Κυριακή, 24 Ιανουαρίου, 2021
More
    Αρχική Μεταφρασμένη Λογοτεχνία Ο γραφέας του παλατιού - Ahmet Ümit

    Ο γραφέας του παλατιού – Ahmet Ümit

    -

    Στη σύγχρονη Τουρκία, η αρχαιολογική ανασκαφή φέρνει στο φως τις πινακίδες του γραφέα του παλατιού, Πατασάνα, που έζησε πριν σχεδόν τρεις χιλιετίες. Με έναν εκπληκτικό τρόπο, ο Ahmet Ümit καταφέρνει να προσδώσει στο περιεχόμενο των αρχαίων πινακίδων την αλήθεια για την ανθρώπινη υπόσταση. Ο γραφέας του παλατιού καταφέρνει να ξυπνήσει συνειδήσεις.

    Προσωπική άποψη: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα

    Η Εσρά Μπεϊχάν, αν και σε νεαρή ακόμη ηλικία, πραγματοποιεί το όνειρό της και τίθεται υπεύθυνη της ανασκαφής σε μία περιοχή της νότιας Τουρκίας, το Γκιοβέν. Μαζί με την ομάδα της, ψάχνουν και βρίσκουν ένα από τα πιο σημαντικά ευρήματα της ιστορίας. Μια συλλογή είκοσι οκτώ πήλινων πινακίδων που αποτελεί την πρώτη προσωπική ιστορία, ένα είδος ημερολογίου, που αποτυπώθηκε γραπτά. Η ιστορία των Χετταίων μέσα από τα γραπτά του γραφέα του παλατιού με βασιλιά τον Πίσιρις, αποτυπώνει την ιστορία ενός λαού που έζησε πριν από 2.700 χρόνια. 

    Η σπουδαία αυτή ανακάλυψη συμπίπτει με τη διάπραξη μιας σειράς φόνων στην περιοχή. Η αρχαιολογική ομάδα, και ιδιαίτερα η αρχηγός της αποστολής, αρχίζουν να ανησυχούν τόσο για την έκβαση της αποστολής τους όσο και για τη ζωή τους. Ο λοχαγός Εσρέμ με τους στρατιώτες του και η τοπική αστυνομία προσπαθούν να βρουν ποιος είναι ο δολοφόνος, την ίδια στιγμή που ο Πατασάνα αποκαλύπτει σταδιακά τον ανυπέρβλητο, ανθρώπινο εγωισμό που τρέφεται με τον θάνατο.

    Το κράμα παλιού και σύγχρονου γοητεύει τον αναγνώστη. Η αποκάλυψη του περιεχομένου των γραπτών του Πατασάνα γίνεται τμηματικά και παράλληλα με την εξέλιξη της τωρινής ιστορίας. Η ανάγνωση καθεμίας αρχαίας πινακίδας οδηγεί και σε νέα κλιμάκωση των γεγονότων που συντελούνται στο τώρα.

    Ο Πατασάνα διηγείται την προσωπική του ιστορία. Εστιάζει κυρίως στον εαυτό του και στους λόγους που ο ίδιος είναι υπεύθυνος για τον θάνατο χιλιάδων συμπατριωτών του. Ένας άνθρωπος που φέρθηκε παράλογα λόγω του έρωτα και αδιαφόρησε για τα θελήματα των θεών του. Εξαιτίας της δειλίας του δεν κατάφερε να αναχαιτίσει το κακό που συνέβη, και με τις πινακίδες αυτές προσφέρει στον μελλοντικό αναγνώστη τους την αλήθεια του, αυτή που δεν μπόρεσε να πει στην εποχή του. Τη διαπίστωση πως ο άνθρωπος κρύβεται πίσω από όλα τα δεινά, μα πιο πολύ, ο άνθρωπος είναι αυτός που ζει για να σκοτώνει. Η σκληρότητα του ανθρώπου οδηγεί σε σφαγές και μαζικές δολοφονίες και ρίχνει την ευθύνη στους θεούς. Μια εξομολόγηση που πιστεύει πως αξίζει να διασωθεί για τις επόμενες γενιές, ώστε να δημιουργήσει ειδική κρύπτη για να τη διαφυλάξει.

    Ο ποιητής μέσα του τον ώθησε να μοιραστεί με άλλους ανθρώπους όσα έζησε. Μ΄ αυτόν τον τρόπο, κατά μία έννοια ξεπέρασε όσα έζησε, αποστασιοποιήθηκε απ’ όσα πέρασε. Αυτό μπορούμε να το πούμε μιας μορφής αντιπαράθεση. Αντιπαράθεση με τον ίδιο του τον εαυτό, δηλαδή με τη δειλία του, τη μικροψυχία του, τα λάθη του. Συνάμα, είναι ένα είδος αναμέτρησης: με σκληρούς βασιλιάδες και ανελέητους θεούς πολύ ισχυρότερους απ’ αυτόν. Μόνο μια τόσο γυμνή, τόσο γενναία αντιπαράθεση μπορούσε να τον γαληνέψει…

    Στο τώρα, οι δολοφονίες που γίνονται στην περιοχή μοιάζουν με αυτές που είχαν γίνει πριν από εβδομήντα οκτώ χρόνια. Οι θάνατοι ενός χότζα, ενός αγροφύλακα και του γιου ενός χαλκωματά οδηγούν στο συμπέρασμα πως κάποιος ζητά, μέσω αυτών, την εκδίκηση για τους παλιότερους φόνους. Όμως, η έρευνα δεν οδηγεί στον δολοφόνο. Ο λοχαγός Εσρέφ προσανατολίζεται στις εθνικιστικές ομάδες που θέλουν να ξεσηκώσουν τους κατοίκους της περιοχής, η Εσρά πιστεύει πως οι θάνατοι επήλθαν από το χέρι κάποιου Αρμένη. Η απάντηση στο ποιος είναι ο υπαίτιος δίνεται στο τέλος του μυθιστορήματος και προκαλεί έκπληξη.

    Σχεδιάστηκαν και εκτελέστηκαν έτσι ώστε να τραβήξουν την προσοχή σε τρεις ανθρώπους που σκοτώθηκαν με τον ίδιο τρόπο εβδομήντα οχτώ χρόνια πριν. Εβδομήντα οχτώ χρόνια πριν, στην ίδια περιοχή: πέταξαν τον παπα-Κιρκόρ από το καμπαναριό της εκκλησίας που τώρα είναι τζαμί, έκοψαν το κεφάλι του Οχανές αγά και του το ‘βαλαν να το κρατάει στην αγκαλιά του, κρέμασαν τον χαλκωματά Γκάρο απ’ το δοκάρι του μαγαζιού του. 

    Μια αστυνομική ιστορία που ανασκάπτει μεθοδικά, ταυτόχρονα με την ανασκαφή των χαλασμάτων, την ιστορία των αρχαίων πολιτισμών που έζησαν σε τουρκικά εδάφη και μας δίνονται πάμπολλες πληροφορίες για τη σημερινή δράση των τρομοκρατών, εθνικιστών και αγωνιστικών οργανώσεων της περιοχής. Ένας συγκερασμός ανθρώπινων πεποιθήσεων λαξευμένων με το πέρασμα του χρόνου, μια σειρά αλλεπάλληλων γεγονότων που εμβαθύνουν στην προσωπική ανάγκη για καταξίωση και ενίοτε για κυριαρχία, και ένας έρωτας που τοποθετείται σε ιδεολογικά βάθρα τα οποία αναπλάθουν συνεχώς την έκβασή του.

    Πρωταγωνίστρια του βιβλίου είναι η Εσρά, μια γυναίκα που αγαπά το επάγγελμά της και είναι ταγμένη στον σκοπό της, να φέρει στη δημοσιότητα την τεράστια πολιτιστική κληρονομιά της πατρίδας της. Σύγχρονη Τουρκάλα, με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη, έχει μεγαλώσει με φιλοδοξίες και μακριά από δεισιδαιμονικές προκαταλήψεις των ομοεθνών της. Απαιτητική και αυταρχική, πολλές φορές εμμονική και ξεροκέφαλη, εντυπωσιάζει με την ηθική της, το αίσθημα δικαιοσύνης και τον απόλυτο σεβασμό στην αξία της ανθρώπινης ζωής. Απόλυτα πιστή στην ομάδα της, δίνει πάντα το παρών σε όλα τα προβλήματα και τις απαιτήσεις ως αρχηγός τους. Έχοντας ως παρακαταθήκη έναν διαλυμένο γάμο για τον οποίο ήδη έχει κάνει την αυτοκριτική της, ταράζεται όταν αισθάνεται ερωτικό ενδιαφέρον για τον λοχαγό Εσρέμ. Το ότι η πρωταγωνίστρια είναι γυναίκα αποτέλεσε μια ευχάριστη αλλαγή. Ο δυναμικός της χαρακτήρας και η ακλόνητη στάση της στα πιστεύω της συμπλέκονται αρμονικά με τη γυναικεία ευαισθησία και ενσυναίσθηση, αποφεύγοντας με επιτυχία τα κλασικά γυναικεία στερεότυπα.

    Για όλους τους χαρακτήρες του βιβλίου ο συγγραφέας είναι ιδιαίτερα γλαφυρός στις περιγραφές του και τους παρουσιάζει ολοκληρωμένους και πολυδιάστατους. Δεν αφήνει κενά στην αφήγηση, είναι σχολαστικός στη λεπτομερή καταγραφή γεγονότων και ονομάτων, παρουσιάζοντας παράλληλα και το πολιτικό υπόβαθρο της Τουρκίας. Αποδίδει έντεχνα τα ιδιαίτερα χρώματα και αρώματα της περιοχής όπου αναπτύσσει την ιστορία του, εστιάζοντας στον ποταμό Ευφράτη.

    Η πλοκή είναι ενδιαφέρουσα, με ιδιαίτερα αγαπημένα κεφάλαια αυτά των πινακίδων του Πατασάνα. Είχε την αγωνία και τη σταδιακή κορύφωση που απαιτείται σε ένα αστυνομικό μυθιστόρημα. Υπήρξαν σημεία στο βιβλίο που βαριόμουν να διαβάζω, όπως την εκτενή καταγραφή του καθημερινού μενού της αρχαιολογικής ομάδας και τις λεπτομερείς συνταγές τούρκικων φαγητών. Επίσης, οι ιδεολογικές καταβολές και οι στόχοι των διάφορων ομάδων που δρουν στα βουνά της Τουρκίας με μπέρδεψαν (φταίει το γεγονός πως εγώ δεν είμαι αρκετά ενημερωμένη και όχι ο συγγραφέας). Οι αναφορές στις γενοκτονίες –ιδιαίτερα αυτής των Αρμενίων– υπό το πρίσμα Τούρκου συγγραφέα δεν με ικανοποίησε. Μέσα από τους ήρωες παρουσιάζονται μερικές προκλητικές πολιτικές τοποθετήσεις οι οποίες με άφησαν με ανάμεικτα συναισθήματα.

    Ένα διαφορετικό αστυνομικό μυθιστόρημα από αυτά που έχω συνηθίσει να διαβάζω. Όχι τόσο για την πλοκή του, όσο για τα μηνύματα που θέλει να περάσει στον αναγνώστη. Το ανθρωπόμορφο τέρας που υπονομεύει το μεγαλύτερο δώρο της φύσης, τη ζωή, και δεν χορταίνει ποτέ είναι η λυπητερή διαπίστωση. Η ειρήνη, το απόλυτο αγαθό, υποσκελίζεται στο όνομα της ανθρώπινης ελευθερίας και η εθνική προδοσία συνεχίζει να υπάρχει όπως και στην εποχή των Χετταίων.

    Πολυδιάστατος και ενδιαφέρων Ο Γραφέας του παλατιού. Το συνιστώ ως μία αναγνώστρια που αγαπά τις καλογραμμένες ιστορίες και το μυστήριο.

    Ελπίζω το μαύρο ριζικό μου να ταξιδέψει ψιθυριστά απ’ αυτί σ’ αυτί, να μεταφραστεί σε όσες γλώσσες μιλιούνται στις όχθες του Ευφράτη, να γραφτεί σε πινακίδες, να περάσει από τους γέρους στους νέους, να γίνει το παραμύθι με το οποίο θα μεγαλώνουν τα παιδιά. Ίσως έτσι οι άνθρωποι να βάλουν μυαλό, να πάψουν να είναι σκληρόκαρδοι, κι ίσως έτσι να έχουμε λιγότερους θανάτους, ίσως και λιγότερο πόνο. 
                                                                                                                        Πατασάνα

    Περίληψη: Ήµουν ένας αχρείος που έζησε την εποχή των τυράννων. Ένας αχρείος που οι θεοί τον κατάντησαν δειλό. Ο πιο αξιολύπητος απ’ όλους τους αχρείους, ο πιο αποκρουστικός. Ένας ύπουλος παλατιανός γραφέας, που έτρεφε την καρδιά του µε κολακεία, το µυαλό του µε µίσος. Ένας διπρόσωπος άνθρωπος των τελετών, που ακολουθούσε πιστά τις εντολές του βασιλιά των Χάττι, κρύβοντας τον βαθύ του πόνο πίσω από µια µάσκα ευτυχίας πιο αδιαπέραστη κι απ’ ορείχαλκο, το αριστοκρατικό µίσος που είχε κουρνιάσει στο σώµα του κάτω από τα αρχοντικά ρούχα. Ο πιο αναξιοπρεπής άνθρωπος της γης. Επέλεξε να µείνει σιωπηλός, µε τα χέρια σταυρωµένα στο στήθος µε επισηµότητα, όπως απαιτούσε η αφοσίωση στον βασιλιά του, όταν η γυναίκα που αγαπούσε πέθαινε από αγάπη. Η ντροπή των αντρών. Ο πιο ελεεινός από τους ακόλαστους που, αντί να προτιµήσει το µεγαλείο του θανάτου από έρωτα, δεν δίστασε να καταφύγει στην επιβλητική σκιά της ασήµαντης οντότητάς του, που µεγάλωνε ολοένα πίσω από τους πέτρινους τοίχους του παλατιού. Εγώ, ο Πατασάνα, ο αρχιγραφέας του παλατιού, που κολυµπάω ανάµεσα στους νεκρούς. Αυτός που οι θεοί έγραψαν στο µέτωπό µου: «Θα σπαρταράει από τους πόνους ως την αιωνιότητα».

    Μια ανασκαφή σε µια αρχαία χεττιτική πόλη, κοντά στο Γκαζιαντέπ. Πινακίδες που γράφτηκαν πριν από τρεις χιλιάδες χρόνια. Δολοφονίες που αρχίζουν όταν ανακαλύπτονται οι πινακίδες. Οι οµολογίες του γραφέα Πατασάνα. Σκοτεινά µυστικά κάτω από τον λαµπερό ήλιο. Το τέλος των Χετταίων, οι Ασσύριοι… Οι τελευταίες περίοδοι των Οθωµανών, οι Αρµένιοι… Η Τουρκία σήµερα, οι Κούρδοι… Αίµα αδελφικό που τρέχει… Η αναλλοίωτη µοίρα αυτής της γης: βία και έρωτας… Μια ελεγεία στην αιµατοβαµµένη ιστορία αυτής της γης… Ένα τραγούδι στην πλούσια παράδοση αυτής της γης…

    Ο γραφέας του παλατιού
    Ο γραφέας του παλατιού – Ahmet Ümit

    Στοιχεία βιβλίου

    Τίτλος: Ο γραφέας του παλατιού

    Συγγραφέας: Ahmet Ümit

    Εκδόσεις: Πατάκη

    ISBN: 9789601675633

    Σελίδες: 544

    Ημερομηνία έκδοσης: 28/9/2020

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    Όταν ο Κλιφ νίκησε τον φόβο – Βίκυ Μάγκου

    Όταν ο Κλιφ νίκησε τον φόβο. Αν και ζούμε σε μία δύσκολη εποχή γεμάτη περιορισμούς, κανόνες και μέτρα, η αγαπητή πρωτοεμφανιζόμενη συγγραφέας Βίκυ Μάγκου...

    Ο Μπουτ: Το μικρό ρομπότ και η μεγάλη περιπέτεια – Shane Hegarty

    Από τις εκδόσεις Λιβάνη κυκλοφορεί το βιβλίο «Ο Μπουτ: Το μικρό ρομπότ και η μεγάλη περιπέτεια» του συγγραφέα Shane Hegarty, σε εικονογράφηση Ben Mantle. Προσωπική...

    Χεράκια καθαρά… Μικρόβια μακριά – Αθηνά Ντόκα

    Το βιβλίο της Αθηνάς Ντόκα «Χεράκια καθαρά... Μικρόβια μακριά» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μ. Σιδέρη σε εικονογράφηση Δέσποινας Ανδρέου. Προσωπική άποψη: Αγγελίνα Παπαθανασίου Η συγγραφέας, επηρεασμένη...

    Τα μουσικολούλουδα και ο παράφωνος κάκτος – Δήμητρης Κάσσαρης

    Το βιβλίο του μουσικού και συγγραφέα Δημήτρη Κάσσαρη «Τα μουσικολούλουδα και ο παράφωνος κάκτος» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις 24 γράμματα. Υπέροχη είναι και η...

    Quiz 70 – Ελληνική γλώσσα

    Quiz 70 - Πόσο καλά γνωρίζεις την ελληνική γλώσσα; Υπάρχουν λέξεις που τις συναντάμε σε βιβλία που διαβάζουμε. Γνωρίζουμε όμως τη σημασία τους; Πόσες σωστές...

    Dune: Η αρχή – Frank Herbert

    Ας μιλήσουμε λίγο για το "Dune". Το "Dune" σήμερα αποτελεί ένα πολύ σημαντικό φραντσάιζ όχι μόνο για τη λογοτεχνία, αλλά και για τον κόσμο...

    Palácio de Mafra – Biblioteca

    Το Παλάτι της Μάφρας (Palácio de Mafra), γνωστό και ως Παλάτι-Μονή της Μάφρας και το Βασιλικό Κτίριο της Μάφρας, είναι ένα μνημειακό μπαρόκ και...

    Τικ Τακ τικ τακ ο χρόνος περνά… (απόσπασμα) – M. J. Arlidge

    Τικ Τακ τικ τακ ο χρόνος περνά... (απόσπασμα) - M. J. Arlidge Σηκώνεις το τηλέφωνο. Έχεις μόλις 60 λεπτά ζωής ακόμα. Στο ένατο βιβλίο της σειράς,...