Σάββατο, 25 Ιανουαρίου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη - Θόδωρος Σούμας

    Συνέντευξη – Θόδωρος Σούμας

    -

    Συνέντευξη – Θόδωρος Σούμας

    Ρωτάει η Παρασκευή Παρίσση

    Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε τον συγγραφέα Σούμα Θόδωρο, με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου του «Το ημερολόγιο ενός αδέξιου εραστή» από τις εκδόσεις Βακχικόν.

    Συνέντευξη

    Καλησπέρα σας, κύριε Σούμα, και σας ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε. Το βιβλίο περιστρέφεται γύρω από τον ανεκπλήρωτο έρωτα. Ποια είναι η άποψή σας για την αδυναμία πραγμάτωσης κι ενσάρκωσης της σεξουαλικής επιθυμίας;

    Συνέντευξη – Θόδωρος Σούμας

    Θ.Σ. Είναι μέσα στο παιχνίδι του έρωτα, στο παιχνίδι της ζωής. Κάθε άνθρωπος που ερωτεύεται, κάθε άνθρωπος που φλερτάρει ή που επιδιώκει να κατακτήσει αυτήν ή αυτόν που είναι, τρόπον τινά, “αντικείμενο” της επιθυμίας του/της, παίρνει αυτό το ρίσκο, το ρίσκο της αποτυχίας, της αποστέρησης, του απραγματοποίητου, ανενσάρκωτου έρωτα.

    Οι συνέπειες μπορεί να είναι πολλές και διάφορες, τραυματικές, καταστροφικές για την ψυχική του ενότητα ή επιπόλαιες, επιδερμικές, ανάλογα με τον χαρακτήρα και τη δομή του χαρακτήρα του, ανάλογα με τον ψυχισμό και το παρελθόν του, αλλά και ανάλογα με την περίπτωση και το είδος του έρωτα. Ο κεντρικός μου ήρωας, ο άτολμος, συνεσταλμένος και μάλλον ναρκισσιστής Φάνης, που ερωτεύεται και ποθεί διαδοχικά πολλές γυναίκες, συνήθως ανεπιτυχώς, τη βγάζει συχνά καθαρή, εκτός από μία περίπτωση, όταν ερωτεύεται τη μικρότερή του Ηλέκτρα. 

    Διαβάστε την άποψη μας για Το ημερολόγιο ενός αδέξιου εραστή

    Ποια είναι τα στοιχεία που συνθέτουν την προσωπικότητα του ήρωά σας, του Φάνη;

    Θ.Σ. Ο κεντρικός ήρωας είναι αδέξιος, συγκρατημένος, ρομαντικός και ιδεαλιστής σχετικά με το ζήτημα του έρωτα και των σχέσεων, με μειωμένη προσαρμογή στην πραγματικότητα και στις απαιτήσεις των ερωτικών, ανθρωπίνων σχέσεων. Είναι λίγο ερωτύλος, λίγο ταλαίπωρος, λίγο συνεσταλμένος, λίγο γυναικάς, λίγο μαζοχιστής, λίγο απογοητευμένος και μάλλον συγχυσμένος ως προς τους σκοπούς και τους πόθους του.

    Συνέντευξη – Θόδωρος Σούμας

    Έχει την τάση να εξιδανικεύει τις γυναίκες που ερωτεύεται, να τις τοποθετεί σε ένα βάθρο και κατόπιν να μην μπορεί, λόγω δέους και σεβασμού, να τις “αδράξει”, να τις κάνει “δικές του”, να τις “κατακτήσει” ερωτικά. Επίσης, ως έναν βαθμό, σκηνοθετεί, μετατρέπει σε θέατρο, σε κάτι κατασκευασμένο και στημένο από τον ίδιο αυτές τις ερωτικές προσεγγίσεις και σχέσεις, τους έρωτές του – ακόμα και εάν αποτυχαίνουν, σκηνοθετεί, ας πούμε, τις αποτυχίες του. Θα μπορούσε κάποιος να πει πως ο ιδεαλισμός κι ο ρομαντισμός του αποτελούν ένα θεωρητικό άλλοθι για την ατολμία του, για την έλλειψη αποτελεσματικότητας και για τις απορρίψεις που βιώνει από τις περισσότερες γυναίκες, έτσι ερμήνευσε τη συμπεριφορά του ο κριτικός και συγγραφέας Τάσος Γουδέλης που παρουσίασε τη νουβέλα μου στη βιβλιοπαρουσίαση. Μπορούν να δοθούν και άλλες ερμηνείες από τους αναγνώστες, για να πω την αλήθεια κρατώ για τον εαυτό μου τις δικές μου περαιτέρω ερμηνείες και προεκτάσεις. Πιστεύω πως είναι ένας ουσιωδώς αληθινός χαρακτήρας, πως κρύβει αρκετές ουσιαστικές αλήθειες μέσα του..

    Υπάρχει πραγματική φιλία ανάμεσα σε έναν άντρα και μια γυναίκα;

    Θ.Σ. Νομίζω ότι μπορεί να υπάρξει κάτω από ορισμένες συνθήκες: είτε αφού κάνουν έρωτα μερικές φορές και εκτονώσουν ό,τι έχουν μέσα τους ο ένας για τον άλλο, αφού δηλαδή αλληλοϊκανοποιηθούν κι εκτονώσουν τα απωθημένα τους, είτε εάν δεν ποθεί καθόλου ο ένας τον άλλο λόγω εμφάνισης ή συγκυρίας -το βλέπω δύσκολο να ισχύει ταυτόχρονα και για τους δύο-, είτε στα πλαίσια μιας ερωτικής σχέσης ή ενός καλού γάμου, δηλαδή μαζί με την αγάπη και τον έρωτα να συνυπάρχουν η φιλία, η επικοινωνία και η εκτίμηση, σαν να είναι ας πούμε η φιλία προέκταση της αγάπης και της καλής, ολοκληρωμένης επικοινωνίας. Όλα γίνονται αλλά και όλα, τελικά, μπορούν να αποτύχουν ή να χαλάσουν σταδιακά…

    Ποιος κερδίζει στον έρωτα; Ποιος είναι ο θύτης τελικά;

    Θ.Σ. Πάντως αυτός που κερδίζει δεν είναι ο θύτης, ούτε το θύμα βέβαια. Κερδισμένοι είναι όποιοι βρίσκουν μια σχέση ισορροπίας κι ισότητας ως συνολικό, τελικό αποτέλεσμα της εξίσωσης, με τα πάνω και τα κάτω της σχέσης· θέλω να πω πως μερικές φορές μπορεί να βγαίνει από πάνω ο ένας, άλλες τόσες φορές η άλλη, αλλά το συνολικό αποτέλεσμα να βγαίνει περίπου στο ίσο, σε μια σχετική ισότητα, ισορροπία, αλληλο-αποδοχή, που προϋποθέτει βέβαια την ανεκτικότητα, την αγάπη, τον σεβασμό

    Συνέντευξη – Θόδωρος Σούμας

    των διαφορετικών επιλογών ή ιδεών του άλλου (ή της άλλης). Ο θύτης δεν βρίσκεται, στην ουσία, σε καλή θέση, χάνει όσο και το θύμα, επιβάλλει με το ζόρι κάποια προνόμιά του, κάποια ανισορροπία μέσω της έντονης πίεσης που ασκεί, ζορίζει τις καταστάσεις και τον σύντροφό του/της και χάνει έτσι τη γλυκύτητα και την πραότητα της ζωής και της ροής της. Αναφορικά με τη νουβέλα και τους πρωταγωνιστές της, ο Φάνης δεν είναι θύτης, θα μπορούσε κανείς να πει επιφανειακά πως ο ρόλος αυτός είναι πιο κοντά στην Ηλέκτρα, την οποία ερωτεύεται, ή στον Δον Ζουάν φίλο του, τον Γιώργο, αλλά και αυτά λάθος είναι… Η Ηλέκτρα κερδίζει κάτι σε ένα επίπεδο, προσοχή, αναγνώριση, ενδιαφέρον κτλ. μα χάνει σε άλλα επίπεδα. Ο γυναικοκατακτητής Γιώργος μοιάζει κερδισμένος, μα κι αυτός χάνει πολλά σε συναισθηματικό ή και ηθικό επίπεδο, θα καταλάβουν όσοι διαβάσουν το πεζογράφημα. Και οι δυο άντρες είναι κατά κάποιο τρόπο σεξιστές, με διαφορετικό τρόπο, όπως μπορεί να είναι και μια γυναίκα. Στον έρωτα και στη ζωή, όπως σε έναν αγώνα μπάσκετ, δίνεις, παραχωρείς στον άλλο κάτι, μια ευκαιρία, για να χάσεις όμως κάτι άλλο. Υπάρχει ένα δούναι και λαβείν, αμοιβαίες παραχωρήσεις, άμυνες και επιθέσεις και συμβιβασμοί… Στο ερωτικό γαϊτανάκι, στην αλυσίδα πολλαπλών ή παράλληλων σχέσεων, δύσκολα μπορεί να διατηρηθεί η ψυχική κι υπαρξιακή γαλήνη των ατόμων, των εραστών, που είναι ένα από τα ζητούμενα των ανθρώπων.

    Το βιβλίο σας έχει αυτοβιογραφικά στοιχεία;

    Θ.Σ. Όχι, απλά ακούω πολύ τι λένε, τι διηγούνται οι άλλοι, συζητώ πολύ, προσέχω δίπλα μου, κάνω υποθέσεις, ρωτάω και προσθέτω πολλά δεδομένα επινοημένα, φανταστικά, που να ταιριάζουν με εμπειρικά, κοινωνικά και ανθρώπινα δεδομένα, με όσα διαβάζω στο ίντερνετ ή ακούω εδώ κι εκεί, στις καφετέριες, τα μπαρ ή στο μετρό. Με ενδιαφέρει ένα είδος, μια παραλλαγή της docufiction ή του docudrama, που λέμε στο σινεμά. Η φαντασία γίνεται προέκταση της κοινωνικής πραγματικότητας, των φημών και των παραμυθιών που ακούς από τους ανθρώπους… Ο καθένας προσθέτει τη δική του… σάλτσα, αυτό κάνω κι εγώ, μαγειρεύοντάς την με πολλά… καρυκεύματα, φτιάχνοντάς την κάπως ερεθιστική, κάπως σκαμπρόζικη, σκανδαλιστική και  γαργαλιστική, ιδιότητες που προϋποθέτουν τη δική μου τόλμη.

    Το βιβλίο έχει πολλές αναφορές στον κινηματογράφο. Πώς ο κινηματογράφος επηρεάζει τη λογοτεχνία και τη ζωή γενικότερα;

    Συνέντευξη – Θόδωρος Σούμας

    Θ.Σ. Ο κινηματογράφος συνήθως έχει μια πιο άμεση γλώσσα από τη λογοτεχνία, γιατί το υλικό του είναι κατά κανόνα εικόνες και ήχοι της πραγματικότητας, δηλαδή κομμάτια του πραγματικού, με εξαίρεση το πειραματικό, αβάν-γκαρντ σινεμά, που είναι πιο αφηρημένο και ποιητικό. Το σινεμά έχει δικούς του κανόνες/χειρισμούς του χρόνου και της αφηγηματικής ροής. Αυτοί έχουν επηρεάσει τις τεχνικές της λογοτεχνικής αφήγησης. Σε έναν άλλο χρόνο έχει γίνει όμως και το ακριβώς αντίστροφο, οι λογοτεχνικές αφηγηματικές φόρμες επηρέασαν την κινηματογραφική διήγηση και θέαση των πραγμάτων.

    Ο κινηματογράφος επηρεάζει τους φανατικούς φίλους του σινεμά στο πώς ζουν, τι συμπεριφορές, στάσεις κι απόψεις ακολουθούν. Εγώ νιώθω αρκετές φορές -μέσα στην κινηματογραφική αίθουσα- να σκέφτομαι ταυτόχρονα τα δρώμενα της ταινίας και καθημερινές καταστάσεις που τους μοιάζουν, να αντλώ διδάγματα και συμπεράσματα για τη ζωή, για το πώς πρέπει να σκεφτώ, να ενεργήσω ή να λειτουργήσω. Το ουσιώδες και καλό σινεμά, η μυθοπλαστική τέχνη, μου δίνει μαθήματα ζωής, με επηρεάζει στον βίο μου… Αυτή η επίδραση των τεχνών ισχύει και για πολλούς άλλους. Οπωσδήποτε ισχύει και το αντίστροφο, ο κινηματογράφος αντλεί τα θέματα, τις εικόνες και τις αναπαραστάσεις του από τη ζωή και την κοινωνική κι ανθρώπινη πραγματικότητα.

    Μπορείτε να μας πείτε ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια και τι να περιμένουν οι αναγνώστες σας στο μέλλον;

    Συνέντευξη – Θόδωρος Σούμας

    Θ.Σ. Το “Ημερολόγιο ενός αδέξιου εραστή” ανήκει σε μια μυθιστορηματική τριλογία: Πρώτο, από χρονολογική σκοπιά, μυθιστόρημα είναι το “Τα αγόρια που πάντα έφευγαν”, το οποίο αναφέρεται στην παιδική και εφηβική ηλικία μιας παρέας σε αθηναϊκή συνοικία, το έχω ήδη γράψει και θα το δημοσιεύσω προσεχώς με κάποιες νέες διορθώσεις. Δεύτερο μυθιστόρημα της τριλογίας είναι το “Ο Πολυχρόνης στην αριστερά” που αναφέρεται στην ένταξη και συμμετοχή ενός νέου στην πολιτική δραστηριότητα, αυτό το γράφω, με αρκετές δυσκολίες, τώρα. Τρίτο κατά σειράν ηλικιακής και χρονολογικής θέσης των ηρώων είναι η νεοεκδοθείσα νουβέλα μου, που αφηγείται την ερωτική ζωή και τις συναισθηματικές και σεξουαλικές περιπέτειες ενός 45άρη. Υπολογίζω πως μετά το επόμενό μου πεζογράφημα που θα εκδοθεί, με θέμα τα παιδιά και κατόπιν εφήβους της συνοικίας, θα ολοκληρώσω και θα βγάλω ένα νέο βιβλίο για το σινεμά, το έβδομό μου, επειδή κατά βάση είμαι συγγραφέας κινηματογραφικών βιβλίων και κριτικός κινηματογράφου. Τα δύο τελευταία μου, τα “Εθνικές κινηματογραφίες, στιλ και σκηνοθέτες” και “Κινηματογράφος και έρωτας” εκδόθηκαν στις εκδόσεις Αιγόκερως.

    Σας ευχαριστώ θερμά.

    Θ.Σ. Σας ευχαριστώ για τη συνέντευξη και τον διάλογο.

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    Πηγή φωτογραφιών: ekdoseis.vakxikon.gr 

    Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών
    Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων που αγαπάμε τις λέξεις σε όποια τους μορφή κι αν τυπώνονται: άρθρα, ειδήσεις, λογοτεχνία, ποίηση και δραστηριοποιείται στο διαδίκτυο. Σας ενημερώνουμε για δραστηριότητες παλιές και καινούριες. Ελάτε μαζί μας να παίξουμε με τα λόγια που γράφονται!

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here