Τρίτη, 8 Ιουνίου, 2021
More
    ΑρχικήΣυνεντεύξειςΣυνέντευξη - Χαρά Κυριακοπούλου

    Συνέντευξη – Χαρά Κυριακοπούλου

    -

    Συνέντευξη – Χαρά Κυριακοπούλου

    Ρωτάει ο Δημήτρης Μπονόβας

    Χαρά Κυριακοπούλου. Το όνομα της κοπέλας που μας χάρισε ένα αρκετά ωραίο και ιδιαίτερο ποιητικό έργο: τη συλλογή της με τίτλο “και τώρα παύση” που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις “Βακχικόν”. Για αυτό θα μας μιλήσει σήμερα, καθώς και για την εν γένει γραφή της, την οποία θα τολμούσα να αποκαλέσω “αρκετά σκοτεινή και μυστηριώδη”. Αλλά και για τις φιλοδοξίες της όσον αφορά τον λογοτεχνικό χώρο, καθότι νεοεισερχόμενη.

    Τι λέτε, πάμε να την γνωρίσουμε;

    Συνέντευξη

    Τι είναι εκείνο που σε ωθεί να γράφεις;

    Χ.Κ. : Νομίζω η ανάγκη αποτύπωσης ασήκωτων σκέψεων ή πράξεων.
    Αισθάνομαι πως όταν τις καταγράφω έχουν κάπου αποθηκευτεί, οπότε δε χρειάζεται πλέον να κρατάω χώρο στο μυαλό μου γι’ αυτές. Βέβαια, μετά έρχονται οι επόμενες, για τις οποίες πρέπει να ελευθερώσω χώρο ξανά, και αυτή η επαναληπτική αυτοπαγίδα δε νομίζω ότι σταματάει τελείως ποτέ. Πιστεύω πως όταν έρθει η στιγμή που δε θα υπάρχει κάτι να με ωθεί να γράφω, θα είμαι είτε πιο ευτυχισμένη ή απλώς πιο συμφιλιωμένη με τα πράγματα.

    Πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι για εσένα να καταφέρεις να “εκφράσεις” τη σκέψη σου πάνω σε ένα κομμάτι χαρτί;

    Χ.Κ. : Δεν είμαι σίγουρη αν μπορώ να απαντήσω με σαφήνεια σε αυτή την ερώτηση.
    Η αλήθεια είναι πως αισθάνομαι ότι όταν γράφονται τα ποιήματα εγώ απουσιάζω.
    Ανατρέχω σε εκείνες τις στιγμές και σχεδόν δεν τις θυμάμαι. Η ποίηση για μένα είναι σαν τον εμετό, μια κατάσταση επιτακτικής ανάγκης που ξεχύνεται από μέσα μου ενάντια σε όλα τ’ άλλα.

    Συνέντευξη – Χαρά Κυριακοπούλου

    Πρόκειται για μια -σχεδόν- αυτόβουλη διαδικασία. Γι’ αυτό και ό,τι υπάρχει μέσα σ’ αυτό το βιβλίο είναι τελείως αδιόρθωτο. Είναι σημαντικό να μένουν οι λέξεις ακριβώς όπως ήταν τη στιγμή που γεννήθηκαν στα χέρια μου. Είναι ό,τι πιο ειλικρινές μπορώ να δώσω σε όσους θα διαβάσουν αυτό το βιβλίο. Σε αντίθετη περίπτωση θα μου έμοιαζε με ζαβολιά.

    Μια προσπάθεια διόρθωσης του περιεχομένου σε μια κατάσταση διαφορετική απ’ την κατάσταση στην οποία θα είχαν πρωτογραφτεί τα ποιήματα, στόχο μάλλον θα είχε απλά να πει ο κόσμος ότι είναι καλύτερα απ΄ότι στ’ αλήθεια μπορεί να είναι.  

    Το θέμα της ασυνείδητης επιλογής των λέξεων λοιπόν, είναι κάτι στο οποίο δίνω ιδιαίτερη σημασία. Στην αρχή το βλέπω σαν παιχνίδι, άλλες νομίζω πως θα έγραφα και άλλες γράφω τελικά. Τις αφήνω ελεύθερες να κάνουν ό,τι θέλουν και μετά κάθομαι και αναρωτιέμαι γιατί αυτή και όχι η άλλη, μήπως και ανακαλύψω κάτι ακόμα για μένα.

    Ποιες οι επιρροές σου;

    Χ.Κ. : Ο τρόπος γραφής μου εκείνη την περίοδο ίσως να είναι επηρεασμένος από την Δημουλά, την οποία διάβαζα (ξανά) τον καιρό που γράφτηκε ο κύριος όγκος του βιβλίου.

    Όμως ο τρόπος δεν είναι πάντα ο ίδιος, τώρα για παράδειγμα γράφω ελεύθερα κείμενα χρησιμοποιώντας τη γλώσσα με τελείως διαφορετικό τρόπο. Νομίζω περισσότερη σημασία έχει τι θέλει να αποτυπώσει κανείς. Η ποίηση έτσι και αλλιώς δεν αποτυπώνει την πραγματικότητα πάντα, αποτυπώνει όμως ΜΕ πραγματικότητα αυτό που θέλει να πει. Όπως ακριβώς κάνει και το μυαλό μας.

    Συνέντευξη – Χαρά Κυριακοπούλου

    Ποια θεματολογία κρατεί τον κυρίαρχο ρόλο στα έργα σου; Συναίσθημα ή λογική και γιατί;

    Χ.Κ. : Αν γράφει κανείς με άξονα μια ορθολογιστική οπτική των πραγμάτων, το γραπτό θα παρέπεμπε πιο πολύ σε κάποιο άρθρο ερευνητικού ή δημοσιογραφικού χαρακτήρα παρά σε ποίηση. Η ποίηση μας συγκινεί ή μας πιέζει, είτε γιατί πάει και τρυπάει τη φλέβα του συναισθήματος που μας προκαλεί η μνήμη μιας εμπειρίας, είτε γιατί μας αναγκάζει να θυμηθούμε όσα θέλαμε να κάνουμε ή να είμαστε και δεν τα τολμήσαμε ποτέ.

    Όμως, αν έχουμε το θάρρος να παρατηρήσουμε τι είναι αυτό που μας ενοχλεί ή μας ταράζει, τότε ίσως καταφέρουμε να κάνουμε σημαντικές ανακαλύψεις για τον εαυτό μας. Έτσι κι αλλιώς η ποίηση δε φτιάχνεται για να ανακουφίζει ή να ψυχαγωγεί. Αν θέλετε ανακουφιστική ψυχαγωγία μη διαβάσετε τα ποιήματά μου, και μάλλον μη διαβάσετε κανένα ποίημα ποτέ.

    Συνέντευξη – Χαρά Κυριακοπούλου

    Πες μας λίγα λόγια για την ποιητική σου συλλογή, “και τώρα παύση”. Πώς γεννήθηκε η ιδέα, ο τίτλος, τα ποιήματα;

    Χ.Κ. : Τα γραπτά προϋπήρχαν της ιδέας. Και η ιδέα γεννήθηκε μέσα απ’ τα γραπτά και μέσω μιας προσωπικής ανάγκης να κάνω κάτι που φοβόμουν πολύ μέχρι τότε. Να εκτεθώ. Η ντροπή και η συστολή δεν είναι του χαρακτήρα μου, όμως είχα μια τρομερή δυσκολία στο να εκθέσω οποιοδήποτε γραπτό μου.

    Ήταν πάντα σαν ένα μικρό ενοχικό μυστικό που θα με εξέθετε ανεπανόρθωτα και θα με άφηνε γυμνή στα χέρια οποιουδήποτε αν εμφανιζόταν. Οπότε το στοίχημα ήταν αυτό. Να αφήσω να εκτεθεί κάτι το οποίο είναι πιο προσωπικό και απ’ το ίδιο μου το σώμα.

    Και τώρα παύση (με άνω τελεία).

    Η παύση είναι ένας όρος που χρησιμοποιείται αρκετά στη μουσική και το χορό. Το ενδιαφέρον με την παύση είναι ότι μοιάζει με τέλος, αλλά δεν είναι. Τι είναι η παύση λοιπόν; Συγκρατημένη ενέργεια. Είναι η αόρατη μετάβαση, μια αιώρηση μεταξύ μιας κατάστασης και μιας άλλης. Όπως ακριβώς συμβαίνει με την καθημερινή ζωή όπως την ξέρουμε, με την πραγματικότητα, δηλαδή, την ώρα που βιώνουμε όλες αυτές τις ποιητικές συνθήκες.

    “Ενοικιάζεται ψυχή/Εμβαδόν: 50 τερψιχορικά μέτρα/Υπόγεια και υγρή/Αυτόβουλη θέρμανση/Επιπλωμένη/Χωρίς κοινόχρηστα/Πόρτα ασφαλείας: Όχι/Έτος κατασκευής: 1992/Κόστος: 140 ώρες περιπλάνησης/Κατάσταση: Χρήζει επισκευής”. Τι νομίζεις είναι αυτό που μας έχει φτάσει στο σημείο να “νιώθουμε” αυτούς τους στίχους; 

    Χ.Κ. : Ίσως διαβάζοντάς το κανείς, νιώθει να έχει και άλλους συνωμότες στον ψυχισμό του, μιας και όλοι λίγο πολύ ψάχνουμε να νοικιάσουμε την ψυχή μας σε όποιον προσφερθεί να δώσει περισσότερα. Ακόμα και αν την νοικιάζουμε αλλού τελικά.

    Ποιητής/ρια γεννιέσαι ή γίνεσαι;

    Χ.Κ. : Για να απαντήσει κανείς στην ερώτηση αυτή πρέπει πρώτα να έχει ορίσει τι είναι ποίηση. Εγώ δεν ξέρω να σας πω τι είναι η ποίηση ή πώς μπορεί να την ορίσει κανείς. Δεν ξέρω καν αν γράφω ποιήματα ή τι είναι τέλος πάντων αυτά που γράφω, αλλά νομίζω πως το πιο δίκαιο είναι να λέει κανείς “δεν ξέρω”.

    Άλλωστε, ποίηση μπορεί να είναι κάτι που δεν έχει γραφτεί καν, οπότε νομίζω ότι της χρωστάμε να μην την φυλακίσουμε με ορισμούς. Το να προσπαθούμε να πούμε τι είναι η ποίηση είναι σαν να προσπαθούμε να απαντήσουμε στο ερώτημα τι είναι η τέχνη ή τι είναι η αγάπη, κτλ. Είναι έννοιες που δεν έχει νόημα να τις ορίσει κανείς εκτός απ’ τον ορισμό που δίνει για προσωπική του χρήση, γιατί τα όρια δεν είναι ευδιάκριτα και έτσι η αξιολόγηση καθίσταται σχετική.

    Ποια θα μπορούσε να είναι άλλωστε η διαχωριστική γραμμή που χωρίζει τι είναι ποίηση/χορός/ζωγραφική κλπ. και τι δεν είναι. Θέλω να πω, από ποιο σημείο και μετά ορίζουμε κάτι για το αν είναι ή όχι; Και πόσα όρια μπορούν να υπάρξουν για τόσα διαφορετικά πράγματα; Και ποιος είναι τέλος πάντων αυτός που μπορεί να αναλάβει την ευθύνη τού να ξέρει;

    Αν μπορούσες να αλλάξεις κάτι – στον τομέα της λογοτεχνίας – τι θα ήταν αυτό;

    Χ.Κ. : Δυστυχώς ο κύκλος των ποιητών (όπως και ο κάθε μικρόκοσμος σε οποιαδήποτε ειδικότητα ή τέχνη) χωρίζει τους ανθρώπους σε εκείνους και τους άλλους. Εν προκειμένω, σε αυτούς που χρησιμοποιούν πεζό, σκληρό και απλοϊκά αποτυπωμένο λόγο και σε αυτούς που χρησιμοποιούν τη γλώσσα με μια – αποκλίνουσα απ’ την συνηθισμένη- μορφή, καθιστώντας την για τους μεν ανοίκεια και επιτηδευμένη, ενώ για τους δε απαραίτητη και χρήσιμη.

    Συνέντευξη - Χαρά Κυριακοπούλου
    Συνέντευξη – Χαρά Κυριακοπούλου

    Η μικρή αυτή “ενδοοικογενειακή” αντιπαράθεση “σηκώνει” αρκετή κουβέντα υπέρ της μιας ή της άλλης πλευράς, αλλά το πρόβλημα έγκειται στο γιατί εξαρχής υπάρχει η ανάγκη της αντιπαράθεσης και τι αυτή η ανάγκη καλύπτει σε κάθε πλευρά.

    Μια αχρείαστη κατανάλωση φαιάς ουσίας και λέξεων, χρησιμοποιώντας μικρά λεκτικά δικαστήρια, για να κρίνουμε ποιοι είναι οι πραγματικοί ποιητές/λογοτέχνες και ποιοι όχι, με κριτήρια που ο καθένας αυθαίρετα θέτει για τους άλλους, ξεχνώντας πως δεν υπάρχουν σταθερά και μόνιμα λογοτεχνικά χαρακτηριστικά και δε θα έπρεπε να υπάρχουν κιόλας.

    Αυτό άλλωστε διαχωρίζει την τέχνη απ’ την επιστήμη και αυτή η ελευθερία που μπορεί να γεννήσει άπειρες -εκ διαμέτρου αντίθετες μεταξύ τους- δυνατότητες δημιουργίας και συνδυασμών, θα έπρεπε να μας γοητεύει και να μας φέρνει τον ένα δίπλα στον άλλο και όχι απέναντι.

    Όλο και νέοι επίδοξοι καλλιτέχνες εμφανίζονται στον ορίζοντα. Αν έπρεπε να τους δώσεις μια συμβουλή, ποια θα ήταν;

    Χ.Κ. : Η μεγαλύτερη συμβουλή είναι η εμπειρία και η παρατήρηση, οι οποίες κάνουν τη δουλειά τους μόνες τους, αν καταφέρεις να χρησιμοποιήσεις τη γνώση που σου προσφέρουν, σωστά.

    Τι να περιμένουμε από εσένα στο μέλλον;

    Χ.Κ. : Ελπίζω κάτι διαφορετικό. Μου αρέσουν τα νομίσματα όταν αλλάζουν όψεις.


    Χαρά, σε ευχαριστούμε πολύ για το χρόνο που μας διέθεσες και σου ευχόμαστε ολόψυχα κάθε επιτυχία στο έργο σου!!!

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    Πηγή εικόνων: εκδόσεις Βακχικόν

    Επεξεργασία κεντρικής εικόνας: Αναστάσης Τριανταφύλλου

    Χαρά Κυριακοπούλου (facebook)

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here