Ανυπομονούσα να διαβάσω το «Μέχρι να σκοτώσεις κι εσύ» του Κωνσταντίνου Μητράκα, από τη στιγμή που έμαθα ότι κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Πηγή. Πρόκειται για ένα ατμοσφαιρικό, ωμό και ηθικά προκλητικό ταξίδι.
Προσωπική άποψη: Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Η ιστορία μας μεταφέρει στο γκρίζο και γεμάτο αντιθέσεις Λονδίνο του 1921. Εκεί όπου η έννοια της «καλοσύνης» ξεγυμνώνεται και δοκιμάζεται σκληρά και το κοινό καλό απαιτεί, μερικές φορές, να λερώσεις τα χέρια σου με αίμα. Εκεί όπου η ηθική δοκιμάζεται και οι σκιές της ψυχής δεν χαρίζονται σε κανέναν.
Η αυλαία ανοίγει την ημέρα των δεκάτων τετάρτων γενεθλίων του κεντρικού ήρωα, του Τζερεμάια, με μια σκηνή κυνηγιού που ξυπνά το πρωτόγονο ένστικτο. Ο Τζερεμάια είναι ένα παιδί που παίζει με τη φύση και τη λάσπη, νιώθοντας εξερευνητής του κόσμου. Όμως, η αθωότητα δεν έχει θέση σε αυτή την πόλη. Με την έλευση Ρώσων αντεπαναστατών και τη ραγδαία πύκνωση των πολιτικών ιντριγκών, τα παιδικά παραμύθια σιγούν βίαια. Ο Τζερεμάια αναγκάζεται να ενηλικιωθεί απότομα, όχι επειδή μεγάλωσε, αλλά επειδή η επιβίωση το επέβαλε.
Εκείνο που καθιστά το «Μέχρι να σκοτώσεις κι εσύ» συγκλονιστικό είναι η ανατομία της ανθρώπινης ηθικής. Ο συγγραφέας δεν αρκείται σε μια φιλοσοφία του καναπέ, αλλά βάζει τους ήρωές του και κατ’ επέκταση τον αναγνώστη στη ζυγαριά της ζωής. Μέσα από τον χαρακτήρα του πατέρα, του Τζόσουα, βλέπουμε την προσωποποίηση του δόγματος «ο σκοπός αγιάζει τα μέσα». Ο Τζόσουα, ένας βετεράνος που έφερε τον πόλεμο μέσα στο ίδιο του το σπίτι, βαφτίζει το έγκλημα «καθήκον», δηλώνοντας πως θα σκοτώνει μέχρι η οικογένειά του να είναι ευτυχισμένη. Είναι ένας χαρακτήρας τραγικός και ταυτόχρονα τρομακτικός, που νιώθει ασφάλεια στη βία και φόβο στην καλοσύνη.
Από την άλλη πλευρά, η συγγραφική πένα αποδομεί με μαεστρία το μεγαλοαστικό περιτύλιγμα της εποχής. Το σπίτι του Τζερεμάια μοιάζει να ευημερεί, γεμάτο μουσική, κρασί και ρουμπίνια. Η μητέρα του, η Έμιλι, φαντάζει στα μάτια του παιδιού ως ενσάρκωση της αγιοσύνης. Όταν όμως αποκαλύπτονται οι ρωγμές στην ηθική της και η σήψη που κρύβεται κάτω από τα ακριβά χαλιά, ο κόσμος του Τζερεμάια θρυμματίζεται. Συνειδητοποιεί πως η υλική ευδαιμονία συχνά χτίζεται πάνω σε ηθικά ερείπια. Μυστικά που σαπίζουν πίσω από κλειστές πόρτες. Ηθικά διλήμματα που δεν προσποιούνται ότι έχουν εύκολη λύση.
Ο κύριος Μητράκας «ντύνει» τη διήγησή του με έναν πλούσιο συμβολισμό. Σταυροί, σφαίρες, λάσπη, αίμα και ομίχλη γίνονται τα οχήματα για να εκφραστούν τα ανείπωτα συναισθήματα των ηρώων: ο φόβος, το δέος, η ενοχή. Μέσα σε όλη αυτή την ωμότητα, τη διαφθορά της εξουσίας και την ταξική ανισότητα, το μοναδικό φως έρχεται από την Νταϊάνα. Ο αγνός, σχεδόν αφελής ρομαντισμός του Τζερεμάια προς το πρόσωπό της λειτουργεί ως το απόλυτο αντίβαρο στη βία. Η αγάπη γίνεται το καταφύγιο του ήρωα, μια απόδειξη πως ακόμα και στο πιο βαθύ γκρίζο, μπορείς να ρίξεις λίγο κόκκινο χρώμα.
Κλείνοντας το «Μέχρι να σκοτώσεις κι εσύ», νιώθεις το βάρος των ερωτημάτων του να σε ακολουθεί. Είναι ένα μυθιστόρημα που δεν σε χαϊδεύει. Σε ρωτάει ευθέως αν η δική σου καλοσύνη θα άντεχε ή αν θα έσπαγε μπροστά στη διαφθορά που προκαλούν οι άνθρωποι, όταν το «κοινό καλό» γίνεται η τέλεια δικαιολογία για τα πιο σκοτεινά εγκλήματα.
Αλήθεια, σε έναν κόσμο όπου η επιβίωση απαιτεί να προδώσεις τα ίδια σου τα ιδανικά, πόσο μακριά θα έφτανες για να προστατέψεις αυτούς που αγαπάς; Τι σημαίνει, τελικά, να είσαι καλός;
Περίληψη: Τι σημαίνει να είσαι καλός άνθρωπος;
Η ερώτηση αυτή τριβόλιζε µέρα νύχτα το κεφάλι ενός αγοριού, γόνου πλούσιας οικογένειας. Στο Λονδίνο του 1920 ο µπόµπιρας αυτός έβλεπε τον εαυτό του ως εξερευνητή µε πλώρη το άγνωστο. Μα έπειτα µεγάλωσε. Τα χρώµατα σκόρπισαν, τα παραµύθια σίγησαν. Στο φως ήρθαν οικογενειακά µυστικά. Στο οµιχλώδες Λονδίνο αποβιβάστηκαν Ρώσοι αντεπαναστάτες κι έτσι το αγόρι αναγκάστηκε να γίνει άντρας. Μπλεγµένος, µαζί µε την οικογένειά του, στις πολιτικές ίντριγκες της εποχής, έρχεται αντιµέτωπος µε σκληρές όψεις, ωµές αντιδράσεις και πικρές αλήθειες.
Μπροστά στο σκοτεινό πρόσωπο της πραγµατικότητας ο άντρας πια βρίσκει τον εαυτό του να µουρµουρίζει, «µακάρι να µη σπάσει καµιά καλοσύνη µπροστά στη σήψη που εµείς προκαλούµε. Μακάρι να συνεχίσουµε να αγκαλιαζόµαστε, να νοιαζόµαστε και να αγαπάµε. Μακάρι τα ηλιοβασιλέµατα να µη χάσουν ποτέ τη γοητεία τους».
Ο άντρας αυτός, στη ζωή του πολλά έκανε και πολλά κατάφερε. Το δίληµµα του καλού, όµως, δεν µπόρεσε ποτέ του να λύσει:
«Όταν συγκρούονται το προσωπικό µε το κοινό καλό, εσύ τι επιλέγεις; Αυτό είναι το ζύγι του καλού».
Στοιχεία βιβλίου
Τίτλος: Μέχρι να σκοτώσεις κι εσύ
Συγγραφέας: Κωνσταντίνος Μητράκας
Εκδόσεις: Πηγή
ISBN: 978-960-626-884-7
Σελίδες: 420
Έτος έκδοσης: 2025
Επιμέλεια: Ζωή Τσούρα
Δημιουργία κεντρικής εικόνας: Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ
