To σπήλαιο του Τζανή στον Ομαλό ή ο Σπήλιος του Τζανή, όπως λέγεται από τους ντόπιους, είναι ένα από τα μεγαλύτερα βάραθρα της Ελλάδας, με συνολικό μήκος διαδρομών περίπου 3000 μέτρα στο εσωτερικό της γης, ενώ ακόμη δεν έχει τελειώσει η πλήρης εξερεύνηση και χαρτογράφησή του.
Γράφει η Αγγελίνα Παπαθανασίου
Στη διάρκεια της διαδρομής του ο Τζανής δημιουργεί υπόγειους καταρράκτες, λίμνες και σιφόνια με νερό, αλλά και υπόγειο φαράγγι. Σε πολλά του σημεία έχει και αρκετά πλούσιο διάκοσμο από σταλακτίτες και σταλαγμίτες. Το σπήλαιο έχει κινήσει το ενδιαφέρον πολλών ξένων ταξιδιωτών από το 1865, αλλά και σπηλαιολογικών ομάδων διαφόρων εθνικοτήτων, που το εξερευνούν με οργανωμένες αποστολές από το 1961.
Το σπήλαιο παίρνει το όνομά του από τον θρυλικό καπετάνιο της περιοχής των Λάκκων, Μάρκο Τζανή ή Φόβο, ο οποίος διακρίθηκε σε μάχες κατά των Ενετών στα τέλη του 17ου αιώνα και αργότερα κατά των Οθωμανών. Μετά την κατάληψη της Κρήτης από τους Τούρκους, κατέφυγε στη νησίδα της Σούδας και από εκεί εξορμούσε φονεύοντας τους αγριότερους των Γιαννίτσαρων, και εμπνέων τον φόβο στους υπολοίπους ονομάστηκε Φόβος.
Ένας θρύλος για το σπήλαιο αναφέρεται συχνά από τους ντόπιους. Λένε πως είχε χαθεί εκεί ένας νεαρός βοσκός, αλλά εξαίρετος λυράρης, ο Τζανής. Τον είχαν απαγάγει τα στοιχειά της σπηλιάς, οι νεράιδες, για να τις συντροφεύει στους χορούς τους. Από τότε, κάποιες ασέληνες βραδιές, ακούγεται από το σπήλαιο η μουσική των χορών που στήνουν οι νεράιδες, οι αλλόκοσμες κυράδες, κρατώντας με τρυφερότητα στα κρινένια τους χέρια βρέφη λευκά σαν τον αφρό της θάλασσας. Βρέφη που είναι καρποί του έρωτά τους με ορισμένους θνητούς. Στροβιλίζονται με λυμένα τα μακριά και μεταξένια τους μαλλιά, ενώ ο νεραϊδοπαρμένος βοσκός, ο Τζανής, συντροφεύει τον αέρινο χορό τους παίζοντας με αξεπέραστη δεξιοτεχνία έναν μελαγχολικό, αλλά υπέροχο σκοπό με την αγαπημένη του λύρα.
Επίσης, λένε πως εκείνο το τραγούδι που η ηχώ του διασκορπίζεται στα βουνά και στα λαγκάδια, είναι τόσο γλυκό, αλλά και τόσο θλιμμένο. Οι νεράιδες τραγουδούν στίχους της πονεμένης τους αγάπης, ενώ ο Τζανής θρηνεί νοσταλγικά τη χαμένη του ζωή που κάποτε ζούσε ευτυχισμένος ανάμεσα στους ανθρώπους. Επομένως, μεταξύ των λυράρηδων της Κρήτης, υπήρχε η παράδοση ότι μόνον όποιος διδαχτεί από τον νεραϊδοπαρμένο Τζανή μπορεί να γίνει τέλειος στη λύρα.
Πηγή: ⭐ Ταξιδιωτικός Οδηγός Κρήτης⛵⭐ – Σπήλαιο Τζανή στον Ομαλό cretanbeaches.com
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ