Παρασκευή, 4 Δεκεμβρίου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη - Τόλης Αναγνωστόπουλος

    Συνέντευξη – Τόλης Αναγνωστόπουλος

    -

    Συνέντευξη – Τόλης Αναγνωστόπουλος

    Σήμερα, στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε τον συγγραφέα Τόλη Αναγνωστόπουλο, με αφορμή την κυκλοφορία του νέου βιβλίου από τις Εκδόσεις Πνοή.

    Ρωτάει ο Αλέξανδρος Δαμουλιάνος

    Συνέντευξη

    Οι συγγραφείς με συνεχείς προβληματισμούς, που αναλύουν ακόμα και πράγματα που για κάποιους έχουν καθορισμένο νόημα, είναι άκρως ενδιαφέροντες άνθρωποι, πάντοτε μαθαίνεις κάτι καινούργιο κοντά τους, για τον κόσμο μα και για τους ίδιους.

    Με χαρά θα μοιραστώ μαζί σας μια από τις δεκάδες συζητήσεις που έχω κάνει με έναν συγγραφέα και φίλο που το μυαλό του χειρίζεται τις σκέψεις, θα έλεγα, σαν επιδέξιος ζογκλέρ.

    Κύριε Αναγνωστόπουλε, είναι πολύ ιδιαίτερες στιγμές όταν υποδεχόμαστε στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών πένες και χαρακτήρες σαν εσάς. Λοιπόν, θα πρότεινα να ξεκινήσουμε με μια ερώτηση κάπως ανιχνευτική, για να μας βοηθήσει να κάνουμε την αρχή του ταξιδιού στον τρόπο που σκέφτεστε. Πιστεύετε πολύ στον πρότυπο «Συγγραφέα-Παρατηρητή-Σχολιαστή», και όχι μόνο μέσα από τη δουλειά σας, αλλά σε κάθε βήμα που σας δίνεται, λέτε τη γνώμη σας για τα γεγονότα γύρω σας, όπως οφείλει ένας πολίτης του σήμερα. Τα συμπεράσματα, είτε στη λογοτεχνία είτε στη ζωή, δεν έχουν κάποιο κόστος; Εννοώ, δεν απαιτούν ένα κομμάτι του εαυτού μας; Και, αν ναι, τι γίνεται με αυτό το κομμάτι που διαρκώς μας το τρώνε τα συμπεράσματα; Μήπως ξαναφυτρώνει σαν το συκώτι του Προμηθέα;

    Τ.Αν: Νομίζω πως το τρίπτυχο που περιγράφετε έχει παρεξηγηθεί από τους συγγραφείς. Το «γράφω ένα βιβλίο και εκτίθεμαι» αφορά το συγγραφικό έργο και μόνο. Με αφετηρία αυτό, νομίζουμε πως έχουμε πιάσει τον σφυγμό των αναγνωστών για θέματα επικαιρότητας πολιτικά, κοινωνικά. Λάθος για εμένα. Θεωρούμε πως οι αναγνώστες που μας ακολουθούν θα συνεχίζουν να το κάνουν ως άβουλα όντα για όλα τα θέματα. Ο αναγνώστης επιλέγει το βιβλίο μας, τη γραφή, το στυλ μας. Όχι την ιδεολογία και τα πιστεύω μας. Ο συγγραφέας οφείλει να είναι και ενεργός πολίτης, εκεί όμως που πρέπει και όχι στην αρένα των μέσων δικτύωσης. Εάν βγαίνει κάποιο κομμάτι του εαυτού μας στα βιβλία μας και το εντοπίζει ο αναγνώστης, αυτό είναι καλό και σημαίνει σωστή αλληλεπίδραση. Μέχρις εκεί όμως. Τα άλλα κομμάτια του εαυτού μας δεν είναι για δημόσια χρήση. Η αναγεννητική ικανότητα του συκωτιού αφορά μόνο τον Προμηθέα και τη μυθολογία. Στη δική μας περίπτωση κάποια συμπεράσματα πρέπει να μένουν για εμάς και όχι να «διογκώνουν» τα συκώτια των ακολούθων μας.

    Είστε το ίδιο αναλυτικός με τις διεργασίες μέσα σας; Και, αν ναι, σε τι διαφέρουν τα συμπεράσματα που αφορούν τον κόσμο από αυτά που αφορούν εσάς;

    Τ.Αν.: Είμαι πολύ αναλυτικός, σε βαθμό ψυχικής νόσου. Ίσως αυτό εξηγεί την ανάγκη μου να αποτυπώσω στο χαρτί κάποια από αυτά τα συμπεράσματα. Θεωρώ πως, αν τα βγάλω σε κοινή θέα, θα ανακουφίσει κι εμένα. Λάθος ή σωστό έτσι πορεύομαι, δεν ξέρω τι αποτέλεσμα έχει το έργο μου στους αναγνώστες, τουλάχιστο ξέρω πως καλυτερεύει την εκκολαπτόμενη νόσο μου.

    Έχετε πει ότι δουλεύετε καλύτερα με «σκοτεινά θέματα» στα βιβλία σας. Υπάρχει κάτι στο φως που σας φοβίζει; Ο δικός σας «Θεός» με τον «Θεό» των γύρω σας και τον Θεό-μοίρα-πεπρωμένο πού διαφέρουν και πού όχι;

    Συνέντευξη - Τόλης Αναγνωστόπουλος
    Συνέντευξη – Τόλης Αναγνωστόπουλος

    Τ.Αν.: Δεν είναι το πραγματικό φως που με φοβίζει αλλά το τεχνητό. Από το σκοτάδι ξεπηδά πιο εύκολα η ελπίδα και το φως. Αναδεικνύεται άμεσα. Οι σημερινές κοινωνίες και οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν πολύ φως εξωτερικά, πολύ λιγότερο εσωτερικά όμως. Νέες τάσεις, συνθήκες, social media ωθούν τα άτομα να βγαίνουν σε έντονο αλλά παροδικό συνάμα φως και μετά να βυθίζονται στο δικό τους προσωπικό σκοτάδι, με συμπτώματα μειωμένης αυτοεκτίμησης και κατάθλιψης. Το εσωτερικό φως -που είναι το ζητούμενο- απαιτεί καταβύθιση στο σκοτάδι, δουλειά και θυσίες, αλλά είναι το μόνο που μπορεί να εκπέμπει σε διάρκεια.

    Κάποια στιγμή, οι τρεις Θεοί που αναφέρετε συναντώνται για όλους. Είναι ο λόγος που είχα γράψει το «Βαθύ Ρήγμα». Απολογισμός λέγεται, και πριν κριθείς από Θεό, θα σε κρίνει ο εαυτός σου, σίγουρα.

    Πώς δημιουργήθηκε το Βαθύ Ρήγμα

    Μπορεί κάποτε η έμπνευση που δίνει η ζωή στην Τέχνη να εξαντληθεί ή να κουράσει τους αποδέκτες;

    Τ.Αν.: Νομίζω πως όχι. Φαινόμενα εντροπίας δεν πρέπει να υπάρχουν στην τέχνη. Η έμπνευση είναι αέναη, οι πηγές ανεξάντλητες. Εάν υπάρχει πρόβλημα, πρέπει να το εντοπίσουμε στους δημιουργούς. Το σύστημα από μόνο του –όσο και αν κάποιοι παλεύουν για το αντίθετο γιατί τους βολεύει– θα βρει τις σταθερές που χρειάζεται για να έχει αποτελεσματικές και ποιοτικές εκροές προς τους αποδέκτες. Έχουμε και τώρα «κουρασμένους» αποδέκτες, νομίζω όμως πως έχοντας φτάσει σε οριακό επίπεδο θα αναστραφεί η κατάσταση.

    Πάμε τώρα στο νέο σας μυθιστόρημα «Δρόμος η ζωή, ταράτσες τα όνειρά μας» που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Πνοή, όπως και το προηγούμενό σας πόνημα «Βαθύ ρήγμα». Απ’ όλο το κείμενο προκύπτει πως η παιδική μας ηλικία γεννά τον μετέπειτα χαρακτήρα μας. Αν όμως σε αυτόν τον «τοκετό» πάει κάτι λάθος, μπορεί να διορθωθεί ύστερα με κάποιον τρόπο; Ποιες ανάγκες μας έχουν μετατρέψει τον συντηρητισμό και τον προοδευτισμό σε ακραία κοινωνικά φαινόμενα;

    Συνέντευξη - Τόλης Αναγνωστόπουλος
    Συνέντευξη – Τόλης Αναγνωστόπουλος

    Τ.Αν.: Προφανώς με έχετε διαβάσει και ερμηνεύσει από τα βιβλία μου. Ναι, είναι αλήθεια πως σε όλα οι ήρωες είναι συνήθως αρνητικοί, συνεπεία βιωμάτων από την παιδική τους ηλικία. Θεωρώ πως είναι η πιο τρυφερή και συνάμα κομβική ηλικία για τη διαμόρφωση του χαρακτήρα του ανθρώπου. Ό,τι γράψει η κασέτα τότε, πολύ δύσκολα ξεγράφει μετά. Ίσως όμως υπάρχει ελπίδα για εκ νέου τοκετό με «υποβοηθούμενη αναπαραγωγή» και αυτή έχει το όνομα φιλία. Είναι το εργαλείο που μπορεί να ξεκλειδώσει και να απελευθερώσει το άτομο από δεσμά του παρελθόντος. Να μοιραστεί, ξεγυμνωθεί, να βοηθηθεί και τελικά να λυτρωθεί ως άνθρωπος.

    Ανάγκες; Μα είναι απλό. Ειδικότερα στην ελληνική κοινωνία ανέκαθεν ακροβατούμε ανάμεσα σε αιώνια δίπολα. Μάλιστα ψάχνουμε εναγωνίως να φτιάξουμε καινούργια όταν κάποια δεν υφίστανται. Ολυμπιακοί, Παναθηναϊκοί, θρησκευόμενοι και μη, δημόσιοι υπάλληλοι και ιδιωτικοί, αριστεροί-δεξιοί. Ειδικότερα για το τελευταίο, δεδομένων των συνεχόμενων κυβιστήσεων των ηγεσιών τους και το ξεγύμνωμα κάθε έννοιας ιδεολογίας που πρέσβευαν, έπρεπε να βρεθεί κάποιος πόλος σχετικός για να μη χαθεί η φλόγα. Οι συντηρητικοί με τους προοδευτικούς είναι η νέα μόδα. Προσωπικά αυτό το δίπολο (όπως και κάθε ταμπέλα) με ενοχλεί έως και με εκνευρίζει αφάνταστα και δεν θα ήθελα να επεκταθώ περισσότερο, αν μου επιτρέπετε.

    Μήπως τελικά οι αντι-ήρωες διακατέχονται από περισσότερο ηρωισμό από ό,τι οι ήρωες; Η Λογοτεχνία σε εσωστρέφεια. Εμφύλιος μεταξύ συγγραφέων. Εξυπνακισμός και αλαζονεία στον χώρο του πνεύματος. Κουφαμάρα προς τους αναγνώστες. Εύκολες συγγραφικές συνταγές. Σμίκρυνση της αναγνωστικής «πίτας». Με λίγα λόγια μια Λερναία Ύδρα που καταπίνει το μέλλον του Βιβλίου. Πώς σκοτώνεται;

    Τ.Α. Ρωτάτε έναν γραφιά που έλκεται αποκλειστικά από αντι-ήρωες. Προσωπικά πιστεύω περισσότερο σε αυτούς γιατί έχουν μεγαλύτερη και δυσκολότερη διαδρομή να διαβούν. Έχουν πρώτα από όλα να αντιμετωπίσουν τον δυσκολότερο αντίπαλο σε σχέση με τους άλλους. Τον ίδιο τους τον εαυτό.

    Κύριε Δαμουλιάνε, τα είπατε όλα. Ό,τι περιγράφετε είναι αληθές, έχω ακριβώς την ίδια άποψη και ως άτομο φύσει και θέσει απαισιόδοξο δεν βλέπω φως στο τούνελ. Από τη στιγμή που δεν υπάρχει ενιαίος φορέας βιβλίου μετά την κατάργηση του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου, οι μεγάλοι εκδοτικοί θα κάνουν παρέλαση, η αναγνωστική πίτα θα μικραίνει, οι συγγραφείς θα περιφέρουν άσκοπα το σώμα και το πνεύμα τους σε αμφιβόλου ουσίας εκδηλώσεις και οι αναγνώστες θα νιώθουν εγκλωβισμένοι σε ένα ιδιότυπο lockdown με «περιφραγμένες» ποσοτικές και λιγότερες ποιοτικές επιλογές.

    Αν δεχτούμε πως για την παρακμή ενός τομέα της καθημερινότητας φταίμε όλοι όσοι τον απαρτίζουμε, θα ήθελα, ως κομμάτι της Λογοτεχνίας, να κάνετε μια σύντομη και περιεκτική αυτοκριτική. Πού και πώς νομίζετε πως έχετε συμβάλει, άθελά σας φυσικά, στη διακοπή της θετικής επιρροής που ‘χε η Λογοτεχνία στις ζωές μας;

    Τ.Αν.: Θα σας μιλήσω ειλικρινά γιατί σας εκτιμώ πολύ και είστε φίλος μου. Το μόνο λάθος που βρίσκω στην όλη διαδρομή μου στον χώρο είναι η επιμονή μου να βγάλω τα γραπτά μου από τα συρτάρια. Αμφισβητώ εάν με έκανε καλύτερο άνθρωπο και, περισσότερο, αν βοήθησε στο ελάχιστο τον χώρο.

    Σε αυτό το σημείο θέλω να σας ευχαριστήσω από καρδιάς. Οι κουβέντες μαζί σας μπορούν να τραβήξουν μέρες και να νιώθεις πως τις άρχισες μόλις δύο λεπτά πριν. Σας εύχομαι καλοτάξιδο το βιβλίο σας και να γράψει πολλά χιλιόμετρα στις ψυχές του κόσμου. Τέλος, θα ήθελα να σας ζητήσω να πείτε απευθυνόμενος στο κοινό μας οτιδήποτε που νομίζετε πως εμπεριέχει ελπίδα.

    Τ.Αν.: Εγώ σας ευχαριστώ θερμά για τη φιλοξενία και τις εύστοχες και ουσιαστικές ερωτήσεις σας. Η ελπίδα δεν είναι κάτι ρομαντικό ούτε συλλογικό. Εκκινεί από την ατομική μας «ευθύνη» να βρούμε θετικό πρόσημο σε μια αρνητική κοινωνία ψάχνοντας αντίστοιχους δέκτες με εμάς. Με αυτόν τον τρόπο, χωρίς αποστάσεις, με κατανόηση, με μια αγκαλιά, ένα χτύπημα στην πλάτη, με τη φιλία, μπορούμε να διασπείρουμε αυτόν τον ιό της ελπίδας που τόσο έχει καταπολεμηθεί και απομονωθεί από τις κοινότητές μας.

    Σας ευχαριστώ θερμά.

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    Αστέρια στη Δαχτυλήθρα – Τζίνα Καρδιόλακα

    Από τις εκδόσεις Οσελότος, κυκλοφορεί το βιβλίο της συγγραφέως Τζίνας Καρδιόλακα «Αστέρια στη Δαχτυλήθρα». Προσωπική άποψη: Αγγελίνα Παπαθανασίου Πρόκειται για μια ευφάνταστη ιστορία, με χιούμορ, δράση,...

    Η κοκκινοσκουφίτσα σήμερα – Ελευθερία Παπαδημητρίου

    Από τις εκδόσεις Φίλντισι κυκλοφορεί το βιβλίο της παιδαγωγού και συγγραφέως Ελευθερίας Παπαδημητρίου «Η κοκκινοσκουφίτσα σήμερα», σε εικονογράφηση Δανάης Δάφνη-Μητσάκου. Προσωπική άποψη: Αγγελίνα Παπαθανασίου Αναμφισβήτητα, η...

    Η οδύσσεια του μικρού Οδυσσέα – Έφη Αργυροπούλου

    Η Έφη Αργυροπούλου είναι γνωστή στις περισσότερες μητέρες από την ιστοσελίδα της Workingmoms.gr.  Μια σελίδα με θέματα για τη μητέρα, το παιδί, αλλά και...

    Οι άθλοι του Ηρακλή – Λεύκη Σαραντινού

    Οι «άθλοι του Ηρακλή» είναι το δεύτερο βιβλίο της σειράς Ελληνική μυθολογία και αρχαιότητα της συγγραφέως Λεύκης Σαραντινού και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Γράφημα,...

    Το Πέρασμα – Χάρης Οικονομόπουλος

    Το «Πέρασμα» είναι το τρίτο βιβλίο του Χάρη Οικονομόπουλου το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πηγή, μετά την «Τελευταία Πόρτα» και την «Αποκαθήλωση». Προσωπική άποψη:...

    Αστέρια στη Δαχτυλήθρα – Τζίνα Καρδιόλακα

    Από τις εκδόσεις Οσελότος, κυκλοφορεί το βιβλίο της συγγραφέως Τζίνας Καρδιόλακα «Αστέρια στη Δαχτυλήθρα». Προσωπική άποψη: Αγγελίνα Παπαθανασίου Πρόκειται για μια ευφάνταστη ιστορία, με χιούμορ, δράση,...

    Το δωμάτιο με τις πεταλούδες (απόσπασμα) – Lucinda Riley

    Το δωμάτιο με τις πεταλούδες (απόσπασμα) - Lucinda Riley Στην αγγλική εξοχή η Πόουζι μεγάλωσε κυνηγώντας πεταλούδες με τον πατέρα της. Όταν τα χρόνια περνούν και...

    Ο γραφέας του παλατιού – Ahmet Ümit

    Στη σύγχρονη Τουρκία, η αρχαιολογική ανασκαφή φέρνει στο φως τις πινακίδες του γραφέα του παλατιού, Πατασάνα, που έζησε πριν σχεδόν τρεις χιλιετίες. Με έναν...