Στη σημερινή συνέντευξη στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενείται η συγγραφέας Δέσποινα Νάσσου με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «ώς την τελευταία σταγόνα» από τις εκδόσεις συρτάρι.
Συνέντευξη
Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου
Ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε.
Το δεύτερο βιβλίο σας είναι μια νουβέλα που απευθύνεται όχι μόνο στο ενήλικο, αλλά και στο εφηβικό-νεανικό κοινό. Θίγει την εξάρτηση από το αλκοόλ. Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για να γράψετε αυτό το βιβλίο;
Δ.Ν. Χαίρομαι αληθινά που με την αφορμή του νέου βιβλίου ξανασυναντιόμαστε και σας ευχαριστώ για τη φιλοξενία.
Το εφηβικό-νεανικό κοινό με αφορά για πολλούς λόγους. Τα παιδιά και οι έφηβοι χρειάζονται να ακουστούν και να δικαιωθούν. Είναι τουλάχιστον άδικο να βρίσκονται στο στόχαστρο και να κατηγορούνται για μια δομή κοινωνίας που έχουν χτίσει άλλοι πριν από εκείνους, για εκείνους.
Η αρχική πηγή έμπνευσης ήταν ένα περιστατικό που «έπεσε» στην αντίληψή μου και με προβλημάτισε. Τα υπόλοιπα είναι προϊόν μυθοπλασίας.
Οι ήρωές σας ζουν στην Πράγα. Γιατί επιλέξατε την πρωτεύουσα της Τσεχίας για να στήσετε το σκηνικό της ιστορίας σας;
Δ.Ν. Το έκανα σκόπιμα, πρώτον διότι ήθελα να ξεφύγω από το στενό πλαίσιο της χώρας μας εφόσον ο αλκοολισμός είναι η τρίτη αιτία θανάτου παγκοσμίως. Δεύτερον επειδή έχοντας η ίδια επισκεφθεί την Πράγα, οι αισθήσεις μου ήταν καλός οδηγός στις περιγραφές και τη μεταφορά της γενικότερης ατμόσφαιρας της πόλης στον αναγνώστη. Η παγωμένη, ομιχλώδης και με γραφικό αρχιτεκτονικό ανάγλυφο Πράγα ήταν το ιδανικό σκηνικό για την ιστορία.
Γονείς εξαρτημένοι, παιδιά που μεγαλώνουν με αυτόματο πιλότο, τραύματα που καταγράφονται στις παιδικές ψυχές, είναι κάποια από τα θέματα που θίγετε στο βιβλίο σας. Σας δυσκόλεψε κάποιος από τους ήρωές σας κατά τη διάρκεια της συγγραφής;
Δ.Ν. Οι ήρωες ήταν πολύ φιλικοί μαζί μου κι εγώ μαζί τους, ένιωσα ότι με καλοδέχτηκαν, ότι με περίμεναν από καιρό να τους βάλω στις σελίδες, να τους κάνω ορατούς, με σάρκα και φωνή. Ειδικά τα παιδιά, πράγμα καθόλου τυχαίο, στο οποίο πιθανώς να συνέβαλε και η εμπεριστατωμένη ενημέρωσή μου για το Ψυχικό Τραύμα σε παιδιά και εφήβους.
Μια σχετική δυσκολία είχα με τη Φελίτσια, τη θεία, τη γυναίκα που με θάρρος και αποφασιστικότητα έκανε το αδύνατο δυνατό, ως σταθερό σημείο αναφοράς και φάρος στη ζωή των δύο παιδιών. Έψαξα μαζί της να βρω ισορροπίες. Να δώσω βήμα και δικαίωμα στην επιθυμία της. Ήθελα να δείξω ότι μια γυναίκα ήδη δυσκολεμένη και με προσωπικά προβλήματα, μπορεί να κάνει την υπέρβαση. Πιστεύω πολύ σε αυτό, στην καλοσύνη ως αντίδοτο στον κυνισμό, στην τρυφερότητα και στην αγάπη. Η Φελίτσια αποφάσισε να κάνει την υπέρβαση διότι η συνείδηση και η καρδιά της δεν της επέτρεπαν κάτι άλλο.
Διαβάστε την άποψή μας για το βιβλίο: ώς την τελευταία σταγόνα
Ένας ενήλικας που έχει βιώσει σωματική ή συναισθηματική κακοποίηση, ενδοοικογενειακή βία και παραμέληση ως παιδί, σίγουρα σημαδεύεται από όλα αυτά τα δυσάρεστα γεγονότα και θα χρειαστεί βοήθεια προκειμένου να επουλώσει τις πληγές του, αλλά κυρίως, να σπάσει τον κύκλο του τραύματος. Δύσκολη και επίπονη διαδικασία. Θεωρώ όμως ότι στη χώρα μας, ένα μεγάλο ποσοστό ανθρώπων που αντιμετωπίζουν θέματα ψυχικής υγείας δεν ζητά βοήθεια από ειδικούς. Γιατί ακόμα παραμένει ταμπού το να απευθυνθεί κάποιος σε ειδικό ψυχικής υγείας;
Δ.Ν. Ζούμε σε μια χώρα που ενώ τυπικά και γεωγραφικά είναι ευρωπαϊκή, κουβαλάει κυριολεκτικά στην πλάτη πλήθος στερεοτύπων και ταμπού. Ένα από αυτά είναι και η αναζήτηση βοήθειας από ειδικούς ψυχικής υγείας αλλά και γενικότερα. Υπάρχει μια δυσκολία στο να ζητάμε βοήθεια. Θεωρείται δείγμα αδυναμίας ενώ είναι ακριβώς το αντίθετο. Διότι έτσι έχει περάσει από γενιά σε γενιά, ότι είναι ντροπή – τεράστιο θέμα που μας καθηλώνει ως προσωπικότητες. Η σιωπή, οι εσφαλμένες προτεραιότητες όπως το τι θα πει ο γείτονας, το σόι και πάει λέγοντας, το να ζούμε με τα μέτρα και τα σταθμά άλλων, μας ταλανίζει ακόμη, πολύ περισσότερο από όσο θέλουμε να πιστεύουμε.
Ευτυχώς, η νέα γενιά το αλλάζει αυτό. Εύχομαι να συνεχίσει. Θεωρώ ότι η λογοτεχνία όχι μόνο μπορεί να συμβάλλει σε αυτό, αλλά είναι και αποστολή της. Γιατί η λογοτεχνία και η τέχνη πάντα θα συν-πορεύονται με την ελευθερία και το δικαίωμα των επιλογών.
Έχετε σκιαγραφήσει εξαιρετικά τους χαρακτήρες των ηρώων σας. Δική μου αγαπημένη ηρωίδα η Φελίτσια. Συναντάμε δικά σας στοιχεία στους ήρωές σας;
Δ.Ν. Χαίρομαι ιδιαίτερα για αυτό που λέτε. Κατανοώ γιατί σας άγγιξε ο χαρακτήρας της Φελίτσια.
Στους ήρωές μας, ακόμη και σε εκείνους που δεν μας μοιάζουν καθόλου, υπάρχει πάντα ένα ψήγμα δικό μας. Θέλω να πω ότι ακόμη και η επιλογή του αντιθέτου έχει το νόημά της.
Μια πρώτη επαφή του βιβλίου με το κοινό έγινε στο 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου στο Πεδίον του Άρεως. Έχει οριστεί η επίσημη παρουσίασή του;
Δ.Ν. Η πρώτη επαφή είχαμε τη χαρά να γίνει στο 54ο Φεστιβάλ Βιβλίου, ναι. Ήταν μια όμορφη συγκυρία, που αγκαλιάστηκε από το κοινό.
Η επίσημη παρουσίαση θα γίνει μέσα στο φθινόπωρο και θα ανακοινωθεί το συντομότερο δυνατόν.
Ποια είναι τα επόμενα συγγραφικά σας σχέδια;
Δ.Ν. Προς το παρόν, θέλω να αφοσιωθώ στη συνομιλία του αναγνωστικού κοινού με το «Ώς την τελευταία σταγόνα». Επιθυμώ να είμαι δίπλα στους ήρωές μου και μέσα από αυτούς, δίπλα στην κοινωνία, στους εφήβους και στους νέους, να τους αφουγκραστώ, να τους τιμήσω όπως αρμόζει.
Λίγο πριν ολοκληρώσουμε τη συνέντευξη, θα θέλατε να πείτε κάτι στους αναγνώστες μας;
Δ.Ν. Βεβαίως. Θέλω να τονίσω ότι η πλοκή, τα μηνύματα και ο τρόπος που ειπώθηκε η ιστορία μέσα στο βιβλίο δεν έγινε αβασάνιστα αλλά πολύ συνειδητά, ώστε να αναδειχθούν καθάρια και να «εντυπωθούν» ψυχικά, με τον τρόπο που ως δημιουργός επιλέγω να γράφω και να δίνω το στίγμα μου.
Το «ώς την τελευταία σταγόνα» είναι ένα βιβλίο μικρής φόρμας, με αρκετά επίπεδα αναγνώσεων κατά τη γνώμη μου, πέραν και εκτός του εθισμού στο αλκοόλ.
Το αίτημα είτε είμαστε παιδιά, είτε έφηβοι, είτε ενήλικες, είναι κοινό και πανανθρώπινο. Ποιο είναι αυτό; Καλώ το αναγνωστικό κοινό να το ανακαλύψει μέσα από τους παλλόμενους ήρωες της νουβέλας και θα χαρώ να το μοιραστούμε με την πρώτη ευκαιρία, στην επίσημη παρουσίαση.
Ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας. Καλή δημιουργική συνέχεια!
Δ.Ν. Κι εγώ σας ευχαριστώ θερμά για τη χαρά και την ευδαιμονία της επικοινωνίας στο φιλόξενο έδαφος των Θεματοφυλάκων Λόγω Τεχνών. Να είστε καλά!
Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ