Παρασκευή, 26 Φεβρουαρίου, 2021
More
    Αρχική Ελληνική Λογοτεχνία Η Πενθερά - Μαρία Παναγοπούλου

    Η Πενθερά – Μαρία Παναγοπούλου

    -

    Η Πενθερά. Μια ψυχογραφία των σύγχρονων ανθρωπίνων σχέσεων.

    Προσωπική άποψη: Μαρία Στρατή

    “Τι διαφορά έχει η πενθερά από την πεθερά;”

    “Καμία!”

    “Τότε προς τι αυτό το παραπανίσιο νι;”

    “Δεν ξέρω. Κατά μία εκδοχή, η λέξη προέρχεται από τη σύνθεση των όρων πένθος και έρως και υποδηλώνει τον θάνατο του έρωτα”.

    “Μεγαλειώδες! Πενθερά: ο θάνατος του έρωτα!”

    Με αυτό τον διάλογο ξεκινά η “Πενθερά” της Μαρίας Παναγοπούλου και ίσως εξηγεί πώς εμπνεύστηκε τον τίτλο του βιβλίου η συγγραφέας. Πρόκειται για ένα κοινωνικό μυθιστόρημα με έντονα στοιχεία noir ή ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που τονίζει κάποια κοινωνικά φαινόμενα; Ένα από τα ελάχιστα βιβλία της βιβλιοθήκης μου τα οποία δεν μπορούν να ενταχθούν εύκολα σε κάποια κατηγορία. Διάφορα κοινωνικά ζητήματα, όπως οι ανθρώπινες σχέσεις, τα κοινωνικά στερεότυπα σχετικά με τον ρόλο ανδρών και γυναικών, και η προσκόλληση σε σκοταδιστικές αντιλήψεις του παρελθόντος, αναδεικνύονται μέσω δύο δολοφονικών επιθέσεων που δέχθηκαν δύο πεθερές την ίδια μέρα και ώρα, σε δύο διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας. Ο αναγνώστης κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης προσπαθεί να λύσει το μυστήριο και να ανακαλύψει τι και ποιος κρύβεται πίσω από αυτές τις επιθέσεις.

    Η αυταρχική Μανιάτισσα Αγορίτσα Πιερόγιαννη και η πονηρή Πόντια Μόσχω Τερκενλεκίδου πυροβολήθηκαν στις 8 Σεπτεμβρίου, η μία στη Μάνη και η άλλη στη Θεσσαλονίκη. Δεν γνωρίζονται μεταξύ τους και φαινομενικά δεν έχουν καμία σχέση, κάτι το οποίο περιπλέκει τα πράγματα ακόμα περισσότερο. Το μόνο κοινό που έχουν είναι ότι είναι παρεμβατικές πεθερές που αντιπαθούν τις νύφες τους, η καθεμία για τους δικούς της λόγους. Εισπράττουν αντιπάθεια και από τις νύφες τους, κάνοντας τις μεταξύ τους σχέσεις ακόμα πιο τοξικές. Μήπως οι γονείς τείνουν να έχουν τις δικές τους προσδοκίες για τα παιδιά τους και όταν αυτές δεν εκπληρώνονται νιώθουν ότι γκρεμίζεται ο κόσμος τους;

    Η Αγορίτσα ουδέποτε χώνεψε το γεγονός ότι ο γιος της, ο επιτυχημένος δικηγόρος Σαράντος Πιερόγιαννης, επέλεξε για γυναίκα του τη Σαβίνα Δημητράκου, μια λαμπρή χειρουργό η οποία δεν ήθελε να εγκαταλείψει τις επαγγελματικές της φιλοδοξίες για να γίνει μια παραδοσιακή υποταγμένη σύζυγος και μητέρα των αρσενικών απογόνων των Πιερογιαννέων, όπως θα ήθελε η Αγορίτσα. Δεν πέρασε ποτέ από το μυαλό της Αγορίτσας ότι η εμμονή της σε σκοταδιστικές αντιλήψεις και η τυφλή προσήλωσή της σε παρωχημένες παραδόσεις θα είχε καταστροφικές συνέπειες για τα παιδιά της.

    “Αν ζούσαμε λοιπόν σε εκείνους τους ένδοξους καιρούς, ούτε εγώ, ούτε η γυναίκα σου θα είχαμε δικαίωμα στη μπεριουσία μας, και ξέρεις γιατί; Γιατί είμαστε θηλυκές ξακληρόσπορες, χωρίς αδερφούς, ανίκανες να συνεχίσουμε τη γενιά μας.”

    Ούτε η φαινομενικά καλοκάγαθη Πόντια, Μόσχω Τερκενλεκίδου, ενέκρινε την καλλονή Ήρα ως κατάλληλη σύζυγο για τον μοναχογιό της, τον οδηγό νταλίκας Ηρακλή Τερκενλεκίδη. Η Μόσχω από την άλλη, όσο αντιπαθητική πεθερά κι αν είναι, μια ζωή έδινε χωρίς να πάρει πίσω κάτι ουσιώδες, με αποτέλεσμα να δημιουργήσει μια περίπλοκη σχέση εξάρτησης με τον γιο της. Ποτέ της δεν χώνεψε το γεγονός ότι η νύφη της δεν είναι μια υποταγμένη παραδοσιακή νοικοκυρά αλλά μία χειραφετημένη γυναίκα με τα δικά της ενδιαφέροντα. Η Ήρα είναι μία από τις πιο επιτυχημένες αισθητικούς της Βορείου Ελλάδας, με δική της σειρά σπιτικών καλλυντικών. Επίσης, αυτό που σπάει κάποια κοινωνικά στερεότυπα είναι η αγάπη της πανέμορφης Ήρας για τη γνώση και τα βιβλία.

    “Τον πρώτο καιρό της συγκατοίκησης με την πεθερά της, η Ήρα αναγκαζόταν συχνά να παίρνει τους δρόμους για να μην ακούει τους παραλογισμούς της, κάθε φορά που ο Ηρακλής απουσίαζε σε ταξίδι.”

    Άρα θα μπορούσε κάποιος να υποθέσει ότι πίσω από αυτές τις δολοφονικές απόπειρες κρύβονται οι καταπιεσμένες νύφες. Καταπιεσμένες από την παρεμβατικότητα της πεθεράς, αλλά κυρίως από την αδυναμία του συζύγου να βάλει όρια στη μητέρα του, και κυρίως να τις υποστηρίξει όταν η μητέρα του στάζει δηλητήριο.

    “Οι ασθένειες της ψυχής, αν δεν οριστούν από την επιστήμη, είναι σαν να μην υπάρχουν. Αυτό ακριβώς συμβαίνει με πεθερές σαν τη δική μου. Οι άλλες που ανέφερες υπάρχουν! Είναι χειροπιαστές, τις βλέπεις και αργά ή γρήγορα τις βλέπουν κι οι γιοι τους. Η δική μου όμως δεν είναι ορατή. Δρα υπόγεια, ύπουλα, ξεφεύγει από τον εντοπισμό, και όλοι τη θεωρούν αγία, με πρώτο και καλύτερο τον κανακάρη της.”

    Τα ερωτήματα που προκύπτουν είναι πολλά. Οι δύο αυτές απόπειρες ήταν τυχαίες ή προμελετημένες; Υπάρχει κάποια σύνδεση των δύο περιστατικών; Εάν ναι, ποιος και γιατί οργάνωσε αυτά τα δύο δολοφονικά χτυπήματα;

    Η συγγραφέας παρουσιάζει όλα τα στοιχεία με αριστοτεχνικό τρόπο, κάνοντας και μερικές εύστοχες αναφορές σε κλασικά λογοτεχνικά αριστουργήματα.

    Μέχρι τη λύση του μυστηρίου δημιουργείται μια πλοκή γεμάτη αγωνία και διαρκείς ανατροπές. Η λύση του μυστηρίου έχει πολύ γέλιο, κλάμα, οργή και κυρίως προβληματισμό γύρω από τις ανθρώπινες σχέσεις. Ίσως η πεθερά να αποτελεί άλλοθι των ζευγαριών που δεν κατάφεραν να κατακτήσουν το “για πάντα μαζί”, να σέβονται τα θέλω ο ένας του άλλου, και κυρίως να θέσουν όρια εκεί που πρέπει.

    Περίληψη:

    «Τι διαφορά έχει η πενθερά από την πεθερά»; «Καμία!» «Τότε προς τι αυτό το παραπανίσιο νι;» «Δεν ξέρω. Κατά μία εκδοχή, η λέξη προέρχεται από τη σύνθεση των όρων πένθος και έρως και υποδηλώνει τον θάνατο του έρωτα». «Μεγαλειώδες! Πενθερά: ο θάνατος του έρωτα!»

    Δύο ηλικιωμένες γυναίκες δέχονται δολοφονική επίθεση την ίδια μέρα και ώρα, σε δύο διαφορετικές πόλεις της Ελλάδας. Άγνωστες μεταξύ τους, τις ενώνει ένα αόρατο νήμα: είναι πεθερές που αντιπαθούν τις νύφες τους. Η Αγορίτσα, μια σκληρή Μανιάτισσα από το Οίτυλο, βλέπει τα όνειρά της να γκρεμίζονται όταν ο γιος της, ο δικηγόρος Σαράντος Πιερόγιαννης, παντρεύεται με μια χειρουργό, αφοσιωμένη στην καριέρα της. Η Μόσχω, μια καλοκάγαθη Πόντια από την Καλαμαριά, ζει κάτω από την ίδια στέγη με τον μοναχογιό της, τον οδηγό νταλίκας Ηρακλή Τερκενλεκίδη, και την καλλονή σύζυγό του. Δύο πεθερές, που κάποιοι τις θέλουν νεκρές. Δύο νύφες, που εύχονται να είχαν ορφανούς συζύγους. Δύο γιοι, που συνθλίβονται στις συμπληγάδες της μητρικής αγάπης και του έρωτα. Οικογενειακές συνωμοσίες και μιαρά μυστικά. Άγραφοι νόμοι κι αγδίκιωτα αισθήματα. Κι ένας γρίφος-φωτιά: η πεθερά σκότωσε τον έρωτα ή ο έρωτας την πεθερά;

    Ένα κοινωνικό-αστυνομικό μυθιστόρημα που επιχειρεί να ρίξει φως σε ένα διαχρονικό στερεότυπο της ελληνικής κοινωνίας: υπάρχουν πεθερές-αράχνες ή πρόκειται για ένα άλλοθι των ζευγαριών που δεν καταφέρνουν να κατακτήσουν το «για πάντα»;

    Η πενθεράΣτοιχεία βιβλίου

    Τίτλος: Η Πενθερά

    Συγγραφέας: Μαρία Παναγοπούλου

    Εκδόσεις: Ψυχογιός

    ISBN: 978-618-01-3376-9

    Σελίδες: 312

    Ημερομηνία έκδοσης: 28/05/2020

    1 ΣΧΟΛΙΟ

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here