Κυριακή, 12 Ιουλίου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη - Σοφία Τσάτσου-Νικολούλη

    Συνέντευξη – Σοφία Τσάτσου-Νικολούλη

    -

    Συνέντευξη – Σοφία Τσάτσου-Νικολούλη

    Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε την κυρία Σοφία Τσάτσου-Νικολούλη, με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της για παιδιά «Ο Αίμος ταξιδεύει στα Βαλκάνια με μύθους και ποιήματα» από τις εκδόσεις Φυλάτος.

    Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου 

    Συνέντευξη

    Καλησπέρα σας, κυρία Τσάτσου. Συγχαρητήρια για το εξαιρετικό βιβλίο σας που απευθύνεται όχι μόνο σε παιδιά αναγνώστες αλλά και σε ενήλικες. Ποια ήταν η αφορμή για να γεννηθεί αυτό το βιβλίο;

    Σ.ΤΣ.Ν. Αφορμή για τη συγγραφή του βιβλίου αποτέλεσαν οι διδακτορικές μου σπουδές στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Η έρευνα που έκανα στο πλαίσιο της διατριβής μου γύρω από τον πολιτισμό και κυρίως γύρω από τη λογοτεχνία των χωρών της βαλκανικής χερσονήσου, μου έδωσε την ευκαιρία να διαπιστώσω ότι με τους γείτονές μας έχουμε πάρα πολλά κοινά σημεία στον πολιτισμό, στη γλώσσα, στα ήθη και στα έθιμα. Άλλωστε, κοινά είναι και τα βιώματά μας κατά το παρελθόν, με τους μακροχρόνιους πολέμους, οπότε και ο τρόπος που σκεφτόμαστε, οι αξίες και τα όνειρά μας συμπίπτουν σε πολλά σημεία.

    Πρόκειται για ένα βιβλίο που μας γνωρίζει τις γειτονικές χώρες της βαλκανικής χερσονήσου με τρόπο απολαυστικό, έχοντας για ξεναγούς δύο παιδιά, τον Αίμο και την αδελφή του τη Ροδόπη. Εκτός όμως από γνώσεις, στέλνετε σημαντικά μηνύματα στους αναγνώστες σας. Θέλετε όμως να μας μιλήσετε εσείς για αυτά;

    Σ.ΤΣ.Ν. Το βιβλίο αποτελεί στην ουσία ένα κράμα γνώσεων –ιστορικών, γεωγραφικών, πολιτιστικών– και μυθοπλασίας. Ωστόσο, όλο το περιεχόμενό του διαπνέεται από μία προσπάθεια μετάδοσης ενός και μόνο μηνύματος προς τον αναγνώστη κάθε ηλικίας: την ανάγκη για ειρηνική συνύπαρξη, αμοιβαία αποδοχή και κατανόηση του γείτονα, όχι ως «εθνικά άλλου», αλλά ως φίλου που μοιράζεται με εμάς τα ίδια όνειρα και τις ίδιες ανησυχίες.

    Έχω την αίσθηση ότι δεν είμαστε και τόσο εξοικειωμένοι με τον πολιτισμό των γειτόνων μας. Είναι αλήθεια ή μόνο δική μου αίσθηση; Ποια είναι η γνώμη σας;

    Σ.ΤΣ.Ν. Είναι γεγονός ότι δεν είμαστε εξοικειωμένοι με τον πολιτισμό των γειτόνων μας και οι λόγοι είναι αρκετοί. Αρχικά, η εσφαλμένη παραδοσιακή νοοτροπία που θέλει τα Βαλκάνια κατακερματισμένα, σε ανατολικά και δυτικά, κυρίως μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και θεωρώντας, μάλιστα, τις χώρες των δυτικών Βαλκανίων «προβληματικές» λόγω οικονομικών κυρίως παραγόντων. Επιπλέον, στα περισσότερα κείμενα –λογοτεχνικά, αναλυτικά, δημοσιογραφικά– τα Βαλκάνια εμφανίζονται σχεδόν πάντα συνδεδεμένα με έννοιες όπως βία, αγριότητα, τυραννία κι εθνικισμός, λόγω των πολέμων των δύο τελευταίων αιώνων. Μάλιστα, στη διάρκειά τους χάθηκαν σπουδαία έργα, πνευματικά και καλλιτεχνικά, στερώντας μας την ευκαιρία να έχουμε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα της αρχικής πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς των Βαλκανίων. Στα παραπάνω, να προστεθεί και το γεγονός ότι η βαλκανική λογοτεχνία δεν έχει μελετηθεί επαρκώς, σε συνδυασμό με την ελλιπή ενδοβαλκανική μετάφραση, αλλά και της θυματοποιημένης θέσης της βαλκανικής λογοτεχνίας εξαιτίας της έμφασης που δίνεται κυρίως στην αντίστοιχη λογοτεχνία του δυτικού κόσμου.

    Υπάρχουν πολλές δραστηριότητες στο τέλος του βιβλίου για τα παιδιά, που σχετίζονται με τη δημιουργική γραφή. Τα τελευταία χρόνια ακούγονται πολλά για τη δημιουργική γραφή και για τα σεμινάρια που γίνονται τόσο για ενήλικες όσο και για παιδιά. Θα θέλατε να μας πείτε λίγα λόγια ως πιο ειδική στο κομμάτι αυτό; Πώς μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά η δημιουργική γραφή;

    Σ.ΤΣ.Ν. Η αλήθεια είναι ότι δεν υπάρχει ένας και μόνο ορισμός για το τι τελικά είναι η δημιουργική γραφή. Ωστόσο, επιγραμματικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι ένας βιωματικός τρόπος να παράγουμε λόγο, προφορικό και γραπτό, συνδυάζοντας το παιχνίδι με τη μάθηση. Επιπλέον, η δημιουργική γραφή αποτελεί σημαντικό εργαλείο στη διδασκαλία της Λογοτεχνίας και της Γλώσσας, ενώ παράλληλα δεν θα πρέπει να ξεχνάμε και τη θεραπευτική της λειτουργία. Αρκετοί από εμάς, δοκιμάζοντας να γράψουμε στιχάκια για κάποιο ποίημα, θα έχουμε, ίσως, διαπιστώσει ότι η όλη διαδικασία λειτουργεί λυτρωτικά και μας κάνει να νιώθουμε ψυχική ευεξία. Η δημιουργική γραφή μπορεί να ενισχύσει τη φαντασία των μαθητών, δίνοντάς τους την ευκαιρία να ανακαλύψουν με ευχάριστο τρόπο τον κόσμο γύρω τους, παράγοντας κείμενα χωρίς αυστηρά βαθμολογικά πλαίσια. Με άλλα λόγια, τους βοηθάει να ακούσουν τη δική τους «εσωτερική» φωνή.

    Ως εκπαιδευτικός αλλά και συγγραφέας, τι στοιχεία θα πρέπει να διαθέτει ένα καλό παιδικό βιβλίο;

    Σ.ΤΣ.Ν. Με βάση λοιπόν το παραπάνω πλαίσιο, νομίζω ότι το καλό παιδικό βιβλίο θα πρέπει να περιέχει κάποια από τα παραπάνω στοιχεία. Πρώτα απ’ όλα να κεντρίζει τη φαντασία του μικρού αναγνώστη, να του δίνει τη δυνατότητα να ταυτιστεί με τους ήρωές του και μέσω αυτών να βρει λύσεις και να δώσει απαντήσεις σε δικά του ερωτήματα. Με άλλα λόγια, να διευκολύνει τον αναγνώστη να μεταβεί με ευχάριστο κι απολαυστικό τρόπο σταδιακά στον κόσμο των ενηλίκων.

    Μπορεί να κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο σας, αλλά υπάρχουν νέοι ήρωες που σας βασανίζουν γλυκά και περιμένουν να πάρουν σάρκα και οστά;

    Σ.ΤΣ.Ν. Η αλήθεια είναι ότι, αν και κυκλοφόρησε πρόσφατα το βιβλίο με τον Αίμο και τη Ροδόπη, ωστόσο νέες σκέψεις και ιδέες στροβιλίζονται γλυκά και σχεδόν βασανιστικά στο μυαλό μου, όπως σωστά είπατε, περιμένοντας να αποκτήσουν κάποια στιγμή σάρκα και οστά σε επόμενο βιβλίο. Μένει μόνο να βρεθεί εκείνη η κατάλληλη στιγμή που μία άγνωστη μέχρι τώρα κινητήρια δύναμη θα τις αποτυπώσει πλέον στο χαρτί.

    Λίγο πριν ολοκληρώσουμε τη συνέντευξη, θα θέλατε να πείτε κάτι στους αναγνώστες μας;

    Σ.ΤΣ.Ν. Ολοκληρώνοντας, θα ήθελα να πω σε όλους τους αναγνώστες, κάθε ηλικίας, να μην πάψουν ποτέ να ονειρεύονται! Η ζωή μας είναι ένα σύντομο ταξίδι ανακάλυψης του εαυτού μας πρώτα απ’ όλα και του κόσμου γύρω μας. Το βιβλίο αποτελεί στην ουσία το εισιτήριό μας γι’ αυτό το ταξίδι!

    Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας. Εύχομαι να είναι καλοτάξιδο το βιβλίο σας και να αγαπηθεί πολύ από μικρούς και μεγάλους αναγνώστες.

     

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα 

    Πηγή εικόνων: Σοφία Τσάτσου Νικολούλη

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here