Παρασκευή, 15 Οκτωβρίου, 2021
More
    ΑρχικήΕλληνική ΛογοτεχνίαΓια μια χούφτα αλεύρι - Σωτήριος Γ. Μάιπας

    Για μια χούφτα αλεύρι – Σωτήριος Γ. Μάιπας

    -

    Το «Για μια χούφτα αλεύρι» είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα που διαδραματίζεται στην Αίγινα, και καλύπτει την περίοδο από την άφιξη των Γερμανών στο νησί μέχρι την αποχώρησή τους και την απελευθέρωση.

    Προσωπική άποψη: Ζωή Τσούρα

    Είναι μια ιστορία σε τριτοπρόσωπη αφήγηση, ειπωμένη από την οπτική πολλών χαρακτήρων, Γερμανών και Ελλήνων. Ωστόσο, δύο αναδύονται ως κύριοι πρωταγωνιστές. Ο ένας είναι ο Γιόζεφ, ένας νεαρός Γερμανός από εκείνους τους λίγους που δεν συμφωνούσαν με τους Ναζί, που δεν ήθελαν να συμμετέχουν στα εγκλήματά τους. Έχοντας ως πατέρα όμως έναν από τους πιο σκληροπυρηνικούς στρατιωτικούς του καθεστώτος, δεν έχει και πολλές επιλογές στο τι δρόμο θα ακολουθήσει. Ο Γιόζεφ όμως είναι αποφασισμένος να μη χάσει την ψυχή του. Δεύτερος πρωταγωνιστής, ο καπετάν Νικόλας, ηλικιωμένος, σοφός και de facto αρχηγός της κοινότητας του νησιού της Αίγινας, καθώς όλοι τον αγαπούν και τον σέβονται. Το μυαλό, η καρδιά και οι αξίες του Καπετάνιου δοκιμάζονται συνεχώς στα χρόνια της Κατοχής, καθώς πρέπει να τα διατηρήσει καθαρά και κοφτερά για να λειτουργούν ως παράδειγμα για τους συντοπίτες του, για να καταφέρουν να επιβιώσουν με τις λιγότερες δυνατές απώλειες αυτά τα δύσκολα χρόνια, δουλεύοντας ταυτόχρονα μυστικά κι ακούραστα ενάντια στον κατακτητή. Οι δρόμοι του Γιόζεφ και του Καπετάνιου θα διασταυρωθούν στη βασανισμένη Αίγινα, και αυτή η συνάντηση θα καθορίσει τη μοίρα των ανθρώπων που τους πλαισιώνουν, αλλά και ολόκληρου του νησιού.

    Οι κόκκινες φλόγες έκλεισαν μέσα τους ένα ακόμα κομμάτι του πολιτισμού που ήθελαν να καταστρέψουν οι χιτλερικοί. Τα εξώφυλλα έλιωναν και με ταχύτατο ρυθμό εξαφανίζονταν ένα ένα τα γράμματα των τίτλων. Στα βουρκωμένα μάτια του νεαρού, μπορούσες να διακρίνεις τις φλόγες των βιβλίων να στεγνώνουν τα δάκρυά του. Η μυρωδιά από τις κόλλες, τα μελάνια και τα δερμάτινα εξώφυλλα ήταν διαπεραστική. Δεν την άντεχε, αλλά ο πατέρας του την απολάμβανε. Κάθισαν εκεί για ώρα, μέχρι να γίνουν όλα στάχτη.

    Με γλώσσα απλή, το «Για μια χούφτα αλεύρι» διαβάζεται εύκολα και γρήγορα. Οι περιγραφές δεν είναι μακροσκελείς, το βάρος είναι δοσμένο κυρίως στους διαλόγους, και η αφήγηση έχει κάτι το οικείο, κάτι από τον τρόπο που μας διηγούνταν ιστορίες εκείνης της εποχής οι παππούδες και οι γιαγιάδες μας. Από άποψη περιεχομένου, δεν είναι ιδιαίτερα γραφικά δοσμένη η βία, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να διαβαστεί από μεγάλη γκάμα αναγνωστών, ωστόσο επειδή πρόκειται για ένα βιβλίο για τους Ναζί και τις θηριωδίες τους και κάποια πράγματα είναι αναπόφευκτα, έχω προσθέσει το σχετικό Trigger Warning στο τέλος αυτής της παρουσίασης.

    Ίσως να πέρασε κάποια πράγματα λίγο πιο βιαστικά από όσο θα ήθελα, ίσως να μη στάθηκε στο ψυχολογικό κομμάτι των ηρώων όσο χρειαζόμουν γιατί οι οπτικές των χαρακτήρων ήταν πολλές, μου έδωσε ωστόσο δυνατές εικόνες που αποτυπώθηκαν στη μνήμη μου (όπως η αισθητικά και συμβολικά υπέροχη σκηνή με τα άνθη της αμυγδαλιάς, για όσους το έχετε διαβάσει), συγκινητικές ανθρώπινες ιστορίες και ένα εξαιρετικό παράδειγμα δεσίματος και ατσαλώματος μίας κοινότητας. Αφήνοντας όμως κατά μέρος τα τεχνικά, ο ουσιαστικότερος λόγος να επιλέξει κάποιος το «Για μια χούφτα αλεύρι» για ανάγνωση είναι τα μηνύματά του: μηνύματα ανθρωπιάς, αντίστασης, μεγαλείου ψυχής. Σημαντικό επίσης, ότι εστιάζοντας στην Αίγινα, ένα μικρό νησί μεν αλλά αρκετά αντιπροσωπευτικό του τι συνέβαινε και στην υπόλοιπη χώρα, μας δείχνει την έκταση της κτηνωδίας και της φρικαλεότητας που αποτελεί συνώνυμο των Ναζί – και αυτά δεν πρέπει ποτέ να τα ξεχνάμε. Άπαξ και επιτρέψουμε να ξεχαστεί η όψη του φιδιού, κινδυνεύουμε να του αφήσουμε ορθάνοιχτη την πόρτα να μπει στο σπίτι μας, και αυτό είναι κάτι πιο επίκαιρο από ποτέ – στις 7 Οκτωβρίου φέτος άλλωστε, περιμένουμε να δούμε αν η ελληνική δικαιοσύνη θα αναγνωρίσει και θα απομακρύνει τα εγχώρια φίδια ή αν χρειάζεται ταχύρρυθμα μαθήματα ερπετολογίας από αυτούς που σηκώνουν πάντα τον σταυρό της ιστορίας:

    Αυτούς που θυμούνται το πραγματικό βάρος που έχει μια χούφτα αλεύρι.

    «Τι λέτε μωρέ; Τι ακούω;» τους ρώτησε νευριασμένος ο Καπετάνιος. «Τι θέλετε να σας πω δηλαδή; Ναι, η γερμανική μπότα είναι πιο δυνατή από το τσαρούχι. Αλλά το τσαρούχι κρύβει κάτι λεπίδες στη φούντα, κοφτερές όσο δεν πάει. Θα έρθει η ώρα που οι άθλιοι θα τις νιώσουν για τα καλά. Μην λακίζετε, μωρέ!»

    ***Προειδοποίηση περιεχομένου (Trigger Warning): Το βιβλίο περιέχει σκηνές βίας και βιασμού.***

    Περίληψη:  Ο Γιόζεφ, ο νεαρός Γερμανός, ακολουθεί τον πατέρα του στην Αίγινα. Ο σκληροτράχηλος διοικητής που θεωρεί τον εαυτό του ανώτερο από τον Χίτλερ λεηλατεί τα πάντα και αφήνει τους Έλληνες να πεινούν και να αργοπεθαίνουν. Δεν έχει υπολογίσει όμως την αντίσταση! Μπορεί μια χούφτα αλεύρι να κατατροπώσει το ναζιστικό ιδεώδες; Μπορεί ένα χωριό από σκελετωμένα κορμιά να κερδίσει τους χιτλερικούς και τους προδότες; Ένα ταξίδι στον χρόνο, στη θυελλώδη εποχή του Β΄ Παγκόσμιου πολέμου, με φόντο την Αίγινα, το Βερολίνο και τη Ρώμη, αλλά και τις άγριες θάλασσες όπου βρέθηκαν Έλληνες ναυτικοί, με τελικό προορισμό την ήττα των χιτλερικών και τον διωγμό τους από το ελληνικό νησί.

    Δεν έφυγαν όμως έτσι απλά… Κάτι άφησαν πίσω τους.

    Κάθε κοινό μέλλον, μία αδιάκοπη μάχη ενάντια στον ναζισμό και σε κάθε μασκαρεμένη όψη του. Ας εδραιώσουμε και το δικό μας κοινό μέλλον πάνω στις αξίες που προσπαθεί εναγωνίως να σβήσει ο ναζισμός. Τότε, μπορούμε να πούμε ότι ξεκινήσαμε να κερδίζουμε.

    Στοιχεία βιβλίου:

    Τίτλος: Για μια χούφτα αλεύρι

    Συγγραφέας: Σωτήριος Γ. Μάιπας

    Εκδόσεις: Μιχ. Σιδέρη

    Έτος έκδοσης: 2020

    Σελίδες: 320

    ISBN: 978-960-468-261-4

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here