Στη σημερινή συνέντευξη στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενείται η συγγραφέας Ζέφη Συρίβλη με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «Μια μαϊμού από το πουθενά» από τις εκδόσεις Πατάκη.
Συνέντευξη
Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου
Ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε.
Έχει περάσει μεγάλο χρονικό διάστημα από την προηγούμενη συνομιλία μας. Από το 2022 μέχρι σήμερα, έχουν κυκλοφορήσει δυο ακόμα βιβλία της σειράς Μυστήρια για δύο. Στο τελευταίο σας βιβλίο «Μια μαϊμού από το πουθενά» το μυστήριο που καλούνται να επιλύσουν η Λένη και ο Νικόλας είναι πιο σύνθετο και συνάμα επικίνδυνο. Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για να γεννηθεί αυτό το βιβλίο;
Ζ.Σ. H έμπνευση προήλθε από ένα ντοκιμαντέρ που είδα με θέμα την παιδική εργασία στα ορυχεία εξόρυξης κοβαλτίου στο Κονγκό. Οι εικόνες αυτές με συγκλόνισαν και με έκαναν να σκεφτώ πόσα πράγματα συμβαίνουν στον κόσμο μας, συχνά μακριά από εμάς, χωρίς όμως να σημαίνει ότι δεν μας αφορούν.
Αναρωτήθηκα, λοιπόν, πώς μπορώ να μιλήσω στα παιδιά για το θέμα αυτό, χωρίς να τους κάνω μάθημα. Κάπως έτσι γεννήθηκε η συγκεκριμένη περιπέτεια. Ένα μυστήριο το οποίο θα έκρυβε κάτι βαθύτερο. Ήθελα οι ήρωές μου να βρεθούν μπροστά σε μια κατάσταση που θα δοκίμαζε όχι μόνο την παρατηρητικότητα και την ευφυΐα τους, αλλά και το θάρρος, την ευαισθησία και τις αξίες τους.
Άλλωστε για εμένα το μυστήριο δεν είναι αυτοσκοπός. Είναι ο τρόπος να «παρασύρω» τον αναγνώστη σε μια συναρπαστική ιστορία και όταν φτάσει στην τελευταία σελίδα να έχει αποκομίσει κάτι περισσότερο από την απάντηση στο ερώτημα «ποιος το έκανε;».
Συναντήσατε δυσκολίες κατά τη διάρκεια της συγγραφής, αφού οι ήρωές σας έπρεπε να περάσουν «διά πυρός και σιδήρου» μέχρι να φτάσουν στην επίλυση του μυστηρίου;
Ζ.Σ. Ναι, φυσικά. Σε ένα βιβλίο μυστηρίου πρέπει να υπάρχει ισορροπία. Να δίνεις στον αναγνώστη αρκετά στοιχεία ώστε να μπορεί να συμμετέχει στην αναζήτηση της λύσης, αλλά όχι τόσα ώστε να αποκαλύπτεται πρόωρα το μυστικό.
Η μεγαλύτερη πρόκληση, όμως, είναι να μην περιορίζονται οι ήρωες στον ρόλο του μικρού ντετέκτιβ. Θέλω να είναι αληθινοί χαρακτήρες με φόβους, αδυναμίες, συναισθήματα και διλήμματα.
Διαβάστε την άποψή μας για το βιβλίο: Μια μαϊμού από το πουθενά
Βλέπουμε όμως ότι κάτι αλλάζει και στη σχέση μεταξύ των ηρώων σας. Να υποθέσω ότι στα επόμενα βιβλία της σειράς, αυτή η αλλαγή θα είναι πιο έκδηλη;
Ζ.Σ. Νομίζω ότι θα ήταν περίεργο αν οι ήρωες παρέμεναν ακριβώς οι ίδιοι από βιβλίο σε βιβλίο. Όπως συμβαίνει και στην πραγματική ζωή, οι κοινές εμπειρίες, οι δυσκολίες και οι περιπέτειες επηρεάζουν τις σχέσεις μας.
Η Λένη και ο Νικόλας δεν λύνουν απλώς ένα μυστήριο. Μεγαλώνουν, γνωρίζουν καλύτερα τον εαυτό τους, ανακαλύπτουν νέες πλευρές ο ένας του άλλου και μαθαίνουν να διαχειρίζονται συναισθήματα που ίσως μέχρι τώρα δεν είχαν αντιμετωπίσει.
Σε μια εποχή που έχουμε γίνει οι περισσότεροι απαθείς και ασχολούμαστε μόνο με τα κοινωνικά δίκτυα, το βιβλίο σας μας υπενθυμίζει ότι πρέπει να αντιδράσουμε απέναντι σε κάθε αδικία και να βάλουμε το δικό μας λιθαράκι για να γίνει λίγο καλύτερος αυτός ο κόσμος. Σας ενοχλεί, σας φοβίζει η απάθεια των ανθρώπων; Έχουμε συνηθίσει πλέον να βλέπουμε να καταγράφουμε με το κινητό μας αλλά να μην αντιδρούμε ενεργά;
Ζ.Σ. Ναι, με προβληματίζει βαθιά. Ίσως μάλιστα περισσότερο από την ίδια την αδικία να με τρομάζει η στιγμή που αρχίζουμε να τη θεωρούμε φυσιολογική.
Ζούμε σε μια εποχή όπου μπορούμε να πληροφορηθούμε σχεδόν αμέσως τι συμβαίνει στην άλλη άκρη του κόσμου. Όμως η διαρκής έκθεση σε εικόνες βίας, αδικίας και ανθρώπινου πόνου δεν μας κάνει απαραίτητα πιο ευαίσθητους. Μερικές φορές συμβαίνει το αντίθετο. Συνηθίζουμε να βλέπουμε χωρίς να αισθανόμαστε την ανάγκη να αντιδράσουμε.
Δεν μπορούμε όλοι να αλλάξουμε τον κόσμο με κάποια σπουδαία πράξη. Πιστεύω, όμως, ότι μπορούμε να αλλάξουμε κάτι στον μικρόκοσμό μας. Να υπερασπιστούμε κάποιον που αδικείται, να μη σιωπήσουμε μπροστά στον εκφοβισμό, να δείξουμε αλληλεγγύη. Ένα βασικό μήνυμα που θέλω να περνά μέσα από τις ιστορίες μου, είναι ότι δεν χρειάζεται να είσαι υπερήρωας για να κάνεις το σωστό. Χρειάζεται να μην επιλέγεις την αδιαφορία.
Μια πρώτη επαφή με το αναγνωστικό σας κοινό είχατε στο 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Πεδίον του Άρεως. Έχουν προγραμματιστεί μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα παρουσιάσεις σε σχολεία ή βιβλιοπωλεία;
Ζ.Σ. Ναι, είναι στο πρόγραμμα. Η επαφή με τους αναγνώστες είναι από τις πιο ωραίες στιγμές. Ιδιαίτερα όταν πρόκειται για παιδιά, αυτές οι συναντήσεις έχουν μια ξεχωριστή ενέργεια. Τα παιδιά είναι αυθόρμητα, παρατηρητικά και συχνά κάνουν ερωτήσεις και επισημάνσεις που ούτε ο ίδιος ο συγγραφέας δεν έχει σκεφτεί.
Έχετε καταφέρει να δημιουργήσετε βιβλία που συνδυάζουν μυστήριο, δράση, ένταση, χιούμορ, γνώση και κοινωνικά μηνύματα. Όλα, σε σωστές αναλογίες. Πόσο εύκολος ή δύσκολος είναι αυτός ο συνδυασμός για σας;
Ζ.Σ. Δεν είναι εύκολος συνδυασμός, γιατί το καθένα από αυτά πρέπει να βρει τη σωστή θέση μέσα στην ιστορία. Το μυστήριο δημιουργεί την περιέργεια, η δράση κρατά ζωντανό το ενδιαφέρον, το χιούμορ προσφέρει ανάσες και τα όποια κοινωνικά μηνύματα δίνουν μια επιπλέον διάσταση στην περιπέτεια. Το ζητούμενο είναι όλα αυτά να συνυπάρχουν αρμονικά χωρίς κανένα να επισκιάζει τα υπόλοιπα και να γίνονται μέρος μιας ιστορίας που ο αναγνώστης θα απολαύσει από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα.
Το επόμενο μυστήριο που καλούνται να επιλύσουν οι ήρωές σας έχει ήδη γραφτεί ή βρίσκεται ακόμα στη φάση της συγγραφής;
Ζ.Σ. Η αλήθεια είναι ότι η Λένη και ο Νικόλας δεν με αφήνουν εύκολα να τους αποχωριστώ. Ωστόσο, θεωρώ ότι κάθε ιστορία χρειάζεται τον χρόνο της για να ωριμάσει και να βρει τον δρόμο της προς τους αναγνώστες.
Λίγο πριν ολοκληρώσουμε τη συνέντευξη, υπάρχει κάτι που θέλετε να μοιραστείτε με τους αναγνώστες μας;
Ζ.Σ. Σε μια εποχή γεμάτη εικόνες, ερεθίσματα και γρήγορους ρυθμούς, πιστεύω πως τα βιβλία προσφέρουν στα παιδιά κάτι πολύτιμο: τον χρόνο να φανταστούν, να αισθανθούν και να ανακαλύψουν τον κόσμο με τον δικό τους τρόπο. Η παιδική και εφηβική λογοτεχνία έχει τη δυνατότητα να προσεγγίζει ακόμα και σύνθετα κοινωνικά ζητήματα μέσα από την πλοκή και τα διλήμματα των ηρώων, με τρόπο προσιτό στους νεαρούς αναγνώστες, χωρίς να χρειάζεται να δίνει έτοιμες απαντήσεις. Αυτό είναι και το σκεπτικό πίσω από τα τρία βιβλία της σειράς Μυστήρια για δύο. Ιστορίες που προσφέρουν πρώτα απ’ όλα την απόλαυση της περιπέτειας, δίνοντας παράλληλα αφορμές για σκέψη χωρίς να επιβάλλουν συμπεράσματα.
Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας. Καλή δημιουργική συνέχεια.
Ζ.Σ. Σας ευχαριστώ και εγώ πολύ για την πρόσκληση και τη φιλοξενία. Εύχομαι να συνεχίσετε να ανακαλύπτετε και να μοιράζεστε με τους αναγνώστες σας όμορφες λογοτεχνικές διαδρομές.
Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ