Πέμπτη, 1 Οκτωβρίου, 2020
More
    Αρχική Συνεντεύξεις Συνέντευξη Ελένη Λαμπράκη

    Συνέντευξη Ελένη Λαμπράκη

    -

    Συνέντευξη Ελένη Λαμπράκη

    Ρωτάει ο Δημήτρης Μπουζάρας

    Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών φιλοξενούμε τη συγγραφέα Ελένη Λαμπράκη.

    Συνέντευξη

    Καλησπέρα σας κυρία Λαμπράκη. Σας ευχαριστούμε πολύ για την συνέντευξη που μας παραχωρείτε. Τι ήταν αυτό που σας ώθησε στη γραφή; Τι ήταν το πρώτο που γράψατε;

    Ε.Λ. Η ανάγκη για επικοινωνία-κοινωνία κι η αγάπη μου για τα παιδιά.

    Η πρώτη «επίσημη» απόπειρα γραφής, δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Θεσσαλία όταν ήμουν 18 χρονών. Ήταν ένα ποίημα αρκετά ως πολύ απαισιόδοξο. Τότε, όμως, ήμουν στην εφηβεία και ήμουν και επηρεασμένη από την ποίηση του Καρυωτάκη και της Πολυδούρη. Η σχέση μου όμως με το μελάνι και το χαρτί ξεκίνησε πολύ πιο πριν. Ίσως γι’ αυτό ν’ αλληλογραφούσα με φίλους ανά τον κόσμο. Πολλές φορές τους μετέφραζα αποφθέγματα Ελλήνων συγγραφέων και αποσπάσματα από ποιήματα και τραγούδια που τους έστελνα σε κασέτες.

    Από πού τροφοδοτήστε με έμπνευση; Πώς ξεκινάτε μια ιστορία; Σας πηγαίνει ο χαρακτήρας ή θέτετε τα όρια εσείς εξ αρχής;

    Ε.Λ. Η έμπνευση είναι… Θεία πνοή! Η ιδέα είναι σαν σπόρος που «εμφυτεύεται» στον νου, ριζώνει κι ανθίζει. Αρκεί να βρει γόνιμο έδαφος! Καρδιά και νου. 

    Επομένως, μπορεί να εμπνευστώ από οτιδήποτε, ανά πάσα στιγμή, γιατί τα πάντα γύρω μας είναι πηγή έμπνευσης.

    Όταν ξεκινάω το ταξίδι της γραφής δεν ξέρω πώς θα είναι η πορεία. Υπάρχει βεβαίως ένα γενικό πλάνο και ένας προορισμός. Όμως, ανοίγω πανιά και το απολαμβάνω.

    Καθώς γράφω, μια λέξη μπορεί να με εμπνεύσει για το επόμενο κεφάλαιο.

    Γιατί επιλέξατε να γράφετε για παιδιά; Τι είναι αυτό που θα μπορούσε να σας περιορίσει γράφοντας για παιδιά;

    Ε.Λ. Καλά το θέσατε. Το να γράφω για παιδιά ήταν μια συνειδητή επιλογή.

    Θα απαντήσω με μια φράση που είπε η συγγραφέας Τζέλα Λέπμαν (Jella Lepman) αμέσως μετά το Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο: «Αν θέλουμε να φτιάξουμε ένα κόσμο καλύτερο από τον σημερινό, πρέπει ν’ αρχίσουμε από το παιδικό βιβλίο.»

    Αυτό τα λέει όλα!

    Το να γράφεις για παιδιά είναι πολύ πιο δύσκολο. Ο συγγραφέας οφείλει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός και με τη θεματολογία, αλλά κυρίως με τον τρόπο με τον οποίο διαπραγματεύεται το θέμα του.

    Μπορεί, και πρέπει πολλές φορές, να μιλήσουμε στα παιδιά για θέματα που παλιά ούτε τολμούσαν ν’ αγγίξουν οι συγγραφείς, προσεκτικά όμως, κι ανάλογα με το γνωστικό και συναισθηματικό επίπεδό τους.

    Τι σημαίνει “γράφω” για εσάς;

    Ε.Λ. Γράφω σημαίνει ανασαίνω. Σημαίνει ελευθερία, δημιουργία.

    Γράφω σημαίνει διαβάζω πολύ και κάνω το πνεύμα μου «κοινωνό» αγάπης.

    Κάθε ήρωας μεταφέρει ένα μήνυμα, ποιο μήνυμα μεταφέρει η μικρή Νεφέλη;

    Ε.Λ. Η Νεφέλη είναι ένα παιδί που μου μοιάζει πολύ. Όσο κι αν τη στενοχωρεί το «σύστημα», στην προκειμένη περίπτωση το εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο εκπροσωπείται από την κυρία Σοφία, που μόνο σοφή δεν είναι, εκείνη αντιστέκεται σθεναρά και είναι ελεύθερη. Είναι ελεύθερο πνεύμα. Αυτό είναι το μήνυμα, η ελευθερία!

    Το πνεύμα δεν δεσμεύεται με τίποτα αν ο ίδιος ο άνθρωπος δεν θελήσει να το προδώσει και να το παραδώσει.

    Η Νεφέλη είναι παιδί, όπως και όλοι οι ήρωες του βιβλίου στην νεολιθική εποχή και ο άξονας του βιβλίου είναι το παιχνίδι. Γύρω από το παιχνίδι εκτυλίσσεται η αφήγηση.

    Παιδί = παιχνίδι, ελευθερία.

    Συνέντευξη Ελένη Λαμπράκη

    Μέσα από το βιβλίο σας «Το ταξίδι της Νεφέλης» που κυκλοφόρησε τον Ιανουάριο του 2018 από τις εκδόσεις Πηγή, χαρίζετε ένα διαφορετικό ταξίδι από αυτά που συνηθίσαμε μέσα από λογοτεχνικά βιβλία για παιδιά. Ταξιδεύετε του μικρούς αναγνώστες σε ένα προϊστορικό οικισμό όχι και τόσο γνωστό στους περισσότερους, το Διμήνι. Από πού εμπνευστήκατε την ιστορία; Για ποιους λόγους επιλέξατε να υφάνετε την πλοκή της στο Διμήνι;

    Ε.Λ. Το ταξίδι της Νεφέλης στο προϊστορικό Διμήνι είναι ένα ταξίδι στον χρόνο. Έχει αφετηρία και τερματικό σταθμό το Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου γιατί εκεί, στην αίθουσα Χουρμουζιάδη, βρίσκονται πολλά εκθέματα από τις ανασκαφές από το Σέσκλο, το Διμήνι και άλλες Νεολιθικές μαγούλες της γύρω περιοχής.

    Η Νεφέλη, που επισκέπτεται με την τάξη της το Μουσείο, δεν μένει απλώς θεατής, αλλά με τη φαντασία της ζωντανεύει τα εκθέματα κάνοντάς τα χρηστικά, λειτουργικά αντικείμενα της καθημερινής ζωής των ανθρώπων εκείνης της εποχής.

    Επομένως, όταν η κουτάλα ανακατεύει φαγητό, η Νεφέλη πρέπει να δοκιμάσει και να αναφέρει έμμεσα στοιχεία διατροφής ή όταν πηγαίνει στο εργαστήριο κεραμικής του πατέρα της κάνει αυτό που θα έκανε κάθε κορίτσι, θα στολιστεί με την Ηλιαχτίδα με κοσμήματα Νεολιθικά. Ζει στο Προϊστορικό Διμήνι για διάστημα περίπου ενός έτους, τέσσερις εποχές. 

    Αφορμή για να γράψω αυτή την ιστορία ήταν ακριβώς γιατί η Νεολιθική εποχή της περιοχής μου δεν είναι ευρέως γνωστή. Είναι από τα πρώτα μαθήματα που μαθαίνουν στο Ιστορικό-Αρχαιολογικό, αλλά οι περισσότεροι δεν γνωρίζουν πως ο πρώτος οργανωμένος οικισμός της Ελλάδας ήταν το Σέσκλο και από τους πρώτους το Διμήνι.

    Όλοι γνωρίζουν την Αργοναυτική Εκστρατεία, αλλά κανείς δεν αναρωτιέται τι υπήρχε πριν απ’ αυτήν. Πώς υπήρχε η τεχνογνωσία να φτιάχνουν καράβια και πώς γνώριζαν πως στην περιοχή της Κολχίδας υπήρχε χρυσός και εύφορα εδάφη, αν δεν είχαν αναπτύξει ήδη εμπορικό δίκτυο;

    Ένιωσα κάτι σαν χρέος για τον τόπο μου γιατί είπα «δεν είναι δυνατόν

    Από τη στιγμή που οργανώθηκαν οι άνθρωποι σε κοινωνία εδώ, ξεκινάει και το Ελληνικό πνεύμα.

    Η ζωή στο Διμήνι κατά τη Νεότερη Νεολιθική Εποχή μου φάνηκε πολύ προσιτή και γνώριμη, γιατί μοιάζει με τη ζωή σ’ ένα ελληνικό αγροτικό χωριό των αρχών του προηγούμενου αιώνα. Τα ίδια επαγγέλματα, ίδια σχεδόν τεχνική, ίδιες διατροφικές συνήθειες, σεβασμός κι εξάρτηση από τη φύση,  τα παιδιά παίζουν με φυσικά υλικά και πολλά ίδια παιχνίδια…

    Για παράδειγμα,  πήγα τις προάλλες μια εκδρομή στην Άμφισσα και είδα δεκάδες σπίτια του προηγούμενου αιώνα χτισμένα σχεδόν με τον τρόπο που έχτιζαν τη Νεολιθική Εποχή, με πέτρινα θεμέλια και πλιθιά! Ασύλληπτο, αν αναλογιστεί κανείς πόσες χιλιάδες χρόνια υπάρχει αυτή η παράδοση!

    Αυτό με εξέπληξε!  Όταν διαπίστωσα δηλαδή πως υπάρχουν τεράστιες ομοιότητες στον τρόπο ζωής και κυρίως οι ίδιες ανάγκες!

    Από το Σέσκλο στους ουρανοξύστες λοιπόν, όσον αφορά την τέχνη του χτισίματος.

    Λέτε άραγε και ο Δαίδαλος να εμπνεύστηκε τον λαβύρινθο του Μινώταυρου από τη δομή του Διμηνίου;

    Πολλά παιδιά μου είπαν πως μοιάζει με λαβύρινθο…

    Συνέντευξη Ελένη Λαμπράκη

    Έντεχνα, μέσα από τις σελίδες, τυλιγμένη με χιούμορ, περιπέτεια, ανατροπές και αγωνία προβάλει η γνώση, που γλιστρά τόσο ευχάριστα, ώστε το παιδί διαβάζοντας και διασκεδάζοντας να λαμβάνει τόση γνώση που σε καμία περίπτωση δεν θα αναζητούσε από μόνο του. Ακόμη και στην περίπτωση που θα  βρισκόταν εμπρός του σε κάποιο σχολικό βιβλίο θεωρώ ότι δεν θα τη λάμβανε στο βαθμό που τη λαμβάνει μέσα από ένα λογοτεχνικό βιβλίο όπως το δικό σας. Μήπως τελικά είναι ώρα να αλλάξουμε τη φιλοσοφία του σχολικού βιβλίου; (αν και έχουν αρχίσει να γίνονται βήματα προς αυτή την κατεύθυνση). Θεωρείτε τις προσπάθειες της δημόσιας εκπαίδευσης προς αυτή την κατεύθυνση ικανοποιητικές;

    Ε.Λ. Επειδή έχω φάει χρόνια ολόκληρα από τη ζωή μου διαβάζοντας ή αποστηθίζοντας χιλιάδες σελίδες, που αμέσως μετά τις ξεχνάς,  γνωρίζω πολύ καλά τι σημαίνει να είσαι μαθητής. Γι’ αυτό «κατέβασα» την επιστημονική γνώση στο επίπεδο του παιδιού, για να γίνει προσιτή και αντιληπτή.

    Αν παρατηρήσετε μέσα στο βιβλίο δεν απαξιώνεται βεβαίως ο ρόλος του σχολείου, αλλά συμπληρώνεται από τον ρόλο του Μουσείου και της «εκδρομής», ακόμη κι αν αυτή είναι φανταστική.

    Η μάθηση δεν είναι αποκλειστικότητα του σχολείου. Το σχολείο πρέπει να είναι λίκνο πολιτισμού αλλά και εφαλτήριο μάθησης.

    Πολλά σχολικά βιβλία, όχι όλα βεβαίως, κατά γενική ομολογία είναι επιεικώς απαράδεκτα και το σύστημα που στηρίζει την ξερή και στεγνή αποστήθιση άθλιο. Σίγουρα γίνονται συζητήσεις για βελτίωση και διόρθωση αλλά όχι οργανωμένες προσπάθειες.

    Γίνονται μεμονωμένες προσπάθειες από δασκάλους ή σχολικές μονάδες να εμπνεύσουν τα παιδιά και πάνε την εκπαίδευση και την παιδεία ένα βήμα πιο πέρα.

    Η ιστορία διαδραματίζεται στη φαντασία της Νεφέλης με αφορμή μια επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο Βόλου. Γιατί έχουμε μια άρνηση και ένα μειωμένο ενδιαφέρον να μάθουμε το παρελθόν μας, την ιστορία μας, ζώντας σε μια χώρα που όπου και να κοιτάξεις αναβλύζει ιστορία; Πού γίνεται η διακοπή; Γιατί κατά τη γνώμη σας υποτιμούμε αυτή τη γνώση;

    Ε.Λ. Η άρνηση προέρχεται από το «Πες το μάθημα! Τι γνωρίζεις για…»

    Την ιστορία τη ζεις, τη φτιάχνεις, δεν τη μαθαίνεις παπαγαλία.

    Η Νεφέλη τη ζει την ιστορία. Ζει στο Διμήνι και φτιάχνει ιστορία, είναι αναπόσπαστο κομμάτι της, δεν είναι απλός παρατηρητής.

    Πιστεύω πως πιο πολλά μπορεί να μάθει ένα παιδί για την έξοδο του Μεσολογγίου από τον πίνακα του Ντελακρουά παρά αν το τρελάνεις με αποστήθιση και ημερομηνίες.

    Θα πρέπει λοιπόν να επαναπροσδιορίσουμε τους στόχους και τους τρόπους μας!

    Εμένα οι γονείς μου με πήγαιναν από μικρή σε μουσεία ή αρχαιολογικούς χώρους ή σε ιστορικούς τόπους… για να «γνωρίσουμε τον εαυτό μας» έλεγαν, σε σχέση με εμάς τους ίδιους αλλά και με τους άλλους.

    Να πατήσουμε το χώμα και ν’ αγγίξουμε τις πέτρες πάνω με τις οποίες οι πρόγονοί μας θεμελιώνουν τον πολιτισμό μας. Το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον.

    Οι Ίωνες όταν ήρθαν ως πρόσφυγες έφεραν και μια χούφτα χώμα από την ιδιαίτερη πατρίδα τους για να «ριζώσει» το μέλλον τους.

    Σήμερα, δυστυχώς, έχουμε «τσιμεντάρει» τα πάντα και κυρίως τις αξίες μας.

    Μέσα από αυτή την ιστορία, μας ταξιδεύετε στην Αρχαιότερη Νεολιθική, στη Μέση, στη Νεότερη έως τη Νεολιθική εποχή και κάνετε αναφορά στην εποχή του χαλκού και στους τρεις σπουδαίους πολιτισμούς της περιόδου: τον Κυκλαδικό, τον Μινωικό και τον Μυκηναϊκό. Συνήθως, αν ρωτήσει κανείς έναν τουρίστα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, γνωρίζει περισσότερα για αυτούς τους πολιτισμούς και όχι όσα ο μέσος Έλληνας. Γιατί κατά τη γνώμη σας συμβαίνει αυτό; Πώς μπορεί να αλλάξει;

    Οι ξένοι έρχονται πολλές φορές συνειδητά στη χώρα μας για να γνωρίσουν από κοντά τον πολιτισμό μας, είτε επειδή έμαθαν κάποια πράγματα στο σχολείο τους, είτε γιατί το έψαξαν οι ίδιοι περισσότερο.

    Αν είναι του δυτικού κόσμου, είναι μια εσωτερική τους ανάγκη να δεθούν πνευματικά  με τη «μήτρα» του δικού τους πολιτισμού. Αν πάλι είναι από ανατολικές χώρες, έρχονται με μια διάθεση προσκυνηματική, από θαυμασμό για έναν λαμπρό πολιτισμό που φώτισε την ανθρωπότητα.

    Σ’ εμάς αυτό που ζούμε δεν μας είναι παράξενο, ξένο ή άγνωστο. Είναι η πατρίδα μας, είμαστε εμείς. Έτσι δεν αντιλαμβανόμαστε π.χ. την ιερότητα ενός αρχαιολογικού χώρου, όπως δεν καταλαβαίνει ένα παιδί αν οι γονείς του είναι πολύ σπουδαίοι.

    Γι’ αυτό, είναι οι γονείς του.

    Αυτό που θα πρέπει να αλλάξει όμως, για να συνειδητοποιήσουμε σιγά σιγά  τη βαρύτητα της ιστορίας τόσων χρόνων, είναι η βιωματική προσέγγιση και ο τουρισμός «ψυχαγωγικού» χαρακτήρα και όχι μόνο διασκέδασης!

    Γενικώς πρέπει να έχουμε μια πιο… ψαγμένη ματιά!

    Μέσα από την όμορφη ιστορία το παιδί μαθαίνει για τον τρόπο ζωής, την οικονομία, την τέχνη, τα έθιμα, την αρχιτεκτονική και τον εξοπλισμό, τα ταφικά έθιμα, την οργάνωση, τα εργαλεία που χρησιμοποιούνταν, έως και συνήθειες από τον καθημερινό τρόπο ζωής κτλ. Επίσης, του δημιουργούνται πολλά θέματα για προβληματισμό. Ήταν αυτό στις αρχικές σας επιλογές; Για ποιο λόγο;

    Ε.Λ. Ναι, ήταν. Καταρχάς, μελέτησα διεξοδικά και βασίστηκα πάνω στα αρχαιολογικά ευρήματα και τα επιστημονικά συμπεράσματα για να γράψω το βιβλίο.

    Αφιερώθηκα σ’ αυτό με μεγάλο σεβασμό προς τους αρχαιολόγους και όσους εργάστηκαν για να έχουμε εμείς σήμερα τη σχετική γνώση. Άγγιξα σφαιρικά και με απίστευτη προσοχή, για να μην πέσω σε ανακρίβειες και εκτεθώ, αν όχι όλα, τα περισσότερα θέματα της ζωής των ανθρώπων τότε.

    Θα ήταν όμως ελλιπές και εξωπραγματικό αν οι ήρωές μου ήταν εκτελεστικά όργανα, απογυμνωμένοι από συναισθήματα, σαν ρομπότ.

    Οι ήρωες είναι παιδιά, όπως όλα τα παιδιά του κόσμου, σε κάθε εποχή. Η παιδικότητα και το παιχνίδι, χωρίς παρεμβάσεις, είναι ίσως τα μόνα στοιχεία του ανθρώπου που δεν άλλαξαν από την αρχή του κόσμου.

    Επιπλέον, ήθελα το βιβλίο να μην είναι  μια ανάλαφρη περιπέτεια για να ξεκουράσουμε το μυαλό μας, αλλά να δίνει τροφή και για σκέψη.

    Πολλά από τα έθιμα που συνηθίζουμε έως σήμερα έρχονται από το μακρινό εκείνο παρελθόν αλλά και από το νεότερο. Τι κουβαλούν κατά τη γνώμη σας και ζούνε ως σήμερα;

    Ε.Λ. Κατά βάση την ανάγκη.

    Επιβίωση, επαφή με τη φύση, αλληλεγγύη, επικοινωνία, οικογένεια, δημιουργία…

    Όλα έχουν κοινό παρονομαστή την ανάγκη. Όταν κάτι από αυτά λείπει, δημιουργούνται κοινωνικές ρωγμές. Υπάρχει όμως και η αγάπη. Η αγάπη για την νέα γενιά στην οποία παραδίδουμε τη σκυτάλη όλης αυτής της γνώσης!

    «Το μουσείο να το νιώθετε σπίτι σας», γράφετε σε ένα σημείο. Θεωρείτε πως το νιώθουμε; Αν όχι, τι μπορεί να γίνει προς αυτή την κατεύθυνση; Τι πρέπει να πράξουν τα μουσεία; H εκπαίδευση; Oι γονείς;

    Ε.Λ. Παλιότερα το Μουσείο φάνταζε κάτι το απόμακρο, ξένο προς εμάς και την καθημερινότητά μας και αδιάφορο όσον αφορά το μέλλον μας. Τα τελευταία χρόνια γίνονται μεγάλες προσπάθειες από τη μεριά πολλών φορέων, που αφορούν σε θέματα πολιτισμού και εκπαίδευσης,  να δούμε το Μουσείο αλλιώς! Οργανώνονται δράσεις, εκπαιδευτικά προγράμματα, διάφορες εκδηλώσεις… με σκοπό το Μουσείο να προσελκύσει τους ανθρώπους, μικρούς και μεγάλους, να τους αγκαλιάσει, ώστε να διαπιστώσουν και οι ίδιοι πως το Μουσείο έχει κάτι από το DNA μας, που δεν μπορούμε να το αρνηθούμε. Κατά βάση είναι το σπίτι των προγόνων μας, του παππού και της γιαγιάς, αλλά κι ένα κομμάτι της σύγχρονης ζωής.

    Όπως όταν μπαίνουμε σε μια εκκλησία νιώθουμε οικειότητα και αγαλλίαση επειδή είναι κάτι δικό μας, ανήκουμε εκεί, έτσι πρέπει να αισθανόμαστε και όταν μπαίνουμε σ’ ένα Μουσείο, είτε στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό. Γιατί ακόμη και αν τα εκθέματα προέρχονται από κάποιον διαφορετικό προς τον δικό μας πολιτισμό, δεν παύουν να είναι δημιουργίες του ανθρώπινου πνεύματος, κάτι που βεβαίως μας ενώνει και μας προσδιορίζει.

    Είναι χρέος όλων μας να λειτουργούμε προς αυτή την κατεύθυνση.

    «Γνώση από στόμα σε στόμα και από γενιά σε γενιά», γράφετε σε ένα σημείο. Στην εποχή της πληροφορίας και των μέσων που εκμηδένισαν τις αποστάσεις για την μεταφορά της, θεωρείτε πως μεταδίδεται η γνώση; Έχουν όλοι ίσες ευκαιρίες σε αυτή; Είναι η γνώση προνόμιο όλων;

    Ε.Λ. Γνώση από στόμα σε στόμα. Τότε δεν υπήρχε η γραφή και η γνώση περνούσε στην επόμενη γενιά με τον προφορικό λόγο και την πρακτική εξάσκηση. Το ίδιο δε συνέβαινε άραγε με τις γιαγιάδες και τους παππούδες μας που ήταν αγράμματοι; Ή το ίδιο δε συμβαίνει μέσω της αφήγησης παραμυθιών στα παιδιά που δεν έχουν πάει ακόμη σχολείο;

    Η γνώση βεβαίως και μεταδίδεται ταχύτατα και ξεκούραστα μέσω των ηλεκτρονικών μέσων και αυτό είναι σπουδαίο επίτευγμα της εποχής μας.

     Άλλο είναι η πληροφορία και άλλο η γνώση. Θα πρέπει να είμαστε προσεκτικοί.

    Η γνώση είναι προνόμιο μόνο όσων την επιζητούν.

    Τώρα, αν εννοείτε γνώση τη μόρφωση που παρέχουν τα πανεπιστήμια, τότε μπορώ να πω, πως όχι, δεν έχουν όλοι ίσες ευκαιρίες!

    Ο άνθρωπος τότε ήταν άρρηκτα δεμένος με την κοινωνία, αναπόσπαστο κομμάτι της ευρύτερης ομάδας. Σήμερα τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Από σύνολο γίναμε μονάδες. Θεωρείτε πως τα πράγματα βαίνουν προς τη σωστή κατεύθυνση;

    Ε.Λ. Τότε ο άνθρωπος ήταν άρρηκτα δεμένος με τους άλλους ανθρώπους, με τη φύση και με τα ζώα. Η επιβίωσή του ήταν ζήτημα αλληλεγγύης μεταξύ των ανθρώπων και σεβασμού προς το περιβάλλον.

    Η Νεολιθική Εποχή ίσως ήταν η μόνη ειρηνική περίοδος στην ιστορία της ανθρωπότητας και αυτό, βεβαίως, συνέβαλε καθοριστικά στην ανάπτυξη του πολιτισμού και των κοινωνικών δομών. Αργότερα άρχισαν οι πόλεμοι και «ο άλλος» έγινε εχθρός. Επομένως, επιβίωση σημαίνει να «εκτοπίσω» τον άλλον για να επικρατήσω εγώ με κάθε κόστος.

    Αυτό συμβαίνει μέχρι και σήμερα.

    Μόνο σε περιόδους μεγάλης ανάγκης το εγώ γίνεται εμείς και το αυτονόητο, δηλαδή το να είμαστε όλοι ενωμένοι και στραμμένοι προς το κοινό συμφέρον, φαντάζει ηρωικό!

    Μην ξεχνάμε όμως πως είναι εσωτερική ανάγκη του ανθρώπου ν’ ανήκει κάπου, σε μια ομάδα, σ’ ένα σύνολο. (Βλ. αθλητισμός, σύλλογοι, πολιτικά κόμματα)

    Ο ερωτάς κυριαρχεί. Θα μπορούσε να υπάρξει μια ζωή χωρίς έρωτα;

    Ε.Λ. Όχι. Ο έρωτας είναι η «θέρμη» με την οποία ζούμε.

    Όταν δεν υπάρχει, τότε η ζωή είναι «νεκρή». (Πόσο…οξύμωρο!)

    Ποσό ελεύθεροι είμαστε; Τι σημαίνει για εσάς ελευθερία; Θα μπορούμε κάποια στιγμή να ζήσουμε τελείως ελεύθεροι; Είμαστε ικανοί για κάτι τέτοιο; Έχουμε τη δύναμη;

    Ε.Λ. Ελευθερία. Μεγάλο ζήτημα.

    Μέσα στο βιβλίο, η Νεφέλη μας δείχνει πως το ανθρώπινο πνεύμα δεν φυλακίζεται, δεν εμποδίζεται από τίποτα, όταν ο άνθρωπος το θέλει. Ακόμη κι όταν το σώμα αδυνατεί, το πνεύμα είναι ελεύθερο.

    Η απόλυτη ελευθερία ανήκει στον Θεό. Ο επίγειος παράδεισος είχε έναν όρο.

    Το «όστις βούλεται» φανερώνει ξεκάθαρα πως ο άνθρωπος, όταν έχει το «γνώθι σ’ αυτόν», όταν γνωρίζει δηλαδή από που κατάγεται, ποιος είναι και ποιος είναι ο προορισμός του, είναι ικανός για την απόλυτη ελευθερία.

    Μηνύματα όπως η αγάπη για τη φύση, αξίες όπως η φιλία, είναι έκδηλα στο βιβλίο σας. Θεωρείτε πως βρίσκονται ψηλά στη λίστα μας;

    Ε.Λ. «Αν δε γίνεις φίλος με τα δέντρα, τα ζώα, τα πουλιά… δε θα μάθεις τίποτε απ’ αυτά» λέει ο Κεραυνός. Αν δεν αγαπήσεις…

    Η φιλία δεν υπάρχει μόνο μεταξύ των ανθρώπων.

    Τα δέντρα είναι οι καλύτεροι φίλοι του ανθρώπου. Καταρχάς του δίνουν οξυγόνο για να ζει. Του δίνουν καρπούς, ευφορία της γης με τα φύλλα που πέφτουν, συγκρατούν το νερό, προκαλούν τη βροχή, ρυθμίζουν τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος…

    Ο άνθρωπος είναι φίλος τους;

    Όταν δεν μπορεί λοιπόν ν’ αγαπήσει τα δέντρα, νομίζετε πως μπορεί να γίνει φίλος, ν’ αγαπήσει τον εαυτό του ή τους άλλους;

    Ως αναγνώστρια ποιες είναι οι επιλογές σας; Τι διαβάζετε αυτή την περίοδο;

    Ε.Λ. Επιλέγω να διαβάζω βιβλία που μου δίνουν θετική ενέργεια και αγγίζουν την καρδιά μου. Διαβάζω περισσότερο Έλληνες συγγραφείς.

    Λατρεύω την ελληνική λογοτεχνία.

    Διαβάζω από Όμηρο και Σοφοκλή μέχρι σύγχρονους συγγραφείς και ποιητές, λαϊκά παραμύθια και τραγούδια, και βεβαίως άπειρα παιδικά βιβλία.

    Αποφεύγω να διαβάσω βιβλία γεμάτα αρρωστημένες καταστάσεις.

    Αφιερώνω τον ελεύθερο χρόνο μου σε φωτεινά βιβλία.

    Αυτή την περίοδο «μελετάω» ένα τόσο φωτεινό βιβλίο που πρέπει να σταματάω κάθε λίγο και να σκέφτομαι, γιατί η κάθε λέξη είναι σημαντική.

    ΟΨΌΜΕΘΑ ΤΟΝ ΘΕΟΝ ΚΑΘΩΣ ΕΣΤΙ του Αρχιμανδρίτου Σωφρονίου (Σαχάρωφ), ενός Ρώσου μοναχού που έμαθε τόσο καλά τα ελληνικά, που αποδίδει με απίστευτη απλότητα και ακρίβεια φιλοσοφικές και θεολογικές έννοιες.

    Τι ετοιμάζετε για το μέλλον;

    Ε.Λ. Έχω ήδη ετοιμάσει ένα καινούργιο παιδικό βιβλίο, τελείως διαφορετικό από το προηγούμενο.

     Υπομονή!

    Συνέντευξη Ελένη Λαμπράκη

    Επεξεργασία εικόνας: Νάντια Κίσκα

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here