Το κουτί είναι ένα βιβλίο που προειδοποιεί από την περίληψη ήδη ότι πρόκειται για «ένα σκληρό και ταυτόχρονα ευαίσθητο μυθιστόρημα για τον θυμό, τα όνειρα, τη φιλία και την αγάπη». Αναφέρει επίσης πως «είναι ένα βιβλίο για τις φωτεινές αλλά και τις σκοτεινές πλευρές των ανθρώπων». Αυτό που δεν λέει όμως είναι τα συναισθήματα που θα σου προκαλέσει. Τη λύπη, την απόγνωση, τον θυμό. Τις αλλεπάλληλες γροθιές στο στομάχι γιατί συνειδητοποιείς πως αποτελείς μέρος ενός συστήματος που κατακερματίζει όνειρα και ψυχές…
Προσωπική άποψη: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα
Η Ζένια, με καταγωγή από την Αλβανία, ζει με την οικογένειά της σε ένα διαμέρισμα της πρωτεύουσας. Γονείς αδιάφοροι, πνιγμένοι στα δικά τους προβλήματα. Μοναδική πηγή χαράς για τη Ζένια είναι ο μικρότερος αδελφός της, Νικόλας. Το μουσικό σχολείο στο οποίο είναι μαθήτρια της Β’ Λυκείου δεν της προσφέρει τίποτε. Μια φίλη μόνο τη στηρίζει. Και η αγάπη της για τη μουσική τής προσφέρει διέξοδο. Ονειρεύεται να τελειώσει το σχολείο, να πάρει τον αδελφό της και να εξαφανιστούν μαζί. Να βρουν έναν κόσμο πιο όμορφο, δικαιότερο, ήρεμο, να ζήσουν όπως θέλουν.
Γαμημένε κόσμε.
Νιώθω κλονισμένη. Δεν εμπιστεύομαι τους ανθρώπους. Δεν εμπιστεύομαι τις σχέσεις. Βλέπω την καταστροφή στην οικογένειά μου και τα ζευγαράκια στο σχολείο που είναι για γέλια! Τι να ζηλέψω από αυτό; Σχέσεις και αγάπη βλέπω μόνο στις ταινίες… ίσως να υπάρχει μόνο ο έρωτας. Αλλά θέλω να είναι κάτι αληθινό κι όχι αυτό στο οποίο σπρώχνουν τους ανώριμους και τους μαλάκες οι ορμόνες τους. Θέλω να πιστέψω πως είναι δυνατόν να υπάρχει και κάποιος που να μπορούμε να μιλήσουμε.
Ο χρόνος περνά αργά. Καυγάδες και μεμψιμοιρία στο σπίτι. Ρατσισμός και μπούλινγκ στο σχολείο και στον κοινωνικό περίγυρο. Ένα αγόρι που δεν εκδηλώνει ενδιαφέρον για τη Ζένια. Και στη μιζέρια της ζωής και την αποχαύνωση της καθημερινότητας, εμφανίζεται ένας καθηγητής του σχολείου της που δείχνει ότι την αποδέχεται γι’ αυτό που είναι. Η ζωή της κοπέλας φαίνεται να βελτιώνεται. Η Ζένια αρχίζει να κάνει όνειρα και να χαμογελάει. Η ελπίδα φωτίζει τις μέρες της. Μέχρι που η ζωή της αλλάζει δραματικά. Η κακοποίηση σώματος και ψυχής και η συνειδητοποίηση πως τίποτε δεν είναι όπως νόμιζε, ωθούν τη Ζένια να αντιδράσει. Τίποτε δεν μπορεί να σταματήσει την ορμή που ξεχύνεται από την καρδιά της. Ούτε καν το κουτί…
Λίγες οι σελίδες του βιβλίου. Ούτε καν 300. Νομίζεις πως θα το πάρεις στα χέρια σου, σε λίγες ώρες θα κλείσεις το βιβλίο και θα αποφανθείς ότι σου άρεσε ή δεν σου άρεσε και θα ξεμπερδέψεις με δαύτο. Γελιέσαι οικτρά. Ο Γιώργος Γιώτσας σε οδηγεί σε έναν ανεμοστρόβιλο συναισθημάτων. Χωρίς διαφυγή.
…ήθελα να βάλω φωτιά στον κόσμο όλο! Αλλά πρώτα απ’ όλα θα κατέστρεφα αυτό το καταραμένο κουτί! Τόσον καιρό οι γονείς μου, αντί να ασχολούνται με το αγγελούδι μου, το Νικόλα, κοιμόντουσαν δίπλα στο κουτί! Θα το έκανα χίλια κομμάτια, μου φαινόταν το πιο σημαντικό πράγμα αυτή τη στιγμή, που δεν είχα τίποτα να χάσω. Αυτό ήταν η πηγή για όλα τα άσχημα! Το κουτί!
Το πρώτο μέρος του βιβλίου δεν έχει κάτι ιδιαίτερο. Περιγράφει τη ζωή μιας κοπέλας που, ναι μεν είναι δύσκολη, αλλά και ποιος έφηβος έχει εύκολη ζωή; Οι ιδιαιτερότητές της είναι η καταγωγή της και οι γονείς που δεν μπορούν να στηρίξουν την οικογένεια. Μπούλινγκ όλοι έχουμε δεχτεί, ίσως όχι ρατσιστικό, αλλά σίγουρα μας έχουν κοροϊδέψει για κάποιον λόγο είτε αφορά την εμφάνιση, τους τρόπους, τις πράξεις μας. Στο μυαλό ενός εφήβου τα πάντα γιγαντώνονται και αναδίδουν την αίσθηση της προσωπικής αποτυχίας. Βρήκα πολλά κοινά στη Ζένια με τον εαυτό μου στην ηλικία της. Η άρνηση να δεχτείς το κατεστημένο που σε καταπιέζει, τη ματαιότητα του εκπαιδευτικού συστήματος, τη διαφυγή από τα δύσκολα μέσω της μουσικής, τις μακρινές βόλτες. Όλα αυτά στο πρώτο μέρος του βιβλίου. Γιατί στη συνέχεια ακολουθεί ο Εφιάλτης.
Αυτά που δεν είχα κοινά με τη Ζένια είναι αυτά που με συντάραξαν. Και τα οποία δεν μπορώ να αποκαλύψω.
Ο Εφιάλτης έχει πολλά πρόσωπα για τη Ζένια. Έχει το πρόσωπο του γονιού, του συμμαθητή, του γείτονα, του περαστικού, του αστυνομικού, του καθηγητή. Κατακερματίζουν τον ψυχισμό του κοριτσιού. Ισοπεδώνουν τη θέλησή της να παλέψει γι’ αυτό που επιθυμεί πιο πολύ, την ελευθερία. Την οδηγούν σε σκοτάδια και υπόγεια και τη σέρνουν μέσα στη βρόμα των δικών τους ψυχών.
Πόνος, πανικός, λύπη, φόβος, μίσος, ΘΥΜΟΣ. Εναλλάσσονται σε κάθε μικρό κεφάλαιο. Δεν έχει σημασία ποιος τα ζει, η Ζένια ή εσύ. Γιατί είστε ένα. Κάποια στιγμή μέσα στην αφήγηση γίνεσαι εσύ η Ζένια. Αισθάνεσαι τα πάντα στο πετσί σου, στην καρδιά σου. Το μυαλό σου θολώνει. Ζητάς τη Λύτρωση, την οποία η Ζένια τελικά σου προσφέρει.
Κλείνοντας το βιβλίο, έκλαψα. Έκλαψα για αυτό το έφηβο κορίτσι. Έκλαψα και για μένα. Γιατί μέσα μου υπάρχει ακόμη αυτή η έφηβη κοπέλα που υπήρξα κάποτε και ζητούσε, όπως η Ζένια, ελευθερία. Έκλαψα γιατί είμαι μάνα. Έκλαψα γιατί είμαι εκπαιδευτικός. Έκλαψα για όλα τα λάθη που έχω κάνει, την αδιαφορία μου για άτομα και καταστάσεις που νόμιζα πως δεν με αφορούν, την εγωπαθή ανάγκη να είμαι πρωτίστως εγώ καλά, την εθελότυφλη εμπιστοσύνη μου στο κοινωνικό καθεστώς. Έκλαψα γιατί δεν είμαι αρκετή…
Τελικά, το κουτί δεν αφορούσε τη Ζένια. Αφορά τον αναγνώστη. Αφορά εσένα κι εμένα. Γιατί όλοι έχουμε το δικό ΜΑΣ κουτί. Τολμάμε να το ανοίξουμε;
Ευχαριστώ τον Γιώργο Γιώτσα γι’ αυτό το συγκλονιστικό ταξίδι.
Περίληψη: Εσύ το φτιάχνεις, εσύ το καταστρέφεις…
Η Ζένια, μαθήτρια της δευτέρας λυκείου, βιώνει μια δυσβάσταχτη καθημερινότητα όπου έρχεται αντιμέτωπη με το ρατσισμό και το μπούλινγκ στη γειτονιά της και στο σχολείο. Μέλος μιας δυσλειτουργικής οικογένειας, με δυο γονείς που δείχνουν αδιάφοροι και επικίνδυνοι, η Ζένια δίνει όλη της τη φροντίδα και τη στοργή στον μικρό της αδερφό Νικόλα, που την έχει ανάγκη.
Το πάθος της για τη μουσική και η ανακάλυψη των αισθημάτων ενός συμμαθητή της για κείνη, θα δώσουν στην κοπέλα την ελπίδα και το κίνητρο που χρειάζεται για να προχωρήσει μπροστά. Μέχρι τη στιγμή που ένας καθηγητής της θα εισβάλει στη ζωή της, την ίδια περίοδο που ο αδερφός της αρρωσταίνει πολύ σοβαρά. Τότε εκείνη θα αρχίσει να γλιστράει στα σκοτάδια του μυαλού… και ο εφηβικός της θυμός θα εξαπλωθεί μέσα της όπως το μελάνι εξαπλώνεται στο καθαρό νερό.
Το Κουτί είναι ένα βιβλίο για τις φωτεινές αλλά και τις σκοτεινές πλευρές των ανθρώπων… Ένα σκληρό και ταυτόχρονα ευαίσθητο μυθιστόρημα για το θυμό, τα όνειρα, τη φιλία και την αγάπη. Μια συγκλονιστική ιστορία για το πώς η ελπίδα ενός νέου ανθρώπου αγωνίζεται να επιβιώσει μέσα σε μια πραγματικότητα που του ζητάει να θυσιάσει ό,τι πιο πολύτιμο έχει.
Στοιχεία βιβλίου
Τίτλος: Το κουτί
Συγγραφέας: Γιώργος Γιώτσας
Εκδόσεις: Bell
Σελίδες: 272
Ημερομηνία έκδοσης: Μάιος 2020
ISBN: 978 960 620 822 5
Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ
