσα καταπληκτικά συνέβαιναν γύρω μου.

Η κοινωνία των μυρμηγκιών, ήταν από τα πιο εντυπωσιακά. Εργατικότητα, οργάνωση, απόλυτη εξειδίκευση και άριστος καταμερισμός της εργασίας, είναι όσα χαρακτηρίζουν τον μυρμηγκόκοσμο. Μια λίγο πιο προσεκτική ματιά, σε αφήνει έκπληκτο! Τα μυρμήγκια πορεύονται με πλήρη τάξη, σε συγκεκριμένο προορισμό.

Μπορεί να απομακρυνθούν πολύ από τη φωλιά τους, αλλά δεν χάνονται ποτέ! Επιλέγουν πάντοτε την συντομότερη διαδρομή και  έχουν μια εξαιρετική ικανότητα να προσπερνούν όσα εμπόδια βρίσκονται στο δρόμο τους, ακόμα και εκείνα που κάποιος κατεργάρης παρατηρητής, εμφανίζει στη πορεία τους από το πουθενά.

Το κάθε ένα από αυτά, εργάζεται με ζήλο, ακατάπαυστα, χωρίς ουσιαστικά να του το επιβάλλει κανείς, απλά έτσι συμβάλλει στην ομαλή λειτουργία του συνόλου. Εξαίρεση αποτελούν οι κηφήνες, αλλά και αυτοί υπάρχουν σε κάθε κοινωνία!

Αν κάποιο πληγωθεί ή δυσκολευτεί, τα υπόλοιπα θα σπεύσουν κατευθείαν  να το βοηθήσουν. Διδάσκουν την αξία της συνεργασίας και της ομαδικότητας.

Ο ήρωας μας, ο Μελής λοιπόν, είναι ένα μυρμηγκάκι που ζει με την υπόλοιπη  ομάδα και μέσα από τις περιπέτειες τους, δίνουν στους μικρούς αναγνώστες, χρήσιμες πληροφορίες για τον κόσμος τους και επιπλέον, τα διδάσκουν τις αξίες και τις αρετές που τα διακρίνουν.

Ειρήνη Αποστολάκη

Εκτός  όμως από ένα καλό βιβλίο, έχετε δημιουργήσει στο διαδίκτυο και μια όμορφη σελίδα με τον ήρωά σας. Στην ιστοσελίδα www.melis.gr, τα παιδιά θα βρουν εκπαιδευτικά παιχνίδια, ζωγραφιές, εργασίες πρώτης γραφής. Έχετε κάνει εξαιρετική δουλειά και σας αξίζουν συγχαρητήρια. Πώς σας ήρθε η ιδέα της δημιουργίας αυτής της σελίδας;

Ε.Α.: Η εμπειρία μου στη προσχολική εκπαίδευση, μου έδειξε ότι τα παιδιά σε αυτά τα πρώτα εκπαιδευτικά τους βήματα, δείχνουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον, όταν οι γλωσσικές, γραφικές ή μαθηματικές δραστηριότητες που καλούνται να κάνουν, έχουν στοιχεία μιας παιδικής ιστορίας.

Τα χρώματα, οι εικόνες, οι παιδικοί χαρακτήρες και το σενάριο, μετατρέπουν τη μάθηση από βαρετή διαδικασία που το παιδί βιάζεται να τελειώσει, σε ένα υπέροχο παιχνίδι που δεν χορταίνει.

Στο www.melis.gr, το υλικό εμπλουτίζεται διαρκώς με νέες δραστηριότητες. Σύντομα, θα ακολουθήσει επιπλέον εκπαιδευτικό υλικό, με δραστηριότητες πρώτης γραφής, καρτέλες δραστηριοτήτων νηπιαγωγείου και προβλήματα Μαθηματικών για τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου, πάντα με θέματα εμπνευσμένα από «Τα μυρμηγκοκαμώματα του Μελή».

Όλες οι δραστηριότητες προσφέρονται στους μικρούς μαθητές εντελώς δωρεάν, σε μορφή pdf, για να τις αποθηκεύσουν στον υπολογιστή τους ή να τις εκτυπώσουν.

Το βιβλίο σας, έχει αγαπηθεί από τους μικρούς αναγνώστες και έχει δεχτεί καλές κριτικές. Αυτό όλο, εκτός από χαρά, σας δημιουργεί άγχος για το επόμενο συγγραφικό σας βήμα; Υπάρχει ήδη στο μυαλό σας κάποιος ήρωας ή ηρωίδα  που σας βασανίζει γλυκά;

Ε.Α.: Πράγματι, οι εντυπώσεις των αναγνωστών του βιβλίου και οι κριτικές με κάνουν να νιώθω υπέροχα. Η ευγνωμοσύνη μου είναι μεγάλη. Νιώθω επίσης, την ανάγκη να ευχαριστήσω όλους τους ανθρώπους που φρόντισαν το κείμενό μου και εργάστηκαν σκληρά για να φτάσει στα βιβλιοπωλεία ένα τόσο όμορφο βιβλίο.

Όπως ανέφερα και παραπάνω, οι μικροσκοπικοί μυρμηγκο-ήρωες, έχουν ακόμα πολλά να διδάξουν στους μικρούς αναγνώστες. Έτσι, συχνά καταγράφω τα στιχάκια που μου εκμυστηρεύονται και περιγράφουν τις περιπέτειες τους, φροντίζοντας πάντα οι μικροί αναγνώστες να αποκομίζουν σημαντικά μηνύματα.

Ως εκπαιδευτικός, θα είναι πιο εύκολο για σας να μας απαντήσετε στο γιατί τα παιδιά δεν διαβάζουν βιβλία. Φταίει το εκπαιδευτικό σύστημα ή η τεχνολογία που μπαίνει στη ζωή τους από πολύ μικρή ηλικία; Τι πρέπει να κάνουμε για να φέρουμε τα παιδιά πιο κοντά στο βιβλίο;

Ε.Α.: Δεν ξέρω αν κάποιος μπορεί να βγάλει ένα γενικευμένο συμπέρασμα. Θα καταθέσω μονάχα την προσωπική μου εντύπωση. Πιστεύω ξεκάθαρα ότι η συμπεριφορά, οι συνήθειες και ο χαρακτήρας ενός παιδιού, είναι το αντίκρισμα των βιωμάτων του. Θέλω να πω ότι τα παιδιά, δρουν μιμητικά, αντιγράφοντας τις πράξεις που συναντούν στο περιβάλλον τους.

Θεωρώ λοιπόν, πως αν τα παιδιά βλέπουν γύρω τους ανθρώπους να διαβάζουν, αντί να παρακολουθούν τηλεόραση και να περνούν ώρες μπροστά στους υπολογιστές ή ακόμα καλύτερα, αν οι ενήλικες δεν καταφεύγουν στην εύκολη λύση του tablet και του κινητού για να μείνει προσηλωμένο το παιδί, αλλά θα θελήσουν να περάσουν μαζί του κάποιο χρόνο δημιουργικό, διαβάζοντας ένα βιβλίο ή κάνοντας παρέα με μια δημιουργική δραστηριότητα, θα αποκτήσουν σιγά -σιγά μια καλή συνήθεια.

Μάλιστα, πάντοτε το βιβλίο δίνει καλές αφορμές για μια ακόμα εποικοδομητική συζήτηση . Κι ίσως αυτό να είναι τελικά το σημαντικότερο.

Προσωπικά, μεγάλωσα σε ένα σπίτι με μεγάλες βιβλιοθήκες και ο γονιός να μας διαβάζει ένα βιβλίο πριν κοιμηθούμε. Είναι μια έντονη, γλυκιά εικόνα στις αναμνήσεις μου. Εγώ, τα δυο μου  αδέλφια και οι μεγάλες βιβλιοθήκες, που βρίσκονται πλέον στα δικά μας σπίτια, νομίζω, δείχνουν ότι η μέθοδος είχε επιτυχία.

Τα παιδικά βιβλία, επιλέγονται συνήθως από τους ενήλικες. Έχω δει γονείς να αφαιρούν το δικαίωμα επιλογής από τα παιδιά τους, με την δικαιολογία ότι δεν έχουν αναγνωστικές εμπειρίες σε σχέση με τους ίδιους. Σωστή ή λανθασμένη κατά την άποψη σας, η κίνηση των γονέων;

Ε.Α.: Νομίζω ότι οι γονείς, οφείλουν να επιτρέπουν στα παιδιά να εκδηλώνουν τις προτιμήσεις τους στην επιλογή των βιβλίων. Οι τάσεις τους διαφαίνονται από πολύ μικρή ηλικία και το διάβασμα γίνεται πιο ελκυστικό, όταν το θέμα είναι ενδιαφέρον για τον μικρό αναγνώστη.

Ασφαλώς, οι γονείς πρέπει διακριτικά να παρακολουθούν και να επιβλέπουν τις επιλογές των παιδιών κι όπου κρίνουν απαραίτητο να επέμβουν, να το κάνουν με διάλογο και επιχειρήματα.

Ποια ήταν η σχέση σας με τα βιβλία στην παιδική – εφηβική ηλικία; Το αγαπημένο σας βιβλίο; Οι αγαπημένοι σας συγγραφείς;

Ε.Α.: Όπως ανέφερα και παραπάνω, και η παιδική μου ηλικία ήταν γεμάτη λογοτεχνία. Στα σχολικά μου χρόνια, ξεκίνησα ξεχωρίζοντας τους μύθους του Αισώπου και την Ελληνική μυθολογία. Στην εφηβεία μου με κέρδισαν αρχικά τα βιβλία του Ιουλίου Βερν, της Αγκάθα Κρίστι και αργότερα ο Παπαδιαμάντης και ο Καζαντζάκης, τους οποίους μελετώ ακόμα με το ίδιο ενδιαφέρον.

«Ο Ερωτόκριτος», είναι το βιβλίο που θεωρώ σπουδαίο βιβλίο εγχειρίδιο ζωής και με συντροφεύει συχνά εδώ και πολλά χρόνια.

Στις μεγάλες πόλεις, τα παιδιά έχουν την δυνατότητα να έρθουν σε επαφή με το βιβλίο, αν το θελήσουν (παρουσιάσεις βιβλίων, εκθέσεις, φεστιβάλ βιβλίου). Τι γίνεται όμως με τις μικρότερες πόλεις και χωριά;

Ε.Α.: Σίγουρα, οι ευκαιρίες που προσφέρονται στην πόλη, είναι πολύ περισσότερες. Όμως, δεν νομίζω ότι κάτι τέτοιο  αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα για την αγάπη των παιδιών των μικρότερων κοινωνιών , για το βιβλίο. Δανειστικές βιβλιοθήκες στα σχολεία, οι εκπαιδευτικοί, και οπωσδήποτε οι ίδιοι οι γονείς, μπορούν επάξια να καλύψουν το κενό.

Υπάρχουν στο πρόγραμμα παρουσιάσεις του Μελή σε διάφορες πόλεις για να τον γνωρίσουν περισσότερα παιδιά;

Ε.Α.: Με την έναρξη της σχολικής χρονιάς, ο Μελής, θα επανέλθει με νέες παρουσιάσεις και δραστηριότητες.

Μπορείτε να κάνετε like στη σελίδα «Τα μυρμηγκοκαμώματα του Μελή», όπως και στη σελίδα «Κόκκινη Κλωστή Δεμένη» στο Facebook και να ενημερώνεστε για όλα τα νέα και τις εκδηλώσεις.

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για το χρόνο που μου διαθέσατε και να σας ευχηθώ καλή δημιουργική συνέχεια και κάθε επιτυχία στο βιβλίο σας!

Ε.Α.: Σας ευχαριστώ πολύ. Εύχομαι και σε σας καλή συνέχεια και καλή επιτυχία!

Επεξεργασία εικόνας: Αγγελίνα Παντελή

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here