Πέμπτη, Νοέμβριος 14, 2019
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη - Νατάσσα Καραμανλή

    Συνέντευξη – Νατάσσα Καραμανλή

    -

    Συνέντευξη – Νατάσσα Καραμανλή

    Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου

    Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε τη συγγραφέα και ιδρυτικό μέλος, καθώς και Αντιπρόεδρο του Σωματείου “Το ράφι της Αγάπης“, Νατάσσα Καραμανλή. Αφορμή για αυτή τη συνέντευξη είναι το διπλό βιβλίο της που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ελκυστής, και όχι μόνο, γιατί με τη συγγραφέα Νατάσσα Καραμανλή μπορείς να μιλήσεις για ποίηση, για λογοτεχνία, για μοναξιά, για το θέατρο. Ελάτε να τη γνωρίσουμε μέσα από τις απαντήσεις που μας έδωσε.

    Συνέντευξη

    Καλησπέρα σας. Ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε.

    Ν.Κ. Εγώ σας ευχαριστώ για τη θερμή φιλοξενία.

    Πριν λίγο καιρό κυκλοφόρησε ένα διπλό βιβλίο, με δύο τίτλους και δύο διαφορετικά εξώφυλλα, από τις εκδόσεις Ελκυστής. “Το μπλουζ της Κυριακής” και “Ωτακουστής”. Πρόκειται για ένα θεατρικό έργο και μια νουβέλα. Βιβλία που δίνουν τροφή για σκέψη και αφορμή για πολλές συζητήσεις. Λέξεις και φράσεις που τρυπούν την ψυχή.

    «Δεν μου περισσεύει άλλη ανθρωπιά να δώσω! Αχάριστα χέρια έχετε όλοι, τρύπια, τίποτα δε σας οφείλω» λέει κάποια στιγμή η ηρωίδα σας.

    Λείπει η ανθρωπιά σήμερα, κυρία Καραμανλή; Υπάρχει μόνο αδιαφορία για τους γύρω μας, αδιαφορία για τον πόνο του άλλου, για τη μοναξιά του;

    Συνέντευξη – Νατάσσα Καραμανλή

    Ν.Κ. Αγαπητή κυρία Παπαθανασίου, θα ήθελα πολύ να απαντούσα αρνητικά σε αυτή την ερώτησή σας. Φοβούμαι όμως πως ναι, η ανθρωπιά είναι αδικαιολόγητα απούσα από την καθημερινότητά μας. Ο Νίκος Καζαντζάκης είχε πει «ο άνθρωπος όταν νιώθει πόνο είναι ζωντανός Αλλά όταν νιώθει τον πόνο του άλλου, τότε ναι, είναι Άνθρωπος» κι αυτό ακριβώς είναι που λείπει.

    Κοιτάμε δίχως να βλέπουμε, κρυφακούμε δίχως να αφουγκραζόμαστε, κι όταν σκύβουμε στον πόνο του διπλανού μας, το κάνουμε πάντα με το ένα χέρι προτεταμένο, μη τυχόν ξεγλιστρήσει από το σώμα η ξένη μοναξιά και μας κάψει. Δικαιολογούμε ως σημάδι των καιρών μας τη δυσπιστία, την αποξένωση, την αδιαφορία, κι αυτό θεωρώ πως είναι το μεγαλύτερο έγκλημα κατά της ανθρωπιάς. Μια μόνιμη εξορία στην οποία ο καθένας μάχεται μόνος του.

    Αφορμή για την επόμενή μου ερώτηση, οι φόβοι που εκφράζει η ηρωίδα σας.

    «Φοβάμαι μόνη, φοβάμαι το σκοτάδι, φοβάμαι τον χρόνο, το άπειρο». Οι δικοί σας φόβοι ποιοι είναι; Υπάρχει κάτι που σας φοβίζει πολύ, που η σκέψη και μόνο να σας καθηλώσει;

    Ν.Κ. Θα συνεχίσω το απόσπασμα του «Ωτακουστή» που επιλέξατε: «Φοβάμαι το τέλος όλων. Φοβάμαι τις νύχτες, το κλάμα των παιδιών, τους ανθρώπους. Την αλήθεια».

    «Ο φόβος  όλων των φόβων, η στιγμή που τα γράμματα δεν θα κυλούν πια μέσα μου. Το καταραμένο λεπτό που οι συλλαβές θα σταματήσουν τον αδιάκοπο χορό τους στο κεφάλι μου. Όταν το μυαλό θα μείνει έρημο από το ανηλεές σφυροκόπημά τους. Σπίτι δίχως παράθυρα, αυλή χωρίς πουλιά, μια ρημαγμένη παράγκα κάτω από την κυριαρχία μιας σκληρής σιωπής.

    Αυτή θα είναι η μεγαλύτερη συντριβή». Σε αυτό το απόσπασμα από το κείμενο «Σαν κέρματα στις τσέπες μου», από το προσωπικό μου ιστολόγιο soufrazeta.com, απεικονίζεται ο μεγαλύτερος φόβος μου.

    «Οι άνθρωποι πεθαίνουν πριν προλάβουν να αντιληφθούν το νόημα τη ζωής». Άλλη μια φράση από το βιβλίο σας που ξεχώρισα. Ποιο είναι το νόημα της ζωής κατά τη δική σας άποψη;

    Ν.Κ. Η ζωή είναι ένα φανταστικό, μεγαλειώδες ταξίδι. Δεν υπάρχουν καθορισμένοι προορισμοί, στάσεις, λιμάνια, ακόμα και χάρτες για να μας δείξουν τη σωστή διαδρομή. Κι είναι λυπηρό το γεγονός πως κατά τη διάρκεια της μισής ενήλικης ζωής μας αρμενίζουμε στη ζωή σχεδόν σαν λαθρεπιβάτες. Ενδόμυχα όλοι μας πιστεύουμε πάντα πως έχουμε χρόνο, πως την ξεγελάμε, πως της ξεφεύγουμε. Βαυκαλιζόμαστε ότι την κυνηγούμε εμείς, ενώ στην πραγματικότητα είναι εκείνη που μας καταδιώκει. Αντιλαμβανόμαστε την ουσιαστική της σημασία καθώς ωριμάζουμε εντός κι εκτός μας· τότε προβαίνουμε ο καθένας στον δικό του απολογισμό. Αν δεν αναγνωρίσουμε τα λάθη και τις παραλείψεις μας απέναντί της, σημαίνει πως έχουμε χάσει παντελώς το νόημά της. Πως δεν το συλλάβαμε ποτέ σωστά. Κάποιοι δεν θα καταφέρουν ποτέ να κάνουν ειρήνη με τον εαυτό τους. Το να κοιτάζουμε πίσω στο παρελθόν και να διαπιστώνουμε πόσα θα αλλάζαμε αν είχαμε τη δύναμη να γυρίσουμε πίσω τον χρόνο, μονάχα θλίψη μπορεί να γεννήσει και έναν στείρο φόβο για όλη τη μαγεία που χάσαμε στη διαδρομή. Η ζωή δεν είναι αύριο, δεν είναι από βδομάδα, είναι το κάθε τώρα μας κι αυτό πρέπει να μας γίνει ρούχο.

    Και στη νουβέλα αλλά και στο θεατρικό σας έργο αναφέρεστε στη μητρότητα, στις σχέσεις μητέρας – κόρης, γονιών και παιδιών. Δύσκολα επουλώνονται τα τραύματα από την παιδική μας ηλικία; Πρέπει να φροντίζουμε για την αποκατάσταση των σχέσεων με τους γονείς μας, ακόμα κι αν εκείνοι δεν παραδέχονται τα λάθη τους; Τη θέση έχει η συγχώρεση στη ζωή σας;

    Συνέντευξη – Νατάσσα Καραμανλή

    Ν.Κ. Η μακροβιότερη σχέση στη ζωή μας, κι εκείνη με τα περισσότερα σκαμπανεβάσματα, είναι σαφώς αυτή με τους γονείς μας. Οι γονείς είναι οι φάροι μας, ιδίως η μητέρα. Ό,τι κάνει, γράφει μέσα μας με ανεξίτηλο μελάνι. Δύσκολο να το σβήσεις, ακόμα πιο ακατόρθωτο να διαγράψεις τα λάθη της. Μόνο όταν γινόμαστε κι εμείς γονείς με τη σειρά μας αντιλαμβανόμαστε τη θέση τους και δικαιολογούμε πολλά από αυτά που κάποτε είχαν τραυματίσει εμάς ως παιδιά.

    Δεν γνωρίζω ακριβώς να σας απαντήσω αν επουλώνονται ή αν ξεπλένονται κατά κάποιον τρόπο τα παιδικά τραύματα, αυτό άπτεται στους ειδικούς, θεωρώ όμως πως ο χρόνος λειαίνει τους ανθρώπους όπως το νερό την πέτρα, κι έτσι φτάνουμε κάποια στιγμή στην πολυπόθητη συγχώρεση. Ίσως κάπως έτσι να είναι δομημένος ο κύκλος της ζωής, να ξεχνάμε, να συγχωρούμε, να αποδεχόμαστε κάποια στιγμή όλα εκείνα που μας έκαναν να πονέσουμε και που καθόρισαν με μαθηματική ακρίβεια το ποιοι είμαστε.

    Διαβάζοντας κάποιοι τα βιβλία σας μπορεί να οδηγηθούν εύκολα στο συμπέρασμα ότι είστε απαισιόδοξη, μελαγχολική, μοναχική; Τι θα τους απαντούσατε; Είναι η συγγραφή για σας ανάγκη ψυχής;

    Ν.Κ. Θα απαντούσα ευθαρσώς, ναι. Δεν πιστεύω στην αισιοδοξία, ίσως επειδή δεν διδάχτηκα την τέχνη της, αν θέλετε, δεν εκπαιδεύτηκα σε αυτή από παιδί. Και φυσικά, μεγαλώνοντας, το να αντιστρέψω τις διδαχές της ζωής μου είναι εξαιρετικά δύσκολο, μολονότι έχω προσπαθήσει κατά καιρούς να το πράξω. Όσο για τη μοναξιά, θεωρώ πως την επέλεξα προτού με επιλέξει. Κι αυτό φυσικά συνέβη αυτοβούλως και σταδιακά. Η μοναξιά, όταν δεν είναι επιβαλλόμενη, αποτελεί μια αφορμή ανασύνταξης. Ένα εφαλτήριο για μια βαθύτερη εσωτερική αναζήτηση και προσέγγιση στα κατακάθια της ψυχής μου, όπου από κει βρίσκουν τον δρόμο τους οι σκέψεις που καταγράφονται. Από κει ξεπηδούν οι ιστορίες μου. «Η αλήθεια βγαίνει χυτή σαν το νιόκοπο άγαλμα, μόνον μέσ’ από τα καθάρια νερά της μοναξιάς· κι η μοναξιά της πένας είναι από τις πιο μεγάλες», όπως είπε ο Οδυσσέας Ελύτης.

    Όπως λοιπόν αντιλαμβάνεστε, η συγγραφή είναι ανάγκη ψυχής, ή, καλύτερα, η γραφή μου είναι η ψυχή μου. Και ναι, η ψυχή μου είναι λιγάκι μελαγχολική, όπως έχετε αντιληφθεί.

    Συνέντευξη – Νατάσσα Καραμανλή

    Τα επόμενα συγγραφικά σας σχέδια είναι ανακοινώσιμα;

    Ν.Κ. Προς το παρόν μοιράζω το χρόνο μου μεταξύ της Θεσσαλονίκης και της Μ. Βρετανίας, συνεπώς όσα σχέδια είχα εκπονήσει σκοντάφτουν στην απόσταση και στην έλλειψη χρόνου. Εν τούτοις δεν απουσιάζουν κάποια που αφορούν στην έκδοση ενός συνεργατικού έργου ολότελα διαφορετικής θεματολογίας, κι ίσως και μιας ποιητικής συλλογής. Τολμώ να κάνω όνειρα ακόμα. «Ποτέ δεν σταμάτησα να ονειρεύομαι γιατί πάντα υπάρχει ένα βήμα πιο πέρα» όπως είπε η Αντιγόνη Βαλάκου.

    Θα θέλατε να πείτε κάτι στους αναγνώστες μας λίγο πριν ολοκληρώσουμε τη συνέντευξη;

    Ν.Κ. Αυτό που θα ήθελα να καταθέσω στους αναγνώστες σας, είναι ένα μεγάλο ευχαριστώ για την ψήφο εμπιστοσύνης τους. Για όλους εμάς που καταπιανόμαστε με τη συγγραφή, δεν υπάρχει μεγαλύτερη ικανοποίηση από την αποδοχή τους. Η στιγμή που τα μάτια δακρύζουν, τα χείλη ριγούν και η καρδιά ιαίνεται μέσα από τα βιβλία μας, είναι για εμάς το πιο πολύτιμο δώρο.

    Σας ευχαριστώ πολύ για το χρόνο που μου διαθέσατε. Καλή συνέχεια.

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    Επεξεργασία κεντρικής εικόνας: Νεκταρία Πουλτσίδη

    Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών
    Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων που αγαπάμε τις λέξεις σε όποια τους μορφή κι αν τυπώνονται: άρθρα, ειδήσεις, λογοτεχνία, ποίηση και δραστηριοποιείται στο διαδίκτυο. Σας ενημερώνουμε για δραστηριότητες παλιές και καινούριες. Ελάτε μαζί μας να παίξουμε με τα λόγια που γράφονται!

    Απάντηση