Στη σημερινή συνέντευξη στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών φιλοξενείται ο εκπαιδευτικός και συγγραφέας Στάθης Ξαφάκος, με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου του «Ο χαμαιλέοντας που ήθελε να γίνει λέοντας» από τις Εκδόσεις Μελτέμι.
Συνέντευξη
Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου
Καλησπέρα. Ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε. Το «Ο χαμαιλέοντας που ήθελε να γίνει λέοντας» είναι το πέμπτο σας βιβλίο. Πώς προέκυψε η συγγραφή στη ζωή σας; Ήρθε τυχαία ή ήταν ένα όνειρο ζωής που έγινε πραγματικότητα;
X.Ξ. Η συγγραφή στη ζωή μου προέκυψε από μια βαθιά ανάγκη να επικοινωνήσω με τα παιδιά και να τους προσφέρω ιστορίες που να τα εμπνέουν, να τα διασκεδάζουν και να τα βοηθούν να κατανοήσουν τον κόσμο γύρω τους. Πιστεύω ότι οι μικρές αυτές ιστορίες έχουν τη δύναμη να διαμορφώνουν χαρακτήρες, να εμπνέουν όνειρα και να διδάσκουν σημαντικές αξίες. Η επιθυμία να δημιουργήσω ιστορίες που να αφήνουν ένα θετικό αποτύπωμα στα παιδιά, με ώθησε να ασχοληθώ με τη συγγραφή παιδικών βιβλίων.
Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για να γεννηθεί ο ήρωάς σας, ο Ντίνος ο χαμαιλέοντας;
Χ.Ξ. Ο Ντίνος ο χαμαιλέοντας γεννήθηκε από την επιθυμία μου να δημιουργήσω έναν ήρωα που να αντιπροσωπεύει την ανάγκη των παιδιών να ανακαλύψουν την ταυτότητά τους και να αποδεχτούν τη μοναδικότητά τους.
Πιο συγκεκριμένα, η έμπνευση προήλθε από τη φύση του χαμαιλέοντα, καθώς είναι ένα ζώο με μοναδικές ικανότητες, όπως η αλλαγή χρώματος και η προσαρμογή στο περιβάλλον. Αυτές οι ιδιότητες συμβολίζουν την ευελιξία και την προσαρμοστικότητα, αλλά και την ανάγκη για αυτογνωσία. Η ιδέα του χαμαιλέοντα που θέλει να γίνει κάτι άλλο, ένα λιοντάρι, αντιπροσωπεύει την αναζήτηση της ταυτότητας και την επιθυμία να ξεπεράσουμε τα όριά μας. Τα παιδιά συχνά αισθάνονται την ανάγκη να συγκριθούν με τους άλλους και να αναζητήσουν την αποδοχή. Ο Ντίνος αντιπροσωπεύει αυτή την αγωνία και την επιθυμία του ανήκειν. Το παραμύθι θέλει να διδάξει στα παιδιά ότι η πραγματική δύναμη βρίσκεται στην αποδοχή του εαυτού μας και στην αναγνώριση των δικών μας μοναδικών ικανοτήτων. Ο Ντίνος, μέσα από την περιπέτειά του, μαθαίνει ότι είναι πολύτιμος ακριβώς όπως είναι.
Εικονογράφος του βιβλίου η Αικατερίνη Σαρησάββα. Κατάφερε με τις εικόνες της να αποδώσει τους ήρωές σας όπως τους είχατε πλάσει με τη φαντασία σας; Πείτε μας λίγα λόγια για τη συνεργασία σας.
Χ.Ξ. Κατ’ αρχάς, η συνεργασία μας ήταν και είναι εξαιρετική. Η δουλειά της Κατερίνας είναι γεμάτη φαντασία και δημιουργικότητα. Χρησιμοποιεί τα χρώματα με έναν τρόπο που σε μαγεύει, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που σε τραβάει μέσα στον κόσμο του Χαμαιλέοντα. Οι λεπτομέρειες στα ζώα και τα φυτά είναι τόσο προσεγμένες, που σε κάνουν να ανακαλύπτεις συνεχώς καινούργια πράγματα.
Η εικονογράφηση της Κατερίνας δεν είναι απλώς ένα συνοδευτικό στοιχείο του βιβλίου, είναι ένα αναπόσπαστο κομμάτι του. Χάρη σε αυτήν, ο Χαμαιλέοντας και οι φίλοι του δεν είναι πια απλώς λέξεις σε ένα χαρτί, αλλά ζωντανά πλάσματα. Είναι μια δουλειά που αποδεικνύει ότι η εικονογράφηση μπορεί να μεταμορφώσει μια ιστορία και να την κάνει ακόμα πιο μαγική κι ενδιαφέρουσα.
Έχουν προγραμματιστεί μέσα στο επόμενο χρονικό διάστημα παρουσιάσεις του βιβλίου σας;
Χ.Ξ. Είναι πραγματικά πολύ όμορφο να βλέπω την ανταπόκριση που έχουν τα βιβλία μου στα σχολεία και όχι μόνο. Με μεγάλη χαρά, μπορώ να πω ότι έχω αρκετές προγραμματισμένες παρουσιάσεις σε σχολεία. Είναι μια ευκαιρία να έρθω σε άμεση επαφή με τους μικρούς αναγνώστες, να μοιραστώ μαζί τους την αγάπη μου για τα βιβλία και να απαντήσω στις ερωτήσεις τους. Η ανταπόκριση των παιδιών είναι η μεγαλύτερη ανταμοιβή για έναν συγγραφέα. Τα λαμπερά τους μάτια, τα χαμόγελά τους και η περιέργειά τους με γεμίζουν με ενέργεια και μου δίνουν την ώθηση να συνεχίσω να γράφω ιστορίες που να τα εμπνέουν και να τα ταξιδεύουν σε μαγικούς κόσμους.
Εκτός από συγγραφέας είστε και εκπαιδευτικός. Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε έξαρση της σχολικής βίας και στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση. Πού οφείλεται κατά την άποψή σας τόσος θυμός;
Χ.Ξ. Η έξαρση της σχολικής βίας στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση είναι ένα σύνθετο φαινόμενο με πολυδιάστατες αιτίες. Κάποιοι από τους κύριους παράγοντες που συμβάλλουν σε αυτήν την αύξηση είναι η αυξανόμενη βία στην κοινωνία γενικότερα, η οποία επηρεάζει και τα παιδιά. Η έκθεση σε σκηνές βίας στα μέσα ενημέρωσης, τα βιντεοπαιχνίδια και το διαδίκτυο. Η έλλειψη γονικής επίβλεψης και η απουσία ορίων και κανόνων μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη επιθετικής συμπεριφοράς στα παιδιά. Η έκθεση σε βία στο οικογενειακό περιβάλλον μπορεί να οδηγήσει τα παιδιά να αναπαράγουν αυτές τις συμπεριφορές στο σχολείο. Αλλά και στο σχολείο, η έλλειψη επαρκούς επιτήρησης και η απουσία σαφών κανόνων και διαδικασιών για την αντιμετώπιση της βίας μπορούν να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον όπου η βία μπορεί να αναπτυχθεί. Είναι σημαντικό να κατανοήσουμε ότι η σχολική βία είναι ένα πολύπλοκο φαινόμενο που απαιτεί μια πολυεπίπεδη προσέγγιση για την αντιμετώπισή της. Αυτή η προσέγγιση πρέπει να περιλαμβάνει την πρόληψη, την παρέμβαση και την υποστήριξη τόσο των θυμάτων όσο και των θυτών.
Διαβάστε την άποψή μας για το βιβλίο: Ο χαμαιλέοντας που ήθελε να γίνει λέοντας
Ποια είναι τα επόμενα συγγραφικά σας σχέδια;
Χ.Ξ. Η αλήθεια είναι ότι δεν έχω συγκεκριμένα συγγραφικά σχέδια. Η συγγραφή για εμένα είναι μια διαδικασία που εξελίσσεται με απρόβλεπτο τρόπο, σαν ένα ταξίδι χωρίς προκαθορισμένο προορισμό. Η έμπνευση έρχεται συνήθως απρόσμενα, σαν μια σπίθα που ανάβει ξαφνικά μέσα μου. Μια εικόνα, μια λέξη, μια συζήτηση, ένα όνειρο… οτιδήποτε μπορεί να πυροδοτήσει τη φαντασία μου και να με οδηγήσει σε νέες ιστορίες.
Αυτή η αυθόρμητη διαδικασία είναι που κάνει τη συγγραφή τόσο συναρπαστική. Μου αρέσει να αφήνομαι στην ελεύθερη ροή της δημιουργικότητας, να ανακαλύπτω νέους χαρακτήρες και να πλέκω ιστορίες που με εκπλήσσουν και εμένα τον ίδιο.
Γι’ αυτό, δεν μπορώ να σας πω πότε θα κυκλοφορήσει το επόμενο βιβλίο μου. Αλλά μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι, όταν η έμπνευση χτυπήσει την πόρτα μου, θα ακολουθήσω το κάλεσμά της και θα δημιουργήσω μια ιστορία που θα σας ταξιδέψει σε όμορφους κόσμους.
Λίγο πριν ολοκληρώσουμε τη συνέντευξη, θα θέλατε να πείτε κάτι στους αναγνώστες μας;
Χ.Ξ. Θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας κάτι που πιστεύω απόλυτα: η ανάγνωση βιβλίων είναι ένα από τα πιο πολύτιμα δώρα που μπορείτε να κάνετε στον εαυτό σας. Σας ενθαρρύνω να αφιερώσετε χρόνο για να διαβάσετε βιβλία. Ανακαλύψτε τις ιστορίες που σας συναρπάζουν, αφήστε τη φαντασία σας να ταξιδέψει και απολαύστε την ομορφιά των λέξεων. Τα βιβλία είναι φίλοι που μας συντροφεύουν σε κάθε στιγμή της ζωής μας. Ας τα αγκαλιάσουμε και ας τα αφήσουμε να μας εμπνεύσουν.
Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας. Καλή δημιουργική συνέχεια.
Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα
Δημιουργία κεντρικής εικόνας: Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ
