Σάββατο, Σεπτέμβριος 21, 2019
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη - Δήμητρα Μουσιώλη

    Συνέντευξη – Δήμητρα Μουσιώλη

    -

    Συνέντευξη – Δήμητρα Μουσιώλη

    Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου

    Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε την συγγραφέα Δήμητρα Μουσιώλη, με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «Ο ελέφαντας που φυσούσε ουράνια τόξα» από τις εκδόσεις Ανάτυπο.

    Συνέντευξη

    Καλησπέρα σας, κυρία Μουσιώλη. Σας ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε. Ποια ήταν η αφορμή για να γεννηθεί το βιβλίο σας «Ο ελέφαντας που φυσούσε ουράνια τόξα»;

    Δ.Μ. Σας καλησπερίζω με τη σειρά μου και σας ευχαριστώ κι εγώ για την ευκαιρία αυτής της κουβέντας. Η ανάγκη μου για το παραμύθι αυτό ήταν μία και μοναδική. Να μεταφέρω στους γύρω μου τη μαγεία της διαμεσολάβησης και να μοιραστώ μαζί τους τη μεταμορφωτική αλλαγή που έχει προκαλέσει σε όλους εμάς που τη γνωρίσαμε. Όσοι έχουν εκπαιδευτεί στη διαμεσολάβηση και την εφαρμόζουν στη ζωή τους, απλά δεν είναι πια οι ίδιοι άνθρωποι. Και αυτό είναι τόσο δυνατό ως συναίσθημα, που θα ήταν εξαιρετικά εγωιστικό να το κρατήσει κάποιος μόνο για τον εαυτό του.

    Το βιβλίο σας αναφέρεται σε έναν διαφορετικό τρόπο επίλυσης διαφορών. Αναφέρεστε στη Διαμεσολάβηση. Τι είναι λοιπόν η Διαμεσολάβηση;

    Δ.Μ. Δυστυχώς η λέξη διαμεσολάβηση είναι μια λέξη δύσκολη να την προφέρεις, όχι ιδιαίτερα ελκυστική αν με ρωτάτε. Και ως τέτοια δεν μπορεί να μεταδώσει τη μαγεία και τη δύναμη που κρύβει μέσα της. Παρ’ όλα αυτά θα προσπαθήσω, αν και δεν πιστεύω καθόλου στους ορισμούς, να τη βάλω σε λέξεις και να της δώσω μια εξήγηση. Διαμεσολάβηση, λοιπόν, είναι όταν δύο άνθρωποι κάθονται σε ένα τραπέζι για να βρουν μια λύση σε κάτι που τους απασχολεί καιρό και τους κάνει τη ζωή αποπνικτική. Διαμεσολάβηση είναι όταν ο ένας άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να κοιτάει τον άλλον στα μάτια όταν του μιλάει για τις ανάγκες του. Διαμεσολάβηση είναι όταν ο άλλος άνθρωπος μιλά για τα συναισθήματά του και όταν, τέλος, οι δύο αυτοί άνθρωποι σηκώνονται από το τραπέζι έχοντας πει όσα θέλουν να πουν, έχοντας ακούσει και έχοντας πάρει αποφάσεις οι ίδιοι για το δικό τους μετά, με τη βοήθεια του διαμεσολαβητή που δε θα είναι όμως ο κριτής και αυτός που θα αποφασίσει για τη δική τους ζωή.

    Συνέντευξη - Δήμητρα Μουσιώλη
    Συνέντευξη – Δήμητρα Μουσιώλη

    «Ο ελέφαντας που φυσούσε ουράνια τόξα» απευθύνεται σε μικρούς και μεγάλους αναγνώστες. Θεωρώ ότι πρώτα εμείς οι γονείς οφείλουμε να το διαβάσουμε, αφού αποτελούμε παράδειγμα για τα παιδιά μας και δυστυχώς πολλές φορές είμαστε κακό παράδειγμα. Μπορεί εύκολα να αλλάξει η συμπεριφορά των μεγάλων;

    Συνέντευξη - Δήμητρα Μουσιώλη
    Συνέντευξη – Δήμητρα Μουσιώλη

    Δ.Μ. Για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, το παραμύθι για τη διαμεσολάβηση ξεκίνησα να το γράφω για λόγους και ανάγκες που στην πορεία άλλαζαν. Στην αρχή έγραφα μόνο για τα παιδιά, γιατί με μια πεσιμιστική αντίληψη δεν πίστευα ότι οι μεγάλοι μπορούν να δεχτούν το θεσμό αυτόν και να τον εντάξουν στη ζωή τους ως τον πρώτο σταθμό επίλυσης των διαφορών τους.

    Οι νέες γενιές λοιπόν που θα εξοικειώνονταν από νωρίς με τη διαδικασία αυτή και ως ενήλικες αργότερα θα τον εφάρμοζαν (με έναν φυσικό και συνειδητό τρόπο) φάνταζε ως η μόνη ελπίδα στη σκέψη μου. Στην πορεία όμως, ο τρόπος που έγραφα επηρεαζόταν ασυνείδητα από την ανάγκη μου να δείξω σε όλους εμάς τους μεγάλους ότι υπάρχει και ένας άλλος τρόπος που μπορεί κάποιος εκτός δικαστηρίου να διευθετεί την οποιαδήποτε σύγκρουση εμφανιστεί στη ζωή του.

    Και μάλιστα έχοντας τη δυνατότητα να επιλέξει το πού, το πότε και το αν, αλλά και με το με ποιον. Και βλέποντας πόσο εμένα προσωπικά με είχε αλλάξει ως άνθρωπο, πίστευα κρυφά αλλά και με μια αισιόδοξη σιγουριά ότι ναι, μπορεί να αλλάξει και τους γύρω μου με τον ίδιο μεταμορφωτικό τρόπο, αρκεί οι μεγάλοι να μάθαιναν ότι υπάρχει εκεί έξω ο τρόπος αυτός που ονομάζεται διαμεσολάβηση και ότι μπορεί να εφαρμοστεί αρκεί να τον ζητήσουν, ως νόμιμα πια θεσμοθετημένο δικαίωμά τους, όταν προσφεύγουν στη δικαιοσύνη.

    Γιατί επιλέξατε για τους ήρωες του βιβλίου σας τα συγκεκριμένα (δύσκολα θα έλεγα) ονόματα : Ουμβέρτος, Ευρήλιος, Τερφονία και Αφροξυλάνθη;

    Δ.Μ. Δεν υπήρχε κάποιος συγκεκριμένος λόγος, εκτός μόνο από το να προκαλέσουν το ενδιαφέρον και την απορία σε όσους τα διαβάσουν (πράγμα που προκάλεσαν και σε εσάς από ό,τι βλέπω) αλλά και να αποτελέσουν μέρος ενός κειμένου που επέμενα πολύ συνειδητά η επιλογή των λέξεών του να είναι προσεγμένη και ιδιαίτερη. Το μόνο όμως όνομα που διάλεξα για πολύ συγκεκριμένο λόγο ήταν αυτό του ελέφαντα-διαμεσολαβητή. Το όνομα Νέστορας, προερχόμενο από έναν βασιλιά της αρχαιότητας πολύ σοφό και δίκαιο, ήταν ακριβώς αυτό που ήθελα για τον ελέφαντά μου.

    Συνέντευξη – Δήμητρα Μουσιώλη

    Δύο σελίδες του βιβλίου προσφέρουν συμβουλές στους αναγνώστες για να γίνουν καλοί συζητητές και να λύνουν ειρηνικά τις διαφορές τους. Θεωρείτε ότι οι καυγάδες οφείλονται σε έλλειψη παιδείας ή στο εκρηκτικό ταπεραμέντο των Ελλήνων;

    Δ.Μ. Ξέρετε, συνήθως αρεσκόμαστε να βάζουμε ταμπέλες σε ανθρώπους για να τους κατατάσσουμε γρήγορα ώστε σε δευτερόλεπτα να αποφασίσουμε και αν θα τους αποδεχτούμε ή αν θα τους απορρίψουμε (ένας μηχανισμός επιβίωσης που μας έμεινε από την εποχή των σπηλαίων). Το ίδιο κάνουμε και για δυσάρεστες καταστάσεις που βιώνουμε γύρω μας ώστε να δικαιολογούμε την ατολμία μας να τις αλλάξουμε. Είμαστε εύκολοι στο να κολλάμε ταμπέλες ακόμα και στα ίδια μας τα παιδιά για δικές μας αστοχίες όταν δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε μια κατάσταση μαζί τους.

    Συνέντευξη - Δήμητρα Μουσιώλη
    Συνέντευξη – Δήμητρα Μουσιώλη

    Λέμε παραδείγματος χάρη “η κόρη μου είναι ένα δύσκολο παιδί” και αυτομάτως μεταφέρουμε την ευθύνη της κακής συμπεριφοράς για παράδειγμα ή της έλλειψης επικοινωνίας στο παιδί που εμείς οι ίδιοι διαμορφώσαμε και πλάσαμε. Το ίδιο ακριβώς ισχύει και με την πολυφορεμένη ταμπέλα της δήθεν δικομανίας των Ελλήνων, που σαν καραμέλα συνεχώς ανακυκλώνεται στις μεταξύ μας κουβέντες. Ε, λοιπόν θα σας πω ένα μυστικό. Ούτε δικομανείς είναι οι Έλληνες ούτε ο πιο ευερέθιστος λαός. Απλά πρώτον το σύστημα απονομής δικαιοσύνης μέχρι πρότινος δεν του έδινε επιλογές άλλες για να λύνει τις διαφορές του, και δεύτερον για αυτές τις νέες επιλογές που τελικά εισήγαγε ο νόμος 4512/2018 (ότι δηλαδή το δικαστήριο δεν είναι ο μόνος τρόπος λύσης των κάθε είδους συγκρούσεων αλλά υπάρχει και η διαμεσολάβηση, όπου εσύ ο ίδιος επιλέγεις τον διαμεσολαβητή σου και σε μια μέρα, έχοντας απέναντί σου την άλλη πλευρά, συζητάς, χωρίς να εκτίθεσαι στα μάτια τρίτων, χωρίς κανείς να σε έχει υποχρεώσει να μπεις στη διαδικασία αυτή και όπου χωρίς να ξοδεύεις τα χρήματα που απαιτεί ένα δικαστήριο ψάχνεις να βρεις τη δική σου λύση.)

    Λένε ότι “αν το μόνο εργαλείο που έχεις είναι το σφυρί τότε όλα σου τα προβλήματα θα τα βλέπεις ως καρφιά” και αυτή είναι και η μοναδική διαφορά των Ελλήνων σε σχέση με άλλους ευρωπαϊκούς λαούς. Για παράδειγμα οι Άγγλοι, με τους οποίους συμβιώνω τα τελευταία έξι χρόνια, είναι το ίδιο έντονοι με εμάς όταν διαφωνούν και η παιδεία τους δε θεωρώ ότι υπερτερεί της δικής μας (της ακαδημαϊκής τουλάχιστον, γιατί για την κοινωνική ίσως χρειαστεί να ανοίξουμε άλλη κουβέντα) καθώς εδώ και δεκαετίες οι Έλληνες γονείς επενδύουν πολύ από τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό στο να μορφώσουν τα παιδιά τους. Η διαφορά εν προκειμένω όμως είναι η γνώση.

    Οι Άγγλοι ξέρουν ότι πριν το δικαστήριο (του οποίου τα έξοδα είναι πραγματικά εξωφρενικά) υπάρχουν άλλοι τρόποι, οι λεγόμενοι εναλλακτικοί/εξωδικαστικοί, οι οποίοι ως πιο συμφέροντες θα τους γλιτώσουν από χρόνο, χρήμα και κόπο. Αν λοιπόν στη χώρα μας ο νόμος δεν περιλαμβάνει τη διαμεσολάβηση ή αν (όπως πια συμβαίνει) την περιλαμβάνει αλλά οι λειτουργοί της δικαιοσύνης δεν την προωθούν, η ταμπέλα των δικομανών Ελλήνων θα συνεχίζει να βρίσκεται στη θέση της καλογυαλισμένη και αστραφτερή. Τόσο απλά.

    Θα μπορούσε η Διαμεσολάβηση να υιοθετηθεί από την σχολική κοινότητα για να μάθουν τα παιδιά σε μια ομαλή επίλυση διαφορών; Στην Αγγλία όπου διαμένετε τα τελευταία χρόνια εφαρμόζεται η Διαμεσολάβηση στα σχολεία;

    Δ.Μ. Όχι απλά θα μπορούσε, αλλά τολμώ να πω ότι είναι επιτακτική η ανάγκη της στα σχολεία μας. Γνωρίζοντας τη «σχολική διαμεσολάβηση» ή τη «διαμεσολάβηση ομοτίμων» (όπως αυτό που μόλις αναφέρατε λέγεται) στην Αγγλία, και βλέποντας πόσο αυτή βοηθά στο να δημιουργηθεί ένα ειρηνικό, δημοκρατικό και ασφαλές σχολείο, οργάνωσα το 2015 μια ημερίδα στον τόπο καταγωγής μου, τα Τρίκαλα, για την ενημέρωση εκπαιδευτικών, γονέων και μαθητών πάνω στο πρόγραμμα αυτό. Και τότε ανακάλυψα προς μεγάλη μου χαρά φωτεινούς ανθρώπους που μεμονωμένα και με πολλή προσωπική προσπάθεια εφάρμοζαν ήδη τη “διαμεσολάβηση ομοτίμων” στα σχολεία τους και ήταν οι ίδιοι μάρτυρες της μεταμόρφωσης που είχε συμβεί στις ψυχές των μαθητών τους.

    Συνέντευξη – Δήμητρα Μουσιώλη

    Και ενωθήκαμε για να μεταφέρουμε σε όσο το δυνατόν περισσότερους ακόμα αυτό το πρόγραμμα που καταφέρνει να μάθει στους μαθητές με απλό τρόπο πώς να επικοινωνούν τις ανάγκες τους, πώς να παίρνουν πρωτοβουλίες, πώς να μη φοβούνται τη σύγκρουση αλλά να την προσεγγίζουν ως μια ευκαιρία να μάθουν τον απέναντί τους, πώς να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους και πώς να συνεργάζονται.

    Και το παραμύθι αυτό έχει το κρυφό όνειρο να μπει σε κάθε τάξη και να διαβαστεί από το κάθε παιδί και τον κάθε εκπαιδευτικό που του αναθέτουμε ως γονείς το χτίσιμο της προσωπικότητας των παιδιών μας, ώστε αύριο, όταν θα χρειαστεί ο γιος μας ή η κόρη μας να επικοινωνήσει με τους άλλους ανθρώπους, να λύσει ένα πρόβλημα στη δουλειά ή στη σχέση του με τον/την σύντροφο, όταν θα πρέπει να σκεφτεί δημιουργικά για να εξελιχθεί, να μην καθηλωθεί, αλλά να βγάλει από τη φαρέτρα τις δεξιότητες που η σχολική διαμεσολάβηση θα του/της έχει ήδη μάθει και να διαπρέψει ως ένας ευτυχισμένα ισορροπημένος άνθρωπος με αυτοπεποίθηση και πίστη στις δυνατότητές του.

    Ποια είναι τα επόμενα συγγραφικά σας σχέδια;

    Δ.Μ. Σε ό,τι αφορά στον ελέφαντά μου, όνειρό μου είναι όπως είπα και πριν να ταξιδέψει όσο πιο μακριά μπορεί… σε κάθε σχολική αίθουσα, σε κάθε σχολική μονάδα… και ολοκληρώνοντας πια και την έκδοσή του στην αγγλική γλώσσα, να αγγίξει ακόμα περισσότερες παιδικές αλλά και ενήλικες καρδιές.

    Επειδή δεν τολμώ σε καμία περίπτωση να ονομάσω τον εαυτό μου συγγραφέα αλλά περισσότερο “ενδιάμεσο” των εμπειριών και των γνώσεων που κατά καιρούς αποκτώ, κάθε βιβλίο που σκαρφίζομαι έχει να κάνει καθαρά και μόνο με την ανάγκη μου να μοιραστώ όσα μαθαίνω και ζω εγώ η ίδια. Το επόμενο βιβλίο λοιπόν που έχει ήδη γραφτεί είναι καθαρά βιωματικό.

    Έχει πρωταγωνιστή τον μικρό μου γιο και αφορά στο πώς βιώσαμε όλοι μας ως οικογένεια το μεγάλο βήμα να αφήσουμε την Ελλάδα και να εγκατασταθούμε στην Αγγλία. Πιστεύω ότι πολλοί γονείς που ζουν μια τέτοια εμπειρία θα βρουν στις λέξεις του πολλά από το νέο τους εαυτό όπως αυτός δημιουργήθηκε μέσα από την αλλαγή αυτή…

    Το τρίτο βιβλίο που ξεκίνησα να γράφω θα το κρατήσω ακόμα μυστικό… Θα πω όμως μόνο ότι πρόκειται για ένα μυστικό “ευτυχίας”, “εξέλιξης” και “δύναμης.”

    Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για το χρόνο που μας διαθέσατε και σας εύχομαι καλή δημιουργική συνέχεια.

    Δ.Μ. Κι εγώ σας ευχαριστώ και θα αποχαιρετήσω τους αναγνώστες σας με την ευχή που συνηθίζω να γράφω όταν αφιερώνω τον ελέφαντά μου:

    Όταν συνομιλείτε με τους γύρω σας να ακούτε πάντα με την καρδιά…

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    Επεξεργασία κεντρικής εικόνας: Νεκταρία Πουλτσίδη

    Απάντηση