Δευτέρα, 10 Αυγούστου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη Χριστίνα Μούτσου

    Συνέντευξη Χριστίνα Μούτσου

    -

    Συνέντευξη Χριστίνα Μούτσου

    Ρωτάει η Χαρά Δελλή

    Δύσκολο το έργο μου σήμερα… Εύκολο νοείται το να πάρεις συνέντευξη από μια κοινωνική ανθρωπολόγο, ψυχαναλύτρια και συγγραφέα, επικεντρώνοντας μόνο στο τελευταίο της βιβλίο, και να καταφέρεις να κρατήσεις αμείωτο το ενδιαφέρον της, κρύβοντας καλά την όποια δική σου τρέλα; Ας το προσπαθήσω όμως… Ο λόγος για την κυρία Χριστίνα Μούτσου και το μυθιστόρημά της Μαύρη Τούρτα, μια κυκλοφορία των Εκδόσεων Αρχέτυπο.

    Συνέντευξη

    Κυρία Μούτσου, θερμά σας ευχαριστώ για τον χρόνο σας και καλοτάξιδη η απολαυστική Μαύρη Τούρτα σας. Θα μας αποκαλύψετε τα συστατικά που επιλέξατε για την ολοκλήρωσή της; Πόσον καιρό κράτησαν οι ζυμώσεις μέχρι να καταλήξετε στο τελικό αποτέλεσμα; Αποστασιοποιημένη από τις ιδιότητές σας, μόνο σαν απλή αναγνώστης, ποια μηνύματα πήρατε από το βιβλίο; Ικανοποιημένη;

    Χριστίνα ΜούτσουΧρ.Μ.: Εγώ σας ευχαριστώ για την πρόσκληση. Το βασικό συστατικό της Μαύρης Τούρτας είναι η πολυεπίπεδη διάστασή της, καθώς και η γλυκόπικρη συνταγή. Πρόκειται για μια πολύπλοκη οικογενειακή ιστορία, και αυτό που προσπαθώ να πετύχω είναι να δώσω φωνή στα τέσσερα πρόσωπα που εμπλέκονται στην ιστορία και να αποκαλύψω σταδιακά τα κρυφά της επίπεδα.

    Η πρώτη γραφή ολοκληρώθηκε πολύ γρήγορα, σε τέσσερις μήνες περίπου, αλλά μετά δούλεψα στα επίπεδα της ιστορίας και σε διαφορετικές εκδοχές της για κάποια χρόνια.

    Η διαδικασία ήταν συναισθηματικά απαιτητική και έντονη, και νομίζω πως αυτή η εμπειρία μεταδίδεται και στον αναγνώστη. Σίγουρα κάτι που έμαθα από τη γραφή της Μαύρης Τούρτας είναι πως η προοπτική είναι εξαιρετικά σημαντική για την κατανόηση της πολυπλοκότητας των ανθρώπινων σχέσεων.

    Από “ζαχαροπλάστης της ψυχής”, αν μου επιτρέπετε, υπό την έννοια του ότι δουλεύετε με δύσκολα, ίσως πικρά υλικά, για να καταλήξετε σε νέες, πιο γλυκές διαδρομές, δοκιμάζεστε πια και στη συγγραφή, και όχι με κάποιο εγχειρίδιο συμβουλών αυτοβελτίωσης, αλλά με ένα σύγχρονο, οικογενειακό μυθιστόρημα, σερβίροντάς μας Μαύρη Τούρτα. Τι αποποιηθήκατε από την ενασχόλησή σας με την ψυχανάλυση και τι κρατήσατε;

    Χρ.Μ.: Ενδιαφέρουσα ερώτηση. Κάποια από τα κεφάλαια της Μαύρης Τούρτας λαμβάνουν χώρα μέσα σε ψυχαναλυτικές συνεδρίες. Όντως η θεώρηση της ψυχανάλυσης στο βιβλίο είναι επιλεκτική. Με ενδιαφέρει λιγότερο το στοιχείο της ανάλυσης και περισσότερο η κεντρική σημασία της ψυχαναλυτικής σχέσης και το πόσο επηρεάζει τη διαδικασία. Επίσης, η συνεχής και αδιάλειπτη σύνδεση ανάμεσα στο παρελθόν και το παρόν, πώς δηλαδή το παρελθόν μας επαναλαμβάνεται στις επιλογές καθώς και στις επιπλοκές του παρόντος μας.

    Τέσσερα Πρόσωπα Αναζητούν…

    Εσείς, τι αναζητάτε από την καθημερινότητά σας, ώστε να πλησιάζετε την ευτυχία και την ολοκλήρωση; Πόσο κακό μας κάνουν οι παλιοί λογαριασμοί που πονάνε για ένα ήρεμο παρόν και μέλλον;

    Χρ.Μ.: Θα έλεγα πως η αναζήτηση της ευτυχίας δεν είναι ρεαλιστικός στόχος για την ανθρώπινη ζωή, καθώς σα συναίσθημα είναι ούτως ή άλλως πάντα παρωδικό, όμως σίγουρα το να μπορεί κανείς να ζει στο παρόν και όχι στο παρελθόν είναι ίσως ο πιο σημαντικός παράγοντας για τη βελτίωση της ψυχικής μας υγείας, και όμως είναι τόσο δύσκολο να το πετύχουμε.

    Ξέρω όταν ζω στο παρόν, γιατί μπορώ να παρατηρήσω τον καιρό και τη φύση γύρω μου, να νιώσω μια αυθεντική σύνδεση με τους κοντινούς μου ανθρώπους καθώς και με τον εαυτό μου και με το σώμα μου. Θα έλεγα επίσης πως η δημιουργική διαδικασία, αν και συνήθως προκύπτει άμεσα από τον ψυχικό πόνο, ανοίγει το παράθυρο της σύνδεσης με τη συναισθηματική μας πραγματικότητα και μας δίνει τη δυνατότητα να επεξεργαστούμε τα θέματα του παρελθόντος.

    Πώς ξεδιπλώσατε το κουβάρι των συγκεκριμένων πολύπλοκων οικογενειακών σχέσεων, στοχεύοντας στη διαλεύκανση των όποιων μυστικών έμεναν στο σκοτάδι; Κρύβονται δυσκολίες στην ύπαρξη θεραπευτικών, υγιών δεσμών με τα κοντινά μας πρόσωπα; Ποιες παγίδες έχετε αναγνωρίσει;

    Χριστίνα ΜούτσουΧρ.Μ.: Ο τρόπος που ξεδιπλώθηκε το κουβάρι της πολύπλοκης οικογενειακής ιστορίας στη Μαύρη Τούρτα δεν ήταν πολύ μεθοδικός. Αυτό που έγινε είναι πως προσπάθησα να ζωντανέψω τα τέσσερα πρόσωπα της ιστορίας και έτσι άρχισαν αυτά να κινούν τα νήματα με τρόπους που κάποιες φορές με άφηναν ξαφνιασμένη, σα να ήμουν εγώ η αναγνώστρια και όχι η συγγραφέας του βιβλίου. Επίσης, ίσως το κουβάρι να μην ξεδιπλώθηκε εντελώς, έτσι ο αναγνώστης μένει με ανοιχτά ερωτήματα και συναισθηματική εμπλοκή με την ιστορία.

    Αυτό το τελευταίο είναι πιο σκόπιμο, αφού ήθελα να παίξω με την προοπτική και να ζητήσω από τον αναγνώστη να τοποθετηθεί στην ιστορία. Ίσως αυτό να είναι και το πιο συμβατό στοιχείο με την κεντρική βαρύτητα και σημασία της οικογενειακής δομής στην ιστορία όλων μας. Δυστυχώς, όπως και η Μαύρη Τούρτα, η οικογένεια μάς εμπλέκει στο κουβάρι της, το οποίο προσπαθούμε να ξεδιαλύνουμε κατά τη διάρκεια όλης της ενήλικης ζωής μας.

    Συνέντευξη Χριστίνα Μούτσου

    Πώς αντιμετωπίζετε τα υποσυνείδητα; Πώς καταλήγουμε τελικά σε βαθύτερες και ουσιαστικές σχέσεις, αποφεύγοντας τη συνήθεια και την προσωρινότητα; Με ποιον τρόπο είμαστε δεκτικοί στα αυθεντικά συναισθήματα;

    Χρ.Μ.: Ο Φρόιντ είπε πως όταν δύο άνθρωποι είναι μαζί, υπάρχουν τουλάχιστον τέσσερις άνθρωποι που εμπλέκονται στη σχέση τους. Νομίζω πως αυτό είναι σε ένα μεγάλο βαθμό αλήθεια. Όλοι κουβαλάμε προσμονές και κυρίως σενάρια καταστροφής από τα μοντέλα σχέσεων που έχουμε κληρονομήσει. Η αυθεντική σύνδεση αναγνωρίζει τη σκοτεινή πλευρά όλων των σχέσεων, όμως ενδιαφέρεται για τον καθρέφτη του εαυτού μας στον άλλο καθώς και για τη διαφορετικότητα του άλλου.

    Συνέντευξη Χριστίνα Μούτσου

    Το φαινόμενο της πολυγαμίας ή απλώς η έλλειψη μονογαμίας. Ποιες οι σκέψεις σας σχετικά; Τι οφείλει να προσπαθήσει κάποιος ώστε να παραμείνει μονογαμικός και τι θα τον συμβουλεύατε να εφαρμόσει αν ήθελε να ξεφύγει από την πολυγαμία;

    Χρ.Μ.: Δε θα ήθελα να πάρω θέση υπέρ της μονογαμίας ή της πολυγαμίας. Αυτό εξάλλου είναι και ένα από τα κεντρικά φιλοσοφικά ερωτήματα στη Μαύρη Τούρτα. Νομίζω πως το πρόβλημα ξεκινάει από την αρχή της ζωής, όπου η πιο σημαντική μας σχέση, αυτή με τη μητέρα μας, μας κάνει να επιθυμούμε την αποκλειστική της φροντίδα και αγάπη. Αυτή τη βαθιά επιθυμία για αποκλειστικότητα, καθώς και την ευαλωτότητά μας, τη μεταφέρουμε σε όλες τις κοντινές μας σχέσεις, ειδικά στις ερωτικές.

    Αν σκεφτεί κανείς τη συναισθηματική πραγματικότητα της οικογενειακής ζωής, η άφιξη ενός μωρού βιώνεται από το μεγαλύτερο παιδί της οικογένειας σα να γίνεται μάρτυρας του πως το έχει αντικαταστήσει η μητέρα του με τον καινούργιο εραστή της. Και όμως απαιτούμε από τα παιδιά όχι μόνο να μη ζηλεύουν τα αδέλφια τους, αλλά και να τα φροντίζουν. Ένα παρόμοιο δίλημμα θέτει νομίζω η σύγκρουση ανάμεσα στη μονογαμία και την πολυγαμία.

    Πόνος, θεραπεία, γαλήνη. Διλήμματα, συγκρούσεις. Αυτά τα μυστήρια… Πώς επιτυγχάνονται; Πώς διατηρούνται ή εξαλείφονται; Απολαύσεις VS κανονικότητες. Ποιο το τίμημα του όποιου νικητή;

    Χρ.Μ.: Αν και τα διλήμματα και οι συγκρούσεις είναι αναπόφευκτο μέρος της ανθρώπινης ζωής, όπως επίσης και ο ψυχικός πόνος, θα έλεγα πως το να βρει κανείς και κάποιο χώρο για μια πιο γαλήνια ύπαρξη είναι βασικός παράγοντας ψυχικής υγείας. Βέβαια η αναφορά στη γαλήνη φέρνει στο νου κάποιο ερημικό νησί ή θρησκευτική κατάνυξη, και συχνά ερμηνεύεται ως επιθυμία απόσυρσης από κοντινές σχέσεις. Κατά τη γνώμη μου η απόσυρση οδηγεί συνήθως σε μεγαλύτερη μελαγχολία, αν όχι και σε αυτοκαταστροφικότητα.

    Η γαλήνη λοιπόν επιτυγχάνεται πιο ρεαλιστικά όταν κανείς μπορεί να συμφιλιωθεί με το παρελθόν και με τις σκοτεινές πλευρές του εαυτού του. Η διαδικασία της θεραπείας μπορεί να είναι ένα πολύ δημιουργικό ταξίδι, όταν δουλεύει για τον θεραπευόμενο, από τη διαμάχη και τη σύγκρουση, στη συμφιλίωση και την αποδοχή που περιλαμβάνει σε ένα βαθμό και την αποδοχή της σύγκρουσης.

    Κλείνοντας, κι αφού μας πείτε πού μπορεί να σας βρει κάποιος, να σας ευχηθώ επιτυχίες και ευεξία σε όλους τους τομείς που δραστηριοποιείστε.

    Χρ.Μ.: Σας ευχαριστώ πολύ! Ζω και εργάζομαι μόνιμα στο Λονδίνο. Εκεί είναι και το ψυχαναλυτικό μου γραφείο, όπου δουλεύω με θεραπευόμενους στα Αγγλικά, αλλά κατά καιρούς και στα Ελληνικά. Η Μαύρη Τούρτα δημοσιεύτηκε πρόσφατα στα Αγγλικά με τον τίτλο, Layers.

    Συνέντευξη Χριστίνα Μούτσου

    Επεξεργασία εικόνας: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here