Κυριακή, Δεκέμβριος 8, 2019
More
    Αρχική Άρθρα Συνεργατών Τριαντάφυλλο στο στήθος - Τενεσί Ουίλιαμς

    Τριαντάφυλλο στο στήθος – Τενεσί Ουίλιαμς

    -

    Τριαντάφυλλο στο στήθος

    Γράφει η Ηλιάνα Βολονάκη

    Τριαντάφυλλο στο στήθος είναι ο τίτλος του θεατρικού έργου του Τενεσί Ουίλιαμς. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Μπρόντγουεϊ το 1951, ενώ έγινε και κινηματογραφική ταινία το 1955, με τον ίδιο τίτλο και με πρωταγωνιστές την Άννα Μανιάνι και τον Μπαρτ Λάνκαστερ. Στην Ελλάδα μάλιστα, αγαπημένοι μου, παρουσιάστηκε για πρώτη φορά το 1956 από το Θέατρο Τέχνης σε σκηνοθεσία Καρόλου Κουν.

    Τενεσί Ουίλιαμς, εντάξει, υπέροχος, αγαπημένοι μου! Το πραγματικό του όνομα; Τόμας Λανιέ Ουίλιαμς. Λέγεται πως, επειδή έζησε για μεγάλο χρονικό διάστημα στη Νέα Ορλεάνη, άλλαξε το όνομά του από την πολιτεία καταγωγής του πατέρα του. 

    Αξίζει να σημειωθεί πως τα έργα του έχουν μεταφραστεί σε περισσότερες από 30 γλώσσες και αποτελούν δημοφιλείς παραστάσεις σε όλο τον κόσμο.

    Μπείτε στο κλίμα, πρώτα με το ποιος είναι ο συγγραφέας και μετά θα σας παρουσιάσω, σε λίγες γραμμές, την ιστορία του βιβλίου, με τα μάτια της ψυχής μου! Της ρομαντικής ψυχής μου και της Ιταλίας που λατρεύω!

    Ο Τενεσί Ουίλιαμς γεννήθηκε το 1911 στο Κολόμπους του Μισισίπι. Η μητέρα του καταγόταν από αριστοκρατική οικογένεια, ενώ ο πατέρας του δούλευε ως πλασιέ για μια εταιρεία παπουτσιών. Σε ηλικία 5 ετών διαγνώστηκε με παράλυση των κάτω άκρων του, ασθένεια που τον καθήλωσε για τα επόμενα δύο χρόνια. Επειδή ήταν ανήμπορος να κάνει οτιδήποτε, η μητέρα του τον ενθάρρυνε να φαντάζεται και να γράφει ιστορίες.

    Λίγοι γνωρίζουν πως σε πολλά από τα έργα του εμπνεύστηκε από την ίδια την οικογένειά του, για την ανάπτυξη των πρωταγωνιστικών του χαρακτήρων.

    Ο πατέρας του Ουίλιαμς υιοθετούσε όλο και πιο βάναυση συμπεριφορά απέναντι στα παιδιά του με το πέρασμα των χρόνων. Συχνά ευνοούσε τον αδερφό του Τενεσί, ίσως λόγω και της ασθένειας και της αδύναμης γενικότερα φύσης του ίδιου στα παιδικά του χρόνια. Η μητέρα του είχε βλέψεις ως εκλεπτυσμένη κυρία της υψηλής κοινωνίας του Νότου, δημιουργούσε μια ασφυκτική ατμόσφαιρα, ενώ πιθανότατα είχε νευρική διαταραχή.

    Ο Ουίλιαμς ήταν πολύ κοντά με την αδερφή του, τη Ρόουζ, η ζωή της οποίας τον επηρέασε ίσως περισσότερο από οτιδήποτε άλλο. Σε νεαρή ηλικία έμαθε ότι πάσχει από σχιζοφρένεια και πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής της σε ψυχιατρικές κλινικές. Σε μια προσπάθεια καταπολέμησης της ασθένειάς της, οι γονείς του Ουίλιαμς ενέκριναν τη λοβοτομή στη Ρόουζ το 1937 στην Ουάσινγκτον. Δυστυχώς, τα αποτελέσματα δεν ήταν τα αναμενόμενα και η Ρόουζ σακατεύτηκε για το υπόλοιπο της ζωής της.

    Ο Ουίλιαμς υπέστη ισχυρό σοκ από το γεγονός αυτό και δεν συγχώρησε ποτέ τους γονείς του.

    Στα 16 του, αγαπημένοι μου, κέρδισε το πρώτο του βραβείο για το δοκίμιό του: Can a Good Wife Be a Good Sport? 

    Σπούδασε δημοσιογραφία το 1929 στο πανεπιστήμιο του Μισούρι, όπου οι συμφοιτητές τού κόλλησαν το παρατσούκλι Tennessee λόγω της συρτής νότιας προφοράς του, και θεατρολογία στο πανεπιστήμιο Ουάσινγκτον στο Σαιντ Λούις, όπου παρουσιάστηκαν και τα πρώτα του έργα Κεριά στον Ήλιο και Φυγάς. Τελικά, το 1938 πήρε το πτυχίο του από το Πανεπιστήμιο της Άιοβα.

    Μετακόμισε, μάλιστα, το 1939 στη Λουιζιάνα και έμεινε για κάποιο χρονικό διάστημα στη Γαλλική Συνοικία στη Νέα Ορλεάνη, όπου ξεκίνησε το 1947 να γράφει το έργο Λεωφορείον ο Πόθος, το οποίο τελείωσε αργότερα στη Φλόριντα. Το έργο γνώρισε τεράστια επιτυχία. Πήρε το Βραβείο Κριτικών της Νέας Υόρκης και το βραβείο Πούλιτζερ αλλά, θα σας γράψω άλλη φορά για αυτό το εξαίσιο αριστούργημα!

    Το 1947 γνώρισε και ερωτεύτηκε τον Φρανκ Μέρλο, Ιταλό δεύτερης γενιάς, μέχρι το θάνατό του από καρκίνο το 1963. Όσο ήταν μαζί, έγραψε το Τριαντάφυλλο στο Στήθος, το μόνο έργο του με ευτυχή κατάληξη, ενώ ο Μέρλο εξισορροπούσε τις κρίσεις κατάθλιψης του Ουίλιαμς και του φόβου του ότι θα οδηγούνταν στην παράνοια και την τρέλα, όπως η αδερφή του.

    Εδώ θα σταθώ λίγο και ύστερα θα σας συνεχίσω την βιογραφία του, που ομολογώ έχει ενδιαφέρον και αξίζει να μαθαίνει κάποιος! Η γραφή, εξάλλου, είναι δύναμη, αλλά και η ιστορία του κάθε λογοτέχνη, διότι έτσι κινούνται τα νήματα του καθενός μας!

    Το έργο τοποθετείται χρονικά στη δεκαετία του ’50 και διηγείται την ιστορία της Σεραφίνα ντέλλε Ρόζε, μιας Ιταλο-Αμερικανίδας χήρας στη συνοικία των Ιταλών μεταναστών στη Λουιζιάνα της Αμερικής. Απλή, αλλά γεμάτη συναισθήματα, αποτραβιέται ωστόσο οικειοθελώς από τον έξω κόσμο μετά το θάνατο του αγαπημένου της συζύγου, και ορκίζεται πίστη στη μνήμη του και εγκράτεια, παρά την πληθωρικότητά της. 

    Δουλεύει ως μοδίστρα, ενώ την ίδια συμπεριφορά και τρόπο ζωής επιβάλλει και στην κόρη της, τη δεκαπεντάχρονη Ρόζα. Ωστόσο, η Ρόζα είναι ερωτευμένη με έναν ναύτη, τον Τζακ Χάντερ, ο οποίος γνωρίζει τη μητέρα της και υπόσχεται ότι οι σκοποί του για την κόρη της είναι αγνοί.

    Τα πράγματα όμως αλλάζουν όταν στη ζωή της Σεραφίνας εμφανίζεται ένας άγνωστος άντρας, ο Αλβάρο Μαντζακαβάλλο, οδηγός φορτηγού, με το ίδιο τατουάζ σαν του άντρα της, ένα τριαντάφυλλο στο στήθος. Η Σεραφίνα αντιστέκεται στις επιθυμίες της σάρκας, αλλά τελικά υποκύπτει όταν μαθαίνει πως ο μακαρίτης άνδρας της την απατούσε με την Εστέλλα Χοχενγκάρντεν.

    Ρομαντική ψυχή, ρομαντική μολυβιά, αλλά συνάμα ψυχολογικό θρίλερ, στη βάδιση νου και συναισθημάτων! Ίσως και όχι, εσείς; Τι λέτε;

    Αντίθετα, μάλιστα, με τις περισσότερες μεγάλες του επιτυχίες που αποτελούσαν ξέσπασμα προσωπικού λυρισμού, ο Ουίλιαμς, σε αυτό του έργο, γίνεται κωμικός, αλλά και πάλι με πολλά αυτοβιογραφικά στοιχεία.

    Στόχος του είναι να ξορκίσει τα προβλήματα της αμερικανικής κοινωνίας και, κυρίως, τη λαίλαπα του μακαρθισμού, τον πολλαπλασιασμό των γυναικείων νευρώσεων και την αγωνία των μικροαστών για κοινωνική άνοδο. Γι’ αυτό φιλοτεχνεί ένα έργο που, πατώντας στα χνάρια της ηθογραφίας, προχωρεί στη συμβατική ερμηνεία των φυσικών φαινομένων για να καταλήξει σε ιλαροτραγικό ψυχογράφημα.

    Θα έλεγα πως πρόκειται για μια οδηγία, στο δρόμο του έρωτα, σαρκικού και ψυχικού, που θα την ξανακάνει άτομο ισορροπημένο και ευτυχισμένο. Ύμνος στη ζωή, στον έρωτα και στις αυθόρμητες ανθρώπινες σχέσεις είναι το Τριαντάφυλλο στο στήθος και, επιπλέον, η πιο τρυφερή στιγμή της πένας του Ουίλιαμς.

    Φανταστείτε, αγαπημένοι μου αναγνώστες, ένα γήινο, αλλά και συνάμα υγιές ψυχογραφικά και πιο αισιόδοξο έργο του μεγάλου αυτού δραματουργού.

    Έχοντας ταξιδέψει στη Σικελία, έχοντας νιώσει την ιδιαίτερη, ανεπιτήδευτη, πρωτόγονη, περήφανη, σε όλα θερμόαιμη ιδιοσυγκρασία, τις ηθικές και πολιτιστικές παραδόσεις του απλού, φτωχού σικελικού λαού, που από ανάγκη ξεριζωνόταν ως μετανάστης στις ΗΠΑ, μπόρεσε να κατανοήσει και να πονέσει και τον βιοποριστικό αγώνα των μεταναστών στην ξενιτιά, και το δικαίωμά τους να διατηρήσουν τις παραδόσεις τους. Έργο που, ενώ δεν λείπουν τα ανθρώπινα πάθη και βάσανα, οι ήρωες δεν είναι ψυχικά ερείπια όπως συμβαίνει με τα περισσότερα πρόσωπα των έργων του Ουίλιαμς, αλλά κόντρα στα ποικίλα βάσανά τους, δίνουν και κερδίζουν τη μάχη της ελπίδας και της ζωής!

    Είμαι τόσο συγκινημένη με τις λέξεις που απλώνονται στη σελίδα μου και καλύτερα να συνεχίσω με τη σκληρή κριτική από ορισμένους κριτικούς του θεάτρου, εξαιτίας του τρόπου που ζούσε και τόνιζε τις ομοφυλοφιλικές του προτιμήσεις. Με τον καιρό, το ύφος των έργων του Ουίλιαμς ωρίμαζε και σε κάποια προχωρούσε σε πειραματισμούς, κάτι που τον αποξένωσε ακόμη περισσότερο από τους κριτικούς.

    Δεν ξέρω γιατί πρέπει να συμβαίνει αυτό. Θεωρώ πως η προσωπική ζωή είναι προσωπική ζωή και δεν πρέπει να μπερδεύεται από τους κριτικούς σε θεατρικά έργα, μουσικά έργα, κτλ. Υπάρχει, αλήθεια, άνθρωπος που να μην έχει τάσεις, προτιμήσεις, διαφορές, ήθη, έθιμα;

    Τι είναι, άραγε; Κριτική, αφηρημάδα ή φοβία σε κάτι, που ίσως κάποιος, κάποιοι, δεν τόλμησαν ποτέ;

    Η ψυχή, η πένα ή ο χαρακτήρας, αλήθεια, πείτε μου και εσείς, μετράει, σε έναν λογοτέχνη και μη;

    Γνωρίζετε πως το 1976 υπήρξε Πρόεδρος της Επιτροπής του Φεστιβάλ Καννών; Τι εξαίρετη τιμή άλλωστε!

    Συγκλονιστικό είναι όμως – και τελειώνω, φίλοι μου – πως στις 25 Φεβρουαρίου 1983 βρέθηκε νεκρός στο δωμάτιο που είχε νοικιάσει στο ξενοδοχείο Elysee στη Νέα Υόρκη, έχοντας σφηνωμένο στο λαιμό του έναν φελλό.

    Δολοφονία; 

    Αυτοκτονία;

    Τι να σας πω;

    Πάντως, ο ίδιος επιθυμούσε να αποτεφρωθεί και να σκορπιστούν οι στάχτες του στον Κόλπο του Μεξικού, ωστόσο θάφτηκε στον οικογενειακό τάφο στο Σαιντ Λούις.

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών
    Είμαστε μια ομάδα ανθρώπων που αγαπάμε τις λέξεις σε όποια τους μορφή κι αν τυπώνονται: άρθρα, ειδήσεις, λογοτεχνία, ποίηση και δραστηριοποιείται στο διαδίκτυο. Σας ενημερώνουμε για δραστηριότητες παλιές και καινούριες. Ελάτε μαζί μας να παίξουμε με τα λόγια που γράφονται!

    Απάντηση