Πέμπτη, 21 Ιανουαρίου, 2021
More
    Αρχική Ελληνική Λογοτεχνία Η Ράφτρα - Αργυρώ Μαργαρίτη

    Η Ράφτρα – Αργυρώ Μαργαρίτη

    -

    Η Ράφτρα. Η ιστορία της Θράκης ανάμεσα σε ραφές και μπαλώματα. Με τον πολιτισμό και την κουλτούρα της Θράκης έχω έναν έρωτα που διαρκεί και αντέχει στον χρόνο όπως το καλό κρασί.

    Προσωπική άποψη: Μαρία Στρατή

    Την Κομοτηνή την έχω επισκεφτεί αρκετές φορές, ενώ μέσα στα πλάνα μου είναι να κάνω και μια περιήγηση στην Ξάνθη. Η συνύπαρξη διαφόρων πολιτισμών δημιουργεί ένα ξεχωριστό μωσαϊκό γλωσσών και θρησκειών.

    Η Ράφτρα είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα το οποίο εκτυλίσσεται στη Θράκη, τέλη 19ου, αρχές 20ού αιώνα. Κάνοντας αναφορά στον πολυγλωσσικό, πολυπολιτισμικό και πολυθρησκευτικό χαρακτήρα της Θράκης, ο αναγνώστης αντιλαμβάνεται ότι η Θράκη είναι μια ιδιαίτερη περιοχή που ανήκει στους ανθρώπους της, ανεξαρτήτως φυλής, γλώσσας, θρησκείας, καθώς και διαφόρων γεωπολιτικών εξελίξεων. 

    Το θρακιώτικο ιδίωμα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Έχει γεύση από Βαλκάνια και άρωμα Ανατολής. Αν και κάποιες φορές δυσκολευόμουν να κατανοήσω την ακριβή σημασία κάποιων λέξεων, η γραφή της Αργυρώς Μαργαρίτη και η πλοκή με κρατούσαν συνεχώς σε εγρήγορση. Επίσης, η συγγραφέας έκανε ενδελεχή ιστορική έρευνα, κάτι το οποίο αντανακλάται στον τρόπο με τον οποίο εξελίσσονται οι διάφοροι χαρακτήρες του μυθιστορήματος. 

    Η Κεραστώ έχασε την οικογένειά της κατά τις επιδρομές των Βουλγάρων Κομιτζάδων στην περιοχή της Ροδόπης. Βρήκε καταφύγιο σ’ ένα μισογκρεμισμένο γυναικείο μοναστήρι, όπου δέχεται τη φροντίδα και την αγάπη των γυναικών που επέζησαν από τις άγριες επιθέσεις των Κομιτζάδων πολλά χρόνια πριν. Μόνη κληρονομιά της Κεραστώς, μια κεντημένη ταυτότητα με το όνομα και την ημερομηνία γέννησής της, καθώς και τα ονόματα των γονιών και του αδερφού της.

    Το πανάκι αυτό ήταν ραμμένο πάνω στο κατασάρκι της όταν τη βρήκανε πλακωμένη από το νεκρό κορμί της μάνας.

    Θέλοντας να διασώσει την ταυτότητά της, η Κεραστώ μαθητεύει δίπλα στη Μελπομένη, μια νέα κοπέλα αριστοκρατικής καταγωγής η οποία καταφθάνει στο μοναστήρι για να γεννήσει το εκτός γάμου παιδί της, κρύβοντας έτσι την ντροπή της οικογένειάς της. Εκτός από την τέχνη του βελονιού, πλάι στη Μελπομένη η Κεραστώ αποκτά μια διευρυμένη μόρφωση και μαθαίνει γαλλικά. 

    Το να ράψεις ένα φόρεμα είναι πάρα πολύ δύσκολο. Δεν μπορεί να το κάνει ο καθένας. Ούτε πιάνεις το πανί, το κόβεις κι αρχινάς να βάζεις βελονιές. Θέλει τέχνη. Τα δαχτυλάκια της Κεραστώς είχαν γίνει σουρωτήρι από τα τρυπήματα, το κάμποτο κατακόκκινο, η γλώσσα της χιλιοδαγκωμένη.

    Μεγαλώνοντας, η Κεραστώ θα μαθητεύσει κοντά στις καλύτερες ράφτρες της Ξάνθης και της Βιέννης. Ωστόσο, σκοπός της ζωής της είναι να βρει τα χαμένα παιδιά που τόσο βίαια άρπαζαν οι Βούλγαροι από τις μανάδες τους. Η συγγραφέας κάνει αναφορά στο παιδομάζωμα αρσενικών παιδιών από τους Βούλγαρους επιδρομείς, μια άγνωστη πτυχή της νεότερης ελληνικής ιστορίας. Οι Βούλγαροι εκβουλγάρισαν τα αρσενικά παιδιά που απήγαγαν και τους άλλαξαν τα ονόματά τους. Μερικά τα έστειλαν να μείνουν μαζί με βουλγάρικες οικογένειες πάνω στα βουνά, έτσι ώστε να σκληραγωγηθούν και να γίνουν καλοί πολεμιστές. Επίσης, ο χειρισμός των όπλων ήταν αναπόσπαστο μέρος της εκπαίδευσης αυτών των παιδιών.

    Για να πετύχει τον στόχο της, η Κεραστώ κούρεψε τα μαλλιά της και ντύθηκε αγόρι. Έκανε σπίτι της μια σπηλιά στο βουνό και επιβίωνε πουλώντας στα παζάρια γιλέκα που έραβε η ίδια. Στη σπηλιά της Κεραστώς βρίσκει καταφύγιο και ο λαβωμένος Μήτσος Γιαβάσογλου, ο πλούσιος καπνέμπορας από την Ξάνθη, που αγωνίζεται για την ελευθερία του τόπου του. Αυτή η συνάντηση θα είναι καθοριστική για τους δύο νέους. Σιγά σιγά αναπτύσσεται ένα αίσθημα ανάμεσα στον Μήτσο και την Κεραστώ, το οποίο θα αργήσει να εξελιχθεί.

    Από τη μία, ο Μήτσος έχει αρκετές έγνοιες και βάσανα να τον απασχολούν. Η νεαρή γυναίκα του πατέρα του, η οποία θέλει να επιβληθεί στο αρχοντικό των Γιαβάσογλου, τα καπνά και οι εργάτες, η άφιξη του αδελφού και της αδελφής του από τη Βιέννη, και πολλά άλλα γεγονότα τα οποία θα αναστατώσουν τόσο το αρχοντικό των Γιαβάσογλου όσο και τη Θράκη. Προσωπική μου άποψη είναι ότι στο σπίτι των Γιαβάσογλου αντικατοπτρίζονται σε κάποιο βαθμό οι ιστορικές εξελίξεις στη Θράκη. 

    Ποιος να ξέρει τι ανάγκασε τούτο το παιδί να παριστάνει το αγόρι, να ξυρίσει το κεφάλι, να φορά ποτούρια, να κρύβεται σε σπηλιές, να πουλά γιλεκάκια στα παζάρια.

    Όλοι οι χαρακτήρες της Ράφτρας μου δίδαξαν κι από ένα κομμάτι της τραγικής μοίρας της Θράκης.

    Στο τέλος του μήνα, στις 28, υπογράφτηκε στο Βουκουρέστι η καταδίκη της Δυτικής Θράκης. Με όριο τη γραμμή του Νέστου, παραδόθηκε με δόξα και τιμή στους Βούλγαρους, άμα δεις τις τζίφρες τις ελληνικές, θα φρίξεις. […] Οι Βούλγαροι θα επέστρεφαν χειρότεροι από πριν, με τις ευχές των Μεγάλων Δυνάμεων και της Αθήνας.

    Η φιλοπατρία του Μήτσου, η στοχοπροσήλωση της Κεραστώς, η άνευ όρων αγάπη των μοναχών, η αφοσίωση της Τσικούδας (υπηρέτρια των Γιαβάσογλου), η καρτερικότητα της αδερφής του Μήτσου και η διορατικότητα της Μελπομένης καθρεφτίζουν τη δίψα ενός λαού για δικαίωση.

    Στον αντίποδα, η απερισκεψία του πατήρ Γιαβάσογλου, η αδιαφορία του αδερφού του Μήτσου για κάποιες καταστάσεις, σε συνδυασμό με τον καιροσκοπισμό της γυναίκας του πατέρα του Μήτσου και των παρατρεχάμενών της, υπέγραψαν την καταδίκη της Θράκης. Παρ’ όλα αυτά, η προδοσία της Θράκης επισφραγίστηκε από την αδιαφορία της Αθήνας, και συγκεκριμένα από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος δήλωσε ξεκάθαρα «Τη Θράκη δεν τη θέλω, ακόμα κι αν μου τη χαρίζανε», μια ιστορική φράση η οποία εξηγεί πολλά για το χθες και το σήμερα. 

    Περίληψη: ΘΡΑΚΗ, 1895-1913. Στη μαγική πόλη της Ξάνθης, σπουδαίες μοδίστρες με ασημένιες δαχτυλήθρες ντύναν τις Θράσσες με την τελευταία λέξη της μόδας. Κι ολόγυρα καπνοχώραφα με το χρυσόφυλλο φυτό που γέμιζε παράδες τους καπνέμπορους. Αρχοντικά με ζωγραφισμένα ταβάνια, το βουνό με τους θρύλους… Θα μπορούσε να είναι όμορφη η ζωή, αν δε σπέρνανε φωτιά οι κομιτατζήδες. Στα πλούσια αρχοντόσπιτα, στα ταπεινά πετρόχτιστα του Σαμακώβ, σε ένα παράξενο μοναστήρι, ράβουν και ξηλώνουν τη ζωή τους τα πρόσωπα αυτής της ιστορίας.

    Κεραστώ: Η ράφτρα. Για να διασώσει μια πάνινη ταυτότητα, μαθαίνει να πατά βελονιές. Μα τρύπωσε πάνω στην καρδιά της τάματα βαριά, κι όταν εκείνος ο άντρας μπήκε στη σπηλιά της, δε γινόταν να τον υποτάξει με τις χάρες του θηλυκού, γιατί είχε ξυρίσει το κεφάλι, είχε βάλει φούμο στα μούτρα, αυτός τηνε νόμιζε αγόρι.

    Μήτσος Γιαβάσογλου: Ο αντάρτης καπνέμπορος. Μεγάλο πάθος ο καπνός και η λευτεριά της Θράκης. Όταν λαβώθηκε σε κείνο το αλισβερίσι με τους λαθρέμπορες, νόμιζε πως η πληγή του θα κλείσει γρήγορα. Μα εκείνη η ράφτρα τονε σακάτεψε με το ασημένιο της βελόνι.

    Ένα μυθιστόρημα που θα μπορούσε να είναι παραμύθι ανατρεπτικό, με αρχοντόπουλα, κυράδες και θεριά που ράβουν τα πάθη, τους έρωτες, τα μυστικά και τις προδοσίες με γερές βελονιές πάνω στη ζωή τους. Εκεί στη Θράκη: Ξάνθη, Γενί Κιοΐ, Ντεντέαγατς, Γκιουμουλτζίνα, Αντριανού…

    Στοιχεία βιβλίου:

    Η ΡάφτραΤίτλος: Η Ράφτρα

    Συγγραφέας: Αργυρώ Μαργαρίτη

    Κατάλληλο για ηλικίες: 18+

    Εκδόσεις: Ψυχογιός

    Ημερομηνία έκδοσης: 8/10/2020

    Σελίδες: 424

    ISBN: 978-618-01-3542-8

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    2 ΣΧΟΛΙΑ

    1. Μια βόλτα στο διαδίκτυο και πέφτω συχνά πάνω σε σχόλια και κριτικές για τη Ράφτρα. Η κυρία Μαρία Στρατή διάβασε το βιβλίο, στάθηκε σε λέξεις, κυρίως όμως σε σημεία που εγώ ανέφερα με υστερόβουλο στόχο: να γίνουν κατανοητά μόνο από τους υποψιασμένους. Χαίρομαι πολύ για όσα γράφει και μάλιστα όταν επισημαίνει στοιχεία, σημεία και σημάδια που γράφτηκαν… ερήμην μου, δηλαδή με το χέρι του υποσυνείδητου. Ευχαριστώ θερμά, κυρία Μαρία Στρατή, για κάθε λέξη που αφιερώσατε στη Ράφτρα μου.

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here

    Ο Μπουτ: Το μικρό ρομπότ και η μεγάλη περιπέτεια – Shane Hegarty

    Από τις εκδόσεις Λιβάνη κυκλοφορεί το βιβλίο «Ο Μπουτ: Το μικρό ρομπότ και η μεγάλη περιπέτεια» του συγγραφέα Shane Hegarty, σε εικονογράφηση Ben Mantle. Προσωπική...

    Χεράκια καθαρά… Μικρόβια μακριά – Αθηνά Ντόκα

    Το βιβλίο της Αθηνάς Ντόκα «Χεράκια καθαρά... Μικρόβια μακριά» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μ. Σιδέρη σε εικονογράφηση Δέσποινας Ανδρέου. Προσωπική άποψη: Αγγελίνα Παπαθανασίου Η συγγραφέας, επηρεασμένη...

    Τα μουσικολούλουδα και ο παράφωνος κάκτος – Δήμητρης Κάσσαρης

    Το βιβλίο του μουσικού και συγγραφέα Δημήτρη Κάσσαρη «Τα μουσικολούλουδα και ο παράφωνος κάκτος» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις 24 γράμματα. Υπέροχη είναι και η...

    Mια γραμμή και μια τελεία κι είναι θαύμα η ιστορία – Ευαγγελία Γκιώνη

    Το βιβλίο της ψυχολόγου και συγγραφέως Ευαγγελίας Γκιώνη «Μια γραμμή και μια τελεία κι είναι θαύμα η ιστορία» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μέγας Σείριος...

    Συνέντευξη – Ευαγγελία Γκιώνη

    Συνέντευξη - Ευαγγελία Γκιώνη Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε την ψυχολόγο και συγγραφέα Ευαγγελία Γκιώνη, με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «Μια γραμμή...

    Οι Απαράφθορες – Στέλιος Χαλκίτης

    Οι Απαράφθορες  είναι το νέο μυθιστόρημα του συγγραφέα Στέλιου Χαλκίτη και κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Ιανός.  Προσωπική άποψη: Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών «Νιώθω ότι ζω μ’ εσάς, για...

    Ο Μπουτ: Το μικρό ρομπότ και η μεγάλη περιπέτεια – Shane Hegarty

    Από τις εκδόσεις Λιβάνη κυκλοφορεί το βιβλίο «Ο Μπουτ: Το μικρό ρομπότ και η μεγάλη περιπέτεια» του συγγραφέα Shane Hegarty, σε εικονογράφηση Ben Mantle. Προσωπική...

    Quiz 10 – Γενικών γνώσεων

    Quiz 10 - Γενικών γνώσεων Πόσες σωστές απαντήσεις θα βρείτε στο quiz μας; Ανακαλύψτε τις γνώσεις σας μέσα από τις απαντήσεις!