Όταν διάβασα το «Μια θέση για μένα και για σένα», στάθηκα σε μια φράση της Φένιας που δεν είναι λογοτεχνία, είναι πραγματικότητα: «Μόλις έφτασα, δεν ήξερα τι να κάνω». Εκεί δεν έχεις χώρο για ωραιοποίηση. Ή καταλαβαίνεις ή δεν καταλαβαίνεις.
Προσωπική άποψη: Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Κάθε φορά που ακούω τη λέξη «υιοθεσία», το μυαλό μου δεν πάει σε έννοιες και “ωραία μηνύματα”. Πάει σε ένα παιδί που μπαίνει σε ένα σπίτι και δεν ξέρει πού να σταθεί. Που κοιτάζει γύρω του και αναρωτιέται συνεχώς αν πρέπει να χαμογελάσει, αν πρέπει να είναι “καλό”, αν πρέπει να προσέχει για να μη χαλάσει κάτι.
Η Μάρω Θεοδωράκη υπογράφει ένα παιδικό βιβλίο που κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα, σε εικονογράφηση της Μαριλίνας Σκαρπέτα, για παιδιά 4+ ετών. Και αυτό που κάνει σωστά από την αρχή είναι ότι δεν χτίζει μια ιστορία πάνω στον οίκτο. Δεν παρουσιάζει τη Φένια ως “περίπτωση”, ούτε στήνει ένα παραμύθι που ζητάει δάκρυα. Αντίθετα, κρατά μια ήσυχη, καθαρή γραμμή: η Φένια είναι ένα παιδί που θέλει να γίνει κομμάτι μιας οικογένειας, να νιώσει θαλπωρή, φροντίδα, αγάπη, χωρίς να χρειάζεται να αποδείξει ότι την αξίζει. Σεβασμός, ενσυναίσθηση και δικαιοσύνη μέσα από καθημερινές σκηνές.
Η επιλογή να μιλά η Φένια σε πρώτο πρόσωπο είναι το σημείο που σε κερδίζει ή σε χάνει. Γιατί εδώ δεν ακούμε μια “ιστορία για την υιοθεσία”. Ακούμε το μέσα ενός παιδιού. Και το “πριν” δεν παρουσιάζεται σαν κάτι που πρέπει να εξαφανιστεί για να δικαιωθεί το “μετά”. Η Φένια θυμάται τη Στέγη με ζεστασιά: σαν καταφύγιο, σαν μια πρώτη θέση που αγάπησε. Με λεπτομέρειες καθημερινές, σχεδόν απλές, αλλά αυτές είναι που δείχνουν ότι ο κόσμος της δεν ξεκινά από την καινούρια οικογένεια. Υπάρχει ήδη ιστορία. Υπάρχουν ήδη αποτυπώματα.
Όταν φτάνει στο σπίτι, δεν γίνονται όλα μαγικά. Υπάρχει αμηχανία, υπάρχει το κενό της πρώτης στιγμής. Κι εκεί ανοίγει η πόρτα και ένα ξανθό αγοράκι τρέχει να την αγκαλιάσει. Δεν είναι “σκηνή για να κλάψουμε”. Είναι σκηνή για να καταλάβουμε. Γιατί μέσα σε ένα δευτερόλεπτο η Φένια παίρνει αυτό που της έλειπε: μια θέση που δεν της ζητά να την κερδίσει. Θέση στο τραπέζι, θέση στο σπίτι, θέση μέσα στην καρδιά. Και όταν ρωτά ξανά αν είναι αλήθεια, η απάντηση που παίρνει δεν είναι μόνο λόγια, είναι επιβεβαίωση παρουσίας.
Αυτή η επανάληψη, το «είναι αλήθεια;», είναι από τα πιο δυνατά σημεία του βιβλίου. Γιατί δεν είναι “χαριτωμένο μοτίβο”. Είναι η ανάγκη αποδοχής και ασφάλειας που συνδέεται άμεσα με την εμπιστοσύνη. Και η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται με μία αγκαλιά, όσο όμορφη κι αν είναι. Χτίζεται με χρόνο, με σταθερότητα, με συναισθηματική ασφάλεια, με κατανόηση. Γι’ αυτό και η Φένια ρωτά ξανά και ξανά: δεν ζητά διαβεβαίωση για να “ηρεμήσει”. Ζητά ένα έδαφος που να μην υποχωρεί στην αναζήτηση μιας νέας ταυτότητας.
Η λέξη «θέση» είναι ο κεντρικός άξονας και έχει βάρος. Δεν χρησιμοποιείται ποιητικά, αλλά ουσιαστικά: θέση αγάπης που περιέχει σεβασμό, εκτίμηση, αποδοχή. Μια θέση με θεμέλια, όχι μια προσωρινή φιλοξενία. Και κάτι ακόμα που εκτίμησα: η οικογένεια δεν παρουσιάζεται ως τέλεια. Υπάρχουν μικρές εντάσεις, πείσματα, διαφωνίες, γιατί έτσι είναι οι άνθρωποι. Η τελειότητα δεν βοηθά κανένα παιδί. Αυτό που βοηθά είναι μια οικογένεια αληθινή, που μαθαίνει να μοιράζεται και να μένει.
Ένα εργαλείο για γονείς και εκπαιδευτικούς που θέλουν να καλλιεργήσουν την αποδοχή και την αίσθηση του ανήκειν. Διαβάζοντάς το, είδα πώς αλλάζει η ατμόσφαιρα όταν όλοι βρίσκουν μια θέση, όταν τους δέχονται έτσι όπως είναι. Στο τέλος, μου έμεινε μια ζεστή αίσθηση πως ο κόσμος γίνεται πιο όμορφος, όταν κάνουμε λίγο χώρο για τον άλλον.
Κλείνοντας το «Μια θέση για μένα και για σένα», αυτό που μένει δεν είναι μια “γλυκιά ιστορία”. Είναι μια απαίτηση. Να καταλάβουμε ότι η αγάπη δεν είναι μόνο συναίσθημα, είναι απόδειξη: να δίνεις χώρο χωρίς να τον παίρνεις πίσω, να μην κάνεις την αποδοχή ανταμοιβή για “καλή διαγωγή”, να μην αφήνεις ένα παιδί να ζει με τον φόβο ότι αύριο μπορεί να μη χωράει. Και τελικά, το ερώτημα δεν αφορά μόνο την υιοθεσία. Αφορά όλους μας: εσύ, στη ζωή των άλλων, αφήνεις πραγματική θέση ή απλώς λες τις σωστές λέξεις;
Περίληψη: Μέσα από τη διαδικασία της υιοθεσίας, η μικρή Φένια βρίσκει το δικό της «καταφύγιο» σε μια οικογένεια που την επέλεξε και την αγκάλιασε με όλη της την καρδιά. Ανακαλύπτει τη σημασία της αγκαλιάς, της καλοσύνης και της θαλπωρής, αποκτά έναν αληθινό αδερφό και νιώθει πως έχει πλέον μια θέση, όχι μόνο στο τραπέζι, αλλά και στις καρδιές των δικών της ανθρώπων. Μια τρυφερή υπενθύμιση πως κάθε παιδί αξίζει αγάπη και οικογένεια.
Ένα παραμύθι για την υιοθεσία ως πράξη Αγάπης.
Στοιχεία βιβλίου
Τίτλος: Μια θέση για μένα και για σένα
Συγγραφέας: Μάρω Θεοδωράκη
Εικονογράφος: Μαριλίνα Σκαρπέτα
Εκδόσεις: Ελληνικά Γράμματα
ISBN: 978-960-19-1118-2
Σελίδες: 38
Έτος έκδοσης: 2025
Επιμέλεια: Ζωή Τσούρα
Δημιουργία κεντρικής εικόνας: Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ
