Αν και είναι η πρώτη φορά, η δημοσιογράφος και παρουσιάστρια Βάλια Πετούρη δοκιμάζεται στη μυθοπλασία μέσα από το «Από μένα αντίο», που δεν φοβάται να αναμετρηθεί με τη μνήμη και τις ρωγμές του παρελθόντος αλλά με τρόπο λυτρωτικό.
Προσωπική άποψη: Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Γνωρίζω τη συγγραφέα χρόνια μέσα από τη δημοσιογραφική της πορεία και αυτό μου κίνησε την περιέργεια για το πώς θα χειριζόταν μια ιστορία τόσο βαθιά προσωπική. Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Μίνωας.
Αυτή τη φορά μας πήγε πίσω στο Παρίσι του ’68, εκεί που ο έρωτας γεννιόταν μέσα στα οδοφράγματα και οι νέοι πίστευαν πως θα άλλαζαν τον κόσμο. Μια εποχή που οι δρόμοι έβραζαν και οι άνθρωποι πίστευαν ακόμη ότι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο με τη φωνή τους.
Εκεί η Μαρίνα, μόλις δεκαοκτώ, συναντά τον Άλκη, έναν Έλληνα ψυχαναλυτή που έχει εκείνη τη γοητεία των ανθρώπων που ξέρουν να μιλούν και να κατευθύνουν το βλέμμα των άλλων. Δεν είναι ένας απλός έρωτας «που συμβαίνει». Είναι ένα δέσιμο που μοιάζει να γεννιέται μέσα από την ένταση του καιρού, από τη λαχτάρα να ανήκεις κάπου, από την ανάγκη να πιαστείς από κάτι που μοιάζει μεγαλύτερο από σένα.
Αυτό που κάνει έξυπνα στο «Από μένα αντίο» η συγγραφέας εδώ είναι ότι δεν χρησιμοποιεί το ιστορικό πλαίσιο σαν ταπετσαρία. Το Παρίσι και το κλίμα της εποχής λειτουργούν σαν τρίτος χαρακτήρας. Σπρώχνουν, πιέζουν, αποκαλύπτουν. Ο Άλκης ως εξόριστος κουβαλά ήδη μια σκιά, ενώ η Μαρίνα έρχεται από μια αστική Αθήνα που έχει μάθει να κρατά τους τύπους, να μη «λερώνει» την εικόνα της. Η μεταξύ τους σχέση δεν είναι μόνο ρομαντική. Είναι πολιτική, υπαρξιακή, ταξική. Και όσο αυτό ακούγεται βαρύ, στην πράξη γίνεται ανθρώπινο, γιατί τα μεγάλα «ιδανικά» καταλήγουν πάντα να δοκιμάζονται στη μικρή, καθημερινή τριβή.
Όταν έρχεται η Μεταπολίτευση και επιστρέφουν στην Ελλάδα, το βιβλίο αλλάζει αέρα. Το Παρίσι ήταν δυνατό ξεκίνημα, σχεδόν μύθος. Η Αθήνα είναι πραγματικότητα, με το βάρος της, με τις απαιτήσεις της, με τους ανθρώπους που σε ξέρουν «όπως ήσουν» και περιμένουν να συνεχίσεις έτσι. Εκεί το «ανίκητο» αρχίζει να σπάει, όχι απαραίτητα επειδή τελείωσε η αγάπη, αλλά επειδή ο χρόνος και οι ρόλοι απαιτούν πληρωμή. Κι εδώ φαίνεται η πιο πικρή αλήθεια του βιβλίου: η καθημερινότητα δεν είναι απλώς φόντο. Είναι ο μηχανισμός που ξεγυμνώνει τις ρωγμές.
Με κράτησε πολύ το ψυχογραφικό κομμάτι του Άλκη. Ένας άνθρωπος που υποτίθεται πως καταλαβαίνει τις ψυχές, αλλά γίνεται επικίνδυνα «βέβαιος» για τη δική του. Η γνώση του λειτουργεί σαν εξουσία και αυτή η εξουσία γλιστράει μέσα στη σχέση, άλλοτε ύπουλα κι άλλοτε ξεκάθαρα. Εκεί η Μαρίνα δεν μένει άχρωμη κι αυτό είναι σημαντικό. Δεν την αφήνει η συγγραφέας να είναι μόνο «η γυναίκα που αγαπά». Τη βλέπεις να παλεύει να σταθεί, να διεκδικεί χώρο, να αντιδρά, να ωριμάζει. Και αυτό δίνει στον αναγνώστη κάτι αληθινό: τη διαδρομή μιας γυναίκας που δεν θέλει να μείνει αντανάκλαση.
Στη συνέχεια, η ιστορία πυκνώνει και παίρνει αγωνία. Μυστικά, παλιές ιστορίες, τρίτα πρόσωπα, μια οικογενειακή σκιά που απλώνεται πάνω από το παρόν. Η παράνομη πλευρά του πατέρα της Μαρίνας δεν λειτουργεί απλώς ως «πλοκή», αλλά σαν υπενθύμιση ότι τα ανολοκλήρωτα πράγματα δεν εξαφανίζονται, απλώς μεταμφιέζονται και επιστρέφουν. Και ο Ορέστης, με τη ζήλια του που γίνεται σχεδόν παθολογική, προσθέτει ένα σκοτεινό οικογενειακό νεύρο: το σπίτι, αντί να είναι καταφύγιο, μπορεί να γίνει κλουβί.
Η εναλλαγή ανάμεσα στο χθες και στο σήμερα λειτουργεί όπως λειτουργεί η μνήμη μας: άναρχα, πεισματικά, με κενά, με επιστροφές εκεί που πονάει. Αυτό βοηθά την ένταση, αλλά θέλει και αναγνώστη πρόθυμο να κρατήσει τα νήματα. Σε σημεία ένιωσα ότι το βιβλίο σε «τραβά» να ενώσεις μόνος σου την αλήθεια, και αυτό είναι δυνατό, γιατί σε κάνει συμμέτοχο. Δεν σου παραδίδει όλα τα συναισθήματα έτοιμα. Σου αφήνει χώρο να θυμώσεις, να λυπηθείς, να κρίνεις.
Ένα βιβλίο που μιλά χαμηλόφωνα αλλά χτυπά κατευθείαν στο συναίσθημα. Η Βάλια Πετούρη επιλέγει μια απλή, άμεση γραφή, χωρίς περιττούς εντυπωσιασμούς, και αφήνει την ιστορία και τους χαρακτήρες να κάνουν όλη τη δουλειά. Ιδιαίτερη δύναμη του βιβλίου είναι ο εσωτερικός κόσμος των ηρώων, που αποδίδεται με ευαισθησία και ρεαλισμό. Ένα κείμενο που ζητά από τον αναγνώστη προσοχή και διάθεση εσωτερικής ανάγνωσης.
Αν πρέπει να πω τι μου άφησε, είναι αυτό: το «Από μένα αντίο» δεν είναι απλώς ιστορία έρωτα. Είναι ιστορία για τα ψέματα που λέμε για να αντέξουμε, για τα μισά λόγια που δηλητηριάζουν περισσότερο από τα μεγάλα, για το πώς οι άνθρωποι γίνονται ταυτόχρονα θύτες και θύματα μέσα στις ίδιες τους τις επιλογές. Και η λύτρωση που προσφέρει δεν είναι «γλυκιά». Είναι ρεαλιστική. Σαν εκείνη τη στιγμή που καταλαβαίνεις πως, αν θες να σωθείς, πρέπει να χάσεις κάτι.
Και τώρα η ερώτηση που μένει, χωρίς ωραιοποίηση: πόσες φορές κρατάμε μια σχέση ζωντανή από φόβο, όχι από αγάπη, μόνο και μόνο για να μην πούμε το «αντίο» που θα μας υποχρεώσει να ξαναγνωρίσουμε τον εαυτό μας από την αρχή;
Περίληψη: Όταν η Μαρίνα Ρηγοπούλου τον πρωτοείδε στο κατάμεστο αμφιθέατρο να σκουπίζει σχολαστικά τα γυαλιά του, είχε ήδη ακούσει για τον Έλληνα ψυχαναλυτή στη Σορβόννη. Πρόσωπο δραστήριο, ο Άλκης Δρόσος ήταν ένας λαμπρός επιστήμονας και ηγετική φυσιογνωμία στην πανεπιστημιακή κοινότητα. Εκείνη μπήκε επίτηδες καθυστερημένα στο μάθημά του κι ο ανυποψίαστος καθηγητής αντίκρισε έναν όμορφο αναψοκοκκινισμένο σίφουνα, που σήκωσε τα πράσινα μάτια του και τον σημάδεψε. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα είχε πετύχει τον στόχο. Το αμφιθέατρο ήταν πάντα ασφυκτικά γεμάτο στις διαλέξεις του Δρόσου, που με τη βαθιά φωνή και τις ανατρεπτικές πεποιθήσεις του μάγευε τους φοιτητές. Είχε το ταλέντο να συνδέει τις παραδόσεις του με τα μεγάλα κοινωνικοπολιτικά γεγονότα της εποχής του – και ήταν αληθινά ταραγμένες οι μέρες εκείνες… Μοιάζει με λιοντάρι μέσα σε κλουβί. Τα μάτια του βγάζουν φλόγες και η φωνή του δεν είναι πια μειλίχια. Είναι μια ουρανομήκης κραυγή αγωνίας, που ακούγεται, θαρρείς, στα πέρατα της γης, σκεφτόταν η Μαρίνα παρατηρώντας τον στα οδοφράγματα του Καρτιέ Λατέν. Μόνο που το λιοντάρι εκείνου του Μάη δεν γνώριζε ότι μπορούσε να τα βάλει με το κατεστημένο, όχι όμως και με μια δεκαοκτάχρονη…
Στοιχεία βιβλίου
Τίτλος: Από μένα αντίο
Συγγραφέας: Βάλια Πετούρη
Εκδόσεις: Μίνωας
ISBN: 978-618-02-2875-5
Σελίδες: 464
Έτος έκδοσης: 2025
Επιμέλεια: Ζωή Τσούρα
Δημιουργία κεντρικής εικόνας: Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ
