Πλανήτες, ύδατα και νήσοι. Μια σειρά από μικρές και πολύ μικρές ιστορίες που μας ταξιδεύουν στον Άρη, στα ερωτικά πεδία των θαλασσών της Γης και στα μυστήρια των δυτικών Κυκλάδων, μεταφέροντας τον ανεπαίσθητο ψίθυρο του αινιγματικού και του ανεξήγητου.
Προσωπική άποψη: Ζωή Τσούρα
Η τόσο μικρή φόρμα δεν ήταν ποτέ η πρώτη μου επιλογή όταν εξερευνώ νέα βιβλία, όμως στο οπισθόφυλλο του «Πλανήτες, ύδατα και νήσοι» του Γιώργου Μητά (όπως και στο εξώφυλλο, όπως και στον τίτλο) αναγνώρισα εξαρχής κάτι που απευθυνόταν σε εμένα. Διάστημα, ωκεανοί και μυστήρια – τρία αγαπημένα μου θέματα. Και στα τρία, η σιωπή μιλά περισσότερο από τους ήχους, συνεπώς τι πιο ταιριαστό ως πλαίσιο πολύ μικρών ιστοριών;
Συνολικά σε αυτή τη συλλογή συνάντησα απίστευτη ομορφιά, στον λόγο, στην έκφραση, στις ιδέες, στις σκέψεις. Κάθε διήγημα εξίταρε τη φαντασία μου, και δεν μπορούσα να προχωρήσω γρήγορα, γιατί καθένα ξεκινούσε τον δικό του κύκλο σκέψεων μετά. Κριτικός λογοτεχνίας δεν είμαι, οπότε δεν με ενδιαφέρουν τα τεχνικά, δεν ξέρω να παραθέσω ορολογίες και αναλύσεις – αναγνώστρια είμαι, πάω με πυξίδα το συναίσθημα και την εγκεφαλική τέρψη, κι αν η ψυχή και η αντίληψη ενός βιβλίου ταιριάξουν με τις δικές μου, δεν χρειάζομαι τίποτα άλλο.
Εδώ, σε αυτές τις μικρές ιστορίες-σταγόνες, που επιτυχημένα έκλειναν μέσα τους τόσο πολλά σε τόσο λίγα, δεν χρειάστηκα κάτι παραπάνω.
Το πρώτο μέρος της συλλογής Πλανήτες, ύδατα και νήσοι τιτλοφορείται «Εννιά Μπονζάι για τον Άρη». Σε ιστορίες από το παρελθόν και το μέλλον, ο Κόκκινος Πλανήτης πρωταγωνιστεί: στο όνειρο μια μέρα να αγγίξουμε τα χώματά του, στις προκλήσεις του ταξιδιού μας ως εκεί, στην πιθανή πραγματικότητα μίας τέτοιας κατάκτησης. Δεν ένιωσα κάτι θριαμβολογικό σε αυτές τις διηγήσεις του Μητά, αλλά ένα αχανές, εσωτερικό δέος, μια ταπεινότητα, αυτή τη βαθιά συγκίνηση που μοιραζόμαστε ως όντα που τσαλαβουτούν καθημερινά στον βούρκο, όμως υψώνουν το βλέμμα προς τ’ αστέρια. Αυτές ήταν και οι ιστορίες που αγκάλιαζαν πιο σφιχτά τον άνθρωπο, σαν ρίζες που έπιναν από κάθε πρωταγωνιστή, είτε αυτός ήταν κάποια γνωστή, ιστορική προσωπικότητα, είτε ήταν ένας καθημερινός, άγνωστος συνάνθρωπος. Όσο πιο μακριά ταξιδεύουμε, τόσο πιο πολλά ανακαλύπτουμε για τον εαυτό μας, και τόσο πιο γερά κρατιόμαστε από ό,τι μας κάνει αυτό που είμαστε – αυτή ήταν η σκέψη μου όταν τελείωσα αυτό το μέρος.
Επιλογή: Η καρδιά του Χουάν Μπένετ – Μια υπενθύμιση για αυτό που πάντα ως ανθρωπότητα μας εξυψώνει αλλά και μας καταστρέφει, αυτό που χτίζει Πύργους της Βαβέλ, αλλά σε μια στιγμή μπορεί και να τους γκρεμίσει.
Το δεύτερο μέρος τιτλοφορείται «Υδάτινοι Έρωτες», και σε αυτό αφήνουμε πίσω τους ανθρώπους και καταδυόμαστε στους βαθύτερους ωκεανούς της Γης, παρέα με τα μικροσκοπικά ή τα γιγάντια πλάσματά τους – χωρίς να αφήνουμε απέξω και τα θαλασσοπούλια, αναπόσπαστο κομμάτι του ανεκτίμητου αυτού οικοσυστήματος. Προχωρώντας στις ιστορίες αυτού του μέρους, έβαζα το χέρι μου στη φωτιά ότι ο Γιώργος Μητάς είναι βιολόγος, πράγμα που μου επιβεβαίωσε το βιογραφικό του. Δεν προαπαιτούνται γνώσεις βιολογίας για να παρακολουθήσει ο αναγνώστης τις ιστορίες, αλλά αν, σαν εμένα, ενθουσιάζεστε όταν συναντάτε λέξεις όπως «πολύχαιτοι», «ολοθούρια» και «ακτινοπτερύγιοι ιχθύες», θα τις χαρείτε ακόμα παραπάνω. Οι ιστορίες αντλούν από τις κοινωνικές, μεταναστευτικές και αναπαραγωγικές συμπεριφορές διαφόρων ειδών, κι ενώ δεν επιχειρείται ανθρωποποίησή τους, ο αναγνώστης βρίσκει άφθονες σκέψεις να συνδέσει με τον άνθρωπο – μοιραζόμαστε μια κοινή καταγωγή και έναν κοινό πλανήτη, άλλωστε.
Επιλογή: Οι νύφες της Γροιλανδίας – Η γλυκιά και τραγική ιστορία του Τζόζεφ, καρχαρία της Γροιλανδίας, μοναδικού βλέποντος σε ένα είδος τυφλό, τραβάει στο φως τον φόβο του έρωτα και της απώλειας και τον κουρελιάζει.
Στο τρίτο και τελευταίο μέρος, περνάμε σε ένα άλλο είδος αφήγησης, το οποίο μου αρέσει πολύ και θεωρώ ότι πραγματικά απογείωσε τη συλλογή: την επιστολογραφία. Εδώ οι ιστορίες συνδέονται, αποτελούν τις διηγήσεις ενός ερασιτέχνη ιστοριοδίφη και φέρελπι συγγραφέα που ξεκινά ένα ταξίδι στις Δυτικές Κυκλάδες με σκοπό να εξιχνιάσει κάποια λογοτεχνικά-ιστορικά μυστήρια που τον γοητεύουν. Γύρω από τις λιγοστές αυτές επιστολές χτίζεται και ο ανάλογος μύθος εννοείται. Στη Σίφνο όμως, ανακαλύπτει διαφορετικά μυστήρια από αυτά που αρχικά κυνηγούσε. Σε κάθε επιστολή μαθαίνουμε μία ιστορία που έζησε και ταυτόχρονα μία ιστορία που άκουσε, η παράδοση και η λαογραφία έρχονται στο κέντρο της σκηνής, το αλλόκοτο και το μεταφυσικό ανθίζουν στις σελίδες και, φυσικά, αυτό έγινε το αγαπημένο μου κομμάτι της συλλογής. Ήταν μικρό ωστόσο, θα ήθελα περισσότερες ιστορίες, θα διάβαζα με άνεση ολόκληρο βιβλίο με τις επιστολές του ταξιδιώτη Αλέξανδρου, «αγνώστων λοιπών στοιχείων».
Επιλογή: Στο μέσο της διαδρομής – Δεν ξέρω αν η ιστορία με τις καλόγριες και τον μαύρο ασφόδελο είναι αληθινός θρύλος ή μυθοπλασία, αλλά είναι τόσο απολαυστικά μακάβρια και ανατριχιαστική, που θα μπορούσε να είναι κι αληθινή. Το καλύτερο διήγημα της συλλογής για μένα.
Ως τελική σημείωση, δεν θα μπορούσα να παραλείψω να αναφέρω τα νεύματα σεβασμού του συγγραφέα προς κλασικούς συγγραφείς όπως ο Μέλβιλ, ο Λάβκραφτ και ο Πόε. Με το χέρι στην καρδιά λοιπόν, σας προτείνω αυτή τη μικρή συλλογή διηγημάτων.
Περίληψη: Ποιο ήταν το όραμα που έκανε τον πρωτοπόρο της κατάκτησης του διαστήματος Βέρνερ φον Μπράουν να χαμογελάσει, καθώς περνούσε στην ανυπαρξία τον Ιούνιο του 1977, νικημένος από τον καρκίνο;
Πώς έληξε το ταξίδι προς αναζήτηση έρωτα του ολομόναχου Νταν, του μονήρη φυσητήρα που για δεκαετίες παρακολουθούσαν οι επιστήμονες κατά τις περιπλανήσεις του στους ωκεανούς του πλανήτη, στα νερά του Κρητικού πελάγους;
Ποιο αμαρτωλό μυστικό έκρυβε ο μαύρος ασφόδελος, το παράξενο λουλούδι που στοίχειωσε ένα ολόκληρο νησί, σαν προάγγελος κακής τύχης και φορέας συλλογικής ενοχής;
Μια σειρά από μικρές και πολύ μικρές ιστορίες που μας ταξιδεύουν στον Άρη, στα ερωτικά πεδία των θαλασσών της Γης και στα μυστήρια των δυτικών Κυκλάδων, μεταφέροντας τον ανεπαίσθητο ψίθυρο του αινιγματικού και του ανεξήγητου.
Στοιχεία βιβλίου
Τίτλος: Πλανήτες, ύδατα και νήσοι
Συγγραφέας: Γιώργος Μητάς
Εκδόσεις: Στερέωμα
ISBN: 9786185617714
Σελίδες: 106
Έτος έκδοσης: 2026
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ