Το δεύτερο βιβλίο της συγγραφέως Δέσποινας Νάσσου, «Ως την τελευταία σταγόνα», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις συρτάρι. Πρόκειται για μια νουβέλα που ανήκει όμως και στην κατηγορία young adult. Απευθύνεται σε ενήλικο και εφηβικό κοινό.
Προσωπική άποψη: Αγγελίνα Παπαθανασίου
Η συγγραφέας στήνει το σκηνικό της ιστορίας της στην πρωτεύουσα της Τσεχίας, την Πράγα, ενώ οι ήρωές της ταξιδεύουν και στην Ελλάδα.
Τα δυο ετεροθαλή αδέλφια Τόμας και Αννέτα ζουν με την αλκοολική μητέρα τους. Σε μια τρυφερή ηλικία που θα έπρεπε να νιώθουν αποδοχή, αγάπη και ασφάλεια από το οικογενειακό τους περιβάλλον, βιώνουν φόβο, ντροπή και αδιαφορία.
-Φύγε κι εσύ, φύγε! Αφήστε με ήσυχη όλοι σας!
Και γράπωσε το μπουκάλι με όση βότκα είχε απομείνει, λες κι ήταν φίδι. Το άρπαξε απ’ τον λαιμό μη τυχόν και της ξεφύγει. Σε δευτερόλεπτα το πέταξε κάτω με οργή αφού είχε ρουφήξει λαίμαργα και την τελευταία σταγόνα, μπροστά στα έκπληκτα μάτια του. Από τότε δεν ξανακούμπησε τη μάνα του ο Τόμας. Αόρατοι στο ίδιο σπίτι. Όμως εκείνος τα έβλεπε όλα, όσο κι αν προσπαθούσε να «κάνει την πάπια».
Η κατάσταση θα γίνει ακόμη δυσκολότερη για τα δυο παιδιά όταν η μητέρα τους θα μεταφερθεί στο νοσοκομείο.
Η μικρή έτρεμε ολόκληρη και είχε αρπάξει τον Τόμας από το μανίκι του ξηλωμένου του μπουφάν. Εκείνος δεν έβγαζε άχνα, μόνο είχε τα μάτια ορθάνοιχτα και τα χείλη σφιχτά, μελανιασμένα.
Η συγγραφέας περιγράφει καταστάσεις που πολλά παιδιά βιώνουν μέσα στην οικογένειά τους. Κλείνουν τα αυτιά για να μην ακούν τις φωνές των γονιών τους όταν λογομαχούν καθημερινά, κρύβονται για να μη συναντήσουν το άγριο βλέμμα του πατέρα τους και του δώσουν αφορμή για νέο ξέσπασμα. Παιδιά που μεγαλώνουν μέσα στον φόβο, την παραμέληση, την κακοποίηση σε κάθε της μορφή. Δεν γνωρίζουν τι σημαίνει αγάπη, φροντίδα, χάδι, ζεστή αγκαλιά. Μεγαλώνουν απότομα, σηκώνουν στις πλάτες τους βάρη που δεν μπορούν να αντέξουν. Βλέπουν, καταλαβαίνουν τα πάντα και σιωπούν. Καταγράφουν εικόνες. Θυμώνουν. Αγριεύουν. Δεν ξεχνούν.
Το βιβλίο επιδέχεται πολλαπλές αναγνώσεις. Η συγγραφέας δεν μένει μόνο στην καταγραφή των γεγονότων. Θίγει επίσης το θέμα της διαγενεακής μεταβίβασης του τραύματος. Τα παιδιά θύματα ασυναίσθητα μετατρέπονται σε ενήλικες θύτες. Έμμεσα προτρέπει τους αναγνώστες να αναζητήσουν βοήθεια, να σπάσουν τον κύκλο του τραύματος, να διώξουν το σκοτάδι και να συναντήσουν το φως.
Ο Λούκας φταίει, αυτός έμπλεξε με το πιοτό και τίναξε τα πάντα στον αέρα. Την οικογένειά του, τη ζωή του. Κι εμείς πίναμε δε λέω, αλλά και να ξεφεύγαμε μερικές φορές και να κατεβάζαμε δυο τρία ποτηράκια παραπάνω, τα φέρναμε βόλτα, δεν τινάξαμε τη ζωή μας στον αέρα.
Η γραφή της Δέσποινας Νάσσου είναι υπαινικτική. Δεν αποσκοπεί με το βιβλίο της να δώσει απαντήσεις. Άλλωστε, σκοπός της λογοτεχνίας δεν είναι να προσφέρει έτοιμες απαντήσεις, αλλά να εγείρει ερωτήματα, να ξεβολέψει, να αναγκάσει τους αναγνώστες να σκάψουν βαθιά μέσα τους, να βρουν μόνοι τους απαντήσεις.
Εν κατακλείδι, ένα βιβλίο μικρό σε έκταση, αλλά με νοήματα μεγάλα, που ακολουθεί τον αναγνώστη για καιρό.
Περιγραφή: Πώς επιβιώνεις όταν είσαι παιδί «απόντων»; Από πού κρατιέσαι όταν οι πρώτες εμπειρίες βιώνονται ως απειλές και η αλήθεια αρχίζει να θολώνει; Πώς ο δεκατριάχρονος Τόμας και η οκτάχρονη Αννέτα, ετεροθαλή αδέλφια, ξεδιψούν την ανάγκη τους για αγάπη, όταν όλα γύρω τους μυρίζουν αλκοόλ και απουσία; Ρωγμές, εσωτερικές αμφιταλαντεύσεις, σιωπές. Κι ένα ημερολόγιο που γράφεται μία φορά τον χρόνο. Η ντροπή, σε ρόλο αθέατου πρωταγωνιστή. Οι παράπλευρες απώλειες του αλκοολισμού, αλλά και η ζωή που πάλλεται και διεκδικεί όχι μόνο να επιβιώσει, αλλά και να ανθίσει. Θα τα καταφέρει;
[…] Εκείνο το πρωί, μόλις είχα τελειώσει με το γάλα κι είχα αφήσει το μπρίκι στην άκρη. Δεν έκλεισα όμως τον διακόπτη της συσκευής, όπως συνήθως. Ήθελα να ζεστάνω τα δάχτυλά μου. Αναρωτιόμουν αν υπάρχουν πιο ζεστά μέρη στον κόσμο, κάπου που η θερμοκρασία να μην πέφτει για μήνες κάτω από το μηδέν. Έκανα όνειρα, ναι, το παραδέχομαι… Απαγορεύεται να ονειρεύεσαι; Ρε, μάλλον θα απαγορεύεται κι αυτό το έμαθα τελευταίος. Αν ήξερα τι θα επακολουθούσε, είμαι σίγουρος ότι θα είχα προτιμήσει να φύγω για το σχολείο χωρίς να πιω ούτε μια σταγόνα γάλα. Και χωρίς να κάνω ηλίθια όνειρα. […]
(Απόσπασμα από τη νουβέλα)
Στοιχεία Βιβλίου
Τίτλος: Ως την τελευταία σταγόνα
Συγγραφέας: Δέσποινα Νάσσου
Εκδόσεις: Συρτάρι
ΙSBN: 978-618-5763-58-9
Ημ. Έκδοσης: 07/2026
Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ