Το “Σεβασμός στους νεκρούς” πρόκειται για ένα ιστορικό μυθιστόρημα που ανοίγει τη σειρά κάποιων μυθιστορημάτων που ο κ. Γιάννης Τσακίρης εμπνεύσθηκε και δημιούργησε κατά τη διάρκεια ταξιδιωτικών του περιηγήσεων και ιστορικών του αναζητήσεων ανά την Ελλάδα και τον κόσμο. Το αποτέλεσμα τον δικαιώνει πλήρως.
Προσωπική άποψη: Χαρά Δελλή
Και εκεί, πάνω που την ένιωθε φίλη του, την επόμενη στιγμή άλλαζε. Μεταμορφωνόταν σε ένα άγριο και παντοδύναμο τέρας, όπως αυτό που έστειλε στον Οδυσσέα ο Ποσειδώνας. Μαύριζε κι αγρίευε. Και όταν τα πρώτα προβατάκια της εμφανίζονταν στον ορίζοντα, όλες οι βάρκες παρατούσαν ό, τι έκαναν κι έπιαναν ρότα για το λιμάνι.
…
Σ’ αυτά τα ίδια βράχια -που τις περισσότερες ημέρες του χρόνου πάλευαν με το νερό, σε μια αέναη μάχη που άφηνε τα ίχνη της στη μορφή τους- όπως οι μάχες των ανθρώπων αφήνουν τα ίχνη τους στο κορμί και στην ψυχή. Σ’ εκείνη την άγρια ακτογραμμή, με τους κολπίσκους και τα σπήλαιά της, έσμιγε η φαντασία του με την πραγματικότητα. Στη νοητή γραμμή που χωρίζει τον ορίζοντα, σε θάλασσα και ουρανό.
Πρώτη μου επαφή με βιβλίο των Εκδόσεων Ιχνηλάτης και πρώτη επαφή με τον συγγραφέα, επιχειρώντας να παραθέσω την άποψή μου για ένα είδος που αποφεύγω. Δύσκολη η χωροχρονική δέσμευση!
Λέρος, στα μέσα του B’ Παγκοσμίου πολέμου. Ιταλική πια επικράτεια. Ναυτική στρατιωτική βάση Porto-Lago. Ένας νεαρός Ιταλός στρατιώτης, ο Giuseppe Greco, εκ Σικελίας, βρίσκεται να υπηρετεί την πατρίδα του ως υπερασπιστής της ναυτικής βάσης της Λέρου την παραμονή της μάχης που θα άλλαζε την ιστορία του νησιού και της δικής του. Ανδρωμένος μες στην οικοδομή, γαλουχημένος σ’ ένα περιβάλλον αρχών και αξιών, αγαπούσε τη ζωή και τη θάλασσα, βρέθηκε να δουλεύει στα κρατικά έργα υποδομής, στρατευμένος στο μικρό νησί.
Τι χωρίζει έναν νεαρό Ιταλό στρατιώτη μ’ έναν νεαρό, κατακτημένο Λεριό ψαρά; Αλληλοσυγκρουόμενα συναισθήματα από άνθρωπο σε άνθρωπο, από στιγμή σε στιγμή κι από ψυχή σε ψυχή… Τους ενώνει η ΑΝΘΡΩΠΙΑ, η ΣΥΝΕΙΔΗΣΗ, η ΑΓΑΠΗ για τον ΣΥΝΑΝΘΡΩΠΟ. Με φόντο μια άνιση απειλή θανάτου. Προσοχή, όμως! Οι ρόλοι αντιστρέφονται…
Μόνο η αγάπη μπορεί να μοιραστεί και να μοιράζεται, τίποτα άλλο. Κι όταν φτάσεις τελικά στο επίπεδο να μπορείς να τη μοιράζεις, τότε μπορείς να μοιραστείς τα πάντα.
…
Ένιωσε παράξενα, σαν ένα δέος που σε τυλίγει μπρος στα τερτίπια της μοίρας. Σαν μια ανταπόδοση στη ζωή για την ισορροπία του σύμπαντος. Και για τους δυο ήταν πράξεις τυχαίες, αυθόρμητες, συμπτωματικές. Αντάμωσαν και έπραξαν στη συγκυρία του χρόνου, αλληλεπιδρώντας στις πράξεις και στις αποφάσεις άλλων. Βρέθηκε ο ένας στον δρόμο του άλλου δύο φορές και το αποτέλεσμα των πράξεών τους ήταν ισόπαλο. Ο ένας είχε λυτρώσει τον άλλον και αντίστροφα.
Πόσο παράξενη ήταν πολλές φορές η ζωή.
Πόσο μικρή, μα και πόσο μεγάλη.
Τόσο σύνθετη, μα και τόσο απλή.
Ιστορικά, το 1912, κατά τη διάρκεια του Ιταλοτουρκικού Πολέμου οι ιταλικές δυνάμεις κατέλαβαν τα Δωδεκάνησα. Κατά τη διάρκεια της Ιταλοκρατίας η Λέρος μετατράπηκε σε σημαντική ναυτική βάση των Ιταλών. Στα τέλη του 1943, το νησί δέχτηκε επίθεση από τους Γερμανούς, απ’ τους οποίους τελικά καταλήφθηκε. Ήταν η τελευταία νίκη των δυνάμεων του Άξονα.
Οι κρίσεις, τα παιχνίδια εξουσίας, οι ιδεολογίες, οι κραυγές και οι ψίθυροι δεν έφταναν στα αφτιά εκείνων που σπάγαν πέτρες και που τους έσφιγγε η θάλασσα.
Νηοπομπές, φορτηγίδες, συγκρούσεις και ήρωες της ζωής.
Αναγκαιότητα VS ελευθερία.
Σε ταρακουνά η ομορφιά της ζωής τόσο όσο ο θάνατος;
Ο Τζουζέπε θα παίξει τον ρόλο του συνδετικού κρίκου πλήθους ανθρώπων, καταστάσεων και ιστορικών συγκυριών. Για να εξάψει την περιέργειά μας για την όποια εξέλιξη. Όλες οι ανθρώπινες ιστορίες, εξάλλου, αφήνουν αναπάντητα ερωτήματα.
Μπορείς να ζήσεις φυσιολογικά παρά τον πόλεμο; Θα επιστρέψει η ανεμελιά; Υπάρχει ελπίδα για το αύριο;
Οι ζωές των ανθρώπων είναι μια μεγάλη και παράξενη ιστορία. Δεν έχουν αρχή και τέλος τα βάσανα, οι κόποι, οι θυσίες, ο πόνος, μα κι οι χαρές, η ευτυχία, η αγάπη… πίσω δεν πάνε. Σαν ένα αδιάκοπο μονοπάτι που ξετυλίγεται στην όμορφη γη. Με ανηφοριές και κατηφόρες, κρυμμένο μέσα σε πυκνά δάση, εκτεθειμένο στης φύσης τα ξεσπάσματα. Πότε ομαλό και πότε κακοτράχαλο. Διασχίζει ομαλές εύφορες πεδιάδες, διασταυρώνεται με ήσυχα γάργαρα ρυάκια, περνά κάτω από δροσερές σκιές ιτιών και πλατανιών που στα κλαδιά τους αηδόνια και καρδερίνες μαγεύουν τον αέρα με τις νότες τους. Κι άλλοτε συνεχίζει πάνω σε ψηλά, απάτητα κι αφιλόξενα βουνά, χιονισμένες ράχες κι απότομα φαράγγια, μονοπάτια άβατα που οδηγούν σε γκρέμνια. Με πορείες που τις διακόπτουν χείμαρροι και ορμητικοί καταρράκτες, που σε κάθε τους γωνιά καιροφυλακτούν κάθε λογής αρπακτικά.
Έτσι είναι οι ζωές, απρόβλεπτες κι απρογραμμάτιστες. Τι κι αν μεθοδικά αποφεύγεις τις κακοτοπιές. Τα μονοπάτια απλώνονται σαν ξέμπλεκες χρωματιστές κορδέλες που σμίγουν, χωρίζουν, μπερδεύονται, στενεύουν κι απλώνουν μέχρι που ξεθωριάζουν, σβήνουν και χάνονται.
Ιστορία, βιώματα και μυθιστορία
Η νουβέλα είναι γεμάτη ζωντανές εικόνες και έντονα συναισθήματα. Χρησιμοποιείται γλαφυρή γλώσσα, παρομοιώσεις και μεταφορές που προσδίδουν αληθοφάνεια. Αποτέλεσμα ενδελεχούς έρευνας και μελέτης πάνω στο νησί και την ιστορία του που στοχεύει στο να εισχωρήσει ο αναγνώστης στο ιστορικό αλλά και καθημερινό πλαίσιο της περιόδου εκείνης. Όλη η δομή του βιβλίου είναι βασισμένη σε αληθινά και ιστορικά γεγονότα. Σκιαγραφείται υπέροχα η ατμόσφαιρα του Β’ παγκοσμίου πολέμου και ειδικότερα η ανθρώπινη ψυχή μέσω των δεινών ενός πολέμου. Το αφύσικο και παράλογο μετατρέπεται σε φυσικό και λογικό όταν επρόκειτο για στρατούς και δη σε εμπόλεμη κατάσταση. Οι ανάγκες και οι επιθυμίες παραγκωνίζονταν προς όφελος του κοινού σκοπού, άσχετα με το πόσο σωστός, τίμιος, δίκαιος ή άδικος ήταν αυτός.
Οι Λεριοί είχαν πλέον συνηθίσει την ιταλική παρουσία στο νησί. Είχαν συνηθίσει γενικότερα την παρουσία κυρίαρχων ξένων ομάδων σε όλη τους την ιστορική διαδρομή και είχαν αναπτύξει έναν ιδιότυπο τρόπο ζωής και κώδικα επικοινωνίας. Οι μεταξύ τους διαφωνίες παραμερίζονταν μπρος στην παρουσία ξένων και το μεταξύ τους αλισβερίσι γινόταν σε καθεστώς συνωμοτικό.
…
Αυτοί συνέχιζαν, θαλασσινά μυρμήγκια κόντρα σε πειρατές, κατακτητές, τυχοδιώκτες, άρχοντες και αυτοκράτορες, να ζουν με τους καρπούς της σκληρής και αδάμαστης θάλασσας, καλοκαίρια και χειμώνες. Σε περιόδους πολέμων, καταιγίδων, γαλήνης, ειρήνης και πάλι από την αρχή.
Οι χαρακτήρες εξελίσσονται σε πολεμικό σκηνικό, βγάζοντας στη φόρα όλες τις λεπτομέρειες που συνηθίζουν να παραμένουν αφανείς, ενώ αποδίδονται ιστορία και κουλτούρα. Υπό το ζυγό των Ιταλών που εξωτερικεύονταν ευκολότερα και αργότερα των άχρωμων, αγέλαστων, ψυχρών, υποτιμητικών και απάνθρωπων Γερμανών, τονίζονται οι διαφορές των κατακτητών και το αντίκτυπό τους στους κατοίκους της Λέρου.
Κάθε επεκτατική πολιτική συναντά καχυποψία, όσο ευγενικό προσωπείο κι ας φοράει ο κατακτητής.
Τζουζέπε. Ένα όνομα γραμμένο σε έναν τοίχο προκάλεσε τον συγγραφέα να διηγηθεί την ιστορία του και να μοιραστεί τις εγκλωβισμένες σκέψεις του.
Είναι αξιοσημείωτο το εγχείρημα μυθιστορηματικής απόδοσης σε μια ιστορική προσέγγιση γεγονότων από την σκοπιά καθημερινών ανθρώπων που τα βίωσαν και από την όποια παρέμβαση διαδραμάτισε ο ρόλος τους. Μια τρομερά ομαλή σύνδεση Ιστορίας και Μυθιστορίας. Μαεστρικά ο συγγραφέας μεταβαίνει ομαλά και πιο εύπεπτα από τα ρομαντικά στοιχεία της λογοτεχνίας σε πραγματικά στοιχεία σκληρής κι “ατσάλινης” Ιστορίας. Επιλέγει μέσω χαμηλών τόνων να αναδείξει το ουσιαστικό περιεχόμενο. Οι τελευταίες σελίδες γεννούν συναισθήματα λύτρωσης, σαν φόρο τιμής σ’ όλες τις απώλειες…
Προσέξτε κι αυτό όμως. Στην Λέρο του σήμερα σαν ο χρόνος να έχει σταματήσει εκεί, στον Β’ Παγκόσμιο πόλεμο…
Περίληψη: Σε μια εποχή όπου στρατοί και κόσμοι συγκρούονται, οι ζωές των ανθρώπων περνούν σε δεύτερη μοίρα. Υπάρχουν αυτοί που άλλες φορές χάνονται αθόρυβα κι άλλες φορές σπάνε τη ροή της ιστορίας που κάποιοι άλλοι τους όρισαν, αλλάζοντας τους ρόλους και τους κανόνες. Δίχως τυμπανοκρουσίες, μανιφέστα και δαφνοστέφανα, οι ήρωες γεννιούνται και πεθαίνουν εκεί από όπου προήλθαν, μέσα στις μικρές και μεγάλες στιγμές της ζωής τους. Εν μέσω του Β΄ Παγκοσμίου πολέμου, όταν ακόμα τίποτα δεν έχει κριθεί, ένας νεαρός Ιταλός στρατιώτης βρίσκεται να υπηρετεί την πατρίδα του ως υπερασπιστής της ναυτικής βάσης της Λέρου την παραμονή της μάχης που θα άλλαζε την ιστορία του νησιού και της δικής του.
Στοιχεία βιβλίου
Τίτλος: Σεβασμός στους νεκρούς (In memoria dei morti)
Συγγραφέας: Γιάννης Τσακίρης
Εκδόσεις: Ιχνηλάτης
ISBN: 978-618-5424-45-9
Σελίδες: 160
Ημερομηνία κυκλοφορίας: 30/11/2019
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ
