Το Γιγάντιο Καλαμάρι. Μια ιστορία του πολιτισμού δοσμένη με τρυφερό βλέμμα, μια επίκαιρη οικολογική κραυγή ενάντια στη ρύπανση των ωκεανών, ένας ύμνος στους οραματιστές που πιστεύουν στο φαινομενικά αδύνατο.
Προσωπική άποψη: Ζωή Τσούρα
Είναι δύσκολο να αποδώσει κανείς έναν και μόνο χαρακτηρισμό στο βιβλίο «Το Γιγάντιο Καλαμάρι» του Ιταλού δημοσιογράφου, συγγραφέα και μεταφραστή Φάμπιο Τζενοβέζι. Ο πυρήνας γύρω από τον οποίο γνέθεται αυτό το βιβλίο είναι η ιστορία της ανακάλυψης του γιγάντιου καλαμαριού, του Architeuthis dux, ενός από τους πιο μυστηριώδεις κατοίκους του βαθύ ωκεανού, που για πολλά χρόνια παρέμενε ένας μύθος. Παράλληλα, είναι και η ιστορία των ανθρώπων που αγωνίστηκαν για να τραβήξουν την αλήθεια μέσα από την ομίχλη του μύθου: ερευνητές, άνθρωποι της θρησκείας, άνθρωποι της επιστήμης, άντρες και γυναίκες που ρίσκαραν τη φήμη και το κύρος τους –και κάποιες φορές και την ίδια τη ζωή τους– στα μονοπάτια αυτής της εξερεύνησης.
Ταυτόχρονα, είναι και μία προσωπική κατάθεση ψυχής: νοσταλγικές αναμνήσεις από την παιδική ηλικία πλέκονται μαζί με φιλοσοφικούς προβληματισμούς πάνω στη ζωή και τον άνθρωπο – σκέψεις και αγωνίες κρατιούνται χέρι χέρι με επιστημονικά γεγονότα και ιστορικές λεπτομέρειες. Και όλα αυτά μαζί, συνθέτουν ένα όλον ισοδύναμο με μία υπόκλιση γεμάτη σεβασμό και δέος, προς τη θάλασσα και τη Φύση.
Για τη θάλασσα δε γνωρίζουμε τίποτα.
Απολύτως τίποτα, ωστόσο η θάλασσα είναι σχεδόν τα πάντα.
Το Γιγάντιο Καλαμάρι ασκεί πάνω στον αναγνώστη μία μαγεία· όσο το διαβάζεις, σε τραβάει όλο και περισσότερο στις σελίδες του. Φταίει αυτή η αυθεντικότητα στην αφηγηματική φωνή του Τζενοβέζι: έχει μια αθωότητα και μια ειλικρίνεια ακαταμάχητη. Συχνά σε συγκινεί, και νιώθεις σαν να απευθύνεται σε σένα προσωπικά, σαν να σε ξέρει, είτε μιλά για τον εαυτό του είτε μιλά για τους εξερευνητές. Όπως το πλάσμα το οποίο τόσο θαυμάζει, ο Τζενοβέζι μάς τραβά με τα πλοκάμια της αφήγησής του στα βαθιά νερά της ίδιας μας της ψυχής.
«Δεν είμαι παράξενος. Δεν…»
«Ναι, ναι, είσαι λιγάκι, Φάμπιο. Αλλά είναι φυσιολογικό. Όλοι είμαστε παράξενοι σ’ αυτόν τον κόσμο, έχουμε όμως δύο επιλογές: να προσποιούμαστε μια ζωή ότι είμαστε φυσιολογικοί και σωστοί, συνεπώς θα είμαστε παράξενοι και θλιμμένοι, ή να κάνουμε ό,τι μας αρέσει, και τότε θα είμαστε παράξενοι και ευτυχισμένοι. Τότε, Φάμπιο, δεν είναι καθόλου παράξενο αν είσαι παράξενος. Αρκεί να είσαι ευτυχισμένος».
Το συναισθηματικό αυτό ταξίδι εμπλουτίζεται με πληροφορίες και συμβάντα από την ιστορία και την επιστήμη, τόσα, που ο φιλομαθής αναγνώστης παρασύρεται από τον ενθουσιασμό της ανακάλυψης ενός πραγματικού θησαυρού. Ανεβαίνουμε σε πλοία που διασχίζουν τους ωκεανούς, ακροβατούμε σε γκρεμούς ξεθάβοντας απολιθώματα, βυθιζόμαστε σε ανήλιαγα βάθη για να γίνουμε μάρτυρες μιας διαφορετικής γιγαντομαχίας. Και μαζί με όλα αυτά, αναπόφευκτα, σφίγγεται η καρδιά μας μαθαίνοντας για τις πληγές που ο άνθρωπος έχει ανοίξει στη θάλασσα – πληγές όπως το αθάνατο πλαστικό, που σαν κατάρα έχει επιστρέψει πάνω μας πολλαπλασιασμένο, με τη μορφή μικροπλαστικών που πλέον ανιχνεύονται σε όλα τα όργανα του ανθρώπινου σώματος, με άγνωστες συνέπειες για την υγεία μας.
Γιατί όλα ξεκινούν από ένα γεγονός που για μας είναι προφανές, κοινότοπο και καθημερινό, δηλαδή ότι οι άνθρωποι, για να δημιουργήσουμε αντικείμενα μίας χρήσης, που τα αγοράζεις, τα χρησιμοποιείς και τα πετάς, χρησιμοποιούν ένα υλικό που πρακτικά είναι αιώνιο.
Από εδώ, από αυτή την πολύ φυσιολογική τρέλα, ξεκίνησαν όλα και όλα τελειώνουν.
Ένα πανέμορφο και τρυφερό βιβλίο για το θάρρος όσων επιμένουν να ονειρεύονται και να παλεύουν, για τη μοναδικότητα του πλανήτη μας και των πλασμάτων του και όσα αυτά μας διδάσκουν.
Περίληψη: Ένα ταξίδι έξω από τα συνηθισμένα, στη δίνη των κυμάτων, στα μήκη και στα πλάτη του κόσμου και πρώτα απ’ όλα της θάλασσας, με οδηγό τα όνειρα, το πάθος, τις ιστορίες. Γιατί οι ιστορίες είναι το υλικό απ’ το οποίο είμαστε φτιαγμένοι.
Το γιγάντιο καλαμάρι είναι ένα από τα τελευταία μυστήρια της θάλασσας. Για αιώνες η ύπαρξη του μυστηριώδους αυτού γίγαντα του βυθού αμφισβητήθηκε ως ναυτικό παραμύθι. Ο Φάμπιο Τζενοβέζι, ως έξοχος παραμυθάς, αφηγείται κομμάτια της ζωής του και πλήθος αληθινές ιστορίες με πρωταγωνιστές τολμηρούς καπετάνιους, την παραγνωρισμένη Μαίρη Άννινγκ, που πέρασε τη ζωή της αναζητώντας απολιθώματα, τον Δανό επίσκοπο Έρικ Ποντόππινταν και τον Γάλλο φυσιοδίφη Πιερ Ντενύ ντε Μονφόρ, που φαντάστηκαν το Κράκεν, και τον ντον Φραντσέσκο Νέγκρι, έναν ιερέα στη Ραβέννα, που πρώτος το ονόμασε και το περιέγραψε.
Αφηγείται ακόμη την ιστορία ενός νησιού στα ανοιχτά της Σικελίας που αναδύθηκε ξαφνικά από τον αφρό της θάλασσας και εξίσου αιφνίδια ξαναβυθίστηκε αλλά και της ανακάλυψης των σπηλαίων του Λασκό με τις περίφημες τοιχογραφίες της παλαιολιθικής εποχής. Και πάνω από όλα μάς μιλά για το γιγάντιο καλαμάρι με τις κινήσεις που υπνωτίζουν, ένα σύμβολο της αγάπης και της ίδιας της ζωής, και τα όσα μπορεί αυτό να μας διδάξει.
“Το Γιγάντιο καλαμάρι” είναι μια ιστορία του πολιτισμού δοσμένη με τρυφερό βλέμμα, μια επίκαιρη οικολογική κραυγή ενάντια στη ρύπανση των ωκεανών, ένας ύμνος στους οραματιστές που πιστεύουν στο φαινομενικά αδύνατο.
Στοιχεία βιβλίου
Τίτλος: Το Γιγάντιο Καλαμάρι (Il Calamaro Gigante)
Συγγραφέας: Fabio Genovesi
Εκδόσεις: Πατάκη
Ημερομηνία έκδοσης: Απρίλιος 2023
Σελίδες: 208
ISBN: 9786180704433
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ
