Τρίτη, 14 Σεπτεμβρίου, 2021
More
    ΑρχικήΣυνεντεύξειςΣυνέντευξη - Ορέστης Μανούσoς & Νίκος Παγώνης

    Συνέντευξη – Ορέστης Μανούσoς & Νίκος Παγώνης

    -

    Συνέντευξη – Ορέστης Μανούσoς & Νίκος Παγώνης

    Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε τους δημιουργούς του graphic novel 1453 Oρέστη Μανούσο και Νίκο Παγώνη. Το 1453 κυκλοφορεί από τις Eκδόσεις Anubis.

    Συνέντευξη

    Ρωτάει ο Ηλίας Τσιάρας

    Πώς σας ήρθε η έμπνευση να γράψετε ένα graphic novel που διαδραματίζεται σε μια τόσο κομβική περίοδο για τη χώρα μας; Είναι η αγαπημένη σας ιστορική περίοδος;

    Ορ.Μ.:  Η ιδέα προέκυψε σε συνεννόηση με τον εκδότη. Η συγκεκριμένη ιστορική περίοδος, δηλαδή η άλωση της Κωνσταντινούπολης, αποτελεί ένα γεγονός που έπαιξε καθοριστικό ρόλο και διαμόρφωσε την εξέλιξη του κόσμου. Σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής. Με αυτήν την έννοια και πάντα κατά την άποψή μου, αποτελεί μια από τις πιο ενδιαφέρουσες περιόδους της παγκόσμιας ιστορίας. Επίσης, αποτελεί κατά κάποιον τρόπο μια περίοδο “ταμπού” για τον Ελληνισμό, κάτι που προσδίδει ένα επιπλέον ενδιαφέρον στη συγκεκριμένη περίοδο.

    Γιατί δεν δοκιμάσατε να προχωρήσετε σε μια πιο κλασική προσέγγιση, π.χ. ενός ιστορικού μυθιστορήματος, το οποίο ίσως να διάβαζε ένας μεγαλύτερος αριθμός αναγνωστών, και τολμήσατε την, ομολογουμένως αμφίβολη από εμπορικής πλευράς, έκδοση ενός graphic novel;

    Ορ.Μ.:  Η δημιουργία ενός graphic novel ήταν εξαρχής το ζητούμενο. Το μυθιστόρημα πρόκειται στην ουσία για διαφορετικό μέσο. Όταν εκδόθηκε, ήταν η πρώτη τέτοια απόπειρα, τουλάχιστον στην Ελλάδα. Επίσης, έχω μια αδυναμία στη συγκεκριμένη μορφή τέχνης, οπότε όταν προτάθηκε από την εκδότρια εταιρεία (η οποία εξάλλου είναι και πρωτοπόρος στον χώρο αυτό στην Ελλάδα) ένα graphic novel για την άλωση, ήταν για εμένα ιδιαίτερα ευχάριστη εξέλιξη.

    Συνέντευξη - Ορέστης Μανούσoς & Νίκος Παγώνης
    Συνέντευξη – Ορέστης Μανούσoς & Νίκος Παγώνης

    Η έρευνα που έχετε κάνει σχετικά με την εποχή που διαδραματίζεται η Άλωση της Κωνσταντινούπολης είναι προφανής και έκδηλη στις σελίδες του 1453. Πόσο χρόνο σας πήρε; Πόσο δύσκολη ήταν ως διαδικασία;

    Ορ.Μ.: Ένα από τα στοιχεία που θέλαμε να μεταφέρουμε στον αναγνώστη είναι η ατμόσφαιρα της εποχής – κάτι όχι και τόσο εύκολο για μια τόσο μακρινή στον χρόνο ιστορική περίοδο. Προτού ξεκινήσει η εικονογράφηση (αλλά και κατά τη διάρκεια αυτής, προκειμένου να αντιμετωπιστούν προβλήματα που προέκυπταν), προηγήθηκε η ιστορική έρευνα. Ανεξάρτητα από τα ιστορικά στοιχεία για τη συγκεκριμένη εποχή, χρειάστηκε έρευνα λαογραφικής φύσης. Χρησιμοποιήθηκαν πολλές πηγές και αρκετή βιβλιογραφία. Ενδεικτικά να αναφέρω ότι τόσο η ύπαρξη του αποσπάσματος Κρητών τοξοτών μέχρι και οι ενδυμασίες και οι ιαχές των αντιμαχόμενων πλευρών, ανταποκρίνονται στην ιστορική πραγματικότητα.

    Ν.Π.: H συλλογή των στοιχείων που χρειαζόμασταν για να στήσουμε το graphic novel (ρούχα, τοπογραφία κ.λπ.) δεν μπορώ να πω πως ήταν ιδιαίτερα δύσκολη διαδικασία. Πολλά από αυτά που χρειαζόμασταν υπάρχουν μέχρι σήμερα – π.χ. μεγάλο μέρος από τα τείχη, εκκλησίες κ.λπ. Βρήκαμε μια τεράστια ποσότητα οπτικού υλικού για την εποχή και αυτό μας διευκόλυνε εξαιρετικά, γιατί έτσι αποφύγαμε να αυτοσχεδιάσουμε ως προς την αυθεντικότητα του τοπίου. Θέλαμε από την αρχή να έχουμε ρεαλιστική και ιστορικά σωστή εικόνα. Στην αρχή αφιερώσαμε περίπου ένα, ενάμιση μήνα εντατικής έρευνας εστιάζοντας κυρίως στις ανάγκες του σεναρίου, και καθώς προχωρούσε η εξέλιξη της εικονογράφησης ψάχναμε για εκείνες τις λεπτομέρειες που χρειαζόμασταν για να εμπλουτίσουμε εικαστικά την ιστορία.

    Διαβάστε την άποψή μας για το graphic novel: 1453

    Η επιλογή ενός άσημου Κρήτη τοξότη ως αφηγητή, προσδίδει μια σχετική ελευθερία στην εξέλιξη της ιστορίας. Σας πέρασε ποτέ από το μυαλό να προσπαθήσετε να αφηγηθείτε τα ίδια ιστορικά γεγονότα μέσα από τα μάτια κάποιου σημαίνοντος –υπαρκτού– προσώπου;

    Ορ.Μ.: Σκοπός δεν ήταν να “διδάξουμε” ιστορία, αλλά να δημιουργήσουμε ένα εικονογραφημένο μυθιστόρημα που ναι μεν θα ήταν βασισμένο σε μια πραγματική ιστορική περίοδο και σε πραγματικά γεγονότα, αλλά θα είχε την ελευθερία στην αφήγηση που προσδίδει ένας φανταστικός ήρωας – κάτι που δεν θα μπορούσε να γίνει, ή που τουλάχιστον δεν θα μπορούσε να γίνει με τον ίδιο βαθμό ελευθερίας, με ένα πραγματικό πρόσωπο για πρωταγωνιστή. Πράγματι, κάποια υπαρκτά πρόσωπα εμφανίζονται στην ιστορία, αλλά όχι ως πρωταγωνιστές. Γενικά το 1453 πρόκειται για μια ιστορία που λαμβάνει χώρα σε μια από τις πιο δραματικές περιόδους του ελληνισμού, αλλά και του δυτικού πολιτισμού γενικότερα, δοσμένη μέσα από τα μάτια ενός “απλού” ανθρώπου της εποχής.

    Η ψηφιακή τεχνοτροπία που επιλέξατε σε ό,τι αφορά το σκίτσο του 1453 είναι κάτι το καινοτόμο, ιδίως για το 2008, όταν και εκδόθηκε για πρώτη φορά το graphic novel. Τι ήταν αυτό που σας οδήγησε σε μια τέτοια ρηξικέλευθη επιλογή; Θεωρήσατε πως οι πιο παραδοσιακές μέθοδοι δεν θα κατόρθωναν να αποδώσουν επαρκώς τις ιστορικές λεπτομέρειες; 

    Ν.Π.: Ο όγκος και η πολυπλοκότητα της οπτικής αφήγησης, μαζί με την επιθυμία μας να κινηθούμε σε ρεαλιστική απεικόνιση συν το χρονικό περιθώριο ολοκλήρωσης της δουλειάς, μας οδήγησαν από την αρχή στην απόφαση της χρήσης ψηφιακών εργαλείων εξ ολοκλήρου. Μολύβι και χαρτί χρησιμοποιούσαμε με τον Ορέστη μόνο για να στήσουμε γρήγορα storyboards των διαφόρων σκηνών. Όλη η υπόλοιπη δουλειά έγινε στον υπολογιστή. Χρησιμοποιήσαμε Photoshop και Poser. Αν επιχειρούσαμε να χρησιμοποιήσουμε παραδοσιακές διαδικασίες –μολυβώματα, μελάνωμα και χρώμα– δεν θα τελειώναμε ούτε σε τρία χρόνια (γέλια).

    Τελευταία βλέπουμε να κυκλοφορούν στη χώρα μας αλλά και σε διεθνές επίπεδο κόμικς και graphic novels που αναφέρονται σε μια άλλη πολύ σημαντική και ενδιαφέρουσα ιστορική περίοδο, αυτή της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Θα σας ενδιέφερε να γράψετε κι εσείς κάτι παρόμοιο; Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας στον χώρο της 9ης Τέχνης;

    Συνέντευξη - Ορέστης Μανούσoς & Νίκος Παγώνης
    Συνέντευξη – Ορέστης Μανούσoς & Νίκος Παγώνης

    Ορ.Μ.:  Αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό και δεν νομίζω ότι αποτελεί έκπληξη. Υπάρχουν πολλοί αξιόλογοι δημιουργοί (εικονογράφοι και συγγραφείς) στην Ελλάδα και, ευτυχώς, η πλούσια ιστορία της χώρας μας έχει πολλές περιόδους που μπορούν να τους εμπνεύσουν – εκείνους τουλάχιστον που θα ήθελαν να εστιάσουν στο ιστορικό εικονογραφημένο μυθιστόρημα. Όσο για το δεύτερο σκέλος, πράγματι, υπάρχουν κάποια σχέδια, αλλά όχι για τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο που αναφέρατε. Ίσως κάποια στιγμή στο μέλλον…

    Ν.Π.: Το 1821 είναι από τις αγαπημένες μου και κάποια στιγμή θα κάνω κάτι γι’ αυτήν την περίοδο.

    Πώς βλέπετε την κατάσταση στη χώρα μας σε ό, τι αφορά την 9η Τέχνη; Υπάρχει ακόμη μια προκατάληψη στις λέξεις «κόμικς», «υπερήρωες» και «graphic novels»; Θεωρείτε πως τα σχετικά φεστιβάλ (AthensCon, Comicdom, TheComiCon) έχουν συμβάλει στην ευρύτερη αποδοχή του μέσου σε αυτό που αποκαλούμε mainstream κοινό;

    Ορ.Μ.:  Θεωρώ ότι η κατάσταση έχει αλλάξει πολύ τα τελευταία χρόνια. Κάποτε, οτιδήποτε εικονογραφημένο θεωρούνταν «παιδικό». Σήμερα δεν είναι πια έτσι. Υπάρχουν πολλά εικονογραφημένα έργα (graphic novels ή κόμιξ) που απευθύνονται σε ενήλικες. Είναι πλέον ένα μέσο αρκετά διαδεδομένο και στη χώρα μας. Σε αυτό σίγουρα έχουν βοηθήσει οι εκθέσεις και τα φεστιβάλ που αναφέρατε, η αυξημένη παραγωγή εγχώριων εκδοτικών οίκων, καθώς επίσης και οι ταινίες που –την τελευταία δεκαετία ιδίως– έχουν εξοικειώσει το κοινό με αυτήν τη μορφή τέχνης.

    Ν.Π.: Δεν νομίζω πως υπάρχει κάποιου τύπου αρνητική προκατάληψη με τα κόμιξ ή με τα graphic novels. Ίσα ίσα ο κόσμος τα αγκαλιάζει με αγάπη και εκτίμηση. Σαφώς τα διάφορα φεστιβάλ που αναφέρατε έχουν συμβάλει σε αυτό, όμως θυμάμαι το 1987 που εικονογραφούσα την ελληνική μυθολογία του Τσιφόρου σε κόμιξ, ο κόσμος πάλι είχε αγκαλιάσει και είχε στηρίξει την πρώτη τότε προσπάθεια για ελληνικό κόμιξ.

    Σας ευχαριστούμε θερμά για τον χρόνο σας.

    Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here