«Γυναίκες της σιωπής» είναι ο τίτλος του βιβλίου με το οποίο συστήνεται στο αναγνωστικό κοινό η συγγραφέας Ανθή Μάστορα. Το βιβλίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Γραφή.
Προσωπική άποψη: Αγγελίνα Παπαθανασίου
Πρόκειται για ένα «χορταστικό» μυθιστόρημα με γλαφυρές περιγραφές. Αληθινά γεγονότα και μυθοπλασία δένουν αρμονικά, δημιουργώντας μια ιστορία που ξεκινά από το 1925 και ολοκληρώνεται με τη μεταπολίτευση. Μέσα από τους ήρωες του βιβλίου, ξετυλίγονται πτυχές της ελληνικής και παγκόσμιας ιστορίας, χωρίς να απουσιάζουν οι κοινωνικές πτυχές της χρονικής αυτής περιόδου.
Δεν ήταν η πρώτη φορά που θα βοηθούσε τη μαμή να ξεγεννήσει τη μάνα της, αυτό όμως δεν εμπόδισε το φόβο να κυριεύσει την καρδιά της. Ήταν το πρώτο παιδί της πολυμελούς οικογένειας και κουβαλούσε βάρη που δεν της αναλογούσαν. Δεκαέξι χρονών κοριτσάκι μεγάλωνε τα μικρότερα αδέλφια της μιας και η μάνα της έτρεχε όλη μέρα στα ζωντανά βοηθώντας τον πατέρα της, Και τώρα θα είχε να φροντίσει και ένα νεογέννητο. Πολλές οι ευθύνες στους ώμους της μα εκείνη ποτέ δεν διαμαρτυρήθηκε.
Μέσα από την κεντρική ηρωίδα της, τη Βαγγελή, η συγγραφέας θίγει τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία και κυρίως στην ελληνική επαρχία, όπου η γυναίκα υπάκουγε τυφλά στις προσταγές του πατέρα και του συζύγου της χωρίς να έχει δικαίωμα στην εκπαίδευση και στην επιλογή συντρόφου. Οι αποφάσεις για τη ζωή της ήταν στα χέρια των ανδρών της οικογένειας και εκείνη υπάκουγε σιωπηλά, χωρίς να διαμαρτύρεται, χωρίς να αξιώνει κάτι διαφορετικό από το καθορισμένο.
Θίγονται επίσης οι δυσκολίες επιβίωσης στα ορεινά χωριά, η στενότητα οικονομικών πόρων, οι κοινωνικές ανισότητες, η εκμετάλλευση των κολίγων και των εργατών από τους τσιφλικάδες, καθώς και ο ρατσισμός που βίωσαν οι πρόσφυγες της Μικράς Ασίας στην Ελλάδα.
Ο Γιώργος έβλεπε καθαρά πια πως ο τσιφλικάς θεωρούσε τους πρόσφυγες παιδιά ενός κατώτερου θεού, ταραξίες που έκαναν κατάληψη της περιουσίας του. Τους πολεμούσε με όποιο μέσο μπορούσε. Ο πόλεμος ξεκίνησε από το 1925, όταν με απαλλοτρίωση μεγάλου μέρους του τσιφλικιού, άρχισε η εγκατάσταση οικογενειών προσφύγων από την Ανατολική Ρωμυλία. Έβαζε τους παρατρεχάμενους και τους αγροφύλακές του να τους χτυπούν αλύπητα, Ήθελε να τους κάνει τη ζωή κόλαση για να εξαναγκαστούν να φύγουν από εκεί. Και πού να πάνε οι κατατρεγμένοι, αφού εκεί τους εγκατέστησε το ελληνικό κράτος;
Εκτενής αναφορά γίνεται στον εμφύλιο πόλεμο. Μια δύσκολη περίοδος για την Ελλάδα αμέσως μετά τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Ολόκληρες οικογένειες ξεκληρίστηκαν, άλλες έφυγαν από τη χώρα για να επιβιώσουν, και παιδιά βρέθηκαν μόνα τους μακριά από τις οικογένειές τους σε ξένο τόπο. Μια περίοδος βαμμένη με πολύ αίμα, γεγονότα φρικιαστικά που ανθρώπινος νους αδυνατεί να κατανοήσει.
«Μπροστά στα μάτια μου βίασαν τη Μάρθα δέκα άντρες, με τη σειρά και ύστερα της έκοψαν το κεφάλι. Το έβαλαν σε μια πέτρα και με ανάγκασαν να το κοιτάζω ολημερίς».
Το Γυναίκες της σιωπής, παρά τις πεντακόσιες σελίδες του, διαβάζεται εύκολα και γρήγορα. Ο αναγνώστης βιώνει έντονα εναλλασσόμενα συναισθήματα. Θεωρώ ότι η πρώτη συγγραφική απόπειρα της Ανθής Μάστορα είναι αξιοπρόσεκτη και θέτει γερές βάσεις και για τα επόμενα βιβλία της.
Περιγραφή: Στη σκιά της Πίνδου, σ’ ένα ορεινό κεφαλοχώρι των Τρικάλων πλάι στον Αχελώο, μεγαλώνει η Βαγγελή, η πρωτότοκη κόρη μιας πολύτεκνης οικογένειας, τη δεκαετία του 1920. Από μικρή ηλικία αναλαμβάνει τον ρόλο της μάνας, μεγαλώνοντας τα αδέλφια της με θυσίες και αυταπάρνηση. Η μοναδική της διέξοδος είναι οι κλεφτές στιγμές που περνά με την ξαδέλφη και αδελφή ψυχή της, τη Χρυσάνθη, δύο κορίτσια αντίθετων χαρακτήρων που ενώνουν τις ελπίδες τους για ένα καλύτερο μέλλον.
Η Βαγγελή παντρεύεται τον Γιώργο, συγχωριανό της, και λίγα χρόνια αργότερα τον ακολουθεί στο Νέο Μοναστήρι Φθιώτιδας, στο τσιφλίκι του γαιοκτήμονα Μαραθέα, εκεί που εκείνος προσλαμβάνεται ως αποθηκάριος. Συνδέονται με τους πρόσφυγες του χωριού και αναπτύσσουν μαζί τους δυνατούς δεσμούς, ιδιαίτερα με τη οικογένεια της Ζώγιας, της γειτόνισσά τους.
Παράλληλα, η Χρυσάνθη παντρεύεται τον γιο ενός πλούσιου τσέλιγκα. Ο γάμος της όμως αποδεικνύεται χρυσό κλουβί. Μη μπορώντας να αντέξει άλλο, εγκαταλείπει τον άντρα της, κόντρα στις κοινωνικές συμβάσεις της εποχής και ακολουθεί τον έρωτα της ζωής της στο Βελεστίνο. Οι δρόμοι των δύο γυναικών χωρίζουν.
Το μαύρο πέπλο του Πολέμου, σκεπάζει τις ζωές τους. Το Νέο Μοναστήρι, όπως και ολόκληρη η Θεσσαλία, υποδουλώνεται στα ιταλικά στρατεύματα κατοχής που συνεργάζονται άψογα με τον τσιφλικά. Ο άντρας της Βαγγελής εκτελείται και η ίδια αναγκάζεται να πάρει τη ζωή στα χέρια της. Δίπλα της στέκεται η Ζώγια, βράχος στην καταιγίδα του Εμφυλίου σπαραγμού. Οι δύο γυναίκες συμπορεύονται κρατώντας όρθιες τις οικογένειές τους.
Μέσα από παράλληλα μονοπάτια, τρεις γυναίκες η Βαγγελή, η Χρυσάνθη και η Ζώγια στροβιλίζονται στη δίνη της Ιστορίας. Άγρια χρόνια. Εποχές μίσους, πείνας και βίας. Κι όμως, εκείνες παραμένουν όρθιες, ανυπότακτες, αδάμαστες. Παίρνουν αποφάσεις δύσκολες, σηκώνουν φορτία ασήκωτα και διεκδικούν τη ζωή τους, σε έναν ανδροκρατούμενο κόσμο όπου η σιωπή των γυναικών φοριόταν σαν αρετή. Η κάθε μια έγραψε την δική της ιστορία, όχι με λέξεις αλλά με το θάρρος, τη δύναμη και την υπομονή, αποδεικνύοντας πως η σιωπή δεν είναι αδυναμία αλλά μια άλλη μορφή δύναμης.
Ένα μυθιστόρημα βασισμένο σε αληθινές ιστορίες και ιστορικά γεγονότα. Ένα συγκλονιστικό οδοιπορικό στην Ελλάδα του 20ού αιώνα, από τα δύσκολα χρόνια του Μεσοπολέμου έως τον Εμφύλιο και την Τασκένδη της προσφυγιάς. Στην καρδιά του, η τραγική ιστορία της 26ης Μαΐου 1942, όταν δώδεκα άντρες εκτελούνται από τα ιταλικά στρατεύματα κατοχής στο Νέο Μοναστήρι Φθιώτιδας, κατόπιν προδοσίας του τσιφλικά Μαραθέα, για λίγα σακιά σιτάρι.
Στοιχεία Βιβλίου
Τίτλος: Γυναίκες της σιωπής
Συγγραφέας: Ανθή Μάστορα
Εκδόσεις: Γραφή
ΙSBN: 978-618-5881-76-4
Ημ. Έκδοσης: 03/2026
Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ
