Μπορείτε να φανταστείτε τα Πατήσια της Αθήνας ως ένα χωριό με κτήματα, μεγάλα δέντρα και ζώα; Έχοντας στον νου τη σημερινή εικόνα από τα Πατήσια, δύσκολα μπορεί κάποιος να φανταστεί την πιο βουκολική εκδοχή της περιοχής.
Προσωπική άποψη: Αγγελίνα Παπαθανασίου
Η συγγραφέας Άννα Κρεμέζη-Μαργαριτούλη μέσα από το βιβλίο της «Ερρίκου Σλήμαν 42, Πατήσια» μας γυρίζει πίσω στον χρόνο σε μια εποχή που έχει περάσει ανεπιστρεπτί.
Με μια αφήγηση που ρέει, μας μεταφέρει στο κτήμα της οικογένειάς της λίγο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μας αφηγείται τα παιδικά της χρόνια, παρέα με συγγενείς, φίλους και γνωστούς που έζησαν στο κτήμα ή πέρασαν όμορφες στιγμές εκεί.
Αργότερα η Ερρίκου Σλήμαν ασφαλτοστρώθηκε και ονομάστηκε Αχαρνών. Τα λεωφορεία από την Ομόνοια έφταναν μέχρι τα Κάτω Πατήσια. Μερικά μόνο ερχόντουσαν στο «Νέον Τέρμα» μετά την εκκλησία Άγιος Λευτέρης, κοντά στο σπίτι μας. Σ’ αυτή τη διαδρομή, όταν χτίστηκε μια πολυκατοικία για το λεωφορείο ήταν η «στάση Πολυκατοικία». Ο ηλεκτρικός, το τρένο υπήρχε, αλλά θυμάμαι ότι τη στάση «Άγιος Ελευθέριος» ανάμεσα στα Άνω και στα Κάτω Πατήσια τη φτιάξανε αργότερα.
Η αμεσότητα και η ζωντάνια του κειμένου οφείλεται στο πρώτο πρόσωπο της αφήγησης. Μνήμες, εικόνες της συγγραφέως, ζωντανεύουν και παρασύρουν τον αναγνώστη σε μια εποχή μακρινή αλλά και πιο ανέμελη. Άνθρωποι που παρά τις δυσκολίες της εποχής, απολάμβαναν κάθε στιγμή. Οικογενειακές συγκεντρώσεις, γλέντια και ασπρόμαυρες φωτογραφίες που κρατούν ζωντανές εκείνες τις στιγμές.
Στην Ανάσταση το Μεγάλο Σάββατο δε θυμάμαι να πηγαίναμε εμείς τα παιδιά, νομίζω ούτε και οι μεγάλοι. Ίσως επειδή είχαν πολλές προετοιμασίες για την επόμενη. Ανήμερα το Πάσχα όμως, μετά το φαγητό, κατά τις τρεις ή τέσσερις το απόγευμα, με τα καλά μας ρουχαλάκια και με τις λαμπάδες μας πηγαίναμε με τα πόδια, με την κοπέλα, στην εκκλησία της Ζωοδόχου Πηγής. Δεν θυμάμαι να έρχεται κανένας από τους γονείς μας. Περπατούσαμε στα χωράφια δυτικά του χτήματος μέχρι την εκκλησία, όπου γινόταν η Αγάπη, η δεύτερη Ανάσταση. Εκεί ανάβαμε τις λαμπάδες μας και τις αφήναμε.
Ένα απολαυστικό αφήγημα που θα ξυπνήσει μνήμες στους αναγνώστες μεγαλύτερης ηλικίας και στους νεότερους ήθη, έθιμα, παραδόσεις που έχουν πια ξεχαστεί.
Περιγραφή: Mία φωτογραφία εποχής. Ο μικρόκοσμος ενός δρόμου που χάθηκε κάτω από την ανάπτυξη της μεγαλούπολης, η ιστορία μίας από τις πιο όμορφες γειτονιές της Αθήνας των μέσων του 20ού αι.
Ένα χτήμα, ένα σπίτι, μία οικογένεια μέσα στο αστικό αθηναϊκό τοπίο του μεσοπολέμου. Μια πολύτιμη μαρτυρία για έναν κόσμο που με τον πιο όμορφο τρόπο, συνεχίζει να μας θυμίζει ότι υπήρξε!.
“Τα Πατήσια στα μέσα του εικοστού αιώνα αχνοφαίνονται στο βάθος του ορίζοντα ως ένας τόπος σχεδόν ονειρικός. Σε μια Αθήνα, όπου ένιωθε κανείς τα όρια του χτισμένου κόσμου στις εξοχές ολόγυρα, μια κατοικία στο τέρμα Αχαρνών, με το κτήμα της και όλο το οικοσύστημα, ανθρώπων, πανίδας και χλωρίδας, συνιστούσε ένα μέγεθος που σήμερα μοιάζει δυσεύρετο και γι’ αυτό πολύτιμο. Οι αναμνήσεις της συγγραφέως, της Άννας Μαργαριτούλη από την τότε οδό Ερρίκου Σλήμαν με την επωνυμία μιας αστικότητας σε έναν αθηναϊκό τόπο γεμάτο χωματόδρομους και ελάχιστα αυτοκίνητα–έρχονται στη γνώση μας ως μια παρακαταθήκη με την αξία μιας πολύτιμης μαρτυρίας.
Η Αθήνα είναι η μεγάλη πρωταγωνίστρια σε αυτό το αφήγημα, απλωμένο με παραποτάμους σε όλο το τοπίο μνήμης που παραμένει εναργές σε όσους μεγάλωσαν τα πρώτα χρόνια μετά τον πόλεμο. Είναι μια γενιά που είδε τη γέφυρα ανάμεσα στο χθες και στο αύριο με έναν τρόπο απόλυτο και αναπόδραστο, καθώς οι γιαγιάδες και οι παππούδες έφεραν ως πολιτισμική σκευή όλη την αύρα από τα τέλη του 19ου αιώνα και οι γονείς ήταν άνθρωποι μεγαλωμένοι στον Μεσοπόλεμο, γονείς πια στα πρώτα χρόνια μετά τον πόλεμο”.
Από τον πρόλογο του Νίκου Βατόπουλου
Στοιχεία βιβλίου
Τίτλος: Ερρίκου Σλήμαν 42, Πατήσια
Συγγραφέας: Άννα Κρεμέζη-Μαργαριτούλη
Εκδόσεις: Πρώτη Ύλη
ISBN: 978-618-5830-21-2
Ημ. Έκδοσης: 10/2025
Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ
