Σήμερα στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών φιλοξενείται η συγγραφέας Έφη Κ. με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «Ντεσιμπέλ. Παρτιτούρα Χαοτική σε 10 νύχτες» από τις Εκδόσεις Συρτάρι.
Συνέντευξη
Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου
Καλησπέρα. Ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε. Από τις Εκδόσεις Συρτάρι κυκλοφορεί η νουβέλα σας «Ντεσιμπέλ. Παρτιτούρα χαοτική σε 10 νύχτες». Πώς προέκυψε η συγγραφή στη ζωή σας; Ήρθε τυχαία ή ήταν όνειρο ζωής που πραγματοποιήθηκε;
E.K. Σας ευχαριστώ κι εγώ για την πρόσκληση.
Από μικρή ηλικία έχω τη συνήθεια να κρατώ σημειώσεις σε όποια επιφάνεια μπορεί να γραφεί. Τετράδια, μικρά χαρτάκια, χαρτοπετσέτες, θρανία, βιβλία. Αυτές οι σημειώσεις κάποιες φορές λειτουργούν σαν ενθύμια σκέψεων, άλλες σαν υλικό ενός εργαστηρίου παραγωγής ιστοριών ή ακόμα σαν τραυμαπλάστ γι’ αυτά που κάπου μέσα μου έχουν φωλιάσει.
Ποια ήταν η πηγή έμπνευσης για να γεννηθεί στο μυαλό σας η ιστορία της πόλης που μας αφηγείστε;
E.K. Η ιδέα του βιβλίου προέκυψε έπειτα από την είδηση για έναν επίμονο επαναλαμβανόμενο ήχο που ακουγόταν τις νύχτες στην Πολίχνη της Θεσσαλονίκης τον χειμώνα του 2022.
Η αναστάτωση που εύλογα προκάλεσε στους κατοίκους της συνοικίας συσχετίστηκε στο μυαλό μου με τις κρίσεις μεγαλύτερης κλίμακας που κατά καιρούς κλονίζουν την κοινωνία, όπου ένα εξωγενές αίτιο εισβάλλει στις ζωές μας, διαμορφώνοντας μία νέα πραγματικότητα. Παραδείγματα είναι η οικονομική και η υγειονομική κρίση, που πρόσφατα βιώσαμε.
Αυτό που με ενδιέφερε δεν ήταν ο ήχος καθαυτός, αλλά το αποτύπωμα που αφήνει στην πόλη και τους ανθρώπους της, οι ψυχικές διεργασίες και οι μετακινήσεις τους, οι απόπειρές τους να συνυφάνουν τρόπους ύπαρξης και συνύπαρξης πιο εγκάρδιους και τρυφερούς.
Διαβάστε την άποψή μας για το βιβλίο:
Ντεσιμπέλ. Παρτιτούρα χαοτική σε 10 νύχτες
Ως νέα συγγραφέας, συναντήσατε δυσκολίες στην αναζήτηση εκδοτικού οίκου για το κείμενό σας; Είστε αισιόδοξη για το μέλλον του βιβλίου στη χώρα μας;
Ε.Κ. Για κάποιο διάστημα αγωνιούσα αν θα υπάρξει ανταπόκριση από τους εκδοτικούς. Οι θετικές απαντήσεις βοήθησαν να κοπάσει η αγωνία μέσα μου. Ακολούθησε η συνεργασία με το Συρτάρι, μια πολύ καλή εμπειρία στο σύνολό της. Συνειρμικά μου ήρθε στο μυαλό η φράση του Μπρετόν: «Ο Άνθρωπος είναι η απάντηση όποια κι αν είναι η ερώτηση», οπότε αξιοποιώντας την ευκαιρία, να προσθέσω την εξαιρετική σχέση με τις συγγράφισσες και τους συγγραφείς που μοιραζόμαστε την ίδια στέγη, τον εκδότη μας, τους επιμελητές, τη γραφίστρια, το προσωπικό του εκδοτικού οίκου.
Σε σχέση με το δεύτερο ερώτημα, να πω ότι αυτή τη στιγμή υπάρχει μεγάλη βιβλιοπαραγωγή. Εκτός από τα λογοτεχνικά βιβλία, κυκλοφορούν πολύ αξιόλογα περιοδικά που ασχολούνται με τη λογοτεχνία, αυτοεκδόσεις, fanzines, συλλογικά έργα, θεματικοί τόμοι. Γενικά γράφουμε και αυτό είναι ευχάριστο για πολλούς και σημαντικότερους λόγους από την προσωπική ικανοποίηση.
Εξαιτίας της πληθώρας του παραγόμενου έργου, ο κύκλος της ζωής ενός βιβλίου είναι μικρός. Κάποια από αυτά χάνονται αθέατα σε ράφια ή δεν φτάνουν ούτε ως εκεί.
Το αγοραστικό κοινό είναι αυστηρά περιορισμένο, πέρα από λίγες εξαιρέσεις γνωστών συγγραφέων, εκτός των συνόρων. Το μεγάλο μας πρόβλημα είναι η εσωστρέφεια της αγοράς βιβλίου. Δεν υπήρξε ποτέ κάποια πολιτική που να ενθαρρύνει τις μεταφράσεις των ελληνικών βιβλίων ώστε να έχουν κάποια τύχη και έξω από τη χώρα.
Επίσης, υπάρχει μία τραγική έλλειψη σε δημόσιες βιβλιοθήκες, οπότε το βιβλίο διακινείται μόνο σε όσους έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν βιβλία ή την επιθυμία να ανταλλάσσουν ή να αλληλοδανείζονται βιβλία. Υπάρχει ένα μεγάλο πρόβλημα αποκλεισμού ανθρώπων από το συγκεκριμένο αγαθό.
Πολλά τα θέματα που θίγετε μέσα από τους ήρωες του βιβλίου σας. Καταγράφετε τη ζοφερή σημερινή πραγματικότητα. Συναντάμε στους ήρωες της νουβέλας στοιχεία του χαρακτήρα σας;
Ε.Κ. Αυτό που με απασχόλησε ήταν το σμήνος, τα ασυνείδητα χαρακτηριστικά που μας ωθούν σε κάποιες δράσεις. Δίνω ελάχιστες πληροφορίες για τους ανθρώπους. Ίσως μόνο ένα βαθύτερο στοιχείο τους που τους παρακινεί. Μοιάζουν περισσότερο με σχεδιάσματα σε χαρτί, παρά σαν πραγματικοί άνθρωποι. Δεν είναι τυχαίο που κανένας και καμία δεν έχει όνομα. Π.χ. η υπνοβάτισσα, η γριά, ο μηχανικός…
Σίγουρα σ’ αυτά τα σχεδιάσματα υπάρχουν στοιχεία του χαρακτήρα μου, όπως και πολλών ανθρώπων που γνωρίζω, κυρίως όμως ψάχνω αυτό που τους συνδέει, αυτό που μας συνδέει ως είδος.
Πιστεύετε στη δύναμη της λογοτεχνίας; Μπορεί να αλλάξει αντιλήψεις-πεποιθήσεις που έχουν ριζώσει μέσα μας;
Ε.Κ. Πιστεύω στη λογοτεχνία και στη μεταμορφωτική της δύναμη. Ακόμα περισσότερο στους φίλους/ες, στην αλληλεγγύη, στο σμήνος, ιδιαίτερα στα λουλούδια με μια πίστη θρησκευτική. Όλα αυτά μας μετακινούν.
Αυτή την περίοδο υπάρχουν νέοι ήρωες που σας βασανίζουν γλυκά;
Ε.Κ. Ναι! Είμαι σε περίοδο συγγραφής, οπότε συχνά πυκνά μέσα στη μέρα διεκδικούν τον χώρο τους στα χαρτιά και τη σκέψη μου.
Λίγο πριν ολοκληρώσουμε τη συνέντευξη, θα θέλατε να πείτε κάτι στους αναγνώστες μας;
Ε.Κ. Ευχαριστώ ιδιαιτέρως για την ανοιχτή ερώτηση.
Θέλω να επαναλάβω τα λόγια της Όλγκα Τοκάρτσουκ για την τρυφερότητα. Αισθάνομαι ότι υπάρχει μεγάλη ανάγκη γι’ αυτήν στις μέρες μας.
“Η τρυφερότητα είναι μια βαθιά συναισθηματική ανησυχία για μια άλλη ύπαρξη, για την ευθραυστότητά της, για τη μοναδική της φύση και για την έλλειψη ανοσίας στον πόνο και στις επιπτώσεις του χρόνου.
Η τρυφερότητα αντιλαμβάνεται τους δεσμούς που μας ενώνουν, τις μεταξύ μας ομοιότητες και τα κοινά μας.
Είναι ένας τρόπος να κοιτάζουμε που δείχνει ότι ο κόσμος είναι ζωντανός, ζων, διασυνδεμένος, συνεργατικός και εξαρτώμενος από τον εαυτό του”.
Κάνω επίκληση στην τρυφερότητα και την πολιτική μας συνείδηση για να πάρουμε θέση απέναντι σε όλα αυτά τα δολοφονικά που συμβαίνουν τόσο κοντά, τόσο μακριά από εμάς. Τόσοι άνθρωποι κυνηγημένοι, τόση αδικία. Να σταθούμε απέναντι στην αδικία όπως και όσο μπορούμε.
Εύχομαι κουράγιο και αγάπη.
Ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας. Καλή συνέχεια.
Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ