Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλικής Δημοκρατίας 

Γράφει η Χαρά Δελλή

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας (Bibliothèque nationale de France, BnF, μετονομασία του 1994) είναι ένα παράδειγμα πνευματικής ακτινοβολίας του Παρισιού, ένας συνδυασμός νέων τεχνολογικών επιτευγμάτων με υφιστάμενες μεθόδους προσπέλασης στον έντυπο λόγο. Είναι η έκτη μεγαλύτερη βιβλιοθήκη στον κόσμο! Βρίσκεται στην πρωτεύουσα της Γαλλίας, το Παρίσι, στις όχθες του Σηκουάνα.

Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλικής ΔημοκρατίαςΕιδική γραμμή του μετρό -η γραμμή 14 συνδέει τον Σταθμό του Αγίου Λαζάρου με την Βιβλιοθήκη- μεταφέρει τους αναγνώστες στο 13ο Διαμέρισμα του Παρισιού, έτσι όπως αυτοκινούμενα βαγόνια μεταφέρουν τα βιβλία από τα βιβλιοστάσια στα αναγνωστήρια! Αποτελείται από τέσσερις εικοσαόροφους πύργους,τέσσερις γυάλινους πύργους. Πρόκειται για τον “Πύργο των Χρόνων” (Tour des Temps), τον “Πύργο των Γραμμάτων” (Tour des Lettres), τον “Πύργο των Νόμων” (Tour des Loίs) και τον “Πύργο των Αριθμών” (Tour des Nombres).

Υπάρχει μια τεράστια ανεμόσκαλα στο κέντρο του κήπου, που αιωρείται από τα διαγώνια συρματόσχοινα, που στηρίζονται στους τέσσερις πύργους. Η ανεμόσκαλα παραπέμπει στην βιβλική κλίμακα του Ιακώβ και συμβολίζει την κίνηση του ανθρώπινου πνεύματος προς τα άνω, στη συνειδητοποίηση των δυνατοτήτων του και στην προσέγγιση του Δημιουργού του!

Ο πυρήνας της αποτελείται από ένα συγκρότημα των τεσσάρων γυάλινων εικοσαόροφων πύργων, ύψους 80 μέτρων. O καθένας φυτρώνει από τα έγκατα της γης. Ορθώνονται δίπλα στις όχθες του Σηκουάνα στο Tolbiac  και είναι έργο του αρχιτέκτονα Dominique Perrault.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 το 13ο Διαμέρισμα βρισκόταν μακριά και απόμερα, συγκριτικά μάλιστα με την ιστορική έδρα “Ρισελιέ” της βιβλιοθήκης, στην καρδιά του Παρισιού. Η βιβλιοθήκη ανεγέρθηκε σε μια εγκαταλελειμμένη πρώην βιομηχανική ζώνη. Οι σχεδιαστές του εγχειρήματος σκέφθηκαν μακροπρόθεσμα, υπολογίζοντας στη βελτίωση των μεταφορών και στην επέκταση του αστικού ιστού. Σήμερα η BnF εντάσσεται πλήρως στα όρια του άστεως και οι τέσσερις πύργοι της αποτελούν αναγνωρίσιμο τοπόσημο.

Το σχήμα των πύργων δίνει την εντύπωση στον επισκέπτη ότι σχηματίζουν τέσσερα ανοιχτά βιβλία, που μεταξύ τους κοιτάζονται και νοητά δημιουργούν ένα παραλληλόγραμμο, ενώ στο μέσον υπάρχει κήπος. Η κατασκευή της BnF είναι μοντέρνα. Ανοξείδωτο μέταλλο,  πυλώνες από σκυρόδεμα επενδυμένοι με γυαλί. Το συγκρότημα παίζει με τα χρώματα του Σηκουάνα και τις αντανακλάσεις του Ήλιου στη πόλη του Φωτός. Μεταξύ του γυαλιού, των πυλώνων από μπετό και το ανοξείδωτο μέταλλο, υπάρχει  ξύλο.

Ώστε  να παίζει ρόλο αγωγού θερμότητας-ψύχους και ενεργειακά να προστατεύει το εσωτερικό της. Τα γυαλιστερά πατώματα, οι επιβλητικές μοκέτες και τα έπιπλα των αιθουσών συνθέτουν το πιο προηγμένες εκδοχές της τεχνολογίας, στο δομικό κατασκεύασμα της γνώσης. Η αίσθηση της απλότητας ενδυναμώνεται και από την υιοθέτηση της συμμετρίας, που λειτουργεί και ως παράγων ισορροπίας. Η αρχιτεκτονική του Perrault είναι μινιμαλιστική, αγαπά τις αντιθέσεις. Ένα ‘άυλο και αχρονικό αρχιτεκτόνημα’ από έναν ‘κλασικό, αλλά όχι παραδοσιακό αρχιτέκτονα’!

Στις 21 Αυγούστου 1989, το σχέδιο του Ντομινίκ Περό αποσπά την τελική έγκριση για την κατασκευή ενός πρωτοποριακού συγκροτήματος, το οποίο βασίζεται σε μια κοίλη ορθογώνια ομάδα επιπέδων που στηρίζει έναν πύργο με τη μορφή ανοικτού βιβλίου σε κάθε γωνία. Οι 4 πύργοι, ύψους 79 μέτρων, περιβάλλονται από γυαλί και στεγάζουν 7 επίπεδα γραφείων, τα οποία προστατεύονται από κινητά ξύλινα παραπετάσματα, καθώς και 11 επίπεδα αποθήκευσης, τα οποία προστατεύονται από αντικριστούς πίνακες με μονωτικό υλικό.

Αλλεπάλληλα επίπεδα διαμορφώνουν μία ενιαία πλατεία με φαρδιά σκαλοπάτια, που κάνουν δυνατή την πρόσβαση και από τις όχθες του Σηκουάνα. Για να φτάσουν στις ισόδους των βιβλιοθηκών οι αναγνώστες, διασχίζουν την ξύλινη επιφάνεια της πλατείας. Η βιβλιοθήκη ξεχωρίζει πάνω από τις κορυφές των δέντρων, που αναδύονται από έναν κήπο 2 στρεμμάτων, ενώ τα αναγνωστήρια καταλαμβάνουν 2 επίπεδα γύρω από τον κήπο, με τα εργαστήρια και τις αποθήκες να τα περιβάλλουν από την εξωτερική τους πλευρά . Οι χώροι ταξινόμησης των βιβλίων, περιλαμβάνουν συνολικά 395 χιλιόμετρα ερμαρίων και βρίσκονται στα επίπεδα δίπλα στα αναγνωστήρια ή στους ανώτερους ορόφους των κτιρίων.

Στις 2 κεντρικές εισόδους των βιβλιοθηκών, καταλήγουν 2 συμμετρικές ελαφρώς επικλινείς διαβάσεις, κατά μήκος των πλευρών του κήπου, ανατολικά και δυτικά του κτιρίου. Εκτός από τα αναγνωστήρια, μια αίθουσα συνεδριάσεων, μια αίθουσα και 6 δωμάτια διαλέξεων, χωρητικότητας 50 ατόμων το καθένα και 2 εκθεσιακοί χώροι, μπορούν να φιλοξενήσουν τις πολιτιστικές δραστηριότητες της βιβλιοθήκης για όλη τη διάρκεια του έτους.

Στο χαμηλότερο επίπεδο, η ερευνητική βιβλιοθήκη, παρέχει πρόσβαση σε όλες τις συλλογές και είναι προσιτή στους ερευνητές, εφόσον έχουν εξασφαλίσει πιστοποιητικό ανάγνωσης. Για να το αποκτήσετε, πρέπει να αναφέρετε και να αποδείξετε τον στόχο της έρευνάς σας μέσω μίας πανεπιστημιακής ή επαγγελματικής κοινότητας, ώστε να συμβουλευθείτε τις σπάνιες συλλογές που φυλάσσονται στη βιβλιοθήκη -παράδειγμα τα δύο αντίγραφα που έχει η βιβλιοθήκη από τη Βίβλο του Γουτεμβέργιου!

Η νέα βιβλιοθήκη χωρίζεται σε δύο επίπεδα. Το πάνω επίπεδο έχει 1.600 θέσεις για το ευρύ κοινό και είναι σχεδιασμένο έτσι ώστε να παρέχει εύκολη πρόσβαση σε περίπου 350.000 βιβλία. Το κάτω επίπεδο, με 2.000 θέσεις, προορίστηκε για ερευνητές.

Το ανώτερο επίπεδο είναι ανοικτό στο ευρύ κοινό (16+ ετών), ενώ όλοι οι χώροι ανάγνωσης και στα 2 επίπεδα, διακρίνονται θεματικά σε 4 μέρη, συμπεριλαμβανομένων των οπτικοακουστικών και των βιβλιογραφικών ερευνητικών τμημάτων. Υπάρχει αίθουσα οπτικοακουστικών μέσων όπου οι επισκέπτες μπορούν να συμβουλευτούν CD-ROM, ταινίες, ηχογραφήσεις και χιλιάδες ψηφιακές εικόνες και βιβλία.

Η ιστορία, η φιλοσοφία και οι κοινωνικές επιστήμες αφενός, η νομική, οι πολιτικές και οικονομικές επιστήμες αφετέρου, οι τέχνες και η λογοτεχνία και τέλος η επιστήμη και η τεχνολογία, αντιπροσωπεύονται επάξια στη βιβλιοθήκη. Υφίσταται τμήμα σπανίων εκδόσεων, του οποίου το περιεχόμενο είναι ταξινομημένο ανεξάρτητα από τη γενική ταξινόμηση και το περιεχόμενο της υπόλοιπης βιβλιοθήκης. Άλλο ένα δωμάτιο αφιερώνεται στον τύπο και προσφέρει ένα ευρύ φάσμα ξένων και γαλλικών περιοδικών.

Η βιβλιοθήκη βυθίζεται στο έδαφος, σαν υποβρύχια κατασκευή κάτω από τον Σηκουάνα, ακουμπισμένη γαλήνια στο πλάι του παρισινού ποταμού. Στο πρώτο επίπεδο βρίσκεται ο χώρος μελέτης και στο χαμηλότερο ο χώρος έρευνας. Φέρουν ονόματα παράξενα: ‘Haut-de-jardin’ και ‘Rez-de-jardin’ που, πολύ ελεύθερα, θα αποδίδονταν ως ‘πάνω κήπος’ και ‘ισόγειος κήπος’.

Η καρδιά της βιβλιοθήκης πάλλεται μέσα σε ένα δάσος από δέντρα! Η διακόσμησή της με τα κόκκινα χαλιά, τις ξύλινες επενδύσεις των τοίχων και τα ξύλινα έπιπλα συμβάλλει ακόμη περισσότερο στη δημιουργία μιας ζεστής, άνετης ατμόσφαιρας κατάλληλης για συγκέντρωση και μελέτη.

Πεύκα σκουρόχρωμα της θάλασσας της Μεσογείου, βελανιδιές, οξιές, σημύδες, απλώνουν τα κλαδιά τους σε έκταση δέκα στρεμμάτων, κάτω από την επιφάνεια της γης και καλύπτουν έναν χώρο απροσπέλαστο σε οποιονδήποτε επισκέπτη! Και γύρω από την οργιαστική βλάστηση, τα υλικά της σύγχρονης αρχιτεκτονικής σχηματίζουν τον κορμό της μελέτης και της έρευνας: φωτιστικοί στύλοι από ανοξείδωτο μέταλλο, ατσάλινα βάθρα και πυλώνες από σκυρόδεμα αντικρίζουν τα ξύλινα γυαλιστερά πατώματα, τις σιωπηλές μοκέτες και τα έπιπλα των αιθουσών της βιβλιοθήκης που είναι στη διάθεση του κοινού.

Ενός κοινού που έχει τη δυνατότητα είτε να κάνει χρήση -μέσω της πιο προηγμένης τεχνολογίας- των πολυάριθμων τόμων της βιβλιοθήκης, είτε να επισκεφθεί απλώς τους χώρους της και να θαυμάσει το αρχιτεκτονικό αυτό επίτευγμα. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να φροντίσουν να ενημερωθούν προηγουμένως ως προς τα ωράρια και ως προς τις κατηγορίες επισκεπτών: για το ευρύ κοινό ισχύουν συνθήκες διαφορετικές από εκείνες που ισχύουν για τους επαγγελματίες βιβλιοθηκονόμους, τους ειδικούς βιβλιοταξινόμησης, τους αρχειοθέτες ή άλλους ειδικούς ερευνητές.

Δέκα εκατομμύρια βιβλία σε ένα γυάλινο σπίτι στον ιερό αυτό βωμό της πολυεθνικής συνεργασίας πάνω στη γνώση…

Η BnF δεσπόζει στις όχθες του Σηκουάνα. Εκεί είναι ο βασικός πυρήνας της. Παράλληλα  αναπτύσσεται σε επτά διαφορετικά σημεία (τέσσερα στο Παρίσι και τρία σε άλλες πόλεις) και δίκαια λοιπόν αποτελεί έργο για το οποίο περηφανεύεται η σημερινή Γαλλία. 

Για το σχέδιο της νέας βιβλιοθήκης διεξάχθηκε διεθνής διαγωνισμός. Υποβλήθηκαν περίπου 250 προτάσεις. Τελικά, προτιμήθηκε το σχέδιο ενός σχετικά άγνωστου Γάλλου αρχιτέκτονα ονόματι Ντομινίκ Περό. Η ιδέα του ήταν να κατασκευαστεί ένα τεράστιο χαμηλό οικοδόμημα με έναν πύργο σε σχήμα όρθιου ανοιχτού βιβλίου σε κάθε γωνία του.

Οι επικριτές χλεύασαν τη σκέψη να φυλαχτούν βιβλία σε γυάλινους πύργους -ηλιακούς φούρνους, όπως τους αποκάλεσαν- όπου τα βιβλία θα ήταν εκτεθειμένα στο φως του ήλιου και στη ζέστη. Ως συμβιβαστική λύση, αποφασίστηκε να τοποθετηθούν ξύλινα προπετάσματα μέσα από τα παράθυρα, τα οποία θα προστατεύουν τα βιβλία, και να φυλαχτούν τα πιο πολύτιμα έγγραφα σε ράφια μέσα στο κυρίως κτίριο.

Ιδρύθηκε το 1368 επί βασιλείας Καρόλου Ε’ του Σοφού, όταν γίνεται στη Γαλλία λόγος για “συλλογή βιβλίων”. Ο Κάρολος Ε΄ συγκέντρωσε περίπου 1.000 χειρόγραφα σε έναν πύργο στο φρούριο του Λούβρου, στο Παρίσι. Αλλά στην πραγματικότητα οι βασιλιάδες της Γαλλίας άρχισαν να συγκεντρώνουν μια μόνιμη συλλογή μετά τον Εκατονταετή Πόλεμο.

Η βιβλιοθήκη εμπλουτίστηκε με δώρα και κληρονομιές από εκείνους που επιζητούσαν τη βασιλική εύνοια, καθώς και με βιβλία που έφερναν από ευρωπαϊκές χώρες και από την Άπω Ανατολή ταξιδιώτες και πρεσβευτές ή στρατιώτες ως λάφυρα πολέμου.

Αναπτύχθηκε μεθοδικά από τα πρώτα χρόνια της τυπογραφίας όταν ο βασιλιάς Φραγκίσκος ο Α΄θεσμοθέτησε ένα σύστημα κατάθεσης του δικαιώματος πνευματικής ιδιοκτησίας, θέτοντας σε ισχύ κάποιον νόμο το 16ο αιώνα, την κατά νόμον κατάθεση, ο οποίος απαιτούσε να δίνεται στη Βιβλιοθήκη του Βασιλιά ένα αντίγραφο από κάθε βιβλίο που εκδιδόταν.

Έπειτα από κάποιο διάστημα κατά το οποίο στεγάστηκε σε διάφορες βασιλικές κατοικίες στις διοικητικές περιφέρειες, η Βιβλιοθήκη του Βασιλιά επέστρεψε στο Παρίσι, όπου λεηλατήθηκε στη διάρκεια των Θρησκευτικών Πολέμων (1562-1598). Το 1721 βρέθηκε μια πιο μόνιμη στέγη για τη βιβλιοθήκη.

Ως επακόλουθο της δήμευσης θρησκευτικών και αριστοκρατικών συλλογών κατά τη Γαλλική Επανάσταση, η βιβλιοθήκη παρέλαβε εκατοντάδες χιλιάδες βιβλία, χειρόγραφα και αντίγραφα έργων τέχνης. Αυτά τα ανυπολόγιστης αξίας αποκτήματα έκαναν επίσης φανερή με επιτακτικό τρόπο τη μεγάλη έλλειψη χώρου στις υπάρχουσες εγκαταστάσεις. Από το ιστορικό κτίριο της βιβλιοθήκης, στην οδό Ρισελιέ στο κέντρο του Παρισιού, οι συλλογές μεταφέρθηκαν στους τέσσερις αντικριστούς, σαν ανοιχτά βιβλία, ουρανοξύστες του 13ου Διαμερίσματος. 

Η ίδρυση, ωστόσο, της καθαυτό βιβλιοθήκης τοποθετείται στην εποχή του Λουδοβίκου ΙΑ’, που βρέθηκε στον θρόνο από το 1461 μέχρι το 1483.  Αργότερα, το 1537, ένα πρωτοπόρο βασιλικό διάταγμα επιτάσσει στους πάσης φύσεως εκδότες να καταθέτουν στα αρχεία της ένα αντίτυπο όλων των βιβλίων που κυκλοφορούν. Η επέκταση της οφείλεται στον Λουδοβίκο ΙΔ’.

Το 1537, ένα πρωτοπόρο βασιλικό διάταγμα, επίτασσε στους πάσης φύσεως εκδότες να καταθέτουν στα αρχεία της, ένα αντίτυπο όλων των βιβλίων, που κυκλοφορούσαν τότε στη χώρα. Μετά από αυτό το ελπιδοφόρο ξεκίνημα, παρατηρείται μια περαιτέρω άνθηση κατά την λαμπρή για την Γαλλία περίοδο του “βασιλιά-ήλιου”, του Λουδοβίκου ΙΔ’· μέσα σε σχετικά μικρό χρονικό διάστημα κατακτά η βασιλική βιβλιοθήκη την πρώτη θέση στην Ευρώπη.

Η γαλλική επανάσταση, μετονομάζοντάς την σε “εθνική”, την πλουτίζει με εκατοντάδες χιλιάδες τόμους που προέρχονται κυρίως από κατασχέσεις εκκλησιαστικών, μοναστηριακών και ιδιωτικών εν γένει συλλογών. Έγινε η πρώτη ελεύθερη δημόσια βιβλιοθήκη. Το 1793,  επετράπη η πρόσβαση του κοινού στα τεκμήρια και στα αρχεία της.

Κατά τον 19ο αιώνα και κατά το μεγαλύτερο μέρος του 20ού, η Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας συνεχίζει την επέκταση και τον εκσυγχρονισμό της. Έως ότου, λίγο πριν από το ξημέρωμα της 3ης χιλιετίας, η μαζική παραγωγή έντυπου υλικού, βιβλίων και περιοδικών, δημιουργεί οξύτατο πρόβλημα χώρου.

Η συντήρηση των παλαιών τόμων, από την άλλη πλευρά, παράλληλα με την εντυπωσιακή αύξηση της “ζήτησης” εκ μέρους του αναγνωστικού κοινού, συντελούν στην πολιτειακή συνειδητοποίηση της ανάγκης για έναν εκ βάθρων μετασχηματισμό της βιβλιοθήκης.

Το 1868 οικοδομήθηκε και εγκαινιάστηκε ένα αναγνωστήριο με εννέα γυάλινους θόλους. Σχεδιασμένο από τον αρχιτέκτονα Ανρί Λαμπρούστ, εξυπηρετούσε 360 αναγνώστες και περιείχε περίπου 50.000 βιβλία. Στα παρακείμενα ράφια υπήρχε χώρος για ένα εκατομμύριο επιπλέον τόμους. Αλλά μέσα σε έξι δεκαετίες αυτή η βιβλιοθήκη είχε πάνω από τρία εκατομμύρια βιβλία!

Οι πολλές ανακαινίσεις και προεκτάσεις δεν αρκούσαν για να στεγάσουν τα επιπρόσθετα ράφια, μήκους τριών χιλιομέτρων, τα οποία απαιτούνταν κάθε χρόνο για τα βιβλία και τα περιοδικά που κατέκλυζαν τη βιβλιοθήκη.

Τελικά, το 1988 ο Πρόεδρος Φρανσουά Μιτεράν ανακοίνωσε ένα πρόγραμμα οικοδόμησης ίσως «της μεγαλύτερης και πιο σύγχρονης βιβλιοθήκης του κόσμου». Σκοπός της ήταν να «καλύψει όλους τους τομείς γνώσης, να είναι ευπρόσιτη σε όλους, να χρησιμοποιεί τις τελευταίες τεχνολογίες μεταβίβασης δεδομένων, να μπορεί κάποιος να τη συμβουλεύεται από απόσταση και να συνδέεται με άλλες ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες».

Η σημερινή της μορφή είναι έργο του Φρανσουά Μιτεράν. Και εγκαινιάστηκε από αυτόν.  Ο Μιτεράν,  ανακοίνωσε την κατασκευή της, στην νέα της μορφή με την ευκαιρία του εορτασμού της εθνικής επετείου στις 14 Ιουλίου 1988, ο τότε Γάλλος Πρόεδρος έκανε λόγο για την κατασκευή “της μεγαλύτερης και πιο σύγχρονης βιβλιοθήκης στον κόσμο, που θα καλύπτει όλα τα γνωστικά πεδία. Θα είναι προσιτή σε όλους. Θα χρησιμοποιεί κάθε νέα τεχνολογία. Θα είναι επισκέψιμη εξ αποστάσεως και θα συνδέεται με τις άλλες μεγάλες ευρωπαϊκές βιβλιοθήκες και όχι μόνο βιβλιοθήκες”.

Οι δεσμεύσεις του, αποτέλεσαν  η νεώτερη ληξιαρχική πράξη γέννησης της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας (BnF) στη σημερινή της μορφή. Η βιβλιοθήκη έχει συμπληρώσει πάνω από 20 χρόνια λειτουργίας στις νέες εγκαταστάσεις της.

Η διευθύντρια της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας, Σιλβιάν Ταρσό-Ζιλρί, υπολογίζει ότι η BnF έχει 15 εκατ. βιβλία και περιοδικά, περίπου 20 εκατ. ειδικά τεκμήρια, μεταξύ των οποίων 15 εκατ. εικόνες, 1 εκατ. οπτικοακουστικά τεκμήρια, περίπου 300.000 χειρόγραφα, 500.000 νομίσματα και αντίκες κτλ. Έχετε αμέσως μια εικόνα του εύρους και της ποικιλίας των συλλογών της, που περιλαμβάνουν από χειρόγραφα ως θεατρικά κοστούμια, μουσικές παρτιτούρες και βιντεοπαιχνίδια!

Ειδικά ρομπότ αποθηκεύουν υλικό από τον παγκόσμιο ιστό, βάσει κριτηρίων που ορίζονται σε σχετικό νομοθετικό διάταγμα του 2011. Το παλαιότερο τεκμήριο που έχει από το Διαδίκτυο χρονολογείται στο 1995.

Το 2014 ο συνολικός αριθμός των αποθησαυρισμένων αρχείων του παγκόσμιου ιστού ανήλθε σε 23,6 δισ. αρχεία. Η BnF θησαυρίζει υλικό από ιστοσελίδες με το επίθημα .fr, από ιστοσελίδες φυσικών προσώπων που κατοικούν στη Γαλλία και από ιστοσελίδες που αφορούν προϊόντα που διακινούνται σε γαλλικό έδαφος, καθώς και δημοσιεύματα από τον ηλεκτρονικό Τύπο κατά παραγγελία.

Τα τελευταία συλλέγονται συστηματικά τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο, ενώ άλλες ιστοσελίδες αποθηκεύονται επί τη βάσει θεματικών ερευνών, όπως π.χ. τι έχει γραφεί για τις προεδρικές εκλογές. Απασχολεί 2.417 άτομα σε όλες τις θέσεις και ειδικότητες!

Υπάρχει εισιτήριο εισόδου 3,5 ευρώ, αλλά πραγματοποιούνται πολλές δωρεάν εκθέσεις, εκδηλώσεις ή συνέδρια. Οι ξεναγήσεις όμως στο κτίριο, η χρήση των αναγνωστηρίων και του εξοπλισμού τους και τα εκπαιδευτικά εργαστήρια γίνονται επί πληρωμή. Περιηγούμενος στους χώρους της βιβλιοθήκης ο απλός επισκέπτης μυείται στην κουλτούρα του γραπτού λόγου.

Περίπου 100.000 άτομα ετησίως παρακολουθούν το ποικίλο πρόγραμμα της BNF και περίπου 30.000 εκπαιδευτικοί και οι μαθητές συμμετέχουν στα εκπαιδευτικά της προγράμματα.

Η βιβλιοθήκη προσπαθεί να προσελκύει ολοένα και ευρύτερο κοινό διοργανώνοντας μία ή δύο εκθέσεις που ικανοποιούν την κοινή περιέργεια, όπως η έκθεση για τον “Aστερίξ”, η οποία είχε εξαιρετική επιτυχία και έδωσε αφορμή να συζητήσουμε όχι μόνο για την ιστορία του κόμικ αλλά και για το πολιτικό του περιεχόμενο, όπως και την έννοια του “έργου” καθαυτή.

Δομικό στοιχείο της φιλοσοφίας της είναι να χειριζόνται τα έργα της ποπ κουλτούρας με τον ίδιο σεβασμό όπως τα έργα της λόγιας ή της κλασικής παράδοσης. Διοργανώνει με μεγάλη επιτυχία και εικονικές εκθέσεις.

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας διατηρεί μια κληρονομιά  πέντε αιώνων, μέσω της νομικής κατάθεσης και μια ενεργή πολιτική αγοράς. Δεκατέσσερα εκατομμύρια βιβλία και περιοδικά, χειρόγραφα (όπως εκείνα τα χειρόγραφα του Ουγκώ, του Φλομπέρ, του Ζολά, τα έργα της Μαρίας Κιουρί, κείμενα του Μαρκησίου ντε Σαντ, του σύγχρονου φιλόσοφου Ζαν Πωλ Σαρτρ, τα έργα του Κορνήλιου Καστοριάδη κά). Επίσης διαθέτει στο ενεργητικό της χαρακτικά, φωτογραφίες, χάρτες, παρτιτούρες, νομίσματα, μετάλλια, ηχητικά ντοκουμέντα, βίντεο, πολυμέσα, σκηνικά, κοστούμια, κλπ.

Η Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας διατηρεί ιδιαίτερες σχέσεις, με την χώρα μας, αφού είναι συνδεδεμένη με την Εθνική Βιβλιοθήκη την Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων, την Ακαδημία Αθηνών μέσω του  Δικτύου  Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών, την Εταιρεία Έρευνας των Σχέσεων του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού με τη Δύση. Και φυσικά δεν θα μπορούσε να αγνοήσει τα παιδιά έτσι διαθέτει ιδιαίτερο τμήμα για αυτά.

Η βιβλιοθήκη παρέχει πρόσβαση σε πάνω από δέκα εκατομμύρια βιβλία (από τα οποία διακόσιες χιλιάδες σπάνια), σε τριακόσιες πενήντα χιλιάδες περιοδικά, εβδομήντα πέντε χιλιάδες μικροφίλμ, εννιακόσιες χιλιάδες ηχητικά ντοκουμέντα, ενενήντα χιλιάδες βίντεο…

Βιβλία προεπαναστατικά, με πολυτελές δέσιμο και περίτεχνη διακόσμηση, προέλευσης βασιλικής ή αριστοκρατικής. Βιβλία του 19ου και του 20ού αιώνα, σε πρωτότυπες εκδόσεις που αποτυπώνουν την πορεία της γαλλικής σκέψης. Δοκίμια τυπογραφικά με τις διορθώσεις τους, προπαρασκευαστικές μακέτες, πρόχειρα σχέδια. Περιοδικά  που κυκλοφορούσαν κρυφά κατά την περίοδο της ναζιστικής κατοχής. Εκδόσεις διαφημιστικές, βιβλία φωτογραφίας, παλιά παιδικά βιβλία και άλλα και άλλα…

Η BnF λειτουργεί και ως κύτταρο πολιτισμού. Έτσι  μέσα στον χώρο της βιβλιοθήκης, υπάρχουν αρκετοί άλλοι χώροι ειδικά διαμορφωμένοι για παρουσίαση εκθέσεων, οργάνωση εκδηλώσεων και άλλες δραστηριότητες σχετικές με το βιβλίο. Τα ράφια της Βιβλιοθήκης της Γαλλίας είναι αρκετά για να φιλοξενήσουν τα νέα βιβλία των επόμενων περίπου 50 χρόνων. Δεν θα μπορούσε κανείς να μην αναλογιστεί τη φιλόπονη προσπάθεια που απαιτήθηκε για την οικοδόμηση και τη διατήρηση ενός τέτοιου θησαυροφυλάκιου γνώσης!

Έχει ψηφιοποιήσει μόνο το 10% των συλλογών της. Προτεραιότητα έχουν οι εφημερίδες και τα περιοδικά, των οποίων το χαρτί είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στη φθορά, και τεκμήρια πολιτιστικής κληρονομιάς μεγάλης ιστορικής και αισθητικής αξίας ή εξαιρετικής σπανιότητας: μεσαιωνικά χειρόγραφα, π.χ. τα χειρόγραφα του Βικτόρ Ουγκό, χαρακτικά του Ζακ Καλό ή του Ντελακρουά, παρτιτούρες του Μπερλιόζ κ.τ.λ. Ψηφιοποιείται επίσης υλικό που έχει μεγάλη ζήτηση στα αναγνωστήρια ή υλικό που είναι δύσχρηστο λόγω μεγέθους ή φορμά (π.χ., μεγάλου σχήματος βιβλία ή 3D). Ιδιαίτερα μεριμνά για την ψηφιοποίηση του οπτικοακουστικού υλικού, καθώς τα μαγνητικά μέσα αποθήκευσής του αλλοιώνονται πολύ γρήγορα».

Η ψηφιοθήκη “Gallica intra muros” είναι προσβάσιμη μόνο από τα αναγνωστήρια της BnF. Το 2014 είχε περίπου 900.000 χρήστες στα αναγνωστήρια και ικανοποίησε 942.664 αιτήματα. Η ψηφιοθήκη Gallica είχε 15,3 εκατ. μοναδικούς επισκέπτες που επισκέφθηκαν 274 εκατ. σελίδες. Αυτό σημαίνει ότι καθημερινά 3.500 άτομα επισκέπτονται την BnF και περισσότεροι από 50.000 αναγνώστες την Gallica. Από το 2005 και εξής η ψαλίδα ανοίγει διαρκώς, με τους φυσικούς χρήστες να ελαττώνονται και τους ψηφιακούς να αυξάνονται…

Όποιος ενδιαφέρεται, δεν έχει παρά να την επισκεφθεί!

Επεξεργασία εικόνας: Χριστίνα Πολυχρονιάδου

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

Please enter your comment!
Please enter your name here