Λάμπετε στο Σκοτάδι. Έξι φωσφορίζουσες ιστορίες αόρατου κινδύνου. Έξι διηγήματα που προεκτείνουν την πραγματικότητα στα όρια της επιστημονικής φαντασίας.
Προσωπική άποψη: Ζωή Τσούρα
Η μικρή συλλογή Λάμπετε στο Σκοτάδι από τη Βολιβιανή συγγραφέα Liliana Colanzi κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις Δώμα, με διηγήματα που φιλοξενούν στοιχεία από sci-fi, dystopian, folk horror, body horror κ.ά., δοσμένα μέσα από ιστορίες ανθρώπων ιστορικά ασήμαντων και κοινωνικά αόρατων.
Η Colanzi γράφει με έναν κάπως στεγνό, σοβαρό και ισότονο τρόπο, ωστόσο όμορφο και καθόλου άχρωμο. Μια matter-of-fact φωνή που τρόπον τινά σε νανουρίζει και σε παρασέρνει σε μια επίπλαστη ασφάλεια, όσο ο τρόμος αναδύεται αθόρυβα πίσω σου και διαχέεται παντού. Όταν τον βλέπεις, όταν τον συνειδητοποιείς, είναι πλέον αργά.
Η βία, σε αυτό το πλαίσιο, ξεχωρίζει τόσο έντονα, σαν κόκκινη έκρηξη σε γκρίζο τοπίο. Και πραγματεύεται συχνά τη βία στα διηγήματά της η συγγραφέας, όχι μονοδιάστατα, αλλά μορφές και εκφάνσεις της που δεν έρχονται απευθείας στο μυαλό μας όταν ακούμε τη λέξη. Τη βία της επιβολής, είτε σε οικογενειακό είτε σε συλλογικό επίπεδο, τη βία της φτώχειας και της οικοκτονίας, τη βία της τυχαιότητας και της αμφισβήτησης.
Τη βία της εξουσίας και της εκμετάλλευσης.
Μια νύχτα που λυσσομανούσε η θύελλα φορτισμένη με ηλεκτρισμό, η Περσέφονε έφτασε στο σπίτι διασχίζοντας το άδειο οικόπεδο, με το πρόσωπο γεμάτο γρατζουνιές. Είχε περάσει όλο το απόγευμα καβγαδίζοντας με τους γιατρούς στο νοσοκομείο του Αμπάχο όπου νοσηλευόταν ο αδερφός της. Μάταια επέμενε το κορίτσι πως ο αδερφός της πυροβολήθηκε στο κεφάλι καθ’ οδόν για το μαγαζί με τα είδη κιγκαλερίας όπου δούλευε· οι γιατροί τον κατήγγειλαν για τρομοκρατία. Οι εφημερίδες είχαν υποδείξει τον αδερφό της Περσέφονε ως μέλος των αγριεμένων ορδών του Ελ Άλτο που είχαν συγκεντρωθεί με πανό μπροστά απ’ το Κέντρο για να διαμαρτυρηθούν για τη λειτουργία του. Κι αν κάποια μέρα ο αδελφός της ξυπνούσε από το κώμα, το μόνο που τον περίμενε ήταν το κελί της φυλακής.
Μου άρεσε πολύ η συλλογή. Αν και μόλις εκατό σελίδες, τη διάβαζα αργά αργά, γιατί κάθε διήγημα έδινε πνοή σε νέες σκέψεις και είχε τη δική του ιδιαίτερη βαρύτητα.
Θα ξεχωρίσω το πρώτο, τη «Σπηλιά», η οποία παραμένει σταθερή και γύρω της και μέσα της ξεδιπλώνεται ο χρόνος, από την προϊστορία ως το μέλλον και το ταξίδι στ’ αστέρια, και ειδικά θα ξεχωρίσω το κομμάτι με τις νυχτερίδες και τα τρωγλόβια (η Colanzi μέσα σε λίγες σελίδες χτίζει και γκρεμίζει ένα ολόκληρο υπόγειο οικοσύστημα κι έχει τον σεβασμό μου για αυτό).
Θα ξεχωρίσω το «Atomito», που μεταφέρει μία εικόνα και του σήμερα, με τη «χαριτωμενοποίηση» του καπιταλισμού για να γίνεται πιο εύπεπτος όσο μας διαλύει τα σώματα και τις ζωές και ρίχνει τις ευθύνες του στον πιο αδύναμο. Οι αντιθέσεις ανάμεσα στους έχοντες και τους μη έχοντες είναι οδυνηρά έντονες και εδώ, αλλά και σε όλα τα διηγήματα της συλλογής, καθώς διαδραματίζονται σε διάφορες χώρες της Νότιας Αμερικής, που αιώνες τώρα υποφέρει κάτω από τη ληστρική μπότα του «ανεπτυγμένου», ιμπεριαλιστικού Βορρά.
Και φυσικά, θα ξεχωρίσω το τελευταίο και ομώνυμο διήγημα της συλλογής, το «Λάμπετε στο Σκοτάδι», το οποίο χρησιμοποιεί ως βάση της μυθοπλασίας του, και σε έναν μεγάλο βαθμό ακολουθεί βήμα βήμα, τα αληθινά γεγονότα ενός λιγότερο γνωστού ραδιενεργού «ατυχήματος», αυτού στην πόλη Γκοϊάνια της Βραζιλίας το 1987. Και βάζω τη λέξη «ατύχημα» στα ίδια εισαγωγικά που βάζω και όταν μιλάμε για εργατικό «ατύχημα», γιατί δεν πρόκειται για ατυχήματα αλλά για εγκλήματα, περιβαλλοντικά, κοινωνικά, και ταξικά εγκλήματα. Η Liliana Colanzi έδωσε φωνή, έστω και στον περιορισμένο αυτόν χάρτινο χώρο που της αντιστοιχεί, σε κάποια από τα αληθινά θύματα, με τα αληθινά ονόματά τους, και σε κάποια μυθοπλασμένα. Ο τρόπος που γράφει γίνεται γροθιά στο στομάχι εδώ – το πώς χρησιμοποιεί «αποσπάσματα», πώς δομεί και κλιμακώνει το διήγημα σαν κύμα, με κορυφή αυτή την αριστουργηματική σελίδα με τους αριθμούς των βαρελιών…
Πάρα πολύ ενδιαφέρουσα συγγραφέας, θα την παρακολουθώ.
Υ.Γ. Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το ραδιενεργό έγκλημα στην Γκοϊάνια, κυκλοφόρησε φέτος μία πολύ καλή βραζιλιάνικη μίνι σειρά στο Νέτφλιξ, με τίτλο Emergência Radioativa (Radioactive Emergency), η οποία ακολουθεί πιστά τα πραγματικά γεγονότα, με μικρές μόνο διαφορές.
Περίληψη: «Μας έβαλαν όλους στο Ολυμπιακό Στάδιο. Άδειασε η γειτονιά, οι πόρτες των σπιτιών ανοιχτές, το φαγητό ζεστό ακόμα στο στρωμένο τραπέζι, τα σκυλιά στις αυλές να αλυχτάνε για τα αφεντικά τους. Μας κράτησαν ώρες ολόκληρες χωρίς την παραμικρή εξήγηση. Εγώ φοβόμουνα πολύ εκεί, μέσα σε τόσο κόσμο, ο Θεός να με συγχωρέσει, αλλά με τρομάζανε όλοι, ακόμα και τα παιδιά, ήθελα να είναι μακριά μου, να είναι μακριά από μένα εκείνα τα αθώα, βρώμικα, και ίσως θανατηφόρα χεράκια. Κανείς δεν ήξερε πού, σε ποιο ακριβώς μέρος του σώματός του ή των ρούχων του παραμόνευε το δηλητήριο. Μας χώρισαν σε ομάδες και ξεκίνησε η εξέταση».
Έξι φωσφορίζουσες ιστορίες αόρατου κινδύνου. Έξι διηγήματα που προεκτείνουν την πραγματικότητα στα όρια της επιστημονικής φαντασίας. Υπό το βάρος της εξουσίας, του χρόνου και της μεγάλης κλίμακας, ο άνθρωπος, μικρός, λυγίζει· άλλοτε βουβά, μισολιπόθυμος απ’ το μεθύσι, άλλοτε με τη μουσική υπόκρουση μιας εκκωφαντικής έκρηξης.
Στοιχεία βιβλίου
Τίτλος: Λάμπετε στο Σκοτάδι
Συγγραφέας: Liliana Colanzi
Μετάφραση: Αγγελική Βασιλάκου
Εκδόσεις: Δώμα
Ημερομηνία έκδοσης: 2023
Σελίδες: 102
ISBN: 978-618-5598-21-1
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ